หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคกลาง >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดกรุงเทพมหานคร > 156 ที่เที่ยวอุทยานแห่งชาติทั้งหมดในประเทศไทย
TL;DR: 156 ที่เที่ยวอุทยานแห่งชาติทั้งหมดในประเทศไทย. การเดินทางสะดวก รถยนต์และระบบขนส่งสาธารณะตามแต่ละพื้นที่ อุทยานบนเกาะต้องต่อเรือ.

กรุงเทพมหานคร

156 ที่เที่ยวอุทยานแห่งชาติทั้งหมดในประเทศไทย

156 ที่เที่ยวอุทยานแห่งชาติทั้งหมดในประเทศไทย

156 ที่เที่ยวอุทยานแห่งชาติทั้งหมดในประเทศไทย ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความหลากหลายทางธรรมชาติอย่างโดดเด่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ยอดดอยสูงและป่าดิบเขาทางภาคเหนือ เทือกเขาหินทรายและทุ่งดอกไม้ป่าของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผืนป่าตะวันตกที่เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าขนาดใหญ่ ไปจนถึงป่าดิบชื้น ชายหาด หมู่เกาะ และแนวปะการังของภาคใต้ พื้นที่อุทยานแห่งชาติทั่วประเทศจึงมีความสำคัญทั้งในฐานะแหล่งอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและจุดหมายท่องเที่ยวที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้เรียนรู้ระบบนิเวศอย่างใกล้ชิด
 
สำหรับผู้ที่กำลังมองหา ที่เที่ยวอุทยานแห่งชาติในประเทศไทย จุดหมายที่มีชื่อเสียง ได้แก่ อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นที่ตั้งของยอดเขาสูงที่สุดในประเทศ อุทยานแห่งชาติภูกระดึง จังหวัดเลย ซึ่งมีเส้นทางเดินป่าและหน้าผาชมพระอาทิตย์ตก อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ซึ่งโดดเด่นด้วยผืนป่าและสัตว์ป่า อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานซึ่งมีความสำคัญด้านความหลากหลายทางชีวภาพ และอุทยานแห่งชาติเขาสก จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งมีภูเขาหินปูน ป่าดิบชื้น และทะเลสาบเชี่ยวหลานเป็นจุดเด่น
 
ความพิเศษของอุทยานแห่งชาติไทยไม่ได้จำกัดอยู่ที่ความสวยงามของภูมิประเทศ แต่ยังรวมถึงบทบาทด้านการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและสัตว์ป่า ผืนป่าหลายแห่งเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำสายสำคัญที่หล่อเลี้ยงเมืองและพื้นที่เกษตรกรรม ขณะที่อุทยานแห่งชาติทางทะเลช่วยคุ้มครองระบบนิเวศชายฝั่ง ป่าชายเลน แนวปะการัง และสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล การรักษาพื้นที่เหล่านี้จึงเกี่ยวข้องโดยตรงกับความมั่นคงทางธรรมชาติของประเทศไทยในระยะยาว
 
ภูมิประเทศของประเทศไทยมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนในแต่ละภูมิภาค ภาคเหนือมีแนวเทือกเขาถนนธงชัยและเทือกเขาผีปันน้ำที่มีป่าดิบเขา ป่าสน และอากาศเย็นในพื้นที่สูง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีเทือกเขาภูพาน เทือกเขาพนมดงรัก และภูเขาหินทรายที่เกิดเป็นหน้าผา ลานหิน และน้ำตก ภาคตะวันตกมีผืนป่าขนาดใหญ่ตามแนวเทือกเขาตะนาวศรี ส่วนภาคใต้มีทั้งภูเขาหินปูน ป่าดิบชื้น ลำน้ำ และหมู่เกาะในทะเลอันดามันกับอ่าวไทย
 
อุทยานแห่งชาติหลายแห่งยังมีคุณค่าด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และวัฒนธรรม เช่น ภาพเขียนสีโบราณในอุทยานแห่งชาติผาแต้ม แหล่งซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์ในอุทยานแห่งชาติภูเวียง ตลอดจนพื้นที่ภูเขาที่เชื่อมโยงกับชุมชนล้านนาและกลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่สูง นักท่องเที่ยวจึงสามารถเรียนรู้ทั้งเรื่องธรรมชาติและความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับภูมิประเทศได้ภายในเส้นทางเดียวกัน
 
การแบ่งโซนท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติตามภูมิภาคช่วยให้วางแผนเดินทางได้ง่ายขึ้น ผู้ที่ชื่นชอบยอดดอยและอากาศหนาวสามารถเริ่มต้นจากเชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน และน่าน ผู้ที่ต้องการชมทุ่งดอกกระเจียวหรือภูเขาหินทรายสามารถเลือกจังหวัดชัยภูมิและเลย ผู้ที่สนใจสัตว์ป่าและน้ำตกสามารถสำรวจพื้นที่เขาใหญ่ กาญจนบุรี และเพชรบุรี ส่วนผู้ที่ต้องการพักผ่อนริมทะเลหรือดำน้ำสามารถเลือกอุทยานแห่งชาติทางทะเลในจังหวัดพังงา กระบี่ สตูล ตรัง และสุราษฎร์ธานี
 
ฤดูกาลเป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกเที่ยวอุทยานแห่งชาติ ช่วงฤดูหนาวเหมาะสำหรับการขึ้นยอดดอย ชมทะเลหมอก และเดินศึกษาธรรมชาติในพื้นที่ภูเขา ช่วงฤดูฝนเหมาะกับการชมป่าไม้เขียวชอุ่ม น้ำตก และดอกไม้ป่าตามฤดูกาล แต่ต้องระวังน้ำป่าและเส้นทางลื่น ส่วนการเที่ยวอุทยานแห่งชาติทางทะเลจำเป็นต้องพิจารณาฤดูมรสุมและประกาศเปิดปิดหมู่เกาะ เนื่องจากสภาพคลื่นลมในทะเลอันดามันและอ่าวไทยแตกต่างกัน
 
สำหรับการท่องเที่ยวระยะสั้น สามารถเลือกอุทยานที่เดินทางจากตัวเมืองได้สะดวก เช่น ดอยสุเทพ–ปุย จังหวัดเชียงใหม่ ตาดโตน จังหวัดชัยภูมิ หรือเอราวัณ จังหวัดกาญจนบุรี หากมีเวลา 2–3 วัน ควรจัดเส้นทางท่องเที่ยวหลายจุดในจังหวัดเดียวกัน ส่วนผู้ที่ต้องการเดินป่าระยะไกลหรือสำรวจอุทยานทางทะเลหลายเกาะควรเพิ่มระยะเวลาท่องเที่ยวและจองบริการที่จำเป็นตามข้อกำหนดของแต่ละพื้นที่
 
การท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติอย่างรับผิดชอบเป็นสิ่งสำคัญ นักท่องเที่ยวควรใช้เส้นทางที่กำหนด ไม่เก็บพรรณไม้หรือหินออกจากพื้นที่ ไม่ให้อาหารสัตว์ป่า ไม่ทิ้งขยะ และไม่รบกวนระบบนิเวศตามธรรมชาติ สำหรับพื้นที่ที่ต้องมีเจ้าหน้าที่นำทาง พื้นที่ชายแดน และอุทยานที่มีการปิดฟื้นฟูธรรมชาติตามฤดูกาล ควรตรวจสอบข้อกำหนดก่อนเดินทางทุกครั้ง
 
การสำรวจอุทยานแห่งชาติทั่วประเทศไทยจึงเป็นมากกว่าการเดินทางไปชมสถานที่สวยงาม เพราะแต่ละพื้นที่มีเรื่องราวทางธรณีวิทยา ระบบนิเวศ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมแตกต่างกัน การเลือกจุดหมายให้เหมาะกับความสนใจและฤดูกาลจะช่วยให้การท่องเที่ยวมีคุณค่า พร้อมสร้างความเข้าใจถึงความสำคัญของการรักษาทรัพยากรธรรมชาติสำหรับคนรุ่นต่อไป
 
อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ยอดเขาสูงที่สุดในประเทศไทยและธรรมชาติบนภูเขาสูง
 
1. อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ เป็นหนึ่งในอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของประเทศไทย ตั้งอยู่ในพื้นที่เทือกเขาถนนธงชัย โดยมียอดดอยอินทนนท์สูงประมาณ 2,565 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ซึ่งเป็นจุดสูงที่สุดในประเทศไทย ลักษณะภูมิประเทศประกอบด้วยเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าดิบเขา ป่าสน น้ำตก และพื้นที่ต้นน้ำสำคัญของภาคเหนือ ความแตกต่างของระดับความสูงทำให้มีสภาพภูมิอากาศและพรรณไม้หลากหลาย ตั้งแต่พื้นที่เชิงเขาที่มีอากาศอบอุ่นไปจนถึงยอดดอยที่มีอากาศเย็นตลอดปี
 
ดอยอินทนนท์มีความเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ล้านนา โดยชื่อของภูเขาตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่พระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ในอดีต ภูเขาแห่งนี้เคยรู้จักกันในชื่อดอยหลวงและดอยอ่างกา ก่อนเปลี่ยนมาใช้ชื่อดอยอินทนนท์ ความสำคัญของภูเขาจึงเชื่อมโยงทั้งกับธรรมชาติและประวัติศาสตร์ของเชียงใหม่
 
ไฮไลต์: ยอดดอยอินทนนท์ กิ่วแม่ปาน เส้นทางศึกษาธรรมชาติอ่างกา พระมหาธาตุนภเมทนีดลและพระมหาธาตุนภพลภูมิสิริ น้ำตกวชิรธาร น้ำตกแม่ยะ น้ำตกสิริภูมิ และจุดชมวิวบนเส้นทางขึ้นดอย โดยกิ่วแม่ปานมีทิวทัศน์ป่าดิบเขาและทุ่งหญ้าบนพื้นที่สูง ส่วนอ่างกาเป็นเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่โดดเด่นด้วยป่าดิบเขาและพรรณไม้ที่ชอบความชื้น
 
ระบบนิเวศของดอยอินทนนท์เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่น่าสนใจที่สุดสำหรับศึกษาความหลากหลายของพืชและนกในประเทศไทย ระดับความสูงทำให้เกิดป่าไม้แตกต่างกันหลายประเภท โดยเฉพาะป่าดิบเขาบริเวณยอดดอยที่มีความชื้นสูง มอส เฟิน และพืชอิงอาศัยขึ้นตามต้นไม้และพื้นป่า นักท่องเที่ยวที่สนใจธรรมชาติสามารถใช้เส้นทางศึกษาธรรมชาติที่เปิดให้บริการเพื่อเรียนรู้ระบบนิเวศเหล่านี้
 
ฤดูหนาวเป็นช่วงที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เพราะนักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสอากาศหนาวและชมทิวทัศน์ยามเช้า ในบางวันอาจเกิดปรากฏการณ์น้ำค้างแข็งบริเวณพื้นที่สูง ส่วนฤดูฝนทำให้ผืนป่าเขียวชอุ่มและน้ำตกมีปริมาณน้ำมาก การเดินทางจึงควรเตรียมเสื้อกันหนาวและเสื้อกันฝนให้เหมาะกับสภาพอากาศ
 
ดอยอินทนนท์เหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ นักดูนก และผู้ที่สนใจธรรมชาติ สามารถเลือกเที่ยวแบบวันเดียวจากเชียงใหม่หรือพักค้างคืนในพื้นที่ใกล้เคียงเพื่อชมบรรยากาศตอนเช้า การเดินทางควรจัดลำดับจุดแวะตามเส้นทางขึ้นและลงดอย เพื่อหลีกเลี่ยงการขับรถย้อนเส้นทางโดยไม่จำเป็น
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 มุ่งหน้าอำเภอจอมทอง แล้วเลี้ยวเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1009 เพื่อเดินทางขึ้นสู่อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ สามารถใช้รถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือบริการนำเที่ยว โดยควรตรวจสอบสภาพรถและขับด้วยความระมัดระวังบนเส้นทางภูเขา
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์
 
อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพปุย จังหวัดเชียงใหม่ ผืนป่าภูเขาและสถานที่สำคัญทางวัฒนธรรมล้านนา
 
2. อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ–ปุย จังหวัดเชียงใหม่ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญทั้งด้านธรรมชาติ ศาสนา และวัฒนธรรมของจังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่บนเทือกเขาด้านทิศตะวันตกของตัวเมือง มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน ป่าไม้ น้ำตก และชุมชนบนพื้นที่สูง โดยเฉพาะวัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารซึ่งเป็นศาสนสถานสำคัญและสัญลักษณ์ของจังหวัดเชียงใหม่
 
เสน่ห์ของดอยสุเทพ–ปุยอยู่ที่ความสัมพันธ์ระหว่างผืนป่ากับประวัติศาสตร์ล้านนา นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ขึ้นสู่พื้นที่ภูเขาได้ในเวลาไม่มาก โดยระหว่างทางจะผ่านจุดชมวิว วัดสำคัญ และพื้นที่ธรรมชาติที่มีความร่มรื่น ความใกล้ชิดกับตัวเมืองทำให้อุทยานแห่งนี้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมตลอดปี
 
ไฮไลต์: วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ หมู่บ้านม้งดอยปุย น้ำตกห้วยแก้ว น้ำตกมณฑาธาร และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยวัดพระธาตุดอยสุเทพเป็นจุดสำคัญสำหรับการสักการะพระบรมสารีริกธาตุและชมวิวเมืองเชียงใหม่ ขณะที่หมู่บ้านม้งดอยปุยมีเอกลักษณ์ด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชุมชนบนพื้นที่สูง
 
ผืนป่าในอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ–ปุยช่วยรักษาระบบนิเวศและแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของเชียงใหม่ มีทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และป่าดิบเขาตามระดับความสูง น้ำตกและลำธารหลายแห่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบน้ำธรรมชาติที่ไหลจากภูเขาสู่พื้นที่ราบด้านล่าง
 
ผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติสามารถเดินชมบริเวณน้ำตกห้วยแก้วซึ่งอยู่ไม่ไกลจากตัวเมือง หรือเลือกเที่ยวพื้นที่น้ำตกมณฑาธารและเส้นทางที่เปิดให้บริการ ส่วนผู้ที่สนใจวัฒนธรรมสามารถเรียนรู้เรื่องราวของพระธาตุดอยสุเทพและชุมชนม้งดอยปุย โดยควรเคารพสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และวิถีชีวิตของผู้คนในท้องถิ่น
 
อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ–ปุยเหมาะกับผู้ที่เที่ยวเชียงใหม่ครั้งแรก ครอบครัว และนักท่องเที่ยวที่มีเวลาจำกัด เพราะสามารถจัดเส้นทางเที่ยวครึ่งวันหรือเต็มวันได้ หากต้องการเดินทางต่อไปยังจุดท่องเที่ยวบนภูเขาที่อยู่สูงขึ้น ควรตรวจสอบสภาพถนนและช่วงเวลาการเข้าชมล่วงหน้า
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ถนนห้วยแก้วผ่านมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และสวนสัตว์เชียงใหม่ ก่อนเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1004 ขึ้นสู่ดอยสุเทพ สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถสองแถวบริการขึ้นดอย โดยเลือกจุดหมายให้ตรงกับสถานที่ที่ต้องการเที่ยว
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ–ปุย
 
อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก จังหวัดเชียงใหม่ ภูเขาสูงและแหล่งน้ำพุร้อนฝาง
 
3. อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก จังหวัดเชียงใหม่ เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัดเชียงใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ภูเขาในอำเภอฝาง แม่อาย และไชยปราการ มีชื่อเสียงจากยอดดอยผ้าห่มปกซึ่งสูงประมาณ 2,285 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง เป็นหนึ่งในยอดเขาสูงของประเทศไทย และเป็นจุดหมายสำคัญสำหรับผู้ชื่นชอบการเดินป่า อากาศหนาว และธรรมชาติบนพื้นที่สูง
 
ภูมิประเทศของอุทยานประกอบด้วยเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าดิบเขา ป่าสน ป่าดิบแล้ง และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ ความแตกต่างของระดับความสูงทำให้สภาพอากาศเปลี่ยนแปลงตั้งแต่พื้นที่เชิงเขาจนถึงบริเวณยอดดอย ซึ่งมีอากาศเย็นและมีโอกาสพบหมอกตามหุบเขาในบางช่วงของปี
 
ไฮไลต์: ยอดดอยผ้าห่มปก จุดชมวิวกิ่วลม น้ำพุร้อนฝาง เส้นทางเดินป่าบนภูเขาสูง และทิวทัศน์ทะเลหมอกตามฤดูกาล โดยยอดดอยผ้าห่มปกเป็นจุดหมายของนักเดินป่าที่ต้องการชมทิวเขาสลับซับซ้อน ส่วนบริเวณน้ำพุร้อนฝางเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สามารถสัมผัสปรากฏการณ์น้ำร้อนจากใต้พื้นดินได้โดยไม่ต้องเดินขึ้นสู่ยอดภูเขา
 
การเดินขึ้นยอดดอยผ้าห่มปกต้องอาศัยความพร้อมทางร่างกายและการวางแผน เนื่องจากมีช่วงเส้นทางสูงชันและบางส่วนจำเป็นต้องเดินเท้า นักท่องเที่ยวควรเตรียมอุปกรณ์กันหนาว น้ำดื่ม รองเท้าที่เหมาะกับเส้นทาง และประสานเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับข้อกำหนดการเดินป่าก่อนออกเดินทาง
 
ป่าไม้ในพื้นที่มีคุณค่าสำหรับการอนุรักษ์สัตว์ป่าและพรรณไม้ภูเขาสูง โดยเฉพาะสิ่งมีชีวิตที่ต้องอาศัยอากาศเย็นและความชื้นสูง ความหลากหลายของสภาพป่าทำให้ดอยผ้าห่มปกเป็นพื้นที่ที่น่าสนใจสำหรับการดูนก ศึกษาพืชพรรณ และเรียนรู้ระบบนิเวศบนภูเขา
 
ผู้ที่ไม่ต้องการเดินป่าระยะไกลสามารถเลือกเที่ยวน้ำพุร้อนฝางและจุดท่องเที่ยวธรรมชาติในพื้นที่เชิงเขาได้ ส่วนผู้ที่ต้องการชมพระอาทิตย์ขึ้นบนยอดดอยควรจัดเวลาเดินทางและพักแรมตามข้อกำหนดของอุทยาน โดยช่วงปลายฝนต้นหนาวและฤดูหนาวเป็นฤดูกาลที่เหมาะกับการสัมผัสบรรยากาศภูเขาสูง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 107 ผ่านอำเภอแม่ริม แม่แตง และเชียงดาว มุ่งหน้าสู่อำเภอฝาง จากนั้นเลือกเส้นทางเข้าสู่น้ำพุร้อนฝางหรือจุดเริ่มต้นกิจกรรมที่ต้องการ สำหรับการขึ้นยอดดอยควรตรวจสอบเส้นทางและการนำทางกับเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก
 
อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง จังหวัดเชียงใหม่และแม่ฮ่องสอน ทะเลหมอกและภูเขาสูง
 
4. อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง จังหวัดเชียงใหม่และแม่ฮ่องสอน เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างจังหวัดเชียงใหม่และแม่ฮ่องสอน มีชื่อเสียงจากทิวทัศน์ภูเขาและทะเลหมอกยามเช้า โดยเฉพาะเส้นทางระหว่างอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ กับอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นหนึ่งในเส้นทางท่องเที่ยวภูเขาที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของภาคเหนือ
 
เสน่ห์สำคัญของห้วยน้ำดังอยู่ที่ภูมิประเทศหุบเขากว้างใหญ่ ซึ่งในบางวันจะเกิดทะเลหมอกปกคลุมบริเวณพื้นที่ต่ำ เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น แสงแดดจะค่อย ๆ ส่องผ่านชั้นหมอกและแนวภูเขาที่ทอดตัวสลับซับซ้อน ทำให้เกิดทิวทัศน์ที่งดงามและเป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่สูงทางภาคเหนือ
 
ไฮไลต์: จุดชมวิวดอยกิ่วลม ทะเลหมอก ทิวทัศน์ดอยช้าง น้ำพุร้อนโป่งเดือดป่าแป๋ และเส้นทางธรรมชาติ โดยดอยกิ่วลมเป็นจุดชมวิวสำคัญสำหรับการชมพระอาทิตย์ขึ้น ส่วนโป่งเดือดป่าแป๋เป็นแหล่งน้ำพุร้อนธรรมชาติที่มีความน่าสนใจด้านธรณีวิทยาและความร้อนใต้พิภพ
 
ระบบนิเวศในอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังประกอบด้วยป่าดิบเขา ป่าสน และป่าธรรมชาติชนิดอื่นที่เปลี่ยนแปลงตามระดับความสูง พื้นที่ป่าไม้เหล่านี้เป็นแหล่งต้นน้ำและแหล่งอาศัยของพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายชนิด การเดินศึกษาธรรมชาติในพื้นที่จึงมีคุณค่าสำหรับการเรียนรู้ความสำคัญของผืนป่าภูเขา
 
กิจกรรมที่ได้รับความนิยม ได้แก่ การชมพระอาทิตย์ขึ้น ถ่ายภาพทะเลหมอก เดินศึกษาธรรมชาติ พักแรมในจุดที่กำหนด และเที่ยวน้ำพุร้อน นักท่องเที่ยวสามารถจัดเส้นทางร่วมกับอำเภอปายหรืออำเภอแม่แตงเพื่อสัมผัสทั้งธรรมชาติและวิถีชีวิตชุมชนท้องถิ่น
 
ช่วงปลายฝนต้นหนาวและฤดูหนาวเป็นช่วงที่เหมาะกับการชมทะเลหมอกและอากาศเย็น แต่การเกิดทะเลหมอกขึ้นอยู่กับสภาพอากาศจริง ผู้ที่ต้องการเข้าพักค้างคืนควรเตรียมเสื้อกันหนาว และตรวจสอบสภาพถนนก่อนเดินทาง เนื่องจากเส้นทางบางช่วงมีความโค้งและลาดชัน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 107 ไปอำเภอแม่แตง แล้วเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1095 สายแม่มาลัย–ปาย ก่อนเลี้ยวเข้าสู่อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังตามป้ายบอกทาง ผู้ที่เดินทางจากแม่ฮ่องสอนสามารถใช้เส้นทางผ่านอำเภอปายได้เช่นกัน
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง
 
อุทยานแห่งชาติดอยภูคา จังหวัดน่าน ภูเขาสูงและผืนป่าธรรมชาติ
 
5. อุทยานแห่งชาติดอยภูคา จังหวัดน่าน เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติสำคัญของจังหวัดน่าน มีภูมิประเทศเป็นแนวเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน ป่าดิบเขา ป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ และแหล่งต้นน้ำหลายสาย อุทยานมีชื่อเสียงจากพรรณไม้หายากและทิวทัศน์ภูเขาบนเส้นทางที่เชื่อมต่ออำเภอปัวกับอำเภอบ่อเกลือ
 
ดอยภูคาเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญด้านพฤกษศาสตร์ โดยเฉพาะต้นชมพูภูคาซึ่งเป็นพรรณไม้หายากและเป็นเอกลักษณ์ของอุทยาน การอนุรักษ์พืชชนิดนี้สะท้อนความสำคัญของการปกป้องถิ่นอาศัยเฉพาะที่พบได้ในพื้นที่ภูเขาของจังหวัดน่าน
 
ไฮไลต์: ต้นชมพูภูคา จุดชมวิวภูคา 1715 เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ภูเขาสูง และทิวทัศน์ป่าไม้ที่ทอดตัวต่อเนื่องไปตามแนวภูเขา โดยจุดชมวิวบนทางหลวงหมายเลข 1256 เป็นสถานที่ยอดนิยมสำหรับชมพระอาทิตย์ขึ้น ทิวเขา และบรรยากาศหมอกตามฤดูกาล
 
ความแตกต่างของระดับความสูงทำให้อุทยานแห่งชาติดอยภูคามีระบบนิเวศหลากหลาย ทั้งป่าดิบเขา ป่าดิบแล้ง และป่าประเภทอื่นที่ขึ้นตามภูมิประเทศ พื้นที่ป่าไม้เหล่านี้มีความสำคัญต่อการรักษาความชุ่มชื้นและแหล่งต้นน้ำ อีกทั้งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้เฉพาะถิ่น
 
นอกจากธรรมชาติแล้ว การเดินทางสู่ดอยภูคายังสามารถเชื่อมโยงกับชุมชนท้องถิ่นในอำเภอปัวและบ่อเกลือ ซึ่งมีเอกลักษณ์ด้านวิถีชีวิตล้านนาตะวันออก ภูมิปัญญาการผลิตเกลือสินเธาว์ และบรรยากาศชุมชนท่ามกลางภูเขา นักท่องเที่ยวจึงสามารถจัดเส้นทางท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติร่วมกับการเรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่นได้อย่างเหมาะสม
 
ดอยภูคาเหมาะกับนักถ่ายภาพ ผู้รักธรรมชาติ และผู้ที่ต้องการเที่ยวจังหวัดน่านแบบหลายวัน โดยเฉพาะเส้นทางปัว–ดอยภูคา–บ่อเกลือที่มีทิวทัศน์ภูเขาสวยงามตลอดทาง ควรขับรถด้วยความระมัดระวังในช่วงฝนตกหรือมีหมอกหนา และไม่เก็บพรรณไม้จากพื้นที่อุทยาน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองน่านใช้ทางหลวงหมายเลข 1080 มุ่งหน้าอำเภอปัว จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 1256 ขึ้นสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติดอยภูคาและเส้นทางไปอำเภอบ่อเกลือ รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าเหมาะกับการเดินทางบนเส้นทางภูเขา
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยภูคา
 
อุทยานแห่งชาติศรีน่าน จังหวัดน่าน จุดชมวิวภูเขาและธรรมชาติ
 
6. อุทยานแห่งชาติศรีน่าน จังหวัดน่าน เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีภูมิประเทศโดดเด่นด้วยภูเขาหินทรายและพื้นที่ป่าไม้สลับซับซ้อน ตั้งอยู่ในจังหวัดน่าน มีจุดท่องเที่ยวสำคัญที่ได้รับความนิยมคือดอยเสมอดาวและผาชู้ ซึ่งเหมาะสำหรับการชมทะเลหมอก พระอาทิตย์ขึ้น พระอาทิตย์ตก และการพักแรมท่ามกลางทิวทัศน์ภูเขา
 
ลักษณะภูมิประเทศของศรีน่านประกอบด้วยแนวสันเขา หน้าผา และพื้นที่ราบบนภูเขาบางส่วน ทำให้สามารถมองเห็นภูเขาสลับซับซ้อนในระยะไกล ดอยเสมอดาวเป็นพื้นที่เปิดโล่งที่ได้รับความนิยมสำหรับชมวิวท้องฟ้าในช่วงเย็นและยามค่ำคืน โดยบรรยากาศจะเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและสภาพอากาศ
 
ไฮไลต์: ดอยเสมอดาว ผาชู้ เสาดินนาน้อย คอกเสือ และทิวทัศน์แม่น้ำน่าน โดยดอยเสมอดาวเป็นจุดชมวิวและพื้นที่พักแรมที่มีชื่อเสียง ส่วนผาชู้เป็นจุดชมทิวทัศน์หน้าผาที่มีเรื่องเล่าท้องถิ่นเกี่ยวข้องกับชื่อสถานที่
 
การชมธรรมชาติบนดอยเสมอดาวเป็นกิจกรรมที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการพักผ่อนแบบไม่เร่งรีบ ช่วงเช้ามีโอกาสชมทะเลหมอกตามหุบเขา ขณะที่ช่วงเย็นสามารถชมสีสันของท้องฟ้าเหนือแนวภูเขา ผู้ที่ต้องการพักแรมควรจองพื้นที่หรือใช้บริการตามข้อกำหนดของอุทยาน และเตรียมเสื้อกันหนาวให้เหมาะสม
 
อุทยานแห่งชาติศรีน่านยังมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์พื้นที่ป่าไม้และระบบนิเวศของลุ่มน้ำน่าน ภูมิประเทศหน้าผาและป่าไม้เป็นแหล่งอาศัยของพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายชนิด การท่องเที่ยวจึงควรใช้พื้นที่ที่กำหนดและหลีกเลี่ยงการรบกวนระบบนิเวศ
 
ศรีน่านเหมาะสำหรับคู่รัก ครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ที่ชื่นชอบการพักแรมบนภูเขา สามารถจัดเส้นทางเที่ยวร่วมกับอำเภอนาน้อยและสถานที่ท่องเที่ยวทางธรณีวิทยาใกล้เคียง โดยควรวางแผนพักอย่างน้อย 1 คืนหากต้องการสัมผัสบรรยากาศพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองน่านใช้ทางหลวงหมายเลข 101 มุ่งหน้าอำเภอเวียงสาและอำเภอนาน้อย จากนั้นเข้าสู่เส้นทางไปดอยเสมอดาวหรือจุดท่องเที่ยวของอุทยานตามป้ายบอกทาง ควรตรวจสอบเส้นทางและจุดกางเต็นท์ก่อนเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติศรีน่าน
 
อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า จังหวัดพิษณุโลก เพชรบูรณ์ และเลย ลานหินและป่าสน
 
7. อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า จังหวัดพิษณุโลก เพชรบูรณ์ และเลย เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์ทั้งด้านธรณีวิทยา ประวัติศาสตร์ และระบบนิเวศภูเขาสูง ตั้งอยู่บนแนวเทือกเขารอยต่อ 3 จังหวัด มีภูมิประเทศเป็นลานหิน ป่าสน ป่าดิบเขา หน้าผา และน้ำตก โดยเฉพาะลานหินปุ่มและลานหินแตกที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของอุทยาน
 
ภูหินร่องกล้ามีความสำคัญทางประวัติศาสตร์จากการเป็นพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองในอดีต เคยเป็นฐานที่มั่นของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย โดยยังมีสถานที่ที่สามารถเรียนรู้ประวัติศาสตร์ได้ เช่น โรงเรียนการเมืองและการทหาร ทำให้อุทยานแห่งนี้มีทั้งธรรมชาติและเรื่องราวประวัติศาสตร์ร่วมสมัยอยู่ในพื้นที่เดียวกัน
 
ไฮไลต์: ลานหินปุ่ม ลานหินแตก ผาชูธง ทางเดินโลกที่สาม โรงเรียนการเมืองและการทหาร น้ำตกร่มเกล้า–ภราดร และป่าสนเขา โดยลานหินปุ่มมีลักษณะหินนูนจำนวนมาก ขณะที่ลานหินแตกมีร่องแยกของหินตามธรรมชาติที่เกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยา
 
สภาพอากาศบนภูหินร่องกล้าค่อนข้างเย็นเมื่อเทียบกับพื้นที่ราบ โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวที่มีโอกาสพบหมอกปกคลุมแนวภูเขา ป่าสนและป่าดิบเขาในพื้นที่เป็นแหล่งอาศัยของพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายชนิด และเป็นส่วนสำคัญของระบบนิเวศพื้นที่สูง
 
นักท่องเที่ยวที่สนใจธรรมชาติและประวัติศาสตร์สามารถเลือกเดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติและชมแหล่งประวัติศาสตร์ที่เปิดให้บริการได้ ภูมิประเทศหินทรายบางบริเวณมีพื้นผิวไม่เรียบหรือมีร่องแยกลึก จึงควรเดินด้วยความระมัดระวังและไม่ออกนอกเส้นทางที่กำหนด
 
ภูหินร่องกล้ายังสามารถจัดเส้นทางท่องเที่ยวร่วมกับภูทับเบิกและภูลมโล ซึ่งมีชื่อเสียงจากดอกนางพญาเสือโคร่งตามฤดูกาล โดยผู้ที่ต้องการเดินทางไปภูลมโลควรตรวจสอบบริการรถรับส่งและเส้นทางที่เปิดให้บริการก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากจังหวัดพิษณุโลกเดินทางผ่านอำเภอนครไทยเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า อีกเส้นทางสามารถเดินทางจากจังหวัดเพชรบูรณ์ผ่านอำเภอหล่มเก่าและภูทับเบิก โดยควรตรวจสอบสภาพถนนภูเขาในช่วงฤดูฝน
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า
 
อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว จังหวัดอุตรดิตถ์และพิษณุโลก ลานสนและทุ่งดอกหงอนนาค
 
8. อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว จังหวัดอุตรดิตถ์และพิษณุโลก เป็นอุทยานแห่งชาติที่ได้รับความนิยมจากนักเดินป่าและผู้ชื่นชอบธรรมชาติบนพื้นที่สูง มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าสน ทุ่งหญ้า น้ำตก และลานสนที่มีอากาศเย็น โดยเฉพาะทุ่งดอกหงอนนาคซึ่งเป็นจุดเด่นสำคัญในช่วงฤดูฝน
 
เส้นทางขึ้นลานสนภูสอยดาวเป็นกิจกรรมเดินป่าที่มีชื่อเสียงของประเทศไทย นักท่องเที่ยวต้องเดินผ่านเส้นทางภูเขาที่มีความลาดชันและมีช่วงขึ้นลงหลายระดับ ก่อนถึงพื้นที่ลานสนซึ่งเหมาะกับการพักแรมและชมธรรมชาติ บรรยากาศบนภูเขาแตกต่างจากพื้นที่ราบอย่างชัดเจน ทั้งอากาศเย็น ทิวทัศน์ป่าสน และความเงียบสงบของพื้นที่ธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: ลานสนภูสอยดาว ทุ่งดอกหงอนนาค น้ำตกภูสอยดาว เส้นทางเดินป่า และทิวทัศน์ภูเขาสูง โดยทุ่งดอกหงอนนาคจะมีความสวยงามในช่วงฤดูฝนเมื่อดอกไม้สีม่วงอ่อนขึ้นกระจายตามพื้นที่เปิดโล่ง เป็นหนึ่งในภาพธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์ของภูสอยดาว
 
ภูสอยดาวมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าไม้บนพื้นที่สูงและแหล่งต้นน้ำ ระบบนิเวศประกอบด้วยป่าดิบเขา ป่าสน และพรรณไม้ที่ปรับตัวเข้ากับสภาพอากาศเย็นและความชื้นสูง ความหลากหลายของสภาพป่าเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพืชพรรณหลายชนิด
 
สำหรับผู้ที่ต้องการเดินขึ้นลานสนควรเตรียมร่างกายให้พร้อม เนื่องจากเป็นเส้นทางเดินป่าที่ต้องใช้กำลังและเวลา ควรสวมรองเท้าที่เหมาะสม เตรียมเสื้อกันฝน น้ำดื่ม อาหาร และอุปกรณ์พักแรมตามระเบียบของอุทยาน รวมถึงตรวจสอบประกาศเปิดฤดูกาลและการจองเข้าพื้นที่ก่อนเดินทาง
 
ผู้ที่มีเวลาไม่มากสามารถเลือกชมน้ำตกภูสอยดาวหรือจุดธรรมชาติที่เข้าถึงได้จากบริเวณด้านล่าง โดยไม่จำเป็นต้องเดินขึ้นลานสน ส่วนผู้ที่ต้องการสัมผัสทุ่งดอกหงอนนาคและธรรมชาติบนยอดภูควรจัดเวลาอย่างน้อย 2 วัน 1 คืนหรือมากกว่านั้นตามความพร้อม
 
การเดินทาง: เดินทางสู่อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติภูสอยดาวตามเส้นทางที่กำหนด ผู้เดินทางจากจังหวัดพิษณุโลกสามารถเลือกเส้นทางผ่านอำเภอชาติตระการได้ ควรตรวจสอบเส้นทางและการจองกิจกรรมเดินป่าก่อนออกเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว
 
อุทยานแห่งชาติคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร น้ำตกคลองลานและผืนป่าตะวันตก
 
9. อุทยานแห่งชาติคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติสำคัญทางภาคเหนือตอนล่าง มีชื่อเสียงจากน้ำตกคลองลานซึ่งเป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่มีทิวทัศน์โดดเด่น ตั้งอยู่ในอำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร โดยมีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ ลำธาร และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อพื้นที่โดยรอบ
 
น้ำตกคลองลานมีลักษณะเป็นสายน้ำที่ไหลจากหน้าผาสูงลงสู่แอ่งน้ำด้านล่าง ท่ามกลางป่าธรรมชาติที่ร่มรื่น ความสวยงามของน้ำตกเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล โดยช่วงฤดูฝนมีปริมาณน้ำมากและเกิดภาพสายน้ำขนาดใหญ่ไหลผ่านแนวหน้าผา ส่วนช่วงที่น้ำลดจะเห็นรายละเอียดของผาหินและบริเวณลำธารได้ชัดเจนขึ้น
 
ไฮไลต์: น้ำตกคลองลาน ผืนป่าธรรมชาติ ลำธาร และทิวทัศน์ภูเขาของจังหวัดกำแพงเพชร โดยน้ำตกคลองลานเป็นจุดถ่ายภาพและพักผ่อนที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยว สามารถเดินชมทิวทัศน์จากบริเวณที่อุทยานกำหนดได้
 
พื้นที่ป่าไม้ภายในอุทยานแห่งชาติคลองลานมีความสำคัญต่อระบบนิเวศและการรักษาแหล่งต้นน้ำ โดยเชื่อมโยงกับแนวป่าตะวันตกซึ่งมีคุณค่าด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ภูมิประเทศภูเขาและลำน้ำทำให้เกิดแหล่งอาศัยของพืชพรรณและสัตว์ป่าหลากหลายชนิด
 
อุทยานแห่งชาติคลองลานเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ ผู้ที่ชื่นชอบน้ำตก และนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบไปเช้าเย็นกลับ ผู้ที่เดินทางกับเด็กหรือผู้สูงอายุควรเลือกจุดชมวิวที่เข้าถึงได้สะดวก และหลีกเลี่ยงพื้นที่หินลื่นหรือบริเวณที่มีกระแสน้ำแรง
 
สามารถจัดเส้นทางเที่ยวร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวอื่นในจังหวัดกำแพงเพชร เช่น แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ในตัวเมือง หรือแหล่งธรรมชาติในอำเภอคลองลาน โดยควรตรวจสอบสภาพอากาศและระดับน้ำก่อนเดินทางในช่วงฤดูฝน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกำแพงเพชรเดินทางสู่อำเภอคลองลาน แล้วเข้าสู่ทางหลวงและถนนท้องถิ่นที่เชื่อมต่อกับอุทยานแห่งชาติคลองลานตามป้ายบอกทาง รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าสะดวกสำหรับการเดินทางและเที่ยวสถานที่ใกล้เคียง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติคลองลาน
 
อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ ป่าสนและภูเขาธรรมชาติ
 
10. อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ผืนป่าขนาดใหญ่บริเวณแนวเทือกเขาเพชรบูรณ์ มีชื่อเสียงจากป่าสน ภูเขา จุดชมวิว และอากาศเย็น โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวที่นักท่องเที่ยวนิยมเดินทางมาสัมผัสธรรมชาติและพักแรมในพื้นที่ที่อุทยานกำหนด
 
ภูมิประเทศของน้ำหนาวประกอบด้วยเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าสน ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด ความแตกต่างของระดับความสูงและลักษณะดินทำให้เกิดระบบนิเวศที่หลากหลายและมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำ
 
ไฮไลต์: จุดชมวิวพระอาทิตย์ขึ้น ป่าสน ภูผาจิต ภูค้อ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยพื้นที่ป่าสนเป็นจุดเด่นที่สร้างบรรยากาศแตกต่างจากป่าประเภทอื่น เหมาะสำหรับการพักผ่อนและถ่ายภาพธรรมชาติ ส่วนจุดชมวิวภูเขาช่วยให้นักท่องเที่ยวมองเห็นแนวทิวเขาและผืนป่ากว้างใหญ่ได้อย่างชัดเจน
 
อุทยานแห่งชาติน้ำหนาวมีความสำคัญต่อการรักษาถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าและความหลากหลายทางชีวภาพ ผืนป่าอันกว้างใหญ่เชื่อมโยงกับภูมิประเทศของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้พื้นที่นี้มีบทบาทในการรักษาระบบนิเวศระดับภูมิภาค
 
กิจกรรมที่เหมาะสม ได้แก่ การเดินศึกษาธรรมชาติ การดูนก การถ่ายภาพทิวทัศน์ การพักแรม และการชมอากาศหนาวในช่วงฤดูหนาว ผู้ที่ต้องการเดินเส้นทางระยะไกลควรตรวจสอบข้อกำหนดของเจ้าหน้าที่และเตรียมอุปกรณ์ให้เหมาะกับความยากของเส้นทาง
 
น้ำหนาวเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบสงบและผู้ที่ชื่นชอบการพักค้างคืนบนภูเขา สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวบนทางหลวงหมายเลข 12 และแหล่งธรรมชาติในจังหวัดเพชรบูรณ์หรือจังหวัดขอนแก่นตามระยะเวลาที่มี โดยควรระมัดระวังการขับรถในช่วงที่มีหมอกหนาหรือฝนตก
 
การเดินทาง: เดินทางผ่านทางหลวงหมายเลข 12 สายหล่มสัก–ชุมแพ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติน้ำหนาวตามป้ายบอกทาง รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าเหมาะสำหรับการเดินทาง เนื่องจากแหล่งท่องเที่ยวกระจายอยู่ตามพื้นที่ภูเขา
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว
 
อุทยานแห่งชาติศรีลานนา จังหวัดเชียงใหม่ ผืนป่าต้นน้ำและเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล
 
11. อุทยานแห่งชาติศรีลานนา จังหวัดเชียงใหม่ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำของภาคเหนือ ครอบคลุมพื้นที่อำเภอแม่แตง อำเภอพร้าว และอำเภอเชียงดาว มีลักษณะภูมิประเทศเป็นแนวเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ ลำห้วย น้ำตก และพื้นที่อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ โดยเฉพาะเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญที่มีทิวทัศน์ภูเขาโอบล้อมผืนน้ำ
 
ผืนป่าศรีลานนามีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศและการรักษาแหล่งน้ำของจังหวัดเชียงใหม่ ป่าไม้ในพื้นที่ประกอบด้วยป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบตามลักษณะความสูงและความชื้นของภูมิประเทศ สายน้ำจากพื้นที่ป่าไหลเชื่อมโยงกับระบบลุ่มน้ำปิงซึ่งมีความสำคัญต่อชุมชนและพื้นที่เกษตรกรรมโดยรอบ
 
ไฮไลต์: เขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล น้ำตกบัวตอง น้ำพุเจ็ดสี ผืนป่าต้นน้ำ และทิวทัศน์ภูเขา โดยบริเวณเขื่อนแม่งัดเป็นสถานที่พักผ่อนที่ได้รับความนิยมจากผู้ที่ต้องการชมผืนน้ำท่ามกลางภูเขา ส่วนบริเวณน้ำตกบัวตองมีลักษณะเป็นน้ำตกหินปูนที่มีพื้นผิวและชั้นหินแตกต่างจากน้ำตกทั่วไป
 
การเที่ยวศรีลานนาเหมาะกับครอบครัว กลุ่มเพื่อน และผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติ นักท่องเที่ยวสามารถเลือกพักผ่อนริมอ่างเก็บน้ำ เดินชมป่า หรือเที่ยวสถานที่ธรรมชาติในอำเภอแม่แตงและพื้นที่ใกล้เคียง โดยควรเลือกรูปแบบกิจกรรมให้เหมาะกับระยะเวลาที่มีและข้อกำหนดของแต่ละจุดท่องเที่ยว
 
ในช่วงฤดูฝนป่าไม้จะเขียวชอุ่มและมีน้ำในลำธารมากขึ้น ขณะที่ฤดูหนาวเหมาะกับการพักผ่อนและชมทิวทัศน์ภูเขา ผู้ที่ต้องการใช้บริการเรือหรือกิจกรรมทางน้ำควรปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยและสวมเสื้อชูชีพเมื่อจำเป็น
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่เดินทางเข้าสู่อำเภอแม่แตงหรืออำเภอพร้าวตามจุดท่องเที่ยวที่ต้องการเยี่ยมชม หากต้องการเที่ยวบริเวณเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลสามารถใช้เส้นทางเข้าสู่พื้นที่เขื่อนจากอำเภอแม่แตง รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าสะดวกสำหรับการเดินทางระหว่างจุดต่าง ๆ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติศรีลานนา
 
อุทยานแห่งชาติออบหลวง จังหวัดเชียงใหม่ ช่องเขาหินสูงและแม่น้ำแม่แจ่ม
 
12. อุทยานแห่งชาติออบหลวง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นอุทยานแห่งชาติที่โดดเด่นด้วยช่องเขาหินขนาดใหญ่และหน้าผาสูงชัน ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นแนวภูเขา ป่าไม้ และลำน้ำที่ไหลผ่านช่องเขาแคบจนเกิดภูมิทัศน์ธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์ โดยเฉพาะบริเวณออบหลวงซึ่งเป็นจุดท่องเที่ยวสำคัญของอุทยาน
 
ช่องเขาออบหลวงเกิดจากกระบวนการกัดเซาะของสายน้ำผ่านแนวหินเป็นเวลายาวนาน ทำให้เกิดหน้าผาสูงสองฝั่งที่ตั้งอยู่ใกล้กันและมีลำน้ำไหลผ่านด้านล่าง ภูมิประเทศลักษณะนี้สะท้อนพลังของน้ำในการเปลี่ยนแปลงพื้นผิวโลกและเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจสำหรับการเรียนรู้ธรณีวิทยา
 
ไฮไลต์: ช่องเขาออบหลวง สะพานชมวิวหน้าผา เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และหลักฐานทางโบราณคดีในพื้นที่ โดยสะพานและจุดชมวิวเปิดโอกาสให้เห็นลักษณะช่องเขาและลำน้ำเบื้องล่างอย่างชัดเจน เหมาะกับการถ่ายภาพและศึกษาภูมิประเทศ
 
นอกจากช่องเขาแล้ว ออบหลวงยังมีความสำคัญด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีจากร่องรอยการใช้พื้นที่ของมนุษย์ในอดีต สภาพแวดล้อมที่มีแม่น้ำ ภูเขา และที่กำบังตามธรรมชาติเอื้อต่อการดำรงชีวิตของผู้คนในช่วงเวลาต่าง ๆ
 
ออบหลวงเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้สนใจธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอำเภอฮอดและการเดินทางสู่อำเภอแม่สะเรียงได้ โดยควรระมัดระวังบริเวณหน้าผาและหลีกเลี่ยงการออกนอกเส้นทางที่กำหนด
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 ผ่านอำเภอหางดง สันป่าตอง จอมทอง และฮอด ก่อนเดินทางต่อไปยังอุทยานแห่งชาติออบหลวงตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติออบหลวง
 
อุทยานแห่งชาติผาแดง จังหวัดเชียงใหม่ ภูเขาหินปูนและผืนป่าตอนเหนือ
 
13. อุทยานแห่งชาติผาแดง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติในเขตอำเภอเชียงดาว เวียงแหง และไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ เดิมรู้จักกันในชื่ออุทยานแห่งชาติเชียงดาว มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ภูเขาหินปูน ป่าไม้ ถ้ำ และแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของภาคเหนือ
 
ความโดดเด่นของผาแดงคือผืนป่าภูเขาที่มีความหลากหลายทางระบบนิเวศ ลักษณะภูมิประเทศเปลี่ยนแปลงตั้งแต่พื้นที่หุบเขาไปจนถึงสันเขาสูง ทำให้เกิดป่าหลายประเภทและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ท้องถิ่น
 
ไฮไลต์: ภูเขาหินปูน ป่าต้นน้ำ ถ้ำธรรมชาติ และทิวทัศน์เทือกเขาเชียงดาว ความน่าสนใจของพื้นที่อยู่ที่การศึกษาธรรมชาติแบบเงียบสงบและการสัมผัสภูมิประเทศป่าภูเขาที่มีความอุดมสมบูรณ์
 
พื้นที่ป่าภายในอุทยานมีบทบาทสำคัญในการรักษาต้นน้ำลำธารและความชุ่มชื้นของดิน ภูเขาหินปูนยังเป็นแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับลักษณะถ้ำและการกัดเซาะของหินที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ
 
ผาแดงเหมาะกับผู้ที่สนใจธรรมชาติ การดูนก และการศึกษาระบบนิเวศ ผู้ที่ต้องการเข้าถึงพื้นที่ป่าห่างไกลควรติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง เนื่องจากบางเส้นทางไม่ได้พัฒนาสำหรับการท่องเที่ยวทั่วไป
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 107 มุ่งหน้าอำเภอเชียงดาว แล้วเดินทางต่อเข้าสู่พื้นที่ตำบลเมืองนะหรือจุดท่องเที่ยวที่ต้องการตามเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติผาแดง
 
อุทยานแห่งชาติแม่ตะไคร้ จังหวัดเชียงใหม่และลำพูน ผืนป่าต้นน้ำและภูเขา
 
14. อุทยานแห่งชาติแม่ตะไคร้ จังหวัดเชียงใหม่และลำพูน เป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำสำคัญที่ครอบคลุมแนวภูเขาบริเวณรอยต่อจังหวัดเชียงใหม่และลำพูน มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน ลำห้วย น้ำตก และป่าไม้หลายประเภท ตั้งแต่ป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณจนถึงป่าดิบในพื้นที่ที่มีความชื้นสูง
 
พื้นที่ป่าแม่ตะไคร้มีความสำคัญต่อระบบต้นน้ำที่เชื่อมโยงกับลุ่มน้ำปิง ป่าไม้ช่วยดูดซับน้ำฝน รักษาความชุ่มชื้น และชะลอการไหลของน้ำในฤดูฝน ทำให้พื้นที่นี้มีคุณค่าต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนโดยรอบ
 
ไฮไลต์: ผืนป่าต้นน้ำ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ลำน้ำและน้ำตก และภูมิประเทศภูเขาที่มีระดับความสูงแตกต่างกัน พื้นที่อุทยานเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสบรรยากาศป่าภาคเหนือในมุมที่สงบและเป็นธรรมชาติ
 
แม่ตะไคร้มีพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายชนิด โดยระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงตามระดับความสูงและปริมาณความชื้น การเดินเที่ยวธรรมชาติจึงเป็นโอกาสในการเรียนรู้ลักษณะป่าไม้และความสำคัญของป่าต้นน้ำ
 
สำหรับการเดินทางท่องเที่ยวควรเลือกจุดหมายที่เปิดให้บริการและตรวจสอบสภาพเส้นทางก่อนออกเดินทาง โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนที่ลำห้วยมีปริมาณน้ำมากและบางถนนอาจลื่น
 
การเดินทาง: จากเชียงใหม่เดินทางไปทางอำเภอดอยสะเก็ดหรือแม่ออนตามจุดหมายในพื้นที่อุทยาน ใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าและติดตามป้ายบอกทางไปยังหน่วยบริการที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่ตะไคร้
 
อุทยานแห่งชาติดอยเวียงผา จังหวัดเชียงใหม่ ภูเขาสูงและป่าธรรมชาติ
 
15. อุทยานแห่งชาติดอยเวียงผา จังหวัดเชียงใหม่ เป็นแหล่งธรรมชาติบนเทือกเขาสูงบริเวณอำเภอไชยปราการและพื้นที่ใกล้เคียง มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ จุดเด่นคือบรรยากาศป่าภูเขาที่สงบและเหมาะกับผู้ที่ต้องการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
 
ความแตกต่างของระดับความสูงทำให้เกิดสภาพป่าหลายประเภท ตั้งแต่ป่าเต็งรังในพื้นที่ต่ำจนถึงป่าดิบและป่าสนในพื้นที่สูง ผืนป่าเหล่านี้มีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและแหล่งต้นน้ำของชุมชน
 
ไฮไลต์: ทิวทัศน์ดอยเวียงผา ผืนป่าภูเขา จุดชมธรรมชาติ และเส้นทางเดินป่าที่เปิดให้บริการ เหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบบรรยากาศเงียบสงบและต้องการเรียนรู้ระบบนิเวศภูเขาสูง
 
อุทยานแห่งนี้ยังมีความสำคัญในฐานะผืนป่าเชื่อมต่อกับพื้นที่อนุรักษ์ทางตอนเหนือของเชียงใหม่ ทำให้สัตว์ป่าและพรรณไม้มีถิ่นอาศัยที่ต่อเนื่องกันตามธรรมชาติ การรักษาผืนป่าจึงมีประโยชน์ต่อระบบนิเวศในระดับภูมิภาค
 
การเดินทางเข้าสู่พื้นที่บางส่วนควรประสานกับเจ้าหน้าที่ เนื่องจากเส้นทางภูเขามีความลาดชันและจุดท่องเที่ยวไม่ได้รวมอยู่บริเวณเดียวกัน นักท่องเที่ยวควรเตรียมอุปกรณ์กันฝนและน้ำดื่มให้พร้อม
 
การเดินทาง: จากเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 107 ผ่านอำเภอเชียงดาวไปยังอำเภอไชยปราการ แล้วเข้าสู่พื้นที่ตำบลศรีดงเย็นและที่ทำการอุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยเวียงผา
 
อุทยานแห่งชาติขุนขาน จังหวัดเชียงใหม่ ป่าเขาและแหล่งต้นน้ำ
 
16. อุทยานแห่งชาติขุนขาน จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่ป่าภูเขาทางฝั่งตะวันตกของจังหวัดเชียงใหม่ ครอบคลุมอำเภอสะเมิงและอำเภอแม่แจ่ม มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้หลายชนิด และแหล่งต้นน้ำที่เชื่อมโยงกับระบบลุ่มน้ำสำคัญของภาคเหนือ
 
ภูเขาในพื้นที่มีระดับความสูงแตกต่างกัน ทำให้เกิดป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ ป่าสน และป่าดิบเขาตามสภาพดินและความชื้น ระบบนิเวศเหล่านี้เป็นที่อาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ที่สำคัญต่อความสมบูรณ์ของผืนป่าเชียงใหม่
 
ไฮไลต์: เทือกเขาขุนขาน ยอดดอยปุ้งเกี้ย ป่าต้นน้ำ และบรรยากาศป่าภูเขาที่เงียบสงบ เหมาะกับการศึกษาธรรมชาติและชมความหลากหลายของภูมิประเทศฝั่งตะวันตกของเชียงใหม่
 
บริเวณรอบอุทยานมีชุมชนท้องถิ่นและพื้นที่เกษตรกรรมบนภูเขา นักท่องเที่ยวที่เดินทางผ่านอำเภอสะเมิงสามารถสัมผัสวิถีชีวิตชุมชนและทิวทัศน์ธรรมชาติควบคู่กัน โดยควรเคารพพื้นที่ส่วนบุคคลและข้อกำหนดของชุมชน
 
ขุนขานเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติแบบสงบและการเดินทางบนเส้นทางภูเขา ผู้ที่ต้องการเข้าพื้นที่ป่าห่างไกลควรตรวจสอบเส้นทางกับเจ้าหน้าที่และเตรียมรถให้เหมาะกับสภาพถนน
 
การเดินทาง: จากเชียงใหม่ใช้เส้นทางสู่อำเภอสะเมิงแล้วต่อไปยังตำบลแม่สาบและที่ทำการอุทยานตามเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติขุนขาน
 
อุทยานแห่งชาติดอยหลวง จังหวัดเชียงราย ลำปางและพะเยา ภูเขาและน้ำตกธรรมชาติ
 
17. อุทยานแห่งชาติดอยหลวง จังหวัดเชียงราย ลำปาง และพะเยา เป็นอุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมพื้นที่หลายจังหวัดทางภาคเหนือ มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ น้ำตก และพื้นที่ต้นน้ำธรรมชาติ โดยมีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของผืนป่าที่เชื่อมโยงระหว่างเชียงราย พะเยา และลำปาง
 
ลักษณะป่าไม้ประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าดิบในบริเวณที่มีความชุ่มชื้นสูง ความแตกต่างของภูมิประเทศทำให้เกิดลำธารและน้ำตกหลายแห่งซึ่งเป็นจุดท่องเที่ยวสำคัญของอุทยาน
 
ไฮไลต์: น้ำตกปูแกง น้ำตกจำปาทอง น้ำตกวังแก้ว และเส้นทางศึกษาธรรมชาติในพื้นที่ป่าภูเขา โดยน้ำตกแต่ละแห่งตั้งอยู่คนละบริเวณและมีลักษณะภูมิประเทศแตกต่างกัน นักท่องเที่ยวควรเลือกจุดหมายให้เหมาะกับจังหวัดที่เดินทางเข้าพื้นที่
 
ดอยหลวงเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบน้ำตก การเดินป่า และการเรียนรู้ระบบนิเวศ พื้นที่น้ำตกบางแห่งมีเส้นทางเดินต่อจากจุดจอดรถ จึงควรเตรียมรองเท้าสำหรับเดินบนพื้นเปียกและหลีกเลี่ยงการลงน้ำเมื่อกระแสน้ำแรง
 
การท่องเที่ยวสามารถจัดร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดเชียงรายหรือพะเยาตามจุดเข้าอุทยานที่เลือก โดยควรตรวจสอบการปิดฟื้นฟูพื้นที่ตามฤดูกาลและข้อกำหนดของแต่ละหน่วยพิทักษ์อุทยาน
 
การเดินทาง: จากเชียงรายเดินทางสู่อำเภอพานแล้วใช้เส้นทางเข้าสู่ที่ทำการอุทยานหรือจุดท่องเที่ยวที่เปิดให้บริการ ส่วนผู้ต้องการเที่ยวน้ำตกในจังหวัดพะเยาและลำปางควรเลือกเส้นทางตรงกับจุดหมาย
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยหลวง
 
อุทยานแห่งชาติขุนแจ จังหวัดเชียงราย น้ำตกและป่าภูเขาริมเส้นทางเชียงใหม่เชียงราย
 
18. อุทยานแห่งชาติขุนแจ จังหวัดเชียงราย เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ใกล้ทางหลวงหมายเลข 118 ซึ่งเชื่อมต่อจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย มีจุดเด่นด้านผืนป่าต้นน้ำ น้ำตก เส้นทางเดินป่า และภูเขาสูงที่มีบรรยากาศร่มรื่น เหมาะสำหรับการแวะพักระหว่างเดินทางหรือจัดทริปศึกษาธรรมชาติแบบเต็มวัน
 
ป่าขุนแจเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ต้นน้ำและสัตว์ป่า ภูมิประเทศประกอบด้วยภูเขาสลับซับซ้อนและลำห้วยหลายสาย ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงตามระดับความสูงและสภาพความชื้นของพื้นที่
 
ไฮไลต์: น้ำตกขุนแจ น้ำตกแม่โถ เส้นทางเดินป่าภูเขา และบรรยากาศป่าธรรมชาติ โดยน้ำตกเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่เหมาะกับผู้ชื่นชอบธรรมชาติ ส่วนเส้นทางเดินป่าระยะไกลเหมาะกับผู้ที่มีประสบการณ์และเตรียมความพร้อมอย่างเหมาะสม
 
ขุนแจยังเหมาะกับการดูนกและศึกษาพรรณไม้ในพื้นที่ป่าภูเขา การเดินเส้นทางธรรมชาติเปิดโอกาสให้เห็นความแตกต่างของพรรณไม้และสภาพแวดล้อมจากบริเวณลำห้วยไปจนถึงพื้นที่สูง
 
ผู้ที่ต้องการเดินป่าหรือพักค้างคืนควรติดต่ออุทยานเพื่อตรวจสอบเส้นทางและข้อกำหนดก่อนเดินทาง โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนที่มีความเสี่ยงจากพื้นลื่นและลำน้ำไหลแรง
 
การเดินทาง: จากเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 118 มุ่งหน้าจังหวัดเชียงราย โดยเข้าสู่อุทยานแห่งชาติขุนแจตามป้ายบอกทางบริเวณเส้นทางภูเขา
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติขุนแจ
 
อุทยานแห่งชาติลำน้ำกก จังหวัดเชียงราย น้ำตกและป่าริมแม่น้ำกก
 
19. อุทยานแห่งชาติลำน้ำกก จังหวัดเชียงราย เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่ครอบคลุมเขตอำเภอเมืองเชียงราย แม่จัน แม่สรวย และแม่ลาว มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ น้ำตก น้ำพุร้อน และลำน้ำธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับแม่น้ำกกซึ่งเป็นสายน้ำสำคัญของจังหวัดเชียงราย
 
ความน่าสนใจของลำน้ำกกอยู่ที่การมีแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติหลายรูปแบบในพื้นที่เดียวกัน นักท่องเที่ยวสามารถเลือกเดินชมป่า เที่ยวน้ำตก หรือพักผ่อนบริเวณแหล่งน้ำร้อน โดยลักษณะป่าไม้และภูมิประเทศมีความแตกต่างกันตามระดับความสูงและระยะห่างจากลำน้ำ
 
ไฮไลต์: น้ำตกขุนกรณ์ น้ำตกห้วยแก้ว บ่อน้ำร้อน และเส้นทางศึกษาธรรมชาติในป่าภูเขา โดยน้ำตกขุนกรณ์เป็นน้ำตกที่มีชื่อเสียงของจังหวัดเชียงราย ส่วนพื้นที่บ่อน้ำร้อนมีความน่าสนใจด้านธรณีวิทยาและการพักผ่อน
 
ระบบนิเวศภายในอุทยานประกอบด้วยป่าเบญจพรรณและป่าดิบในบางพื้นที่ เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ท้องถิ่น รวมถึงมีบทบาทสำคัญในการรักษาความชุ่มชื้นและคุณภาพน้ำของลุ่มน้ำกก
 
ลำน้ำกกเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ที่ชื่นชอบการเดินธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในตัวเมืองเชียงรายได้ แต่ควรเลือกจุดหมายให้เหมาะกับเวลา เพราะแหล่งท่องเที่ยวภายในอุทยานอยู่กระจายกันหลายพื้นที่
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงรายเดินทางเข้าสู่ตำบลดอยฮางหรือจุดท่องเที่ยวตามเส้นทางที่กำหนด โดยใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติลำน้ำกก
 
อุทยานแห่งชาติออบขาน จังหวัดเชียงใหม่ ช่องเขาหินและลำน้ำแม่ขาน
 
20. อุทยานแห่งชาติออบขาน จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่ธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์จากช่องเขาหินและลำน้ำแม่ขาน ตั้งอยู่ทางทิศใต้และตะวันตกเฉียงใต้ของตัวเมืองเชียงใหม่ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ ลำห้วย และหินธรรมชาติที่ถูกสายน้ำกัดเซาะจนเกิดร่องหินและแอ่งน้ำรูปร่างแตกต่างกัน
 
จุดเด่นของออบขานคือภูมิประเทศหินที่เกิดจากการกัดเซาะของน้ำอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดช่องเขาแคบและลานหินที่มีลวดลายตามธรรมชาติ นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้การเปลี่ยนแปลงของภูมิประเทศผ่านการสังเกตหินและลำน้ำที่ไหลผ่านพื้นที่
 
ไฮไลต์: ช่องเขาออบขาน ลำน้ำแม่ขาน โขดหินธรรมชาติ และเส้นทางเดินชมทิวทัศน์ริมลำน้ำ โดยบริเวณที่เปิดให้เข้าชมเหมาะกับการพักผ่อนและถ่ายภาพภูมิประเทศที่มีลักษณะโดดเด่น
 
ผืนป่าของออบขานมีความสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและระบบนิเวศท้องถิ่น ป่าไม้ช่วยรักษาความชุ่มชื้นและเป็นแหล่งอาศัยของพืชและสัตว์ในพื้นที่ภูเขารอบจังหวัดเชียงใหม่
 
ออบขานเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่มีเวลาไม่มากและต้องการเที่ยวธรรมชาติใกล้ตัวเมือง ควรเลือกเดินในพื้นที่ที่อุทยานกำหนดและระวังหินลื่น โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนที่ระดับน้ำอาจเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่เดินทางไปทางอำเภอหางดง แล้วต่อเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติออบขานตามป้ายบอกทาง รถยนต์ส่วนตัวเหมาะสำหรับการเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติออบขาน
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ จังหวัดแม่ฮ่องสอน น้ำตกสูงและป่าภูเขา
 
21. อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตกแม่สุรินทร์ซึ่งไหลจากหน้าผาสูงท่ามกลางภูเขาและผืนป่าธรรมชาติ ตั้งอยู่ในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าดิบเขา ป่าเบญจพรรณ และแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของภาคเหนือ
 
น้ำตกแม่สุรินทร์มีลักษณะเป็นสายน้ำที่ไหลตกจากหน้าผาสูงลงสู่หุบเขาด้านล่าง เกิดเป็นทิวทัศน์ที่สวยงามเมื่อมองจากจุดชมวิว ความโดดเด่นของน้ำตกอยู่ที่ความสูงของหน้าผาและภูมิประเทศป่าภูเขาที่รายล้อม
 
ไฮไลต์: น้ำตกแม่สุรินทร์ ทุ่งดอกบัวตองดอยแม่อูคอ และทิวทัศน์ภูเขา โดยทุ่งดอกบัวตองมีความสวยงามในช่วงฤดูออกดอก ขณะที่น้ำตกแม่สุรินทร์เป็นจุดชมธรรมชาติที่มีความโดดเด่นตลอดเส้นทางภูเขา
 
ผืนป่าของอุทยานเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด รวมทั้งมีบทบาทในการรักษาแหล่งต้นน้ำและความสมดุลของระบบนิเวศในพื้นที่ภูเขาของแม่ฮ่องสอน
 
น้ำตกแม่สุรินทร์เหมาะกับนักถ่ายภาพและผู้ที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติของแม่ฮ่องสอน ควรเลือกเที่ยวจุดชมวิวที่เปิดให้บริการและไม่เดินลงสู่พื้นที่หน้าผาหรือเส้นทางที่เจ้าหน้าที่ห้ามเข้า
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนเดินทางไปทางอำเภอขุนยวมและพื้นที่ดอยแม่อูคอ ก่อนเข้าสู่จุดชมวิวหรือพื้นที่อุทยานตามเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์
 
อุทยานแห่งชาติสาละวิน จังหวัดแม่ฮ่องสอน แม่น้ำสาละวินและป่าชายแดนไทยเมียนมา
 
22. อุทยานแห่งชาติสาละวิน จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นจากการตั้งอยู่ริมแม่น้ำสาละวินซึ่งเป็นสายน้ำสำคัญตามแนวชายแดนไทย–เมียนมา ครอบคลุมพื้นที่อำเภอแม่สะเรียงและอำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ และพื้นที่ริมแม่น้ำที่ยังคงบรรยากาศธรรมชาติแบบสงบ
 
แม่น้ำสาละวินเป็นแม่น้ำสายใหญ่ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตของชุมชนชายแดน สายน้ำไหลผ่านแนวภูเขาและหุบเขา ทำให้เกิดภูมิทัศน์ธรรมชาติที่แตกต่างจากพื้นที่ท่องเที่ยวภูเขาทั่วไป
 
ไฮไลต์: ทิวทัศน์แม่น้ำสาละวิน ป่าชายแดน หมู่บ้านแม่สามแลบ และวิถีชีวิตชุมชนริมแม่น้ำ โดยพื้นที่ริมสาละวินมีความน่าสนใจสำหรับการชมธรรมชาติและเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับสายน้ำ
 
ผืนป่าในอุทยานประกอบด้วยป่าไม้หลายประเภทและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าท้องถิ่น พื้นที่ป่าช่วยรักษาความสมบูรณ์ของต้นน้ำและระบบนิเวศแม่น้ำที่เชื่อมโยงกับภูมิประเทศชายแดน
 
การเที่ยวอุทยานแห่งชาติสาละวินเหมาะกับผู้ที่สนใจธรรมชาติและวิถีชีวิตชุมชน ผู้ที่จะเดินทางเข้าพื้นที่ห่างไกลหรือใช้บริการเรือควรตรวจสอบสภาพอากาศ ระดับน้ำ และข้อกำหนดของเจ้าหน้าที่ชายแดนล่วงหน้า
 
การเดินทาง: จากแม่ฮ่องสอนหรือเชียงใหม่เดินทางสู่อำเภอแม่สะเรียง แล้วต่อไปยังจุดท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานหรืออำเภอสบเมยตามเส้นทางที่เปิดให้ใช้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติสาละวิน
 
อุทยานแห่งชาติแม่จริม จังหวัดน่าน เส้นทางล่องแก่งลำน้ำว้าและป่าภูเขา
 
23. อุทยานแห่งชาติแม่จริม จังหวัดน่าน เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงด้านกิจกรรมผจญภัยทางน้ำ โดยเฉพาะการล่องแก่งลำน้ำว้าซึ่งเป็นเส้นทางล่องแก่งสำคัญของภาคเหนือ ตั้งอยู่ในจังหวัดน่าน มีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ ลำธาร และลำน้ำธรรมชาติที่ไหลผ่านพื้นที่ป่าต้นน้ำ
 
ลำน้ำว้ามีความสำคัญต่อระบบนิเวศและการท่องเที่ยวของจังหวัดน่าน โดยบางช่วงมีแก่งหินและกระแสน้ำที่เหมาะกับกิจกรรมล่องแก่งภายใต้การดูแลของผู้มีความชำนาญ สองฝั่งลำน้ำมีป่าไม้และภูเขาที่สร้างบรรยากาศธรรมชาติอันโดดเด่น
 
ไฮไลต์: ล่องแก่งลำน้ำว้า เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ป่าต้นน้ำ และภูเขาสลับซับซ้อน โดยกิจกรรมล่องแก่งเป็นจุดเด่นสำหรับนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบการผจญภัยและต้องการสัมผัสสายน้ำของภาคเหนืออย่างใกล้ชิด
 
อุทยานแห่งชาติแม่จริมมีระบบนิเวศป่าไม้ที่หลากหลายทั้งป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบในบางพื้นที่ ผืนป่ามีความสำคัญต่อการรักษาต้นน้ำและแหล่งอาศัยของสัตว์ป่า
 
ผู้ที่ต้องการล่องแก่งควรเลือกผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตและปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด การสวมเสื้อชูชีพและอุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสมเป็นสิ่งจำเป็น โดยกิจกรรมต้องพิจารณาระดับน้ำและสภาพอากาศก่อนทุกครั้ง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองน่านเดินทางสู่อำเภอแม่จริม แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานหรือจุดเริ่มต้นล่องแก่งตามเส้นทางที่กำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่จริม
 
อุทยานแห่งชาติขุนน่าน จังหวัดน่าน ป่าภูเขาบ่อเกลือและแหล่งต้นน้ำ
 
24. อุทยานแห่งชาติขุนน่าน จังหวัดน่าน เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบนเทือกเขาสูงบริเวณอำเภอบ่อเกลือและพื้นที่ใกล้เคียง มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ป่าดิบเขา ป่าดิบแล้ง และลำน้ำธรรมชาติที่เป็นส่วนสำคัญของระบบต้นน้ำในจังหวัดน่าน
 
ความโดดเด่นของขุนน่านคือธรรมชาติป่าภูเขาที่มีความสงบและเชื่อมโยงกับวิถีชุมชนในพื้นที่บ่อเกลือและสะปัน ลำน้ำและป่าไม้เป็นทรัพยากรสำคัญที่หล่อเลี้ยงชุมชนและระบบนิเวศในบริเวณหุบเขา
 
ไฮไลต์: ผืนป่าต้นน้ำ น้ำตกธรรมชาติ ภูเขาสูง และเส้นทางท่องเที่ยวที่เชื่อมต่อกับชุมชนบ่อเกลือและสะปัน ผู้ที่ชื่นชอบความสงบสามารถเลือกเที่ยวธรรมชาติควบคู่กับการเรียนรู้ภูมิปัญญาการทำเกลือสินเธาว์ของชุมชนท้องถิ่น
 
อุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศเทือกเขาหลวงพระบางและแหล่งต้นน้ำหลายสาย ป่าไม้ช่วยควบคุมการไหลของน้ำและเป็นแหล่งอาศัยของพืชและสัตว์ป่าที่ปรับตัวกับสภาพภูเขา
 
ขุนน่านเหมาะกับผู้ชื่นชอบการเดินทางแบบธรรมชาติและชุมชน สามารถจัดเส้นทางร่วมกับดอยภูคา บ่อเกลือ และสะปันได้ โดยควรเผื่อเวลาเดินทางเพราะถนนบางช่วงมีโค้งและทางลาดชัน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองน่านเดินทางผ่านอำเภอปัวและเส้นทางดอยภูคาเข้าสู่อำเภอบ่อเกลือ จากนั้นใช้เส้นทางไปยังจุดท่องเที่ยวของอุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติขุนน่าน
 
อุทยานแห่งชาติขุนสถาน จังหวัดน่าน ภูเขาสูงและทิวทัศน์ทะเลหมอก
 
25. อุทยานแห่งชาติขุนสถาน จังหวัดน่าน เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่บริเวณอำเภอนาน้อยและนาหมื่น จังหวัดน่าน มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าไม้ น้ำตก และจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นแนวภูเขาสลับซับซ้อนได้อย่างกว้างไกล เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสอากาศเย็นและความสงบของธรรมชาติ
 
สภาพป่าไม้ในพื้นที่มีความหลากหลาย ทั้งป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ ป่าสน และป่าดิบเขา ซึ่งเปลี่ยนแปลงตามระดับความสูงและปริมาณความชื้น ผืนป่าเหล่านี้มีบทบาทต่อการรักษาแหล่งน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของพื้นที่น่านตอนใต้
 
ไฮไลต์: จุดชมวิวภูเขา ทะเลหมอกตามฤดูกาล ป่าสน เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และทิวทัศน์หุบเขา เหมาะกับการถ่ายภาพพระอาทิตย์ขึ้นและการพักผ่อนท่ามกลางอากาศเย็นในช่วงฤดูหนาว
 
การเกิดทะเลหมอกขึ้นอยู่กับสภาพอากาศในแต่ละวัน โดยช่วงปลายฝนต้นหนาวมีความชื้นเหมาะสมต่อการเกิดหมอกในหุบเขาบางบริเวณ ผู้ที่ต้องการชมบรรยากาศยามเช้าควรเลือกพักใกล้พื้นที่อุทยานหรือวางแผนเดินทางให้ถึงจุดชมวิวตามเวลาที่กำหนด
 
ขุนสถานเหมาะกับนักถ่ายภาพ คู่รัก และผู้ชื่นชอบธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางเที่ยวร่วมกับอุทยานแห่งชาติศรีน่านและแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอนาน้อยได้ โดยควรตรวจสอบเส้นทางและอากาศก่อนออกเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองน่านเดินทางสู่อำเภอนาน้อยหรืออำเภอนาหมื่น แล้วใช้เส้นทางขึ้นสู่อุทยานแห่งชาติขุนสถานตามป้ายบอกทาง รถยนต์ส่วนตัวสะดวกสำหรับการเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติขุนสถาน
 
อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน จังหวัดน่านและพะเยา ถ้ำและป่าต้นน้ำธรรมชาติ
 
26. อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน จังหวัดน่านและพะเยา เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณรอยต่อจังหวัดน่านและพะเยา มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าต้นน้ำ ถ้ำ น้ำตก และลำห้วยหลายสาย โดยเฉพาะถ้ำหลวงสะเกินซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความโดดเด่นด้านลักษณะภูมิประเทศใต้ดิน
 
พื้นที่อุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้และแหล่งต้นน้ำในเทือกเขาหลวงพระบาง สภาพป่ามีความหลากหลายและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
ไฮไลต์: ถ้ำหลวงสะเกิน น้ำตกผาธาร น้ำตกห้วยหาด น้ำตกผาลาด และภูมิประเทศเทือกเขาสูง ถ้ำธรรมชาติในพื้นที่มีความน่าสนใจด้านธรณีวิทยา ขณะที่น้ำตกและลำห้วยช่วยสร้างบรรยากาศสดชื่นท่ามกลางผืนป่า
 
ระบบนิเวศของอุทยานเปลี่ยนแปลงตามระดับความสูงและความชื้น มีทั้งป่าไม้บนภูเขาและพื้นที่ริมลำธารซึ่งช่วยรักษาความสมดุลของระบบน้ำธรรมชาติ
 
การเที่ยวถ้ำสะเกินเหมาะกับผู้สนใจถ้ำ น้ำตก และการเดินป่า ควรเลือกเส้นทางที่เปิดให้บริการและตรวจสอบความปลอดภัยก่อนเข้าชมถ้ำ เนื่องจากบางจุดมีแสงน้อยและพื้นเปียกลื่น
 
การเดินทาง: เดินทางสู่อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน แล้วเข้าสู่ตำบลยอดและพื้นที่อุทยานตามป้ายบอกทาง รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าเหมาะกับเส้นทางภูเขา
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน
 
อุทยานแห่งชาติดอยภูนาง จังหวัดพะเยา นกยูงเขียวและป่าธรรมชาติ
 
27. อุทยานแห่งชาติดอยภูนาง จังหวัดพะเยา เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากการเป็นแหล่งอาศัยของนกยูงเขียวตามธรรมชาติ ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเชียงม่วน ปง และดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ ลำห้วย และน้ำตกที่รายล้อมด้วยป่าธรรมชาติ
 
ดอยภูนางเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่า โดยเฉพาะนกยูงเขียวซึ่งเป็นสัตว์ป่าที่โดดเด่นของพื้นที่ นักท่องเที่ยวที่มาเยือนอาจมีโอกาสสังเกตนกยูงในบริเวณที่เจ้าหน้าที่อนุญาต โดยควรรักษาระยะห่างและไม่ให้อาหารสัตว์
 
ไฮไลต์: นกยูงเขียว น้ำตกธารสวรรค์ ป่าธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาระบบนิเวศ โดยน้ำตกธารสวรรค์มีลักษณะของน้ำที่ไหลผ่านชั้นหินท่ามกลางป่าไม้ เหมาะกับการพักผ่อนและชมธรรมชาติ
 
ผืนป่าดอยภูนางมีทั้งป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรังซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด ระบบนิเวศป่าช่วยรักษาความสมบูรณ์ของแหล่งต้นน้ำและสนับสนุนความหลากหลายทางชีวภาพของจังหวัดพะเยา
 
อุทยานแห่งชาติดอยภูนางเหมาะกับครอบครัว ผู้สนใจดูนก และผู้รักธรรมชาติ ควรเที่ยวในพื้นที่ที่เปิดให้บริการและปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่เพื่อไม่รบกวนสัตว์ป่า
 
การเดินทาง: จากจังหวัดพะเยาเดินทางไปยังอำเภอเชียงม่วนและตำบลบ้านมาง ก่อนเข้าสู่พื้นที่อุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยภูนาง
 
อุทยานแห่งชาติภูซาง จังหวัดพะเยา น้ำตกน้ำอุ่นและธรรมชาติชายแดนไทยลาว
 
28. อุทยานแห่งชาติภูซาง จังหวัดพะเยา เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นจากน้ำตกน้ำอุ่นธรรมชาติ ตั้งอยู่ในอำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา ใกล้แนวชายแดนไทย–ลาว มีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ และลำธารธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับชุมชนในพื้นที่
 
น้ำตกภูซางมีความพิเศษจากการเป็นน้ำตกที่มีน้ำอุ่นไหลผ่านชั้นหินธรรมชาติ ซึ่งแตกต่างจากน้ำตกทั่วไปที่มีน้ำเย็นจากลำธารภูเขา ลักษณะดังกล่าวทำให้ภูซางเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความน่าสนใจด้านธรณีวิทยาและแหล่งน้ำธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: น้ำตกภูซาง น้ำอุ่นธรรมชาติ ป่าภูเขา และเส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมต่อพื้นที่ชายแดนบ้านฮวก โดยน้ำตกภูซางเป็นจุดพักผ่อนและถ่ายภาพที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยว
 
ระบบนิเวศในอุทยานประกอบด้วยป่าไม้และพื้นที่ต้นน้ำที่มีความสำคัญต่อธรรมชาติและชุมชนท้องถิ่น นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างแหล่งน้ำ ภูมิประเทศ และการใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติได้
 
ภูซางเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติแบบวันเดียว สามารถจัดเส้นทางร่วมกับวัดพระธาตุภูซาง ชุมชนบ้านฮวก และสถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียงตามเวลาที่มี
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพะเยาเดินทางสู่อำเภอเชียงคำและอำเภอภูซาง แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติภูซางตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูซาง
 
อุทยานแห่งชาตินันทบุรี จังหวัดน่าน ป่าภูเขาและจุดชมธรรมชาติ
 
29. อุทยานแห่งชาตินันทบุรี จังหวัดน่าน เป็นอุทยานแห่งชาติที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบสงบ มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสูง ป่าไม้ และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติในจังหวัดน่าน ผืนป่าภายในอุทยานมีความหลากหลายของพรรณไม้และเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
สภาพป่าไม้ประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และป่าดิบเขา ทำให้เกิดความแตกต่างของสภาพแวดล้อมตามระดับความสูง เหมาะสำหรับการศึกษาระบบนิเวศภูเขาและการดูนก
 
ไฮไลต์: ดอยผาจิ ดอยวาว ป่าต้นน้ำ น้ำตกธรรมชาติ และจุดชมวิวภูเขา โดยพื้นที่สูงมีโอกาสพบหมอกตามหุบเขาในช่วงที่สภาพอากาศเหมาะสม
 
อุทยานแห่งชาตินันทบุรียังมีความสำคัญด้านการรักษาความสมบูรณ์ของป่าไม้ที่เชื่อมโยงกับระบบลุ่มน้ำน่าน การอนุรักษ์ป่าช่วยรักษาความชุ่มชื้นของดินและสนับสนุนความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต
 
การท่องเที่ยวนันทบุรีเหมาะกับผู้ชื่นชอบการเดินป่า การดูนก และผู้ที่ต้องการเรียนรู้ธรรมชาติของจังหวัดน่าน ผู้ที่ต้องการเดินเส้นทางห่างไกลควรตรวจสอบการเปิดพื้นที่และข้อกำหนดกับเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: เดินทางจากตัวเมืองน่านเข้าสู่พื้นที่อำเภอท่าวังผาและเส้นทางที่เชื่อมต่อที่ทำการอุทยานแห่งชาตินันทบุรีตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาตินันทบุรี
 
อุทยานแห่งชาติแม่ยม จังหวัดแพร่ ป่าไม้สักและแม่น้ำยม
 
30. อุทยานแห่งชาติแม่ยม จังหวัดแพร่ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นจากป่าไม้สักธรรมชาติ แม่น้ำยม และภูมิประเทศภูเขาสลับซับซ้อน ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอสอง จังหวัดแพร่ และพื้นที่ต่อเนื่องในจังหวัดลำปาง มีผืนป่าขนาดใหญ่ที่เป็นแหล่งอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของภาคเหนือตอนล่าง
 
แม่น้ำยมไหลผ่านพื้นที่อุทยานและมีบทบาทสำคัญต่อการเกิดระบบนิเวศริมน้ำ ลำน้ำไหลผ่านแนวภูเขาและแก่งหินธรรมชาติ ทำให้เกิดทิวทัศน์ที่เหมาะกับการพักผ่อนและศึกษาธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: แก่งเสือเต้น ป่าไม้สักธรรมชาติ แม่น้ำยม และจุดชมทิวทัศน์ภูเขา โดยผืนป่าไม้สักเป็นเอกลักษณ์สำคัญที่สะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่อนุรักษ์แห่งนี้
 
ป่าไม้สักมีความสำคัญทางนิเวศวิทยาและประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของภาคเหนือ เนื่องจากไม้สักเป็นพรรณไม้สำคัญที่มีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตและการใช้ทรัพยากรป่าไม้ในอดีต การอนุรักษ์ป่าสักธรรมชาติจึงช่วยรักษาทั้งความหลากหลายทางชีวภาพและคุณค่าของผืนป่า
 
แม่ยมเหมาะกับนักถ่ายภาพ ผู้สนใจป่าไม้และระบบนิเวศลุ่มน้ำ การเดินทางควรพิจารณาฤดูกาลและสภาพถนน โดยเฉพาะพื้นที่ใกล้ลำน้ำที่อาจมีข้อจำกัดในช่วงฝนตกหนัก
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองแพร่เดินทางสู่อำเภอสอง แล้วเข้าสู่พื้นที่ตำบลสะเอียบและอุทยานแห่งชาติแม่ยมตามเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่ยม
 
อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย จังหวัดแพร่และลำปาง น้ำตกและป่าภูเขา
 
31. อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย จังหวัดแพร่และลำปาง เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณรอยต่อจังหวัดแพร่และลำปาง มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ น้ำตก ลำธาร และแหล่งน้ำร้อนธรรมชาติ ครอบคลุมพื้นที่หลายอำเภอและเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของภาคเหนือตอนล่าง
 
ความโดดเด่นของเวียงโกศัยอยู่ที่การรวมแหล่งท่องเที่ยวหลายประเภทไว้ในพื้นที่เดียวกัน ตั้งแต่น้ำตก ป่าตะเคียน ไปจนถึงน้ำพุร้อน ทำให้เหมาะกับทั้งการพักผ่อนและการศึกษาธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: น้ำตกแม่เกิ๋ง บ่อน้ำร้อนธรรมชาติ ป่าตะเคียนทอง และเส้นทางศึกษาป่าไม้ โดยน้ำตกแม่เกิ๋งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสวยงามจากสายน้ำไหลผ่านชั้นหินท่ามกลางป่าเขา
 
ผืนป่าของอุทยานประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และพรรณไม้หลายชนิด เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและช่วยรักษาความชุ่มชื้นของดินและแหล่งน้ำธรรมชาติ
 
เวียงโกศัยเหมาะกับผู้ชื่นชอบน้ำตก ธรรมชาติ และการเดินทางแบบครอบครัว ควรตรวจสอบสภาพน้ำและเส้นทางในช่วงฤดูฝน รวมถึงเลือกเดินเฉพาะพื้นที่ที่เจ้าหน้าที่อนุญาต
 
การเดินทาง: จากจังหวัดแพร่เดินทางสู่อำเภอวังชิ้นหรืออำเภอลอง แล้วใช้เส้นทางเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัยตามจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย
 
อุทยานแห่งชาติดอยผากลอง จังหวัดแพร่ ภูเขาหินและป่าธรรมชาติ
 
32. อุทยานแห่งชาติดอยผากลอง จังหวัดแพร่ เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีลักษณะภูมิประเทศโดดเด่นจากภูเขาหินและหน้าผารูปร่างแปลกตา มีทั้งป่าไม้ ลำธาร ถ้ำ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่เหมาะสำหรับผู้ต้องการเรียนรู้ธรณีวิทยาควบคู่กับการพักผ่อนในผืนป่า
 
ภูมิประเทศของดอยผากลองเกิดจากกระบวนการทางธรรมชาติที่ทำให้หินเกิดการผุพังและกัดเซาะเป็นเวลายาวนาน ก่อให้เกิดลานหินและรูปร่างที่มีเอกลักษณ์แตกต่างจากภูมิประเทศป่าภูเขาทั่วไป
 
ไฮไลต์: สวนหินมหาราช ภูเขาหินธรรมชาติ หน้าผา และเส้นทางศึกษาป่าไม้ โดยพื้นที่สวนหินเป็นจุดที่น่าสนใจสำหรับการถ่ายภาพและเรียนรู้ลักษณะหินที่เกิดจากธรรมชาติ
 
ผืนป่าภายในอุทยานประกอบด้วยป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ท้องถิ่น พื้นที่ป่าช่วยรักษาแหล่งต้นน้ำและสมดุลของสภาพแวดล้อมโดยรอบ
 
ดอยผากลองเหมาะกับผู้ที่สนใจภูมิประเทศหินและธรรมชาติ สามารถเที่ยวร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดแพร่ได้ โดยควรระวังพื้นหินลื่นและพื้นที่หน้าผาที่มีความสูง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองแพร่เดินทางตามเส้นทางสู่อำเภอลองหรือพื้นที่อุทยานตามป้ายบอกทาง รถยนต์ส่วนตัวสะดวกสำหรับการเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยผากลอง
 
อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน จังหวัดลำปาง น้ำพุร้อนและน้ำตกธรรมชาติ
 
33. อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน จังหวัดลำปาง เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและการพักผ่อนเพื่อสุขภาพที่สำคัญของจังหวัดลำปาง ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองปานและพื้นที่ใกล้เคียง มีจุดเด่นจากบ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติ น้ำตกแจ้ซ้อน ป่าเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่สามารถเที่ยวได้หลายรูปแบบ
 
ความพิเศษของแจ้ซ้อนคือการมีทั้งแหล่งน้ำร้อนและน้ำตกในพื้นที่เดียวกัน บ่อน้ำพุร้อนเกิดจากน้ำใต้ดินที่ได้รับความร้อนจากสภาพธรณีวิทยา ก่อนผุดขึ้นสู่พื้นผิว ส่วนบริเวณน้ำตกเป็นสายน้ำที่ไหลผ่านชั้นหินท่ามกลางป่าไม้
 
ไฮไลต์: บ่อน้ำพุร้อนแจ้ซ้อน น้ำตกแจ้ซ้อน พื้นที่อาบน้ำแร่และเส้นทางเดินธรรมชาติ โดยนักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้ปรากฏการณ์น้ำร้อนธรรมชาติควบคู่กับการพักผ่อนในบรรยากาศป่าเขา
 
ระบบนิเวศภายในอุทยานประกอบด้วยป่าภูเขาและลำธารที่มีความสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพ ความชุ่มชื้นของพื้นที่ส่งเสริมการเจริญเติบโตของพรรณไม้และสิ่งมีชีวิตหลายชนิด
 
แจ้ซ้อนเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ต้องการพักผ่อนแบบไม่ต้องเดินป่าระยะไกล ควรใช้บริการน้ำแร่ในพื้นที่ที่จัดไว้ และไม่ลงแช่ในบ่อน้ำร้อนธรรมชาติที่มีอุณหภูมิสูงหรือบริเวณที่ห้ามเข้า
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองลำปางเดินทางสู่อำเภอเมืองปานและเข้าสู่อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อนตามป้ายบอกทาง รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าสะดวกสำหรับการเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน
 
อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท จังหวัดลำปาง ถ้ำหินปูนและภูเขาธรรมชาติ
 
34. อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท จังหวัดลำปาง เป็นพื้นที่ป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมหลายอำเภอของจังหวัดลำปาง มีจุดเด่นด้านถ้ำหินปูน ป่าไม้ น้ำตก และภูเขาสลับซับซ้อน โดยเฉพาะถ้ำผาไทซึ่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางธรณีวิทยาที่สำคัญของพื้นที่
 
ถ้ำผาไทเป็นถ้ำหินปูนที่เกิดจากกระบวนการละลายและสะสมแร่ตามธรรมชาติ ทำให้เกิดหินงอกและหินย้อยที่มีรูปร่างแตกต่างกัน ภายในถ้ำมีสภาพแวดล้อมที่แตกต่างจากพื้นที่ภายนอกและเป็นแหล่งเรียนรู้ลักษณะธรณีวิทยาใต้ดิน
 
ไฮไลต์: ถ้ำผาไท ภูเขาหินปูน ผืนป่าต้นน้ำ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยถ้ำเป็นจุดท่องเที่ยวหลักที่เหมาะกับผู้สนใจหินงอกหินย้อยและการเปลี่ยนแปลงของภูมิประเทศ
 
พื้นที่อุทยานมีทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าดิบแล้ง เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด ผืนป่ายังมีบทบาทสำคัญในการรักษาต้นน้ำของแม่น้ำวังและลำน้ำใกล้เคียง
 
การเที่ยวถ้ำผาไทควรใช้เส้นทางที่เจ้าหน้าที่กำหนดและหลีกเลี่ยงการสัมผัสหินงอกหินย้อย เพราะอาจทำให้เกิดความเสียหายต่อโครงสร้างที่สะสมตัวมาเป็นเวลายาวนาน ควรเตรียมรองเท้ากันลื่นและปฏิบัติตามข้อกำหนดภายในถ้ำ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองลำปางเดินทางไปทางอำเภองาว แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท
 
อุทยานแห่งชาติดอยจง จังหวัดลำปางและลำพูน ป่าผลัดใบและภูเขาสูง
 
35. อุทยานแห่งชาติดอยจง จังหวัดลำปางและลำพูน เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีชื่อเสียงจากป่าผลัดใบและภูมิประเทศภูเขาสูง ครอบคลุมพื้นที่หลายอำเภอของจังหวัดลำปางและจังหวัดลำพูน มีลักษณะป่าไม้และทิวทัศน์ที่เปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลอย่างชัดเจน
 
ในช่วงปลายฤดูหนาวและฤดูแล้ง ป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรังจะเริ่มเปลี่ยนสีและผลัดใบ ทำให้แนวภูเขาปรากฏสีเหลือง ส้ม น้ำตาล และทองตามธรรมชาติ เป็นบรรยากาศที่แตกต่างจากผืนป่าเขียวชอุ่มในช่วงฤดูฝน
 
ไฮไลต์: ป่าผลัดใบ เส้นทางขึ้นยอดดอยจง ทิวทัศน์ภูเขา และจุดชมธรรมชาติบนพื้นที่สูง โดยผู้ที่ชื่นชอบการเดินป่าจะได้สัมผัสความหลากหลายของสภาพป่าและทิวทัศน์ตามแนวสันเขา
 
ดอยจงเป็นแหล่งต้นน้ำและแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าท้องถิ่น มีป่าไม้หลายชนิดที่ทำหน้าที่รักษาความสมดุลของระบบนิเวศในพื้นที่ภูเขาตอนใต้ของจังหวัดลำปาง
 
การเดินเที่ยวดอยจงเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติแบบสงบและการเดินป่า ผู้ที่ต้องการเดินขึ้นยอดดอยควรตรวจสอบระยะทางและการอนุญาตเข้าพื้นที่กับเจ้าหน้าที่ก่อนออกเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองลำปางเดินทางสู่อำเภอสบปราบหรืออำเภอเถิน แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติดอยจงตามเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยจง
 
อุทยานแห่งชาติแม่วะ จังหวัดลำปาง น้ำตกและภูเขาธรรมชาติ
 
36. อุทยานแห่งชาติแม่วะ จังหวัดลำปาง เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ น้ำตก และถ้ำธรรมชาติ โดยมีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและแหล่งต้นน้ำของลำปางตอนใต้
 
สภาพป่าไม้ในอุทยานประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าสน และป่าดิบแล้ง ซึ่งแตกต่างกันตามระดับความสูงและความชื้น ทำให้เกิดแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพืชพรรณท้องถิ่นหลายชนิด
 
ไฮไลต์: น้ำตกแม่วะ ดอยตาจี่ ป่าภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกแม่วะเป็นจุดพักผ่อนที่สำคัญ ส่วนดอยตาจี่เป็นพื้นที่ภูเขาที่สะท้อนลักษณะภูมิประเทศของอุทยาน
 
แม่น้ำและลำห้วยที่ไหลผ่านพื้นที่ป่ามีบทบาทต่อระบบนิเวศและชุมชนโดยรอบ ป่าไม้ช่วยรักษาความชุ่มชื้นและลดการพังทลายของดินบนภูเขา
 
แม่วะเหมาะกับครอบครัว ผู้ที่ชื่นชอบน้ำตกและธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอเถิน โดยควรระวังพื้นหินลื่นและระดับน้ำที่เพิ่มขึ้นในช่วงฤดูฝน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองลำปางใช้ทางหลวงหมายเลข 1 มุ่งหน้าอำเภอเถิน แล้วเดินทางต่อไปยังพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วะตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่วะ
 
อุทยานแห่งชาติแม่ปิง จังหวัดลำพูน แม่น้ำปิงและภูเขาธรรมชาติ
 
37. อุทยานแห่งชาติแม่ปิง จังหวัดลำพูน เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีเอกลักษณ์จากการผสมผสานภูมิประเทศแม่น้ำ ภูเขา หน้าผา และป่าไม้เข้าด้วยกัน ตั้งอยู่บริเวณอำเภอลี้ จังหวัดลำพูน และพื้นที่ต่อเนื่อง โดยแม่น้ำปิงเป็นสายน้ำสำคัญที่ไหลผ่านอุทยานและสร้างภูมิทัศน์ธรรมชาติที่โดดเด่น
 
แม่น้ำปิงไหลผ่านหุบเขาและแนวหน้าผาภายในพื้นที่อุทยาน ทำให้เกิดทิวทัศน์ผืนน้ำโอบล้อมด้วยภูเขา เหมาะสำหรับกิจกรรมชมวิวและการเดินทางท่องเที่ยวทางน้ำในพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต
 
ไฮไลต์: ก้อหลวง ทุ่งกิ๊ก น้ำตกก้อหลวง และทิวทัศน์แม่น้ำปิง โดยก้อหลวงเป็นพื้นที่ที่มีชื่อเสียงจากภูเขาและลำน้ำ ส่วนทุ่งกิ๊กมีภูมิประเทศทุ่งหญ้าและธรรมชาติที่เหมาะกับการพักผ่อน
 
อุทยานแห่งชาติแม่ปิงมีระบบนิเวศป่าไม้หลายประเภท ทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าไม้บริเวณลำน้ำ ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลากหลายชนิด
 
แม่ปิงเหมาะกับผู้ชื่นชอบธรรมชาติ แม่น้ำ และการพักผ่อนแบบสงบ ผู้ที่ต้องการใช้บริการเรือหรือแพควรตรวจสอบผู้ให้บริการและมาตรการความปลอดภัย รวมถึงสภาพระดับน้ำก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองลำพูนเดินทางสู่อำเภอลี้ แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่ปิงตามจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่ปิง
 
อุทยานแห่งชาติดอยขุนตาล จังหวัดลำพูนและลำปาง ป่าภูเขาและอุโมงค์รถไฟขุนตาน
 
38. อุทยานแห่งชาติดอยขุนตาล จังหวัดลำพูนและลำปาง เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญทั้งด้านธรรมชาติและประวัติศาสตร์การคมนาคมของประเทศไทย ตั้งอยู่บนเทือกเขารอยต่อจังหวัดลำพูนและลำปาง มีชื่อเสียงจากเส้นทางเดินป่า สถานีรถไฟขุนตาน และอุโมงค์รถไฟขุนตานซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำคัญของเส้นทางรถไฟสายเหนือ
 
ภูมิประเทศของดอยขุนตาลประกอบด้วยเทือกเขาสูง ป่าไม้ และเส้นทางเดินขึ้นสันเขาที่มีทิวทัศน์สวยงาม ความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับเส้นทางรถไฟทำให้การเดินทางมาที่นี่มีเสน่ห์แตกต่างจากอุทยานแห่งชาติอื่น
 
ไฮไลต์: อุโมงค์ขุนตาน สถานีรถไฟขุนตาน เส้นทางเดินป่าสู่ยอดดอย และจุดชมวิวภูเขา โดยอุโมงค์รถไฟมีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์การก่อสร้างทางรถไฟสายเหนือและเป็นจุดท่องเที่ยวที่นักเดินทางให้ความสนใจ
 
ผืนป่าในอุทยานประกอบด้วยป่าหลายประเภทและเป็นแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ นักท่องเที่ยวสามารถศึกษาพรรณไม้และสัมผัสอากาศเย็นบนพื้นที่สูงผ่านเส้นทางเดินป่าที่เปิดให้บริการ
 
ดอยขุนตาลเหมาะกับนักเดินป่า ผู้สนใจประวัติศาสตร์ และผู้ที่ต้องการสัมผัสการเดินทางด้วยรถไฟ สามารถเดินทางมาที่สถานีรถไฟขุนตานและต่อเข้าสู่เส้นทางท่องเที่ยวตามจุดที่กำหนด
 
การเดินทาง: สามารถใช้รถไฟสายเหนือมาลงสถานีขุนตาน หรือเดินทางด้วยรถยนต์ผ่านเส้นทางจังหวัดลำพูนและลำปางเข้าสู่อุทยานแห่งชาติดอยขุนตาลตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยขุนตาล
 
อุทยานแห่งชาติลำน้ำน่าน จังหวัดอุตรดิตถ์ อ่างเก็บน้ำเขื่อนสิริกิติ์และป่าต้นน้ำ
 
39. อุทยานแห่งชาติลำน้ำน่าน จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญด้านป่าต้นน้ำและภูมิประเทศบริเวณอ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อนสิริกิติ์ มีลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ ลำห้วย และแหล่งน้ำขนาดใหญ่ที่เป็นส่วนสำคัญของระบบลุ่มน้ำน่าน
 
ความโดดเด่นของลำน้ำน่านอยู่ที่ทิวทัศน์ของภูเขาที่โอบล้อมอ่างเก็บน้ำ ทำให้สามารถชมธรรมชาติของผืนน้ำและป่าไม้ได้ในพื้นที่เดียวกัน โดยเฉพาะจุดชมวิวและเส้นทางที่เปิดให้บริการบริเวณอ่างเก็บน้ำ
 
ไฮไลต์: ทิวทัศน์เขื่อนสิริกิติ์ อ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อน ป่าต้นน้ำ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และจุดชมวิวภูเขา โดยพื้นที่อ่างเก็บน้ำเป็นจุดเด่นที่สร้างภูมิทัศน์แตกต่างจากอุทยานแห่งชาติบนภูเขาทั่วไป
 
ระบบนิเวศของอุทยานประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และป่าดิบเขา ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด มีบทบาทสำคัญต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำในภาคเหนือตอนล่าง
 
ลำน้ำน่านเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบวิวอ่างเก็บน้ำ ป่าไม้ และการพักผ่อนแบบสงบ ผู้ต้องการล่องเรือหรือกิจกรรมทางน้ำควรตรวจสอบบริการที่ได้รับอนุญาตและสวมอุปกรณ์ความปลอดภัยตามข้อกำหนด
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองอุตรดิตถ์เดินทางไปทางเขื่อนสิริกิติ์หรือพื้นที่อุทยานแห่งชาติลำน้ำน่านตามเส้นทางที่กำหนด รถยนต์ส่วนตัวเหมาะสำหรับการเที่ยวหลายจุด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติลำน้ำน่าน
 
อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช จังหวัดตาก ต้นกระบากใหญ่และป่าภูเขา
 
40. อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช จังหวัดตาก เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญทั้งด้านธรรมชาติและประวัติศาสตร์ ตั้งอยู่บนเส้นทางระหว่างตัวเมืองตากกับอำเภอแม่สอด มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าไม้ และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ โดยเฉพาะต้นกระบากใหญ่ซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของอุทยาน
 
พื้นที่ป่าของอุทยานมีความหลากหลายทั้งป่าเบญจพรรณและป่าดิบตามสภาพภูมิประเทศ มีบทบาทต่อการรักษาแหล่งน้ำและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด ความสูงของภูเขาทำให้บางพื้นที่มีอากาศเย็นและเหมาะกับการพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: ต้นกระบากใหญ่ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ จุดชมวิวภูเขา และผืนป่าบนเส้นทางตาก–แม่สอด โดยต้นกระบากใหญ่เป็นพรรณไม้ที่มีความสำคัญและสะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าแห่งนี้
 
อุทยานยังมีความเชื่อมโยงกับภูมิประเทศและเส้นทางประวัติศาสตร์ระหว่างตากกับแม่สอด ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญที่เชื่อมต่อพื้นที่ภูเขากับชุมชนชายแดน การเดินทางผ่านเส้นทางดังกล่าวจึงสามารถสัมผัสธรรมชาติควบคู่กับเรื่องราวท้องถิ่นได้
 
ตากสินมหาราชเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ชื่นชอบป่าไม้ สามารถแวะพักระหว่างเดินทางไปแม่สอดหรือจัดเป็นทริปธรรมชาติแบบวันเดียว โดยควรตรวจสอบเส้นทางและข้อกำหนดก่อนเข้าพื้นที่ป่าห่างไกล
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองตากใช้ทางหลวงหมายเลข 12 สายตาก–แม่สอด แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราชตามป้ายบอกทาง โดยควรขับรถด้วยความระมัดระวังบนเส้นทางภูเขา
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช
 
อุทยานแห่งชาติลานสาง จังหวัดตาก น้ำตกและผืนป่าธรรมชาติ
 
41. อุทยานแห่งชาติลานสาง จังหวัดตาก เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ในตำบลแม่ท้อ อำเภอเมืองตาก ห่างจากตัวเมืองตากประมาณ 20 กิโลเมตร มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ ลำธาร และน้ำตกหลายชั้น ถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติสำคัญที่สามารถเดินทางเข้าถึงได้สะดวกจากเส้นทางตาก–แม่สอด
 
ลักษณะเด่นของอุทยานแห่งชาติลานสางคือสายน้ำที่ไหลผ่านโขดหินและชั้นน้ำตกหลายระดับ ท่ามกลางป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ ภูมิประเทศภูเขาทำให้เกิดลำห้วยจำนวนมาก ซึ่งมีบทบาทต่อการรักษาระบบนิเวศและเป็นแหล่งต้นน้ำของพื้นที่โดยรอบ
 
ไฮไลต์: น้ำตกลานสาง น้ำตกผาลาด น้ำตกลานเลี้ยงม้า น้ำตกผาผึ้ง และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกลานสางเป็นจุดท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงที่สุด สายน้ำไหลผ่านชั้นหินกลางป่าร่มรื่น เหมาะสำหรับการถ่ายภาพและพักผ่อน
 
พื้นที่ยังมีเรื่องเล่าท้องถิ่นที่เชื่อมโยงกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างภูมิประเทศกับความทรงจำทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดตาก การมาเยือนจึงให้ทั้งประสบการณ์ธรรมชาติและเรื่องราววัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับชื่อสถานที่
 
ลานสางเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ชื่นชอบน้ำตก โดยควรระมัดระวังพื้นหินลื่นและกระแสน้ำแรงในช่วงฤดูฝน รวมถึงใช้จุดชมวิวและเส้นทางที่เจ้าหน้าที่อนุญาตเท่านั้น
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองตากใช้ทางหลวงหมายเลข 105 สายตาก–แม่สอด แล้วเลี้ยวเข้าสู่อุทยานตามป้ายบอกทาง สามารถจัดเป็นทริปครึ่งวันหรือแวะระหว่างเดินทางไปอำเภอแม่สอดได้
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติลานสาง
 
อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ จังหวัดตาก ผืนป่าภูเขาและธรรมชาติแม่ระมาด
 
42. อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ จังหวัดตาก ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อนตามแนวเทือกเขาถนนธงชัย ประกอบด้วยป่าดิบ ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ลำห้วย และน้ำตกธรรมชาติหลายแห่ง เป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำที่มีคุณค่าต่อระบบนิเวศภาคตะวันตก
 
ชื่อขุนพะวอมีความเชื่อมโยงกับเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของพื้นที่ชายแดนตาก โดยเฉพาะเรื่องราวของพะวอซึ่งเป็นบุคคลที่ได้รับการกล่าวถึงในประวัติศาสตร์ท้องถิ่น การท่องเที่ยวที่นี่จึงมีทั้งมิติของธรรมชาติและความสำคัญทางประวัติศาสตร์
 
ไฮไลต์: ผืนป่าขุนพะวอ จุดชมวิวภูเขา เส้นทางศึกษาธรรมชาติ น้ำตก และพื้นที่พักแรมที่ได้รับอนุญาต เหมาะกับผู้ชื่นชอบบรรยากาศป่าภูเขาและกิจกรรมดูนก
 
ระบบนิเวศภายในอุทยานมีความหลากหลายจากระดับความสูงและสภาพความชื้นที่แตกต่างกัน พื้นที่ป่าจึงมีบทบาทสำคัญในการเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและช่วยรักษาลุ่มน้ำของชุมชนบริเวณแม่ระมาด
 
การมาเยือนขุนพะวอเหมาะกับการพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติ โดยเฉพาะผู้ที่สนใจเดินป่าและศึกษาพรรณไม้ ควรประสานเจ้าหน้าที่สำหรับเส้นทางที่อยู่ห่างไกลและเตรียมอุปกรณ์ให้เหมาะกับสภาพภูเขา
 
การเดินทาง: จากอำเภอแม่ระมาดใช้ทางหลวงหมายเลข 1175 สายแม่ระมาด–บ้านตาก แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติขุนพะวอตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ
 
อุทยานแห่งชาติคลองวังเจ้า จังหวัดกำแพงเพชรและตาก ป่าต้นน้ำและน้ำตก
 
43. อุทยานแห่งชาติคลองวังเจ้า จังหวัดกำแพงเพชรและตาก เป็นผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่ที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ลำธาร น้ำตก หน้าผา และพื้นที่ต้นน้ำธรรมชาติ ครอบคลุมบริเวณรอยต่อจังหวัดกำแพงเพชรและตาก มีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศและทรัพยากรน้ำของลุ่มน้ำปิง
 
ความโดดเด่นของคลองวังเจ้าคือผืนป่าที่เชื่อมต่อกับพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง สภาพป่าแตกต่างกันตามระดับความสูงและความชื้น มีทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และป่าตามลำห้วย ซึ่งช่วยรองรับความหลากหลายของพืชและสัตว์ป่า
 
ไฮไลต์: น้ำตกคลองวังเจ้า น้ำตกเต่าดำ แก่งน้ำธรรมชาติ และเส้นทางเดินป่า โดยน้ำตกและลำน้ำของอุทยานเป็นจุดท่องเที่ยวสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติอย่างใกล้ชิด
 
พื้นที่ป่าคลองวังเจ้ามีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ต้นน้ำ เพราะลำน้ำหลายสายไหลจากภูเขาไปหล่อเลี้ยงพื้นที่ราบ การรักษาป่าไม้ช่วยควบคุมการพังทลายของดินและสนับสนุนระบบนิเวศน้ำจืด
 
คลองวังเจ้าเหมาะกับนักเดินป่าและผู้ชื่นชอบน้ำตก ผู้ที่ต้องการเข้าพื้นที่ลึกควรติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อยืนยันเส้นทาง การอนุญาตเข้าพื้นที่ และข้อกำหนดด้านความปลอดภัย
 
การเดินทาง: สามารถเดินทางจากจังหวัดกำแพงเพชรเข้าสู่อำเภอคลองลานหรือจากจังหวัดตากเข้าสู่อำเภอวังเจ้า โดยเลือกเส้นทางให้ตรงกับจุดบริการของอุทยานที่ต้องการเยี่ยมชม
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติคลองวังเจ้า
 
อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ จังหวัดกำแพงเพชรและนครสวรรค์ ช่องเย็นและผืนป่าตะวันตก
 
44. อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ จังหวัดกำแพงเพชรและนครสวรรค์ เป็นหนึ่งในพื้นที่อนุรักษ์สำคัญของผืนป่าตะวันตก ครอบคลุมแนวเทือกเขา ป่าดิบ ป่าเบญจพรรณ ลำธาร น้ำตก และพื้นที่อาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด มีจุดท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงทั้งด้านการชมวิวภูเขาและการเดินป่าระยะไกล
 
แม่วงก์มีความสำคัญจากการเชื่อมต่อกับพื้นที่อนุรักษ์ขนาดใหญ่อื่น ๆ โดยเฉพาะอุทยานแห่งชาติคลองลานและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ความต่อเนื่องของผืนป่าช่วยรักษาถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าและระบบนิเวศที่ต้องใช้พื้นที่กว้าง
 
ไฮไลต์: ช่องเย็น จุดชมวิวกิ่วกระทิง แก่งผาคอยนาง น้ำตกธรรมชาติ และยอดเขาโมโกจู ช่องเย็นเป็นจุดหมายยอดนิยมสำหรับการชมวิวและสัมผัสอากาศเย็น ส่วนโมโกจูเป็นจุดหมายสำหรับนักเดินป่าที่มีประสบการณ์และต้องเตรียมร่างกายอย่างจริงจัง
 
ภูมิประเทศของอุทยานประกอบด้วยสันเขาสูง หุบเขา และป่าที่มีความหลากหลาย ผู้ที่เดินทางเข้ามาศึกษาธรรมชาติจะได้เห็นพรรณไม้และระบบนิเวศที่เปลี่ยนแปลงตามระดับความสูง ตลอดจนความสำคัญของป่าไม้ต่อแหล่งต้นน้ำ
 
แม่วงก์เหมาะกับนักถ่ายภาพ นักดูนก และผู้ชื่นชอบการเดินป่า การเดินขึ้นโมโกจูต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดการเปิดเส้นทางและการนำทางของเจ้าหน้าที่ ไม่ควรออกเดินป่าลึกโดยลำพัง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกำแพงเพชรเดินทางสู่อำเภอปางศิลาทองแล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ตามป้ายบอกทาง ผู้ที่ต้องการเดินทางไปช่องเย็นควรตรวจสอบสภาพถนนและเวลาเข้าออกพื้นที่
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่วงก์
 
อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง จังหวัดพิษณุโลกและเพชรบูรณ์ ทุ่งหญ้าสะวันนาและป่าสน
 
45. อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง จังหวัดพิษณุโลกและเพชรบูรณ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากทุ่งหญ้าขนาดใหญ่และภูมิทัศน์ที่มีลักษณะคล้ายทุ่งสะวันนา ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อจังหวัดพิษณุโลกและเพชรบูรณ์ มีภูมิประเทศประกอบด้วยทุ่งหญ้า ป่าสน ภูเขา ลำธาร และป่าธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์
 
เอกลักษณ์สำคัญของทุ่งแสลงหลวงคือพื้นที่ทุ่งหญ้ากว้างที่มีต้นสนขึ้นกระจายอยู่บางบริเวณ เมื่อมองผ่านแนวทุ่งจะเห็นทิวเขาและแนวป่าอยู่เบื้องหลัง เกิดเป็นภูมิทัศน์ที่แตกต่างจากป่าดิบเขาในพื้นที่ภาคเหนือทั่วไป
 
ไฮไลต์: ทุ่งแสลงหลวง ทุ่งนางพญา ทุ่งโนนสน ป่าสน และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยบริเวณทุ่งหญ้าเหมาะกับการถ่ายภาพ ชมธรรมชาติ และพักแรมในพื้นที่ที่กำหนด
 
อุทยานมีระบบนิเวศหลากหลาย ทั้งทุ่งหญ้า ป่าสน ป่าเต็งรัง และป่าดิบแล้ง พื้นที่เหล่านี้เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ที่ปรับตัวกับสภาพแวดล้อมแตกต่างกัน ทำให้มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ
 
ทุ่งแสลงหลวงเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้รักการพักแรมท่ามกลางธรรมชาติ นักท่องเที่ยวควรตรวจสอบเส้นทางเข้าทุ่งหญ้าและพื้นที่กางเต็นท์ เพราะบางเส้นทางอาจได้รับผลกระทบจากฝนตกหนัก
 
การเดินทาง: สามารถเดินทางจากจังหวัดพิษณุโลกผ่านอำเภอวังทอง หรือจากจังหวัดเพชรบูรณ์ผ่านอำเภอเขาค้อไปยังหน่วยท่องเที่ยวของอุทยาน โดยเลือกเส้นทางให้ตรงกับพื้นที่ที่ต้องการเยี่ยมชม
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกชาติตระการ จังหวัดพิษณุโลก น้ำตกและป่าเขา
 
46. อุทยานแห่งชาติน้ำตกชาติตระการ จังหวัดพิษณุโลก เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติทางตอนเหนือของจังหวัดพิษณุโลก มีจุดเด่นจากน้ำตกหลายชั้น ผืนป่า และภูเขาสลับซับซ้อน โดยน้ำตกชาติตระการเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของอำเภอชาติตระการ
 
ลักษณะภูมิประเทศของอุทยานประกอบด้วยเทือกเขาและลำห้วยที่ไหลผ่านผืนป่า เกิดเป็นน้ำตกและแอ่งน้ำธรรมชาติหลายระดับ ความแตกต่างของชั้นหินและทิศทางการไหลของน้ำทำให้น้ำตกมีลักษณะโดดเด่น
 
ไฮไลต์: น้ำตกชาติตระการหรือปากรอง น้ำตกหลายชั้น ป่าธรรมชาติ และเส้นทางเดินศึกษาป่าไม้ โดยแต่ละชั้นมีความแตกต่างกันทั้งด้านรูปร่างของหินและบรรยากาศโดยรอบ
 
ผืนป่าของอุทยานเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญและเป็นที่อาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด การรักษาพื้นที่ป่าช่วยรักษาคุณภาพน้ำและระบบนิเวศของลำน้ำในจังหวัดพิษณุโลก
 
น้ำตกชาติตระการเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบน้ำตกและการเดินธรรมชาติ ควรใช้รองเท้าที่เหมาะกับเส้นทางและระวังพื้นที่เปียกลื่น โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพิษณุโลกเดินทางสู่อำเภอชาติตระการแล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติน้ำตกชาติตระการตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกชาติตระการ
 
อุทยานแห่งชาติรามคำแหง จังหวัดสุโขทัย เขาหลวงและธรรมชาติภูเขาสูง
 
47. อุทยานแห่งชาติรามคำแหง (เขาหลวง) จังหวัดสุโขทัย เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นจากเทือกเขาหลวงสุโขทัยและเส้นทางเดินป่าขึ้นสู่ยอดเขา มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสูง ป่าไม้ ลำธาร และพื้นที่สันเขาที่สามารถชมทิวทัศน์ธรรมชาติได้อย่างกว้างไกล
 
อุทยานแห่งชาติรามคำแหงมีความเชื่อมโยงกับภูมิประเทศและประวัติศาสตร์ของสุโขทัย เนื่องจากตั้งอยู่ไม่ไกลจากพื้นที่เมืองเก่า จึงสามารถจัดเส้นทางท่องเที่ยวธรรมชาติร่วมกับการเรียนรู้ประวัติศาสตร์อาณาจักรสุโขทัยได้
 
ไฮไลต์: ยอดเขาหลวงสุโขทัย ผานารายณ์ ผาเจดีย์แม่ย่า ผาภูสกา และเส้นทางเดินป่าขึ้นเขา โดยนักเดินป่าจะได้สัมผัสทั้งป่าธรรมชาติและจุดชมวิวบนพื้นที่สูง
 
ระบบนิเวศภายในอุทยานมีความหลากหลายตามระดับความสูง ผืนป่าทำหน้าที่เป็นแหล่งต้นน้ำและช่วยรักษาความสมบูรณ์ของสภาพแวดล้อมบริเวณเทือกเขาหลวง
 
การเดินขึ้นยอดเขาหลวงเหมาะกับผู้ที่มีความพร้อมทางร่างกาย ควรจัดเวลาให้เพียงพอและเตรียมรองเท้าเดินป่า น้ำดื่ม รวมถึงอุปกรณ์ที่จำเป็น หากต้องการพักแรมควรตรวจสอบระเบียบและการจองกับอุทยาน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสุโขทัยเดินทางสู่อำเภอคีรีมาศ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติรามคำแหงตามป้ายบอกทาง ผู้ที่ต้องการขึ้นยอดเขาต้องเริ่มจากเส้นทางที่อุทยานกำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติรามคำแหง
 
อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย น้ำตกและผืนป่าโบราณ
 
48. อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัยและลำปาง เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีชื่อเดิมว่าป่าคา ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอศรีสัชนาลัยและพื้นที่ต่อเนื่อง มีจุดเด่นจากภูเขา ป่าไม้ น้ำตก ลำธาร และเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่มีบรรยากาศสงบ
 
ผืนป่าศรีสัชนาลัยประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าดิบในบางพื้นที่ มีความสำคัญด้านการรักษาต้นน้ำและเป็นแหล่งอาศัยของพืชและสัตว์ป่าหลายชนิด
 
ไฮไลต์: น้ำตกตาดดาว น้ำตกตาดเดือน ถ้ำธรรมชาติ ป่าต้นน้ำ และเส้นทางศึกษาป่าไม้ โดยบริเวณน้ำตกเหมาะกับผู้ชื่นชอบธรรมชาติและต้องการสัมผัสผืนป่าที่ห่างจากความวุ่นวายของตัวเมือง
 
ศรีสัชนาลัยมีความน่าสนใจจากการอยู่ในจังหวัดที่มีมรดกประวัติศาสตร์สำคัญ นักท่องเที่ยวสามารถจัดเส้นทางเที่ยวอุทยานร่วมกับอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยได้ โดยควรเผื่อเวลาสำหรับการเดินทางระหว่างพื้นที่ธรรมชาติกับแหล่งโบราณสถาน
 
อุทยานเหมาะกับครอบครัวและผู้ชื่นชอบน้ำตก การเดินป่าควรใช้เส้นทางที่เปิดให้บริการและระวังลำน้ำในช่วงฤดูฝน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสุโขทัยเดินทางสู่อำเภอศรีสัชนาลัย แล้วเข้าสู่บริเวณบ้านป่าคา ตำบลบ้านแก่ง และที่ทำการอุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย
 
อุทยานแห่งชาติตาดหมอก จังหวัดเพชรบูรณ์ น้ำตกสูงและป่าภูเขา
 
49. อุทยานแห่งชาติตาดหมอก จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตกตาดหมอกและน้ำตกสองนาง ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าไม้ และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับระบบลุ่มน้ำสำคัญของภาคเหนือตอนล่าง
 
น้ำตกตาดหมอกเป็นน้ำตกที่ไหลจากหน้าผาสูงลงสู่พื้นที่ด้านล่าง เมื่อมีปริมาณน้ำเหมาะสมจะเกิดละอองน้ำกระจายเป็นหมอกบาง ๆ บริเวณหน้าผา เป็นที่มาของเอกลักษณ์น้ำตกที่มีชื่อเสียง
 
ไฮไลต์: น้ำตกตาดหมอก น้ำตกสองนาง เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ และป่าภูเขาที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะกับผู้ที่ต้องการเดินป่าระยะกลางเพื่อสัมผัสน้ำตกและบรรยากาศธรรมชาติ
 
ผืนป่าในอุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต โดยเป็นส่วนหนึ่งของแนวป่าที่เชื่อมโยงกับพื้นที่อนุรักษ์ในจังหวัดเพชรบูรณ์และจังหวัดใกล้เคียง
 
การเดินเที่ยวน้ำตกควรเตรียมรองเท้ากันลื่นและน้ำดื่มให้พร้อม เนื่องจากต้องเดินผ่านเส้นทางธรรมชาติ และบางช่วงมีพื้นชื้นหรือหินลื่น ควรตรวจสอบเวลาอนุญาตให้เริ่มเดินเส้นทางก่อนเดินทางทุกครั้ง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเพชรบูรณ์ใช้เส้นทางมุ่งหน้าตำบลนาป่า แล้วเดินทางต่อไปยังอุทยานแห่งชาติตาดหมอกตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติตาดหมอก
 
อุทยานแห่งชาติแม่โถ จังหวัดเชียงใหม่ ป่าต้นน้ำและหุบเขาสูง
 
50. อุทยานแห่งชาติแม่โถ จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่ครอบคลุมแนวภูเขาบริเวณอำเภอฮอดและอำเภอแม่แจ่ม มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าต้นน้ำ ลำธาร และป่าไม้ที่มีความหลากหลายตามระดับความสูง
 
ความโดดเด่นของแม่โถคือผืนป่าภูเขาที่มีระบบนิเวศหลายประเภท ตั้งแต่ป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณในพื้นที่ระดับต่ำ ไปจนถึงป่าสนและป่าดิบเขาในพื้นที่สูง การเปลี่ยนแปลงของสภาพป่าสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างระดับความสูง อุณหภูมิ และความชื้น
 
ไฮไลต์: เทือกเขาแม่โถ ผืนป่าต้นน้ำ จุดชมวิวหุบเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่เปิดให้บริการ เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจเรียนรู้ระบบนิเวศและสัมผัสความสงบของภูเขาฝั่งตะวันตกของเชียงใหม่
 
พื้นที่ป่ามีความสำคัญต่อการเก็บกักน้ำฝนและรักษาต้นน้ำลำธารที่หล่อเลี้ยงชุมชนบนภูเขาและพื้นที่ราบด้านล่าง ความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้ยังเอื้อต่อการดำรงชีวิตของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
แม่โถเหมาะกับผู้ชื่นชอบธรรมชาติและการท่องเที่ยวแบบไม่เร่งรีบ โดยควรติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทางไปยังพื้นที่ห่างไกลหรือเส้นทางที่มีข้อจำกัดตามฤดูกาล
 
การเดินทาง: จากเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 มุ่งหน้าอำเภอฮอด จากนั้นเลือกเส้นทางเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่โถตามจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่โถ
 
อุทยานแห่งชาติแควน้อย จังหวัดพิษณุโลก ป่าต้นน้ำและเขื่อนแควน้อยบำรุงแดน
 
51. อุทยานแห่งชาติแควน้อย จังหวัดพิษณุโลก เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่ครอบคลุมป่าเขาบริเวณอำเภอวัดโบสถ์และอำเภอใกล้เคียง มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ ลำน้ำ และแหล่งต้นน้ำที่มีความสำคัญต่อระบบลุ่มน้ำแควน้อยของจังหวัดพิษณุโลก
 
ความสำคัญของอุทยานอยู่ที่การรักษาผืนป่าต้นน้ำซึ่งเชื่อมโยงกับเขื่อนแควน้อยบำรุงแดนและระบบน้ำของพื้นที่โดยรอบ สภาพป่ามีทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าดิบในบางบริเวณ
 
ไฮไลต์: ลำน้ำแควน้อย เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน แก่งหิน ลำธาร และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยทิวทัศน์ผืนน้ำและป่าเขาสร้างบรรยากาศเหมาะกับการพักผ่อนและถ่ายภาพ
 
พื้นที่ป่ามีความสำคัญต่อการรักษาความชุ่มชื้นและคุณภาพน้ำ รวมถึงเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด การท่องเที่ยวธรรมชาติจึงควรดำเนินไปควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำ
 
แควน้อยเหมาะกับผู้ชื่นชอบวิวอ่างเก็บน้ำและธรรมชาติป่าเขา หากสนใจกิจกรรมทางน้ำควรเลือกบริการที่ได้รับอนุญาตและตรวจสอบมาตรการความปลอดภัยก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพิษณุโลกเดินทางสู่อำเภอวัดโบสถ์ แล้วเข้าสู่พื้นที่ตำบลคันโช้งและอุทยานแห่งชาติแควน้อยตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแควน้อย
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ จังหวัดตาก น้ำตกหินปูนและธรรมชาติพบพระ
 
52. อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ (เตรียมการ) จังหวัดตาก เป็นพื้นที่ธรรมชาติสำคัญในอำเภอพบพระและอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก มีชื่อเสียงจากน้ำตกพาเจริญซึ่งเป็นน้ำตกหินปูนหลายชั้น ตั้งอยู่ใกล้ทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด–อุ้มผาง ท่ามกลางป่าไม้และเทือกเขาตามแนวชายแดนไทย–เมียนมา
 
น้ำตกพาเจริญมีลักษณะเป็นสายน้ำไหลลดหลั่นผ่านชั้นหินปูนจำนวนมาก เกิดเป็นน้ำตกที่มีรูปร่างสวยงามและแตกต่างจากน้ำตกหน้าผาสูงทั่วไป ผืนน้ำและป่ารอบน้ำตกทำให้บริเวณนี้มีบรรยากาศร่มรื่น
 
ไฮไลต์: น้ำตกพาเจริญ น้ำตกหินปูนหลายชั้น ทุ่งดอกกระเจียวสีส้มตามฤดูกาล น้ำพุร้อนธรรมชาติ และป่าภูเขาของอำเภอพบพระ โดยน้ำตกพาเจริญเป็นจุดแวะพักที่ได้รับความนิยมบนเส้นทางไปอุ้มผาง
 
พื้นที่ป่าโดยรอบมีระบบนิเวศหลากหลาย ทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าสน และป่าดิบตามระดับความสูง เป็นแหล่งอาศัยของพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายชนิด
 
น้ำตกพาเจริญเหมาะสำหรับครอบครัวและผู้ที่เดินทางผ่านเส้นทางแม่สอด–อุ้มผาง ควรใช้จุดชมวิวที่กำหนดและระวังพื้นหินปูนที่เปียกลื่น โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน
 
การเดินทาง: จากอำเภอแม่สอดใช้ทางหลวงหมายเลข 1090 มุ่งหน้าอำเภอพบพระ แล้วเข้าสู่พื้นที่น้ำตกพาเจริญตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ
 
อุทยานแห่งชาติภูกระดึง จังหวัดเลย ภูเขายอดตัดและป่าสนบนพื้นที่สูง
 
53. อุทยานแห่งชาติภูกระดึง จังหวัดเลย เป็นหนึ่งในอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงที่สุดของประเทศไทย มีลักษณะเป็นภูเขาหินทรายยอดตัดที่มีพื้นที่ราบกว้างบนยอดภู ครอบคลุมป่าสน ทุ่งหญ้า น้ำตก และหน้าผาชมทิวทัศน์หลายแห่ง เป็นจุดหมายสำคัญสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสประสบการณ์เดินป่าขึ้นภูเขาและพักแรมท่ามกลางธรรมชาติ
 
การเดินทางขึ้นภูกระดึงเริ่มต้นจากบริเวณที่ทำการอุทยาน ผ่านเส้นทางเดินขึ้นเขาที่มีความลาดชันหลายช่วง ก่อนถึงหลังแปและเดินต่อบนยอดภูไปยังศูนย์บริการนักท่องเที่ยววังกวาง ระหว่างทางนักท่องเที่ยวจะได้เห็นการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศจากป่าเชิงเขาสู่ป่าสนและทุ่งหญ้าบนพื้นที่สูง
 
ไฮไลต์: ผานกแอ่น ผาหล่มสัก ผาหมากดูก สระอโนดาต น้ำตกวังกวาง น้ำตกเพ็ญพบใหม่ และป่าสนบนยอดภู โดยผานกแอ่นเป็นจุดชมพระอาทิตย์ขึ้นที่มีชื่อเสียง ส่วนผาหล่มสักโดดเด่นจากหน้าผาหินและต้นสนที่เป็นสัญลักษณ์ของภูกระดึง
 
อุทยานมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศภูเขาหินทรายและป่าต้นน้ำ เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลากหลายชนิด การเดินป่าบนยอดภูเปิดโอกาสให้เห็นทั้งป่าสน ป่าดิบ และทุ่งหญ้าตามธรรมชาติ
 
ภูกระดึงเหมาะกับนักเดินป่าที่มีความพร้อมทางร่างกาย โดยควรจัดเวลาอย่างน้อย 3 วัน 2 คืนเพื่อให้มีเวลาเดินขึ้นภู เที่ยวน้ำตก ชมพระอาทิตย์ตก และเดินลงภูได้อย่างไม่เร่งรีบ ต้องตรวจสอบฤดูกาลเปิดเส้นทางและการจองพื้นที่พักแรมก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากจังหวัดเลยหรือจังหวัดขอนแก่นใช้ทางหลวงหมายเลข 201 ไปยังอำเภอภูกระดึง จากนั้นเดินทางต่อเข้าสู่ที่ทำการอุทยานและจุดเริ่มต้นเดินขึ้นภู
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูกระดึง
 
อุทยานแห่งชาติภูเรือ จังหวัดเลย จุดชมพระอาทิตย์ขึ้นและทะเลหมอก
 
54. อุทยานแห่งชาติภูเรือ จังหวัดเลย เป็นจุดหมายท่องเที่ยวภูเขาสำคัญของจังหวัดเลย มีชื่อเสียงจากอากาศหนาว จุดชมพระอาทิตย์ขึ้น และทิวทัศน์ภูเขาที่สลับซับซ้อน ภูมิประเทศประกอบด้วยยอดเขา หน้าผา ป่าสน และป่าดิบเขาที่มีความหลากหลายทางระบบนิเวศ
 
ชื่อภูเรือมีความเกี่ยวข้องกับรูปร่างภูเขาที่มองเห็นคล้ายเรือขนาดใหญ่ พื้นที่ยอดภูมีจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นแนวภูเขาและหุบเขาโดยรอบ ในช่วงที่สภาพอากาศเหมาะสมอาจเกิดทะเลหมอกปกคลุมพื้นที่ต่ำ ทำให้ทิวทัศน์ยามเช้ามีความงดงามเป็นพิเศษ
 
ไฮไลต์: ยอดภูเรือ จุดชมพระอาทิตย์ขึ้น ป่าสน และทิวทัศน์ทะเลหมอกตามฤดูกาล โดยบริเวณยอดภูเป็นจุดท่องเที่ยวที่เข้าถึงได้สะดวกกว่าการเดินขึ้นภูเขาระยะไกลหลายแห่ง
 
ระบบนิเวศของภูเรือมีความสำคัญต่อการรักษาความสมบูรณ์ของป่าเขาและต้นน้ำ พรรณไม้เปลี่ยนแปลงตามระดับความสูงและอุณหภูมิ ทำให้เหมาะสำหรับการเดินศึกษาธรรมชาติและการถ่ายภาพ
 
ภูเรือเหมาะกับครอบครัว คู่รัก และนักถ่ายภาพ โดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวที่มีอากาศเย็น สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอำเภอด่านซ้ายและสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดเลยได้
 
การเดินทาง: เดินทางสู่อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติภูเรือตามป้ายบอกทาง ควรเดินทางแต่เช้าหากต้องการชมพระอาทิตย์ขึ้น
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูเรือ
 
อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม จังหวัดชัยภูมิ ทุ่งดอกกระเจียวและลานหินธรรมชาติ
 
55. อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม จังหวัดชัยภูมิ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากทุ่งดอกกระเจียวและลานหินรูปร่างแปลกตา ตั้งอยู่ในอำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ มีภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย ทุ่งหญ้า หน้าผา และป่าไม้ที่มีความสวยงามแตกต่างกันตามฤดูกาล
 
ทุ่งดอกกระเจียวเป็นจุดเด่นที่ได้รับความนิยมมากที่สุด โดยดอกกระเจียวสีชมพูอมม่วงจะผลิบานในช่วงฤดูฝนเมื่อสภาพความชื้นเหมาะสม ทุ่งหญ้าสีเขียวและหมอกบางในช่วงเช้าทำให้เกิดบรรยากาศที่เหมาะกับการถ่ายภาพธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: ทุ่งดอกกระเจียว ลานหินงาม และจุดชมวิวสุดแผ่นดิน โดยลานหินงามมีหินทรายที่ถูกกัดเซาะจนเกิดรูปร่างแตกต่างกัน ขณะที่จุดชมวิวสุดแผ่นดินสามารถมองเห็นภูมิประเทศเบื้องล่างได้อย่างกว้างไกล
 
ป่าหินงามมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศทุ่งหญ้าและพรรณไม้ตามฤดูกาล นักท่องเที่ยวควรเดินบนทางที่กำหนดและไม่เหยียบย่ำดอกกระเจียวหรือพืชขนาดเล็ก เพื่อรักษาความสมบูรณ์ของทุ่งดอกไม้
 
เหมาะสำหรับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้สนใจภูมิประเทศหินทราย สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติไทรทองเพื่อชมทุ่งดอกกระเจียวสองแห่งในทริปเดียวได้
 
การเดินทาง: เดินทางสู่อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติป่าหินงามตามป้ายบอกทาง โดยควรตรวจสอบช่วงออกดอกกระเจียวก่อนเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม
 
อุทยานแห่งชาติไทรทอง จังหวัดชัยภูมิ ทุ่งดอกกระเจียวและผาหำหด
 
56. อุทยานแห่งชาติไทรทอง จังหวัดชัยภูมิ เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีชื่อเสียงจากทุ่งดอกกระเจียว น้ำตก และหน้าผาหินทราย ตั้งอยู่ในจังหวัดชัยภูมิ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ทุ่งหญ้า ป่าไม้ และลานหินบนพื้นที่สูง
 
ทุ่งบัวสวรรค์เป็นทุ่งดอกกระเจียวที่สำคัญของอุทยาน โดยดอกไม้จะผลิบานตามฤดูกาลท่ามกลางทุ่งหญ้าสีเขียวและแนวภูเขา ช่วงเช้าที่มีหมอกบางเป็นเวลาที่เหมาะกับการชมดอกไม้และถ่ายภาพทิวทัศน์
 
ไฮไลต์: ทุ่งบัวสวรรค์ ผาหำหด และน้ำตกไทรทอง โดยผาหำหดเป็นหน้าผาหินทรายที่มีแผ่นหินยื่นออกไปเหนือพื้นที่เบื้องล่าง ส่วนบริเวณน้ำตกไทรทองเป็นจุดท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีบรรยากาศร่มรื่น
 
อุทยานมีความสำคัญด้านการรักษาระบบนิเวศป่าไม้และทุ่งหญ้าบนภูเขา ดอกกระเจียวและพรรณไม้ขนาดเล็กเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศที่ควรได้รับการดูแล ไม่ควรเดินออกนอกเส้นทางหรือเก็บดอกไม้กลับออกจากพื้นที่
 
ไทรทองเหมาะกับนักถ่ายภาพและผู้ที่ชื่นชอบทุ่งดอกไม้ สามารถจัดเป็นทริป 2 วัน 1 คืนร่วมกับอุทยานแห่งชาติป่าหินงาม โดยควรตรวจสอบบริการรถรับส่งและเส้นทางขึ้นทุ่งดอกไม้ก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: เดินทางสู่อำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติไทรทองตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติไทรทอง
 
อุทยานแห่งชาติภูแลนคา จังหวัดชัยภูมิ มอหินขาวและภูเขาหินทราย
 
57. อุทยานแห่งชาติภูแลนคา จังหวัดชัยภูมิ เป็นอุทยานแห่งชาติที่โดดเด่นด้วยภูเขาหินทราย ลานหิน และเสาหินธรรมชาติรูปร่างแปลกตา โดยเฉพาะมอหินขาวซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ทางธรรมชาติที่มีชื่อเสียงของจังหวัดชัยภูมิ
 
มอหินขาวประกอบด้วยกลุ่มเสาหินทรายขนาดใหญ่ที่เกิดจากกระบวนการผุพังและกัดเซาะของหินเป็นเวลายาวนาน เสาหินแต่ละต้นมีรูปร่างแตกต่างกันและตั้งอยู่บนลานหินที่สามารถมองเห็นทิวทัศน์ภูเขาโดยรอบ
 
ไฮไลต์: มอหินขาว ผาหัวนาค ลานหินธรรมชาติ และจุดชมวิวภูเขา โดยผาหัวนาคเป็นจุดชมทิวทัศน์ที่สามารถมองเห็นแนวภูเขาและหุบเขาด้านล่างได้อย่างกว้างไกล
 
พื้นที่อุทยานมีความสำคัญด้านการรักษาป่าไม้และระบบนิเวศบนภูเขาหินทราย ลักษณะภูมิประเทศช่วยให้ผู้มาเยือนได้เรียนรู้กระบวนการทางธรณีวิทยาที่ทำให้เกิดเสาหินและหน้าผาตามธรรมชาติ
 
ภูแลนคาเหมาะกับนักถ่ายภาพและผู้สนใจธรณีวิทยา สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติตาดโตนและสถานที่ท่องเที่ยวในตัวเมืองชัยภูมิได้
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองชัยภูมิเลือกเส้นทางเข้าสู่มอหินขาวหรือผาหัวนาคตามจุดหมายที่ต้องการ โดยรถยนต์ส่วนตัวสะดวกสำหรับการเที่ยวหลายจุดภายในวันเดียว
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูแลนคา
 
อุทยานแห่งชาติตาดโตน จังหวัดชัยภูมิ น้ำตกตาดโตนและลานหินธรรมชาติ
 
58. อุทยานแห่งชาติตาดโตน จังหวัดชัยภูมิ เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองชัยภูมิ มีชื่อเสียงจากน้ำตกตาดโตนซึ่งไหลผ่านลานหินกว้างท่ามกลางป่าธรรมชาติ เป็นจุดหมายยอดนิยมสำหรับการพักผ่อนแบบวันเดียวและการท่องเที่ยวกับครอบครัว
 
น้ำตกตาดโตนมีลักษณะเป็นสายน้ำไหลผ่านชั้นหินธรรมชาติเป็นบริเวณกว้าง ความสวยงามของน้ำตกเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล โดยเฉพาะช่วงที่มีปริมาณน้ำเหมาะสมจะเห็นกระแสน้ำไหลผ่านลานหินอย่างชัดเจน
 
ไฮไลต์: น้ำตกตาดโตน ลานหินธรรมชาติ ลำธาร และเส้นทางศึกษาป่าไม้ พื้นที่รอบน้ำตกมีบรรยากาศร่มรื่น เหมาะสำหรับการถ่ายภาพและพักผ่อนในช่วงวันหยุด
 
ผืนป่าภายในอุทยานมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาลุ่มน้ำและระบบนิเวศของจังหวัดชัยภูมิ ป่าไม้ช่วยรักษาความชุ่มชื้นและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด
 
อุทยานแห่งชาติตาดโตนเหมาะกับครอบครัว ผู้สูงอายุ และนักท่องเที่ยวที่มีเวลาจำกัด โดยควรใช้เส้นทางและจุดพักผ่อนที่กำหนด และหลีกเลี่ยงการลงน้ำเมื่อกระแสน้ำแรง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองชัยภูมิใช้ทางหลวงหมายเลข 2051 มุ่งหน้าไปยังอุทยานแห่งชาติตาดโตน สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าได้สะดวก
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติตาดโตน
 
อุทยานแห่งชาติภูจองนายอย จังหวัดอุบลราชธานี น้ำตกห้วยหลวงและป่าชายแดน
 
59. อุทยานแห่งชาติภูจอง–นายอย จังหวัดอุบลราชธานี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติสำคัญบริเวณชายแดนทางตอนใต้ของจังหวัดอุบลราชธานี มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ น้ำตก และลำธารธรรมชาติ โดยเฉพาะน้ำตกห้วยหลวงซึ่งเป็นหนึ่งในน้ำตกสำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
 
ผืนป่าภูจอง–นายอยเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศป่าชายแดนที่มีความสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพ ภูมิประเทศภูเขาและหุบเขาเป็นแหล่งต้นน้ำและถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
ไฮไลต์: น้ำตกห้วยหลวง ป่าชายแดนไทย–ลาว–กัมพูชา จุดชมวิวภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกห้วยหลวงมีลักษณะสายน้ำไหลตกจากหน้าผาสูงลงสู่แอ่งน้ำท่ามกลางป่าไม้
 
อุทยานมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและระบบนิเวศที่เชื่อมโยงกับพื้นที่ชายแดน นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้ความหลากหลายของป่าไม้และชมภูมิประเทศที่แตกต่างจากพื้นที่ราบของจังหวัดอุบลราชธานี
 
ภูจอง–นายอยเหมาะกับผู้ชื่นชอบน้ำตกและธรรมชาติป่าเขา การเดินทางควรตรวจสอบข้อจำกัดการเข้าพื้นที่ชายแดน รวมถึงระดับน้ำและสภาพเส้นทางในช่วงฤดูฝนก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองอุบลราชธานีเดินทางสู่อำเภอนาจะหลวย แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติภูจอง–นายอยตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูจอง–นายอย
 
อุทยานแห่งชาติแก่งตะนะ จังหวัดอุบลราชธานี แก่งหินแม่น้ำมูลและสะพานแขวน
 
60. อุทยานแห่งชาติแก่งตะนะ จังหวัดอุบลราชธานี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีเอกลักษณ์จากภูมิประเทศแก่งหินและแม่น้ำมูล ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอสิรินธรและโขงเจียม มีจุดเด่นจากสายน้ำที่ไหลผ่านแนวหินธรรมชาติ เกิดเป็นแก่งน้ำ เกาะกลางลำน้ำ และทิวทัศน์ที่แตกต่างจากอุทยานภูเขาทั่วไป
 
แก่งตะนะมีลักษณะเป็นบริเวณที่แม่น้ำมูลไหลผ่านโขดหินและร่องน้ำตามธรรมชาติ ระดับน้ำเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล ทำให้ลักษณะของแก่งหินและกระแสน้ำแตกต่างกันในแต่ละช่วงของปี
 
ไฮไลต์: แก่งตะนะ สะพานแขวน ดอนตะนะ และจุดชมวิวแม่น้ำมูล โดยสะพานแขวนเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวสามารถชมภูมิประเทศแม่น้ำและป่าริมน้ำได้อย่างชัดเจน
 
พื้นที่อุทยานมีความสำคัญต่อระบบนิเวศแม่น้ำมูลและการอนุรักษ์ป่าริมน้ำ ลักษณะภูมิประเทศหินทรายและลำน้ำช่วยให้ผู้มาเยือนได้เรียนรู้บทบาทของแม่น้ำต่อธรรมชาติและวิถีชีวิตชุมชนท้องถิ่น
 
แก่งตะนะเหมาะกับครอบครัวและนักถ่ายภาพ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติผาแต้มและสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอโขงเจียมได้ โดยควรหลีกเลี่ยงการลงเล่นน้ำในบริเวณกระแสน้ำแรง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองอุบลราชธานีใช้ทางหลวงหมายเลข 217 มุ่งหน้าอำเภอพิบูลมังสาหารและอำเภอสิรินธร จากนั้นเข้าสู่อุทยานแห่งชาติแก่งตะนะตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแก่งตะนะ
 
อุทยานแห่งชาติภูเก้าภูพานคำ จังหวัดหนองบัวลำภูและขอนแก่น ภูเขาหินทรายและอ่างเก็บน้ำ
 
61. อุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำ จังหวัดหนองบัวลำภูและขอนแก่น เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย ป่าไม้ หน้าผา และจุดชมวิวอ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ โดยอุทยานแบ่งเป็นพื้นที่ภูเก้าและภูพานคำซึ่งมีลักษณะภูมิประเทศและจุดท่องเที่ยวแตกต่างกัน
 
ภูเก้ามีลักษณะเป็นแนวภูเขาหินทรายและป่าไม้ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศ ส่วนภูพานคำโดดเด่นด้วยพื้นที่สูงที่สามารถมองเห็นอ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์และภูเขาโดยรอบ
 
ไฮไลต์: ภูเขาหินทราย จุดชมวิวเขื่อนอุบลรัตน์ ผืนป่าธรรมชาติ และแหล่งหลักฐานทางโบราณคดีในพื้นที่ภูเก้า เหมาะกับผู้ที่ต้องการเรียนรู้ธรรมชาติและประวัติศาสตร์ในภูมิประเทศเดียวกัน
 
อุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาป่าไม้และระบบนิเวศในพื้นที่ภูเขา ขณะเดียวกันภูมิประเทศหินทรายและถ้ำบางแห่งยังมีความเกี่ยวข้องกับการใช้พื้นที่ของมนุษย์ในอดีต
 
ภูเก้า–ภูพานคำเหมาะกับนักถ่ายภาพ ผู้สนใจธรณีวิทยา และครอบครัวที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติ ควรวางแผนเลือกโซนท่องเที่ยวให้ชัดเจน เนื่องจากพื้นที่ภูเก้าและภูพานคำไม่ได้อยู่บริเวณเดียวกัน
 
การเดินทาง: ผู้ที่ต้องการเที่ยวภูเก้าสามารถเดินทางสู่อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู ส่วนพื้นที่ภูพานคำสามารถเลือกเส้นทางจากจังหวัดขอนแก่นตามจุดหมายที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำ
 
อุทยานแห่งชาติภูสวนทราย จังหวัดเลย ป่าภูเขาและธรรมชาติชายแดนไทยลาว
 
62. อุทยานแห่งชาติภูสวนทราย จังหวัดเลย เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติในอำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย ตั้งอยู่ใกล้ชายแดนไทย–ลาว มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าดิบ ป่าสน และลำธารธรรมชาติ โดยเดิมรู้จักกันในชื่ออุทยานแห่งชาตินาแห้ว
 
ภูสวนทรายมีจุดเด่นจากป่าภูเขาที่มีความสงบและความหลากหลายทางระบบนิเวศ ระดับความสูงและสภาพความชื้นทำให้เกิดป่าไม้หลายชนิด ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำและที่อาศัยของสัตว์ป่าท้องถิ่น
 
ไฮไลต์: ภูหัวฮ่อม หินสี่ทิศ น้ำตกตาดเหือง น้ำตกคิ้ง และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยจุดชมวิวบนภูเขามีทิวทัศน์ป่าไม้และแนวเขาสลับซับซ้อนที่สวยงาม
 
พื้นที่อุทยานมีความน่าสนใจด้านพรรณไม้และป่าต้นน้ำ โดยเฉพาะการศึกษาความแตกต่างของระบบนิเวศตามระดับความสูงและความชื้น ผู้ที่ชื่นชอบการดูนกและธรรมชาติสามารถเลือกกิจกรรมตามเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
ภูสวนทรายเหมาะกับผู้ที่ต้องการพักผ่อนแบบสงบและสัมผัสธรรมชาติของจังหวัดเลย สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอำเภอด่านซ้ายและชุมชนในอำเภอนาแห้ว โดยควรตรวจสอบสภาพถนนภูเขาและข้อกำหนดพื้นที่ชายแดนก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเลยเดินทางผ่านอำเภอด่านซ้ายมุ่งหน้าอำเภอนาแห้ว แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติภูสวนทรายตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูสวนทราย
 
อุทยานแห่งชาติผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานี ภาพเขียนสีโบราณและหน้าผาแม่น้ำโขง
 
63. อุทยานแห่งชาติผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญทั้งด้านธรรมชาติและโบราณคดี ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอโขงเจียมและอำเภอใกล้เคียง มีชื่อเสียงจากหน้าผาหินทรายริมแม่น้ำโขง ภาพเขียนสีโบราณ และจุดชมพระอาทิตย์ขึ้นที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยว
 
ภาพเขียนสีผาแต้มเป็นหลักฐานการใช้พื้นที่ของมนุษย์ในอดีต มีภาพบุคคล สัตว์ และสัญลักษณ์ต่าง ๆ บนผนังหินทราย สะท้อนวิถีชีวิตและความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับธรรมชาติในลุ่มน้ำโขงเมื่อหลายพันปีก่อน
 
ไฮไลต์: ภาพเขียนสีผาแต้ม เสาเฉลียง ผาชะนะได น้ำตกแสงจันทร์ และน้ำตกสร้อยสวรรค์ โดยเสาเฉลียงมีลักษณะเป็นเสาหินทรายที่ถูกกัดเซาะจนเกิดรูปร่างคล้ายดอกเห็ด ขณะที่น้ำตกแสงจันทร์มีสายน้ำไหลผ่านช่องเปิดของหิน
 
อุทยานมีระบบนิเวศที่น่าสนใจทั้งป่าเต็งรัง ลานหินทราย และพรรณไม้ที่ปรับตัวกับสภาพดินตื้นและแสงแดดจัด การเดินศึกษาธรรมชาติช่วยให้ผู้มาเยือนได้เรียนรู้ทั้งธรณีวิทยาและการอนุรักษ์แหล่งโบราณคดี
 
ผาแต้มเหมาะกับนักถ่ายภาพ ผู้สนใจประวัติศาสตร์ และครอบครัว สามารถจัดเส้นทางร่วมกับแก่งตะนะและสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอโขงเจียมได้ โดยควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสภาพเขียนสีหรือเดินออกนอกเส้นทางที่กำหนด
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองอุบลราชธานีเดินทางสู่อำเภอโขงเจียม แล้วใช้ทางหลวงหมายเลข 2112 เข้าสู่อุทยานแห่งชาติผาแต้มตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติผาแต้ม
 
อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา ผืนป่ามรดกโลกและสัตว์ป่า
 
64. อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จังหวัดนครราชสีมาและจังหวัดใกล้เคียง เป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศไทย ประกาศจัดตั้งเมื่อวันที่ 18 กันยายน 2505 ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา ปราจีนบุรี นครนายก และสระบุรี มีความสำคัญด้านความหลากหลายทางชีวภาพและเป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าดงพญาเย็น–เขาใหญ่ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ
 
ภูมิประเทศของเขาใหญ่ประกอบด้วยเทือกเขา ป่าดิบ ป่าผลัดใบ ทุ่งหญ้า น้ำตก และลำธารธรรมชาติ ผืนป่ามีสัตว์ป่าหลายชนิด เช่น ช้างป่า กระทิง กวาง เก้ง ชะนี และนกเงือก ทำให้เป็นสถานที่สำคัญสำหรับศึกษาระบบนิเวศป่าเขตร้อน
 
ไฮไลต์: น้ำตกเหวสุวัต น้ำตกเหวนรก ผาเดียวดาย ผาตรอมใจ หนองผักชี และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกเหวสุวัตเป็นน้ำตกที่มีชื่อเสียง ส่วนจุดชมวิวบนภูเขาช่วยให้เห็นทิวทัศน์ผืนป่ากว้างใหญ่
 
เขาใหญ่มีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าและแหล่งต้นน้ำ ความต่อเนื่องของผืนป่าเป็นปัจจัยสำคัญต่อการดำรงชีวิตของสัตว์ที่ต้องใช้พื้นที่หากินกว้าง นักท่องเที่ยวจึงควรเคารพกฎการดูสัตว์ป่า ไม่ให้อาหารสัตว์ และไม่หยุดรถกีดขวางเส้นทาง
 
เขาใหญ่เหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้สนใจสัตว์ป่า สามารถจัดทริปวันเดียวจากอำเภอปากช่องหรือพักค้างคืนเพื่อเที่ยวธรรมชาติหลายจุด โดยกิจกรรมบางประเภทต้องมีเจ้าหน้าที่หรือผู้นำทางตามข้อกำหนด
 
การเดินทาง: จากกรุงเทพมหานครใช้ถนนมิตรภาพมุ่งหน้าอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา แล้วเข้าสู่ถนนธนะรัชต์ไปยังด่านทางเข้าเขาใหญ่บริเวณหมูสี
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่
 
อุทยานแห่งชาติภูพาน จังหวัดสกลนคร เทือกเขาภูพานและป่าธรรมชาติ
 
65. อุทยานแห่งชาติภูพาน จังหวัดสกลนครและกาฬสินธุ์ เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบนเทือกเขาภูพาน มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย ป่าไม้ ลำธาร น้ำตก และจุดชมวิวที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
 
เทือกเขาภูพานเป็นแนวภูเขาสำคัญที่มีบทบาทต่อการเกิดลุ่มน้ำและระบบป่าไม้ในจังหวัดสกลนครและกาฬสินธุ์ สภาพป่าประกอบด้วยป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้งตามความชื้นของภูมิประเทศ
 
ไฮไลต์: ผานางเมิน ผาเสวย น้ำตกคำหอม ถ้ำเสรีไทย และเส้นทางชมทิวทัศน์ภูเขา โดยถ้ำเสรีไทยมีความเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ขบวนการเสรีไทยในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2
 
อุทยานแห่งชาติภูพานมีคุณค่าทั้งด้านธรรมชาติและประวัติศาสตร์ นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้ลักษณะภูเขาหินทรายและเรื่องราวในอดีตผ่านสถานที่ที่เปิดให้เข้าชม
 
ภูพานเหมาะกับผู้ชื่นชอบวิวภูเขา นักถ่ายภาพ และผู้สนใจประวัติศาสตร์ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดสกลนครได้
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสกลนครใช้ทางหลวงหมายเลข 213 มุ่งหน้าอำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติภูพานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูพาน
 
อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ จังหวัดมุกดาหาร กลุ่มหินเทิบและลานหินทราย
 
66. อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ จังหวัดมุกดาหาร เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากกลุ่มหินทรายรูปร่างแปลกตา ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเมืองมุกดาหารและอำเภอดอนตาล มีลักษณะภูมิประเทศเป็นลานหิน หน้าผา ป่าไม้ และภูเขาหินทรายที่ผ่านกระบวนการกัดเซาะตามธรรมชาติ
 
กลุ่มหินเทิบเป็นเอกลักษณ์สำคัญของอุทยาน เกิดจากชั้นหินทรายที่ผุพังในอัตราแตกต่างกัน จนเกิดเป็นหินวางซ้อนและรูปร่างที่คล้ายสิ่งของหรือสิ่งมีชีวิตบางประเภท
 
ไฮไลต์: กลุ่มหินเทิบ ลานมุจลินท์ ภูถ้ำพระ และจุดชมวิวภูเขา โดยกลุ่มหินเทิบเป็นแหล่งเรียนรู้ธรณีวิทยาที่สำคัญและเป็นจุดถ่ายภาพยอดนิยมของจังหวัดมุกดาหาร
 
ป่าไม้และลานหินในพื้นที่เป็นถิ่นอาศัยของพรรณไม้ที่ปรับตัวกับสภาพดินตื้นและแสงแดดจัด นักท่องเที่ยวควรเดินบนเส้นทางที่กำหนดเพื่อป้องกันการเหยียบย่ำพืชขนาดเล็กและรักษาสภาพหินธรรมชาติ
 
ภูผาเทิบเหมาะกับครอบครัวและผู้สนใจภูมิประเทศแปลกตา สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในตัวเมืองมุกดาหารและริมแม่น้ำโขงได้
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองมุกดาหารใช้เส้นทางมุ่งหน้าอำเภอดอนตาล แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ
 
อุทยานแห่งชาติภูเวียง จังหวัดขอนแก่น แหล่งซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์
 
67. อุทยานแห่งชาติภูเวียง จังหวัดขอนแก่น เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญด้านธรณีวิทยาและบรรพชีวินวิทยาของประเทศไทย มีชื่อเสียงจากการค้นพบซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์และหลักฐานสิ่งมีชีวิตในอดีต ตั้งอยู่ในภูมิประเทศภูเขาหินทรายที่ล้อมรอบแอ่งพื้นที่ตอนกลาง
 
ชั้นหินในพื้นที่ภูเวียงเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญสำหรับศึกษาสภาพแวดล้อมและสัตว์ในยุคดึกดำบรรพ์ การค้นพบไดโนเสาร์หลายชนิดทำให้พื้นที่นี้เป็นที่รู้จักในวงการวิทยาศาสตร์และเป็นแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติสำหรับประชาชน
 
ไฮไลต์: หลุมขุดค้นซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์ รอยเท้าไดโนเสาร์หินลาดป่าชาด น้ำตกตาดฟ้า และจุดชมวิวผาชมตะวัน โดยมีไดโนเสาร์ภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน เป็นหนึ่งในชื่อสำคัญที่เชื่อมโยงกับการค้นพบในพื้นที่
 
นอกจากแหล่งซากดึกดำบรรพ์แล้ว อุทยานยังมีระบบนิเวศป่าไม้ที่สำคัญ ทั้งป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของพืชและสัตว์ป่าท้องถิ่น
 
ภูเวียงเหมาะกับครอบครัวและเด็กที่สนใจไดโนเสาร์ สามารถจัดเส้นทางเที่ยวร่วมกับพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียงเพื่อเพิ่มความรู้ด้านธรณีวิทยาและประวัติศาสตร์ธรรมชาติ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองขอนแก่นใช้ทางหลวงหมายเลข 12 มุ่งหน้าอำเภอชุมแพ แล้วเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2038 ไปยังอำเภอภูเวียงและอำเภอเวียงเก่า ก่อนเดินทางต่อไปยังอุทยาน
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูเวียง
 
อุทยานแห่งชาติภูผายล จังหวัดสกลนคร ป่าเขาภูพานและภาพสลักโบราณ
 
68. อุทยานแห่งชาติภูผายล จังหวัดสกลนครและพื้นที่ใกล้เคียง เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบนเทือกเขาภูพาน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของจังหวัดสกลนคร นครพนม และมุกดาหาร มีภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย ป่าไม้ อ่างเก็บน้ำ น้ำตก และลานหินธรรมชาติ
 
ภูผายลมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ผืนป่าและระบบต้นน้ำบนเทือกเขาภูพาน รวมถึงมีร่องรอยทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนการใช้พื้นที่ของมนุษย์ในอดีต
 
ไฮไลต์: อ่างเก็บน้ำห้วยหวด ภาพสลักภูผายล ผาพญาเต่างอย น้ำตกคำแสง และลานดุสิต โดยอ่างเก็บน้ำห้วยหวดเป็นจุดพักผ่อนที่มีบรรยากาศสงบ ส่วนภาพสลักโบราณเป็นหลักฐานทางวัฒนธรรมที่น่าสนใจ
 
พื้นที่ลานหินในอุทยานมีระบบนิเวศเฉพาะที่รองรับพืชขนาดเล็กและดอกไม้ป่าตามฤดูกาล จึงควรหลีกเลี่ยงการเดินเหยียบพรรณไม้หรือออกนอกเส้นทางที่กำหนด
 
ภูผายลเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบป่าไม้และธรรมชาติแบบสงบ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอเต่างอยและจังหวัดสกลนครได้
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสกลนครเดินทางสู่อำเภอเต่างอย แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติภูผายลตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูผายล
 
อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว จังหวัดอำนาจเจริญ มุกดาหาร และยโสธร ภูเขาหินทรายและป่าธรรมชาติ
 
69. อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว จังหวัดอำนาจเจริญ มุกดาหาร และยโสธร เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณรอยต่อ 3 จังหวัด มีภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย ป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และลานหินธรรมชาติ โดยชื่อภูสระดอกบัวเชื่อมโยงกับแอ่งน้ำธรรมชาติบนยอดภูที่มีพืชน้ำขึ้นอยู่
 
ภูมิประเทศหินทรายของอุทยานเกิดจากกระบวนการกัดเซาะและผุพังของหิน ทำให้เกิดหน้าผา ลานหิน และแอ่งน้ำขนาดเล็กซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมเฉพาะสำหรับพืชและสิ่งมีชีวิตบางชนิด
 
ไฮไลต์: ภูสระดอกบัว ภูผาแต้ม ผามะเกลือ ภูผาหอม และภาพเขียนสีโบราณ โดยภาพเขียนสีในพื้นที่สะท้อนร่องรอยการใช้ภูมิประเทศของผู้คนในอดีต
 
อุทยานมีความสำคัญทั้งด้านการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและหลักฐานทางโบราณคดี ลานหินและหน้าผาที่มีหลักฐานทางวัฒนธรรมควรได้รับการดูแลอย่างระมัดระวัง เพื่อป้องกันความเสียหายจากการสัมผัสหรือขีดเขียน
 
ภูสระดอกบัวเหมาะกับนักถ่ายภาพ ผู้สนใจธรรมชาติ และผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ผู้ที่ต้องการขึ้นจุดชมวิวห่างไกลควรตรวจสอบเส้นทางและข้อกำหนดกับเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: ใช้ทางหลวงหมายเลข 2277 ระหว่างอำเภอเลิงนกทาและอำเภอดอนตาล แล้วเข้าสู่ที่ทำการอุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัวตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว
 
อุทยานแห่งชาติน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น จุดชมวิวหินช้างสีและเขื่อนอุบลรัตน์
 
70. อุทยานแห่งชาติน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติสำคัญที่มีภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย ป่าไม้ และจุดชมวิวอ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ มีความสำคัญต่อระบบนิเวศลุ่มน้ำพองและการอนุรักษ์ป่าไม้ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
 
หินช้างสีเป็นจุดชมวิวที่มีชื่อเสียงของอุทยาน โดยบริเวณลานหินสามารถมองเห็นทิวทัศน์อ่างเก็บน้ำและแนวภูเขาโดยรอบได้อย่างกว้างไกล ลักษณะหินที่เกิดจากการกัดเซาะธรรมชาติยังเป็นจุดเด่นสำหรับการศึกษาธรณีวิทยา
 
ไฮไลต์: หินช้างสี จุดชมวิวเขื่อนอุบลรัตน์ ลานหินทราย และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยทิวทัศน์จากพื้นที่สูงเหมาะกับการถ่ายภาพและพักผ่อนในบรรยากาศป่าภูเขา
 
ผืนป่าในอุทยานประกอบด้วยป่าเต็งรังและป่าไม้ประเภทอื่นที่มีความสำคัญต่อการรักษาต้นน้ำและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าในพื้นที่ ระบบนิเวศป่าไม้และอ่างเก็บน้ำมีความสัมพันธ์กันทั้งด้านแหล่งน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพ
 
น้ำพองเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับเขื่อนอุบลรัตน์และวัดพระบาทภูพานคำได้ โดยควรตรวจสอบเวลาเข้าออกพื้นที่จุดชมวิวก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองขอนแก่นเดินทางสู่อำเภออุบลรัตน์ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติน้ำพองและจุดชมวิวหินช้างสีตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำพอง
 
อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น ภูเขาหินปูนและถ้ำธรรมชาติ
 
71. อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นจากภูเขาหินปูนสูงชัน ถ้ำธรรมชาติ และผืนป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์ ตั้งอยู่บริเวณอำเภอภูผาม่านและพื้นที่ใกล้เคียงทางตะวันตกของจังหวัดขอนแก่น ภูมิประเทศมีลักษณะเป็นเทือกเขาหินปูนสลับกับป่าไม้และลำธาร ทำให้เกิดแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจทั้งด้านธรณีวิทยาและระบบนิเวศ
 
ชื่อภูผาม่านมีความเกี่ยวข้องกับลักษณะของหน้าผาสูงที่ทอดตัวคล้ายผ้าม่านธรรมชาติ ภูเขาหินปูนเหล่านี้เกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยาและการกัดเซาะของน้ำเป็นเวลายาวนาน จนเกิดถ้ำ โพรงหิน และหน้าผาที่มีรูปร่างแตกต่างกัน พื้นที่แห่งนี้จึงเป็นแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
 
ไฮไลต์: ถ้ำค้างคาว ถ้ำพญานาคราช ถ้ำภูตาหลอ หน้าผาหินปูน และจุดชมธรรมชาติ โดยบริเวณถ้ำค้างคาวเป็นสถานที่ที่มีชื่อเสียงจากปรากฏการณ์ฝูงค้างคาวบินออกจากถ้ำในช่วงเย็น ซึ่งเป็นกิจกรรมธรรมชาติที่ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและพฤติกรรมของสัตว์ป่า
 
ระบบนิเวศป่าหินปูนของภูผาม่านมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าและพรรณไม้ที่ปรับตัวกับสภาพดินตื้นและหน้าผาสูง ถ้ำต่าง ๆ ยังเป็นถิ่นอาศัยของค้างคาวและสิ่งมีชีวิตที่ต้องการสภาพแวดล้อมเฉพาะ การเข้าเที่ยวชมจึงควรหลีกเลี่ยงการส่งเสียงดังและการรบกวนสัตว์
 
ภูผาม่านเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจถ้ำ ธรณีวิทยา การถ่ายภาพ และธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติภูเวียงหรือภูเก้า–ภูพานคำได้ โดยควรพิจารณาระยะทางระหว่างจุดท่องเที่ยวและตรวจสอบข้อกำหนดก่อนเข้าชมถ้ำ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองขอนแก่นเดินทางตามทางหลวงหมายเลข 12 มุ่งหน้าอำเภอชุมแพ แล้วต่อไปยังอำเภอภูผาม่านและที่ทำการอุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน
 
อุทยานแห่งชาติภูลังกา จังหวัดนครพนมและบึงกาฬ น้ำตกและเทือกเขาหินทราย
 
72. อุทยานแห่งชาติภูลังกา จังหวัดนครพนมและบึงกาฬ เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาหินทราย ป่าไม้ น้ำตก และลานหิน ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อจังหวัดนครพนมกับจังหวัดบึงกาฬ มีความสำคัญต่อการรักษาป่าต้นน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน
 
ภูลังกามีลักษณะเป็นแนวภูเขาสูงที่มีหน้าผาและหุบเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ในพื้นที่มีทั้งป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และป่าตามลำห้วย ซึ่งทำหน้าที่รักษาความชุ่มชื้นและเป็นแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ ภูมิประเทศบนภูเขายังมีจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นแนวป่าและที่ราบโดยรอบ
 
ไฮไลต์: น้ำตกตาดโพธิ์ น้ำตกตาดขาม น้ำตกกินรี และภูมิประเทศหินทรายที่โดดเด่น บริเวณน้ำตกแต่ละแห่งมีลักษณะของชั้นหินและป่าไม้แตกต่างกัน ส่วนเส้นทางธรรมชาติเปิดโอกาสให้ศึกษาพรรณไม้และระบบนิเวศป่าภูเขา
 
พื้นที่ภูลังกามีความสำคัญด้านความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเฉพาะระบบนิเวศป่าไม้และลำธารธรรมชาติ การเที่ยวชมควรเลือกเส้นทางที่เปิดให้บริการและไม่ออกนอกพื้นที่ที่กำหนด เพราะป่าบางส่วนเป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่ไม่ได้จัดเตรียมสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป
 
ภูลังกาเหมาะกับผู้ที่สนใจน้ำตก การเดินป่า และภูมิทัศน์ภูเขาหินทราย สามารถจัดเส้นทางร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอบ้านแพงและพื้นที่จังหวัดบึงกาฬ โดยควรแยกอุทยานแห่งชาติภูลังกาออกจากสถานที่ชื่อคล้ายกันในจังหวัดพะเยาเพื่อป้องกันความสับสน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองนครพนมเดินทางสู่อำเภอบ้านแพง แล้วต่อเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติภูลังกาตามป้ายบอกทาง โดยเลือกหน่วยบริการให้ตรงกับน้ำตกหรือจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูลังกา
 
อุทยานแห่งชาติทับลาน จังหวัดปราจีนบุรีและนครราชสีมา ผืนป่าลานและธรรมชาติมรดกโลก
 
73. อุทยานแห่งชาติทับลาน จังหวัดปราจีนบุรีและนครราชสีมา เป็นอุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่า ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อภาคตะวันออกกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มป่าดงพญาเย็น–เขาใหญ่ ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ
 
ชื่อทับลานมีความเกี่ยวข้องกับต้นลานซึ่งเป็นพรรณไม้ในวงศ์ปาล์มที่พบในพื้นที่ธรรมชาติ อุทยานมีป่าลานเป็นเอกลักษณ์สำคัญ รวมถึงป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และพื้นที่ภูเขาที่เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลากหลายชนิด
 
ไฮไลต์: ป่าลาน จุดชมวิวผาเก็บตะวัน ผืนป่าดงพญาเย็น และภูมิประเทศภูเขาที่ทอดยาวบริเวณรอยต่อจังหวัดปราจีนบุรีกับนครราชสีมา โดยผาเก็บตะวันเป็นจุดชมวิวที่ได้รับความนิยมสำหรับชมทิวทัศน์ป่าและบรรยากาศช่วงเย็น
 
ทับลานมีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ เพราะเป็นส่วนหนึ่งของแนวป่าขนาดใหญ่ที่เชื่อมโยงกับเขาใหญ่และพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง ความต่อเนื่องของผืนป่ามีความสำคัญต่อสัตว์ป่าที่ต้องใช้พื้นที่หากินกว้างและช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศระดับภูมิภาค
 
อุทยานแห่งชาติทับลานเหมาะกับผู้รักธรรมชาติและนักถ่ายภาพ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่หรืออุทยานแห่งชาติปางสีดาได้ แต่ควรเลือกจุดท่องเที่ยวที่เปิดให้บริการและไม่เข้าไปในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ที่ห้ามนักท่องเที่ยวเข้าถึง
 
การเดินทาง: จากจังหวัดปราจีนบุรีเดินทางสู่อำเภอนาดี แล้วเข้าสู่บริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติทับลานตามป้ายบอกทาง อีกเส้นทางสามารถเดินทางจากจังหวัดนครราชสีมาผ่านอำเภอวังน้ำเขียวได้
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติทับลาน
 
อุทยานแห่งชาติตาพระยา จังหวัดสระแก้วและบุรีรัมย์ ป่าเขาและภูเขาหินทรายชายแดน
 
74. อุทยานแห่งชาติตาพระยา จังหวัดสระแก้วและบุรีรัมย์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อภาคตะวันออกกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าไม้ หน้าผา และลำธารธรรมชาติ โดยเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มป่าดงพญาเย็น–เขาใหญ่ที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
 
ภูมิประเทศส่วนใหญ่ประกอบด้วยแนวเทือกเขาพนมดงรักและผืนป่าตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชา มีทั้งป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้งที่เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด
 
ไฮไลต์: ผืนป่าพนมดงรัก ภูเขาหินทราย และพื้นที่ศึกษาธรรมชาติที่เปิดให้เข้าชม อุทยานมีความสำคัญจากการเป็นแนวเชื่อมต่อของผืนป่าขนาดใหญ่ โดยเฉพาะพื้นที่อนุรักษ์ที่ต่อเนื่องกับอุทยานแห่งชาติปางสีดา
 
ระบบนิเวศของตาพระยามีความสำคัญต่อการรักษาถิ่นอาศัยสัตว์ป่าขนาดใหญ่และความสมบูรณ์ของผืนป่าชายแดน การอนุรักษ์พื้นที่จึงเป็นส่วนสำคัญของการคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพในภูมิภาคตะวันออกของประเทศไทย
 
การเดินทางท่องเที่ยวตาพระยาต้องให้ความสำคัญกับข้อกำหนดพื้นที่ชายแดน เนื่องจากบางบริเวณอาจมีข้อจำกัดด้านความปลอดภัยและการเข้าถึง นักท่องเที่ยวควรเดินทางเฉพาะจุดที่ได้รับอนุญาต และไม่ออกนอกเส้นทางหรือเข้าไปในพื้นที่ควบคุม
 
การเดินทาง: จากจังหวัดสระแก้วเดินทางสู่อำเภอตาพระยา แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานตามเส้นทางที่เจ้าหน้าที่อนุญาต โดยตรวจสอบสถานะการเปิดพื้นที่กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติตาพระยา
 
อุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร จังหวัดศรีสะเกษ ผามออีแดงและเทือกเขาพนมดงรัก
 
75. อุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร จังหวัดศรีสะเกษ เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณเทือกเขาพนมดงรักในอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ มีความสำคัญทั้งด้านระบบนิเวศ ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี โดยพื้นที่มีภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย หน้าผาสูง ป่าไม้ และจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นภูมิประเทศบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา
 
ภูมิประเทศหินทรายของเทือกเขาพนมดงรักมีความโดดเด่นจากหน้าผาที่ทอดยาวและชั้นหินที่เกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยาเป็นเวลายาวนาน บริเวณนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับเส้นทางวัฒนธรรมและโบราณสถานในอารยธรรมเขมรโบราณ ทำให้เป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญทั้งทางธรรมชาติและประวัติศาสตร์
 
ไฮไลต์: ผามออีแดง ภาพสลักนูนต่ำโบราณ และทิวทัศน์เทือกเขาพนมดงรัก โดยผามออีแดงเป็นจุดชมวิวหน้าผาที่มีชื่อเสียง ส่วนภาพสลักโบราณสะท้อนความสำคัญด้านศิลปกรรมและวัฒนธรรมของพื้นที่ในอดีต
 
ผืนป่าในอุทยานเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศภูเขาหินทรายและป่าชายแดน ประกอบด้วยพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ปรับตัวเข้ากับภูมิประเทศและสภาพภูมิอากาศในบริเวณเทือกเขาพนมดงรัก
 
การเข้าชมพื้นที่บริเวณผามออีแดงและจุดท่องเที่ยวใกล้ชายแดนขึ้นอยู่กับมาตรการความมั่นคงและประกาศของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากพื้นที่เคยมีข้อจำกัดการเข้าถึง นักท่องเที่ยวต้องยืนยันสถานะการเปิดจุดท่องเที่ยวก่อนเดินทางและปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัด
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองศรีสะเกษเดินทางสู่อำเภอกันทรลักษ์ แล้วใช้เส้นทางไปตำบลเสาธงชัยและพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร โดยเข้าสู่เฉพาะจุดที่เปิดให้ประชาชนเดินทางได้
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร
 
อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี ผืนป่ามรดกโลกและทะเลหมอกพะเนินทุ่ง
 
76. อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย มีความสำคัญระดับนานาชาติด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและเป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าแก่งกระจานซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติจากองค์การยูเนสโกในปี 2564
 
ภูมิประเทศของแก่งกระจานประกอบด้วยเทือกเขาตะนาวศรี ป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ลำธาร น้ำตก และอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลากหลายชนิด โดยเฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่และนกป่าที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศ
 
ไฮไลต์: เขาพะเนินทุ่ง ทะเลหมอกบ้านกร่าง อ่างเก็บน้ำแก่งกระจาน และเส้นทางดูนก โดยบริเวณบ้านกร่างเป็นแหล่งศึกษาธรรมชาติที่ได้รับความนิยมจากนักดูนกและผู้สนใจผีเสื้อตามฤดูกาล ส่วนพะเนินทุ่งมีชื่อเสียงจากทิวทัศน์ทะเลหมอกเหนือผืนป่า
 
อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาความต่อเนื่องของผืนป่าตะวันตก ความหลากหลายของสภาพป่าช่วยรองรับสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด ขณะเดียวกันยังเป็นพื้นที่ต้นน้ำที่เกี่ยวข้องกับลุ่มน้ำเพชรบุรีและชุมชนโดยรอบ
 
แก่งกระจานเหมาะกับนักดูนก นักถ่ายภาพ ผู้รักธรรมชาติ และครอบครัวที่ต้องการพักผ่อนริมอ่างเก็บน้ำ โดยเส้นทางพะเนินทุ่งและพื้นที่ป่าห่างไกลมีข้อกำหนดด้านยานพาหนะ เวลาเดินทาง และฤดูกาลเปิดพื้นที่ ควรตรวจสอบก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากกรุงเทพมหานครใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าจังหวัดเพชรบุรี แล้วเข้าสู่อำเภอแก่งกระจานตามป้ายบอกทาง หากต้องการขึ้นพะเนินทุ่งต้องตรวจสอบข้อกำหนดการใช้รถและการเปิดเส้นทางกับอุทยาน
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน
 
อุทยานแห่งชาติเอราวัณ จังหวัดกาญจนบุรี น้ำตกเอราวัณเจ็ดชั้น
 
77. อุทยานแห่งชาติเอราวัณ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นหนึ่งในอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของภาคตะวันตก ตั้งอยู่ในอำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี มีจุดเด่นจากน้ำตกเอราวัณ 7 ชั้นที่ไหลผ่านป่าธรรมชาติและแอ่งน้ำสีเขียวอมฟ้า สร้างภูมิทัศน์ที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ
 
น้ำตกเอราวัณมีสายน้ำไหลผ่านชั้นหินปูนและแอ่งน้ำธรรมชาติ แต่ละชั้นมีลักษณะแตกต่างกัน ทั้งแอ่งน้ำ ลานหิน และสายน้ำที่ไหลลดหลั่นลงมาตามภูมิประเทศ เส้นทางเดินขึ้นน้ำตกทำให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสความร่มรื่นของป่าไม้และลำธารในพื้นที่
 
ไฮไลต์: น้ำตกเอราวัณทั้ง 7 ชั้น โดยเฉพาะชั้นไหลคืนรัง วังมัจฉา ผาน้ำตก และภูผาเอราวัณ รวมถึงเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติและถ้ำบางแห่งในพื้นที่อุทยาน
 
อุทยานมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าไม้และแหล่งต้นน้ำของจังหวัดกาญจนบุรี ระบบนิเวศป่าผลัดใบและป่าดิบในบางส่วนเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด
 
เอราวัณเหมาะกับครอบครัว กลุ่มเพื่อน และนักถ่ายภาพ ผู้ที่ต้องการเดินถึงน้ำตกชั้นบนควรเตรียมรองเท้าที่เหมาะสมและเผื่อเวลาเดินทาง ส่วนการลงเล่นน้ำต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดของเจ้าหน้าที่และระมัดระวังหินลื่น
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกาญจนบุรีใช้ทางหลวงหมายเลข 3199 มุ่งหน้าอำเภอศรีสวัสดิ์ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติเอราวัณตามป้ายบอกทาง สามารถเดินทางแบบไปเช้าเย็นกลับจากตัวเมืองได้
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเอราวัณ
 
อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ภูเขาหินปูนและถ้ำพระยานคร
 
78. อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลแห่งแรกของประเทศไทย มีภูมิประเทศโดดเด่นจากเทือกเขาหินปูนสูงชัน พื้นที่ชุ่มน้ำ ชายหาด ถ้ำ และระบบนิเวศชายฝั่ง ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอสามร้อยยอดและอำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
 
ภูเขาหินปูนของเขาสามร้อยยอดมีรูปร่างเป็นยอดเขาจำนวนมากเรียงต่อกัน สร้างทิวทัศน์ที่เป็นเอกลักษณ์เมื่อมองจากพื้นที่ราบและชายฝั่งทะเล ส่วนพื้นที่บึงบัวมีความสำคัญต่อระบบนิเวศน้ำจืดและเป็นแหล่งอาศัยของนกน้ำหลายชนิด
 
ไฮไลต์: ถ้ำพระยานคร พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ บึงบัวสามร้อยยอด เขาแดง และหาดแหลมศาลา โดยถ้ำพระยานครมีช่องเปิดบนเพดานถ้ำที่แสงแดดสามารถส่องลงมายังพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ เกิดเป็นทิวทัศน์ที่มีความงดงามและสำคัญทางประวัติศาสตร์
 
เขาสามร้อยยอดมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศที่หลากหลาย ทั้งป่าชายเลน ทุ่งน้ำจืด ภูเขาหินปูน และพื้นที่ชายฝั่ง ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของนก สัตว์น้ำ และพรรณไม้หลายชนิด
 
เหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้สนใจธรรมชาติและประวัติศาสตร์ การขึ้นถ้ำพระยานครต้องเดินผ่านเส้นทางภูเขาที่มีความลาดชัน ควรสวมรองเท้าเหมาะสมและเตรียมน้ำดื่มให้เพียงพอ
 
การเดินทาง: จากหัวหินหรือปราณบุรีใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าอำเภอสามร้อยยอด แล้วเข้าสู่เส้นทางท่องเที่ยวภายในอุทยานตามจุดหมายที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะช้าง จังหวัดตราด ทะเลและหมู่เกาะในอ่าวไทย
 
79. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะช้าง จังหวัดตราด เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ครอบคลุมเกาะช้างและหมู่เกาะใกล้เคียงในจังหวัดตราด มีความโดดเด่นด้านป่าดิบชื้น ภูเขา น้ำตก ชายหาด และระบบนิเวศทางทะเลที่มีความหลากหลาย เกาะช้างเป็นเกาะขนาดใหญ่ที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาปกคลุมด้วยป่าไม้และมีชายหาดกระจายตามแนวชายฝั่ง
 
ความน่าสนใจของหมู่เกาะช้างอยู่ที่การสามารถสัมผัสทั้งธรรมชาติบนบกและทะเลได้ภายในทริปเดียว นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมน้ำตก เที่ยวชายหาด ชมพระอาทิตย์ตก หรือเดินทางไปยังเกาะใกล้เคียงสำหรับกิจกรรมทางทะเล
 
ไฮไลต์: น้ำตกคลองพลู น้ำตกธารมะยม หาดทรายขาว หาดคลองพร้าว และหมู่เกาะใกล้เคียง โดยน้ำตกคลองพลูเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของเกาะช้าง
 
พื้นที่อนุรักษ์ของหมู่เกาะช้างมีความสำคัญต่อการรักษาป่าต้นน้ำบนเกาะและระบบนิเวศชายฝั่ง โดยป่าไม้บนภูเขาทำหน้าที่รักษาความชุ่มชื้นและแหล่งน้ำจืด ส่วนระบบนิเวศทะเลเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลหลายชนิด
 
หมู่เกาะช้างเหมาะกับครอบครัว คู่รัก และผู้ชื่นชอบทะเล สามารถพักบนเกาะหลายคืนเพื่อเที่ยวชายหาด น้ำตก และชุมชนท้องถิ่น โดยกิจกรรมดำน้ำและเดินเรือต้องพิจารณาสภาพคลื่นลมและประกาศอุทยานก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากจังหวัดตราดเดินทางไปท่าเรือเฟอร์รีบนฝั่งอำเภอแหลมงอบหรือท่าเรือที่ให้บริการข้ามไปเกาะช้าง จากนั้นใช้ถนนรอบเกาะเดินทางไปยังจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะช้าง
 
อุทยานแห่งชาติไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี น้ำตกไทรโยคและแม่น้ำแควน้อย
 
80. อุทยานแห่งชาติไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตก ถ้ำหินปูน และแม่น้ำแควน้อย ตั้งอยู่ในอำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาหินปูน ป่าไม้ และลำน้ำธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์และการท่องเที่ยวของภาคตะวันตก
 
แม่น้ำแควน้อยเป็นองค์ประกอบสำคัญของภูมิประเทศในอุทยาน โดยมีหน้าผาหินปูนและป่าไม้ทอดตัวตามแนวแม่น้ำ น้ำตกไทรโยคใหญ่เป็นน้ำตกที่มีชื่อเสียงจากการไหลลงสู่แม่น้ำแควน้อยโดยตรง ทำให้เกิดทิวทัศน์ที่มีเอกลักษณ์
 
ไฮไลต์: น้ำตกไทรโยคใหญ่ ถ้ำละว้า ถ้ำดาวดึงส์ แม่น้ำแควน้อย และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยถ้ำหินปูนเป็นแหล่งเรียนรู้กระบวนการเกิดหินงอกหินย้อยและระบบนิเวศภายในถ้ำ
 
อุทยานแห่งชาติไทรโยคมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าและระบบนิเวศถ้ำ ภายในพื้นที่มีสัตว์หลายชนิดที่อาศัยในป่าหินปูนและบริเวณลำธาร ซึ่งแตกต่างจากสภาพแวดล้อมในพื้นที่ราบ
 
ไทรโยคเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบน้ำตก ธรรมชาติ และการพักผ่อนริมแม่น้ำ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ในอำเภอไทรโยคและเส้นทางรถไฟสายกาญจนบุรีได้
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกาญจนบุรีใช้ทางหลวงหมายเลข 323 มุ่งหน้าอำเภอไทรโยค แล้วเดินทางต่อเข้าสู่อุทยานแห่งชาติไทรโยคตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติไทรโยค
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกเจ็ดสาวน้อย จังหวัดสระบุรี น้ำตกเจ็ดชั้นและป่าร่มรื่น
 
81. อุทยานแห่งชาติน้ำตกเจ็ดสาวน้อย จังหวัดสระบุรีและนครราชสีมา เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตกเจ็ดสาวน้อยซึ่งมีลักษณะเป็นน้ำตกหินปูนหลายชั้น ตั้งอยู่บริเวณอำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี และพื้นที่ต่อเนื่อง มีป่าไม้และลำธารธรรมชาติที่เหมาะกับการพักผ่อนแบบครอบครัว
 
น้ำตกเจ็ดสาวน้อยประกอบด้วยชั้นน้ำตกที่ไหลลดหลั่นกันตามแนวลำธาร แต่ละชั้นมีลักษณะของโขดหินและแอ่งน้ำแตกต่างกัน พื้นที่รอบน้ำตกมีต้นไม้ให้ร่มเงา ทำให้มีบรรยากาศเหมาะสำหรับการพักผ่อนและเดินชมธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: น้ำตกเจ็ดสาวน้อยทั้ง 7 ชั้น ลำธารมวกเหล็ก และเส้นทางเดินธรรมชาติ โดยมีจุดชมสายน้ำและพื้นที่พักผ่อนกระจายอยู่ตามบริเวณที่เปิดให้บริการ
 
พื้นที่อุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศลำธารและป่าไม้ในพื้นที่มวกเหล็ก น้ำตกและแอ่งน้ำเป็นแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศน้ำจืด รวมถึงพรรณไม้ริมลำธารที่ต้องการความชื้นสูง
 
น้ำตกเจ็ดสาวน้อยเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ต้องการพักผ่อนแบบวันเดียวจากกรุงเทพมหานครหรือสระบุรี ควรเลือกลงเล่นน้ำเฉพาะจุดที่เจ้าหน้าที่อนุญาตและระวังพื้นหินลื่น
 
การเดินทาง: จากสระบุรีใช้ถนนมิตรภาพไปทางอำเภอมวกเหล็ก แล้วเข้าสู่เส้นทางไปอุทยานแห่งชาติน้ำตกเจ็ดสาวน้อยตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกเจ็ดสาวน้อย
 
อุทยานแห่งชาติกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ช้างป่าและกระทิงในธรรมชาติ
 
82. อุทยานแห่งชาติกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงด้านการชมสัตว์ป่าในธรรมชาติ โดยเฉพาะช้างป่าและกระทิง ตั้งอยู่บริเวณอำเภอกุยบุรีและพื้นที่ใกล้เคียง มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ ทุ่งหญ้า และพื้นที่เปิดโล่งที่เหมาะกับการสังเกตสัตว์ป่า
 
กุยบุรีเป็นหนึ่งในพื้นที่อนุรักษ์ที่มีความสำคัญต่อช้างป่าในประเทศไทย ผืนป่าขนาดใหญ่เชื่อมโยงกับแนวเทือกเขาตะนาวศรีและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลากหลายชนิด โดยเฉพาะสัตว์กินพืชขนาดใหญ่ที่ใช้ทุ่งหญ้าและพื้นที่ป่าเป็นแหล่งอาหาร
 
ไฮไลต์: การชมช้างป่าและกระทิงในพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต จุดชมสัตว์ป่า และทิวทัศน์ป่าเขาของกุยบุรี โดยการพบสัตว์ป่าขึ้นอยู่กับพฤติกรรมสัตว์และสภาพแวดล้อมในแต่ละวัน
 
กิจกรรมชมสัตว์ป่าในอุทยานควรดำเนินการผ่านระบบบริการและเส้นทางที่เจ้าหน้าที่กำหนด เพื่อรักษาความปลอดภัยและลดการรบกวนสัตว์ป่า นักท่องเที่ยวไม่ควรลงจากรถในบริเวณที่ไม่ได้รับอนุญาตหรือพยายามเข้าใกล้ช้างป่า
 
กุยบุรีเหมาะกับนักถ่ายภาพสัตว์ป่า ครอบครัว และผู้สนใจการอนุรักษ์ธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดได้ โดยควรแยกเวลาเที่ยวชมสัตว์ป่าตามรอบบริการที่กำหนด
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์หรือหัวหินใช้ถนนเพชรเกษมไปอำเภอกุยบุรี จากนั้นเดินทางสู่บริเวณหน่วยบริการชมสัตว์ป่าตามเส้นทางที่กำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติกุยบุรี
 
อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี ป่าภูเขาและหมู่บ้านปิล๊อก
 
83. อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อนตามแนวชายแดนไทย–เมียนมา ตั้งอยู่ในอำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี มีชื่อเสียงจากผืนป่า จุดชมวิวภูเขา ทะเลหมอก และแหล่งท่องเที่ยวใกล้หมู่บ้านปิล๊อก
 
ภูมิประเทศของทองผาภูมิมีความแตกต่างของระดับความสูงค่อนข้างมาก ทำให้มีป่าหลายประเภท ตั้งแต่ป่าเบญจพรรณในพื้นที่ต่ำไปจนถึงป่าดิบเขาบนสันเขาสูง พื้นที่นี้เป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าตะวันตกและมีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ
 
ไฮไลต์: เนินช้างศึก เขาช้างเผือก จุดชมวิวภูเขา และเส้นทางท่องเที่ยวปิล๊อก โดยเขาช้างเผือกเป็นจุดหมายสำคัญของนักเดินป่าที่ต้องใช้ความพร้อมทางร่างกายและปฏิบัติตามข้อกำหนดการจองและการนำทางของอุทยาน
 
อุทยานมีความสำคัญด้านการรักษาป่าต้นน้ำและถิ่นอาศัยสัตว์ป่าของเทือกเขาตะนาวศรี การเที่ยวชมธรรมชาติในพื้นที่ควรหลีกเลี่ยงการออกนอกเส้นทางและปฏิบัติตามข้อกำหนดพื้นที่ชายแดนอย่างเคร่งครัด
 
ทองผาภูมิเหมาะกับผู้รักภูเขา นักถ่ายภาพ และนักเดินป่า สามารถจัดเส้นทางร่วมกับหมู่บ้านอีต่อง ปิล๊อก และจุดชมวิวเนินช้างศึกได้ โดยควรเผื่อเวลาการเดินทางบนถนนภูเขาที่มีทางโค้งจำนวนมาก
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกาญจนบุรีใช้ทางหลวงหมายเลข 323 ไปอำเภอทองผาภูมิ แล้วเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 3272 มุ่งหน้าพื้นที่ปิล๊อกและอุทยานแห่งชาติทองผาภูมิตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ
 
อุทยานแห่งชาติเขาแหลม จังหวัดกาญจนบุรี อ่างเก็บน้ำเขาแหลมและภูเขาสังขละบุรี
 
84. อุทยานแห่งชาติเขาแหลม จังหวัดกาญจนบุรี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติสำคัญในบริเวณอำเภอสังขละบุรีและอำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ น้ำตก ลำธาร และพื้นที่อ่างเก็บน้ำเขาแหลมหรือเขื่อนวชิราลงกรณ ซึ่งสร้างทิวทัศน์ผืนน้ำโอบล้อมด้วยภูเขา
 
ความโดดเด่นของอุทยานแห่งชาติเขาแหลมอยู่ที่การผสมผสานระหว่างธรรมชาติป่าเขากับระบบนิเวศอ่างเก็บน้ำ ภูมิประเทศที่มีระดับความสูงแตกต่างกันทำให้เกิดป่าไม้หลายประเภทและเป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญของจังหวัดกาญจนบุรี
 
ไฮไลต์: น้ำตกเกริงกระเวีย น้ำตกไดช่องถ่อง เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และจุดชมวิวอ่างเก็บน้ำเขื่อนวชิราลงกรณ โดยน้ำตกเกริงกระเวียเป็นจุดแวะพักที่ได้รับความนิยมบนเส้นทางไปสังขละบุรี
 
พื้นที่อุทยานมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าและป่าต้นน้ำของผืนป่าตะวันตก การรักษาสภาพป่าไม้มีบทบาทต่อคุณภาพน้ำและระบบนิเวศในพื้นที่อ่างเก็บน้ำและลำน้ำโดยรอบ
 
เขาแหลมเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติร่วมกับชุมชนสังขละบุรี โดยสามารถจัดเส้นทางเที่ยวกับสะพานมอญและแหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียงได้ ควรตรวจสอบสถานะน้ำตกและระดับน้ำในช่วงฤดูฝน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกาญจนบุรีใช้ทางหลวงหมายเลข 323 ผ่านอำเภอไทรโยคและทองผาภูมิมุ่งหน้าสังขละบุรี แล้วเข้าสู่จุดท่องเที่ยวของอุทยานแห่งชาติเขาแหลมตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาแหลม
 
อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ จังหวัดกาญจนบุรี น้ำตกห้วยแม่ขมิ้นและป่าธรรมชาติ
 
85. อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นจากน้ำตกห้วยแม่ขมิ้น ป่าไม้ และภูมิประเทศบริเวณอ่างเก็บน้ำเขื่อนศรีนครินทร์ มีพื้นที่ครอบคลุมเทือกเขาและแหล่งต้นน้ำธรรมชาติที่สำคัญของจังหวัดกาญจนบุรี
 
น้ำตกห้วยแม่ขมิ้นเป็นหนึ่งในน้ำตกที่มีความสวยงามโดดเด่นของภาคตะวันตก โดยมีสายน้ำไหลผ่านชั้นหินปูนและแอ่งน้ำธรรมชาติหลายระดับ ท่ามกลางป่าไม้ที่ร่มรื่น นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมชั้นน้ำตกตามเส้นทางที่จัดไว้
 
ไฮไลต์: น้ำตกห้วยแม่ขมิ้น อ่างเก็บน้ำเขื่อนศรีนครินทร์ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และภูมิประเทศป่าภูเขา โดยน้ำตกห้วยแม่ขมิ้นมีชื่อเสียงจากสายน้ำที่ลดหลั่นเป็นชั้นและสีของแอ่งน้ำที่เปลี่ยนแปลงตามสภาพแสงและฤดูกาล
 
ผืนป่าอุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์เป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศขนาดใหญ่ในจังหวัดกาญจนบุรี มีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและแหล่งต้นน้ำลำธารที่ไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำ
 
อุทยานเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ชื่นชอบน้ำตก สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติเอราวัณได้ โดยควรเผื่อเวลาเดินทางและเลือกเส้นทางให้เหมาะกับจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกาญจนบุรีเดินทางสู่อำเภอศรีสวัสดิ์ แล้วใช้เส้นทางไปน้ำตกห้วยแม่ขมิ้นและหน่วยบริการของอุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์
 
อุทยานแห่งชาติปางสีดา จังหวัดสระแก้ว ผืนป่ามรดกโลกและน้ำตกปางสีดา
 
86. อุทยานแห่งชาติปางสีดา จังหวัดสระแก้วและปราจีนบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่าของภาคตะวันออก มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ลำธาร และน้ำตกธรรมชาติ โดยเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มป่าดงพญาเย็น–เขาใหญ่ ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ
 
ผืนป่าปางสีดามีความอุดมสมบูรณ์และเชื่อมต่อกับอุทยานแห่งชาติทับลานและตาพระยา เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด รวมถึงนก ผีเสื้อ และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ต้องอาศัยพื้นที่ป่าขนาดใหญ่ในการดำรงชีวิต
 
ไฮไลต์: น้ำตกปางสีดา จุดชมวิวกิโลเมตรที่ 25 ทุ่งหญ้าบุตาปอด และกิจกรรมชมผีเสื้อตามฤดูกาล โดยปางสีดาเป็นที่รู้จักในฐานะแหล่งชมผีเสื้อที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศไทย ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถพบผีเสื้อหลายชนิดตามพื้นที่ที่เหมาะสม
 
อุทยานแห่งชาติปางสีดามีบทบาทต่อการอนุรักษ์ต้นน้ำและรักษาความต่อเนื่องของระบบนิเวศป่าตะวันออก ความหลากหลายของป่าไม้และแหล่งน้ำช่วยสนับสนุนการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตจำนวนมาก การเดินทางเข้าพื้นที่จึงควรหลีกเลี่ยงการรบกวนสัตว์ป่าและใช้เส้นทางที่กำหนด
 
ปางสีดาเหมาะกับนักถ่ายภาพธรรมชาติ นักดูนก ครอบครัว และผู้ที่สนใจผีเสื้อ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติทับลานหรือแหล่งท่องเที่ยวจังหวัดสระแก้ว โดยควรตรวจสอบเส้นทางและช่วงฤดูกาลชมผีเสื้อก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสระแก้วเดินทางเข้าสู่ตำบลท่าแยกและอุทยานแห่งชาติปางสีดาตามป้ายบอกทาง รถยนต์ส่วนตัวสะดวกสำหรับเดินทางไปยังจุดชมวิวและน้ำตกภายในอุทยาน
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติปางสีดา
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกพลิ้ว จังหวัดจันทบุรี น้ำตกและป่าดิบชื้น
 
87. อุทยานแห่งชาติน้ำตกพลิ้ว จังหวัดจันทบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตกพลิ้วและผืนป่าดิบชื้น ตั้งอยู่บริเวณเทือกเขาสระบาป จังหวัดจันทบุรี มีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ และลำธารที่มีน้ำไหลผ่านตลอดหลายช่วงของปี เหมาะสำหรับการพักผ่อนและท่องเที่ยวธรรมชาติแบบวันเดียว
 
น้ำตกพลิ้วมีลักษณะเป็นสายน้ำไหลผ่านโขดหินขนาดใหญ่ลงสู่แอ่งน้ำธรรมชาติ ภายในแอ่งน้ำมีปลาพลวงอาศัยอยู่จำนวนมาก ซึ่งเป็นหนึ่งในเอกลักษณ์ของน้ำตกแห่งนี้ ความร่มรื่นของต้นไม้ช่วยสร้างบรรยากาศเย็นสบายและเหมาะกับการเดินชมธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: น้ำตกพลิ้ว สถูปพระนางเรือล่ม อลงกรณ์เจดีย์ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยบริเวณน้ำตกมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์จากการเสด็จประพาสของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และความเกี่ยวข้องกับสมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกพลิ้วมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ป่าดิบชื้นของเทือกเขาสระบาป ผืนป่าช่วยรักษาความสมบูรณ์ของลำธารและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิดที่ต้องการสภาพแวดล้อมชุ่มชื้น
 
น้ำตกพลิ้วเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่สนใจธรรมชาติควบคู่ประวัติศาสตร์ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับตัวเมืองจันทบุรีและชุมชนริมน้ำจันทบูรได้ โดยควรหลีกเลี่ยงการให้อาหารสัตว์น้ำและปฏิบัติตามข้อกำหนดของอุทยาน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองจันทบุรีใช้ถนนสุขุมวิทมุ่งหน้าอำเภอแหลมสิงห์ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติน้ำตกพลิ้วตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกพลิ้ว
 
อุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี เขาพระบาทและผืนป่าภูเขา
 
88. อุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีความสำคัญทั้งด้านระบบนิเวศ ศาสนา และวัฒนธรรม ตั้งอยู่บริเวณอำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าดิบชื้น น้ำตก และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ
 
เขาคิชฌกูฏเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางจากงานประเพณีนมัสการรอยพระพุทธบาทบนยอดเขา ซึ่งเป็นกิจกรรมทางศาสนาที่มีผู้แสวงบุญเดินทางเข้าร่วมเป็นจำนวนมากในช่วงที่เปิดงานประจำปี ภูเขาแห่งนี้จึงมีความสำคัญทั้งในฐานะศาสนสถานและแหล่งอนุรักษ์ธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: เขาพระบาทพลวง รอยพระพุทธบาทเขาคิชฌกูฏ น้ำตกกระทิง และทิวทัศน์ภูเขาที่ปกคลุมด้วยป่าดิบชื้น โดยเขาพระบาทพลวงเป็นจุดหมายสำคัญของผู้แสวงบุญ ขณะที่น้ำตกกระทิงเป็นสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีชื่อเสียงของอุทยาน
 
ป่าของเขาคิชฌกูฏมีบทบาทสำคัญต่อระบบต้นน้ำและเป็นแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตหลายชนิด โดยเฉพาะป่าดิบชื้นที่มีความหลากหลายของพรรณไม้และสัตว์ป่า การจัดกิจกรรมท่องเที่ยวและแสวงบุญจึงต้องคำนึงถึงการรักษาทรัพยากรธรรมชาติควบคู่กัน
 
เขาคิชฌกูฏเหมาะกับผู้แสวงบุญ ผู้สนใจวัฒนธรรม และนักท่องเที่ยวสายธรรมชาติ โดยเส้นทางขึ้นเขาพระบาทมีการจัดการเป็นพิเศษในช่วงเปิดงานนมัสการประจำปี จึงควรตรวจสอบกำหนดการและระบบเดินทางขึ้นเขาก่อนออกเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองจันทบุรีเดินทางสู่อำเภอเขาคิชฌกูฏและตำบลพลวง แล้วเข้าสู่จุดบริการของอุทยานตามป้ายบอกทาง สำหรับการขึ้นเขาพระบาทให้ใช้ระบบเดินทางที่หน่วยงานผู้จัดกำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏ
 
อุทยานแห่งชาติหาดวนกร จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชายหาดและทิวสนริมทะเล
 
89. อุทยานแห่งชาติหาดวนกร จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีจุดเด่นจากชายหาดและทิวสนริมทะเลอ่าวไทย ตั้งอยู่บริเวณอำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นชายฝั่งทะเล หาดทราย ป่าชายหาด และพื้นที่ธรรมชาติที่เหมาะกับการพักผ่อนแบบสงบ
 
เสน่ห์สำคัญของหาดวนกรคือแนวต้นสนที่ทอดยาวขนานกับชายหาด ทำให้เกิดร่มเงาและบรรยากาศเย็นสบายสำหรับการพักผ่อน ริมทะเลมีทิวทัศน์เปิดกว้างและสามารถชมพระอาทิตย์ขึ้นเหนืออ่าวไทยได้ในวันที่สภาพอากาศเหมาะสม
 
ไฮไลต์: หาดวนกร ทิวสนริมทะเล ชายหาดธรรมชาติ และพื้นที่พักแรมที่ได้รับอนุญาต โดยบริเวณชายหาดเหมาะสำหรับการเดินเล่น ถ่ายภาพ และพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติชายฝั่ง
 
อุทยานแห่งชาติหาดวนกรมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศชายฝั่ง โดยเฉพาะป่าชายหาดและพื้นที่ทะเลที่เป็นส่วนหนึ่งของสภาพแวดล้อมธรรมชาติของอ่าวไทย การรักษาความสะอาดและไม่ทิ้งขยะลงทะเลจึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับนักท่องเที่ยว
 
หาดวนกรเหมาะกับครอบครัว คู่รัก และผู้ที่ต้องการพักผ่อนริมทะเลแบบไม่เร่งรีบ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยางและสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอทับสะแกได้
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าอำเภอทับสะแก แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติหาดวนกรตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติหาดวนกร
 
อุทยานแห่งชาติลำคลองงู จังหวัดกาญจนบุรี ถ้ำหินปูนและเสาหินธรรมชาติ
 
90. อุทยานแห่งชาติลำคลองงู จังหวัดกาญจนบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นจากถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ ลำธารใต้ดิน และภูมิประเทศภูเขาที่เหมาะกับการศึกษาธรณีวิทยาและกิจกรรมผจญภัย ตั้งอยู่ในอำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี มีระบบถ้ำและลำน้ำธรรมชาติที่เป็นเอกลักษณ์
 
ลักษณะภูมิประเทศของลำคลองงูเกิดจากกระบวนการกัดเซาะและละลายของหินปูนตามธรรมชาติ ทำให้เกิดถ้ำขนาดใหญ่ โพรงถ้ำ และเสาหินภายในถ้ำบางแห่ง ซึ่งเป็นหลักฐานของการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาตลอดระยะเวลายาวนาน
 
ไฮไลต์: ถ้ำเสาหิน ถ้ำนกนางแอ่น ลำธารใต้ดิน และเส้นทางธรรมชาติที่ต้องใช้ความพร้อมทางร่างกาย โดยถ้ำเสาหินมีชื่อเสียงจากเสาหินขนาดใหญ่ภายในถ้ำและลักษณะภูมิประเทศที่โดดเด่น
 
ลำคลองงูมีคุณค่าด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศถ้ำและผืนป่าหินปูน ภายในถ้ำมีสิ่งมีชีวิตที่ปรับตัวกับสภาพแวดล้อมมืดและชื้น ขณะที่พื้นที่ป่าโดยรอบช่วยรักษาระบบต้นน้ำและสมดุลของแหล่งน้ำธรรมชาติ
 
อุทยานแห่งชาติลำคลองงูเหมาะกับนักท่องเที่ยวสายผจญภัยที่มีความพร้อมทางร่างกาย การเข้าถ้ำบางแห่งมีข้อกำหนดด้านการจอง จำนวนผู้เข้าร่วม และการมีเจ้าหน้าที่นำทาง จึงไม่ควรเข้าเส้นทางถ้ำด้วยตนเอง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกาญจนบุรีใช้ทางหลวงหมายเลข 323 มุ่งหน้าอำเภอทองผาภูมิ แล้วเดินทางต่อไปยังตำบลชะแลและหน่วยบริการอุทยานตามเส้นทางที่กำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติลำคลองงู
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกสามหลั่น จังหวัดสระบุรี น้ำตกและผืนป่าธรรมชาติ
 
91. อุทยานแห่งชาติน้ำตกสามหลั่น จังหวัดสระบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองสระบุรี มีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ ลำธาร และน้ำตกธรรมชาติ เหมาะสำหรับการเดินศึกษาธรรมชาติและพักผ่อนแบบวันเดียว โดยเป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศป่าบริเวณจังหวัดสระบุรี
 
น้ำตกสามหลั่นมีลักษณะเป็นสายน้ำไหลผ่านชั้นหินธรรมชาติหลายระดับ โดยรอบมีป่าไม้ที่ช่วยรักษาความชุ่มชื้นของพื้นที่ ความสวยงามของน้ำตกขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำฝนและฤดูกาล ทำให้แต่ละช่วงของปีมีบรรยากาศแตกต่างกัน
 
ไฮไลต์: น้ำตกสามหลั่น อ่างเก็บน้ำเขารวก เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และภูเขาป่าไม้โดยรอบ โดยพื้นที่อ่างเก็บน้ำเหมาะกับการชมวิวและพักผ่อนในบรรยากาศสงบ
 
อุทยานมีบทบาทสำคัญในการรักษาระบบนิเวศป่าไม้และแหล่งต้นน้ำของพื้นที่สระบุรี ป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณในพื้นที่เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ที่ปรับตัวกับภูมิอากาศของภาคกลาง
 
น้ำตกสามหลั่นเหมาะกับครอบครัว ผู้ชื่นชอบธรรมชาติ และผู้ที่ต้องการท่องเที่ยวใกล้กรุงเทพมหานคร สามารถจัดเส้นทางร่วมกับวัดพระพุทธบาทและแหล่งท่องเที่ยวในจังหวัดสระบุรีได้ตามเวลาที่มี
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสระบุรีใช้เส้นทางไปตำบลหนองปลาไหลและพื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกสามหลั่นตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกสามหลั่น
 
อุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์ จังหวัดกาญจนบุรี ถ้ำธารลอดและป่าหินปูน
 
92. อุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์จากถ้ำหินปูน ลำธาร และผืนป่าภูเขา ตั้งอยู่ในอำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี เดิมเป็นที่รู้จักในชื่ออุทยานแห่งชาติถ้ำธารลอด มีความโดดเด่นด้านธรณีวิทยาและเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ
 
ถ้ำธารลอดเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญที่เกิดจากการกัดเซาะของสายน้ำผ่านภูเขาหินปูน ทำให้เกิดโพรงถ้ำขนาดใหญ่และลำธารไหลผ่านภายใน สภาพภูมิประเทศดังกล่าวเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจของกระบวนการเกิดถ้ำและการเปลี่ยนแปลงของหินปูน
 
ไฮไลต์: ถ้ำธารลอดน้อย ถ้ำธารลอดใหญ่ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ และผืนป่าหินปูน โดยถ้ำทั้งสองแห่งมีลักษณะของโพรงหินและเส้นทางแตกต่างกัน เหมาะกับผู้สนใจธรรมชาติและธรณีวิทยา
 
ระบบนิเวศป่าไม้ของอุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาต้นน้ำและถิ่นอาศัยสัตว์ป่า โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีถ้ำและหน้าผาหินปูนซึ่งมีสภาพแวดล้อมเฉพาะสำหรับพืชและสัตว์บางชนิด
 
เฉลิมรัตนโกสินทร์เหมาะกับนักเดินป่าและผู้สนใจถ้ำ ควรสวมรองเท้าที่เหมาะสมและใช้เส้นทางที่เจ้าหน้าที่กำหนด เนื่องจากบางบริเวณมีพื้นหินลื่นและอาจต้องเดินขึ้นลงพื้นที่สูงชัน
 
การเดินทาง: จากจังหวัดกาญจนบุรีเดินทางสู่อำเภอศรีสวัสดิ์ แล้วเข้าสู่ตำบลเขาโจดและอุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์ตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์
 
อุทยานแห่งชาติเขาชะเมาเขาวง จังหวัดระยองและจันทบุรี น้ำตกเขาชะเมาและถ้ำหินปูน
 
93. อุทยานแห่งชาติเขาชะเมา–เขาวง จังหวัดระยองและจันทบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นด้านน้ำตก ป่าดิบชื้น และถ้ำธรรมชาติ ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อจังหวัดระยองกับจันทบุรี มีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ ลำธาร และพื้นที่หินปูนที่เป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญของภาคตะวันออก
 
น้ำตกเขาชะเมาเป็นน้ำตกที่มีลักษณะสายน้ำไหลผ่านชั้นหินหลายระดับ โดยมีแอ่งน้ำและลำธารธรรมชาติอยู่ท่ามกลางป่าที่ร่มรื่น บางบริเวณมีปลาพลวงอาศัยอยู่ตามแอ่งน้ำและลำธาร ทำให้เป็นแหล่งศึกษาระบบนิเวศน้ำจืดที่น่าสนใจ
 
ไฮไลต์: น้ำตกเขาชะเมา ถ้ำเขาวง ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกเขาชะเมาเป็นจุดหมายสำหรับการพักผ่อนและเดินชมน้ำตกหลายชั้น ส่วนถ้ำเขาวงมีความน่าสนใจด้านธรณีวิทยาหินปูน
 
ผืนป่าเขาชะเมา–เขาวงมีความสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของภาคตะวันออก โดยมีสภาพป่าไม้ที่ชุ่มชื้นและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด
 
อุทยานแห่งนี้เหมาะกับครอบครัวและผู้ชื่นชอบน้ำตก สามารถจัดเส้นทางร่วมกับการเที่ยวจังหวัดระยองหรือจันทบุรีได้ โดยควรเผื่อเวลาเดินตามเส้นทางน้ำตกและระวังหินลื่นในช่วงฤดูฝน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองระยองเดินทางสู่อำเภอเขาชะเมา แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติเขาชะเมา–เขาวงตามป้ายบอกทาง หากต้องการเที่ยวถ้ำเขาวงควรเลือกเส้นทางให้ตรงกับจุดบริการในพื้นที่จังหวัดจันทบุรี
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาชะเมา–เขาวง
 
อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น จังหวัดจันทบุรี น้ำตกน้ำเป็นและป่าธรรมชาติ
 
94. อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น (น้ำตกน้ำเป็น) จังหวัดจันทบุรี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติในอำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ ลำธาร และน้ำตก โดยเฉพาะน้ำตกน้ำเป็นซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสำคัญต่อพื้นที่
 
ภูมิประเทศเขาสิบห้าชั้นเป็นแนวภูเขาสลับซับซ้อนที่ปกคลุมด้วยป่าไม้หลายประเภท มีความสำคัญด้านการรักษาต้นน้ำลำธารและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ท้องถิ่น
 
ไฮไลต์: น้ำตกน้ำเป็น ภูเขาเขาสิบห้าชั้น ลำธารธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาป่าที่เปิดให้บริการ โดยน้ำตกน้ำเป็นเป็นจุดพักผ่อนที่มีบรรยากาศร่มรื่นและเหมาะกับการศึกษาธรรมชาติ
 
อุทยานมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าไม้ทางตอนเหนือของจังหวัดจันทบุรี พื้นที่ภูเขาและลำห้วยมีบทบาทในการรักษาความชุ่มชื้นของป่าและระบบนิเวศน้ำจืดโดยรอบ
 
เขาสิบห้าชั้นเหมาะกับนักเดินทางที่ชื่นชอบธรรมชาติแบบสงบและผู้สนใจน้ำตก โดยควรตรวจสอบเส้นทางและพื้นที่ที่อนุญาตให้เข้า เนื่องจากสถานที่ท่องเที่ยวบางส่วนอยู่ในเขตป่าที่มีข้อจำกัด
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองจันทบุรีเดินทางสู่อำเภอแก่งหางแมว แล้วเข้าสู่ตำบลขุนซ่องและพื้นที่อุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกคลองแก้ว จังหวัดตราด น้ำตกและป่าต้นน้ำ
 
95. อุทยานแห่งชาติน้ำตกคลองแก้ว จังหวัดตราด เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติทางตอนเหนือของจังหวัดตราด ตั้งอยู่ในอำเภอบ่อไร่และพื้นที่ใกล้เคียง มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าดิบชื้น ลำธาร และน้ำตกธรรมชาติ เป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของชุมชนในพื้นที่
 
น้ำตกคลองแก้วเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความโดดเด่นจากสายน้ำที่ไหลผ่านแนวป่าไม้และชั้นหินธรรมชาติ บรรยากาศของพื้นที่มีความร่มรื่นและเหมาะกับผู้ที่ต้องการสัมผัสผืนป่าภาคตะวันออกที่ยังคงความสมบูรณ์
 
ไฮไลต์: น้ำตกคลองแก้ว น้ำตกสลัดได ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกเป็นจุดท่องเที่ยวหลักที่มีความเหมาะสมสำหรับผู้ชื่นชอบการเดินป่าและพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติ
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกคลองแก้วมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของจังหวัดตราด เนื่องจากพื้นที่ป่ามีความชุ่มชื้นสูงและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
น้ำตกคลองแก้วเหมาะกับนักท่องเที่ยวสายธรรมชาติและผู้สนใจระบบนิเวศป่าดิบชื้น โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการเดินเที่ยวในพื้นที่ที่มีบรรยากาศสงบ ควรตรวจสอบสภาพอากาศและระวังกระแสน้ำในช่วงฝนตกหนัก
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองตราดเดินทางสู่อำเภอบ่อไร่ แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกคลองแก้วตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกคลองแก้ว
 
อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน จังหวัดราชบุรี ผืนป่าและภูเขาตะนาวศรี
 
96. อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน จังหวัดราชบุรี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติในอำเภอปากท่อและพื้นที่ใกล้เคียงของจังหวัดราชบุรี มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ ลำห้วย และระบบนิเวศที่มีความสำคัญต่อผืนป่าภาคตะวันตก ตั้งอยู่ใกล้แนวเทือกเขาตะนาวศรีซึ่งเป็นพื้นที่ธรรมชาติที่มีความหลากหลาย
 
พื้นที่อุทยานมีป่าไม้หลายประเภทและเป็นแหล่งต้นน้ำธรรมชาติของลำห้วยในจังหวัดราชบุรี ภูมิประเทศภูเขาช่วยรักษาความชุ่มชื้นและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ท้องถิ่น
 
ไฮไลต์: ผืนป่าต้นน้ำ ลำธาร น้ำตกธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาป่าไม้บริเวณเทือกเขาตะนาวศรี อุทยานเหมาะสำหรับการเรียนรู้ธรรมชาติและสัมผัสบรรยากาศป่าเขาที่ห่างจากเมืองใหญ่
 
ความสำคัญของพื้นที่ไม่ได้อยู่เพียงการท่องเที่ยว แต่รวมถึงการอนุรักษ์ผืนป่าที่ช่วยสนับสนุนระบบน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของจังหวัดราชบุรี ซึ่งมีคุณค่าต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
 
เฉลิมพระเกียรติไทยประจันเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติแบบสงบและการศึกษาป่าไม้ ควรตรวจสอบพื้นที่ที่เปิดให้เข้าชมและเส้นทางกับเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทางไปยังจุดห่างไกล
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองราชบุรีเดินทางสู่อำเภอปากท่อและตำบลยางหัก แล้วใช้เส้นทางเข้าสู่พื้นที่อุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยาง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ น้ำตกกลางเทือกเขาตะนาวศรี
 
97. อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยาง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่บริเวณเทือกเขาตะนาวศรีในอำเภอทับสะแกและพื้นที่ใกล้เคียง มีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าดิบชื้น ลำธาร และน้ำตกหลายชั้น เป็นพื้นที่ต้นน้ำสำคัญของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
 
น้ำตกห้วยยางมีลักษณะเป็นสายน้ำไหลผ่านชั้นหินและป่าธรรมชาติ สามารถเดินชมบางชั้นได้ตามเส้นทางที่กำหนด โดยสภาพป่าไม้รอบน้ำตกมีความร่มรื่นและเหมาะกับการพักผ่อนในช่วงวันหยุด
 
ไฮไลต์: น้ำตกห้วยยาง น้ำตกเขาล้าน และเส้นทางศึกษาธรรมชาติบริเวณเทือกเขาตะนาวศรี โดยน้ำตกห้วยยางเป็นจุดท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของอำเภอทับสะแกและสามารถจัดเส้นทางเที่ยวร่วมกับชายหาดได้
 
ระบบนิเวศของอุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและป่าภูเขาที่เชื่อมโยงกับพื้นที่อนุรักษ์ทางฝั่งตะวันตกของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พื้นที่นี้เป็นแหล่งอาศัยของพืชและสัตว์ที่ต้องการความชื้นจากป่าดิบ
 
น้ำตกห้วยยางเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ชื่นชอบการเดินชมธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติหาดวนกรได้ โดยควรระวังหินลื่นและน้ำป่าในช่วงฤดูฝน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าอำเภอทับสะแก แล้วเข้าสู่ตำบลห้วยยางและอุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยางตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยาง
 
อุทยานแห่งชาติอ่าวสยาม จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พื้นที่อนุรักษ์ชายฝั่งทะเลอ่าวไทย
 
98. อุทยานแห่งชาติอ่าวสยาม (เตรียมการ) จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณชายฝั่งอ่าวไทยในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศชายฝั่ง ป่าชายหาด พื้นที่ทะเล และแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับชุมชนประมงท้องถิ่น
 
ภูมิประเทศของพื้นที่มีความหลากหลายระหว่างชายหาด ป่าชายฝั่งและทะเล ทำให้เกิดระบบนิเวศที่มีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด ป่าชายหาดมีบทบาทในการลดผลกระทบจากลมทะเลและช่วยรักษาสภาพแวดล้อมชายฝั่ง ขณะที่พื้นที่ทะเลเป็นแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตน้ำเค็มหลายชนิด
 
ไฮไลต์: ภูมิทัศน์ชายฝั่งอ่าวไทย ป่าชายหาด และการเรียนรู้ระบบนิเวศทะเลกับชุมชนชายฝั่ง โดยพื้นที่อนุรักษ์มีความสำคัญต่อการรักษาทรัพยากรธรรมชาติและความสมบูรณ์ของชายฝั่งจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
 
อ่าวสยามมีคุณค่าด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศชายฝั่ง ซึ่งเป็นพื้นที่เปลี่ยนผ่านระหว่างทะเลกับแผ่นดิน การรักษาสภาพแวดล้อมในบริเวณนี้มีความสำคัญต่อสัตว์น้ำ นกชายฝั่ง และชุมชนที่พึ่งพาทรัพยากรทางทะเล
 
การเดินทางไปยังพื้นที่อ่าวสยามควรพิจารณาจุดท่องเที่ยวที่เปิดให้บริการจริง เนื่องจากพื้นที่มีลักษณะเป็นเขตอนุรักษ์และอาจมีข้อจำกัดการเข้าถึงบางบริเวณ นักท่องเที่ยวควรเคารพพื้นที่ชุมชนและไม่รบกวนสัตว์ทะเลหรือสิ่งมีชีวิตชายฝั่ง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าอำเภอบางสะพาน แล้วเดินทางต่อสู่พื้นที่ตำบลแม่รำพึงและจุดบริการของพื้นที่อนุรักษ์ตามเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติอ่าวสยาม
 
อุทยานแห่งชาติเขาสก จังหวัดสุราษฎร์ธานี ป่าดิบชื้นและทะเลสาบเชี่ยวหลาน
 
99. อุทยานแห่งชาติเขาสก จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นหนึ่งในอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นที่สุดของภาคใต้ มีภูมิประเทศเป็นป่าดิบชื้น ภูเขาหินปูนสูงชัน ถ้ำ ลำธาร และทะเลสาบเชี่ยวหลานภายในอ่างเก็บน้ำเขื่อนรัชชประภา ตั้งอยู่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานีและเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ
 
ความพิเศษของเขาสกอยู่ที่การมีผืนป่าดิบชื้นเก่าแก่และภูเขาหินปูนที่มีรูปร่างโดดเด่น ป่าไม้มีความหลากหลายของพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายชนิด รวมถึงเป็นแหล่งศึกษาระบบนิเวศป่าฝนเขตร้อนที่สำคัญของประเทศไทย
 
ไฮไลต์: ทะเลสาบเชี่ยวหลาน เขาสามเกลอ ถ้ำน้ำทะลุ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และดอกบัวผุดตามฤดูกาล โดยทะเลสาบเชี่ยวหลานมีทิวทัศน์ภูเขาหินปูนสูงชันตั้งอยู่กลางผืนน้ำสีเขียว เป็นภาพธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์ของเขาสก
 
เขาสกมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าและผืนป่าต้นน้ำของภาคใต้ โดยเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ป่าขนาดใหญ่ที่เชื่อมโยงกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองแสงและพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง ความหลากหลายของระบบนิเวศทำให้สามารถพบพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายประเภทในพื้นที่เดียวกัน
 
เขาสกเหมาะกับผู้ชื่นชอบธรรมชาติ นักถ่ายภาพ และผู้ที่สนใจการพักผ่อนกลางทะเลสาบ สามารถเลือกเที่ยวเส้นทางป่าจากฝั่งอำเภอพนมหรือเที่ยวทะเลสาบเชี่ยวหลานจากฝั่งท่าเรือเขื่อนรัชชประภา โดยควรวางแผนจุดเริ่มต้นให้ตรงกับกิจกรรมและใช้บริการเรือที่ได้รับอนุญาต
 
การเดินทาง: จากจังหวัดสุราษฎร์ธานีเดินทางสู่อำเภอพนมเพื่อเข้าพื้นที่ป่าเขาสก หรือเดินทางสู่อำเภอบ้านตาขุนและเขื่อนรัชชประภาเพื่อเที่ยวทะเลสาบเชี่ยวหลาน
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาสก
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน จังหวัดพังงา น้ำทะเลใสและหมู่เกาะในทะเลอันดามัน
 
100. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน จังหวัดพังงา เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่มีชื่อเสียงระดับโลก ตั้งอยู่ในทะเลอันดามันนอกชายฝั่งจังหวัดพังงา มีความโดดเด่นจากหมู่เกาะหินแกรนิต หาดทรายสีขาว น้ำทะเลใส และแนวปะการังที่เป็นแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลหลากหลายชนิด
 
หมู่เกาะสิมิลันประกอบด้วยเกาะหลายแห่งที่มีภูมิประเทศแตกต่างกัน ทั้งชายหาด หินแกรนิตขนาดใหญ่ ป่าบนเกาะ และพื้นที่ใต้น้ำที่มีความอุดมสมบูรณ์ ความสวยงามของท้องทะเลทำให้เป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญสำหรับการดำน้ำและการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของประเทศไทย
 
ไฮไลต์: เกาะสิมิลัน เกาะเมี่ยง อ่าวโดนัลด์ดั๊ก หินเรือใบ และจุดดำน้ำที่เปิดให้บริการ โดยหินเรือใบเป็นจุดชมวิวที่มีชื่อเสียงบนเกาะสิมิลัน ส่วนเกาะเมี่ยงมีชายหาดและธรรมชาติบนเกาะที่เหมาะกับการพักผ่อนและศึกษาระบบนิเวศ
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลันมีคุณค่าด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเล โดยเฉพาะแนวปะการัง สัตว์น้ำ และสิ่งมีชีวิตที่อาศัยตามกองหินใต้น้ำ การท่องเที่ยวจึงต้องไม่สัมผัสหรือเหยียบปะการัง ไม่ให้อาหารสัตว์ทะเล และไม่ทิ้งขยะลงสู่ทะเล
 
หมู่เกาะสิมิลันเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบทะเลและการดำน้ำ โดยมีช่วงเปิดและปิดการท่องเที่ยวตามฤดูกาลเพื่อความปลอดภัยและการฟื้นฟูธรรมชาติ ผู้เดินทางควรตรวจสอบประกาศอุทยาน สภาพคลื่นลม และข้อกำหนดของผู้ให้บริการเรือก่อนเดินทางทุกครั้ง
 
การเดินทาง: เดินทางสู่จังหวัดพังงาและท่าเรือท่องเที่ยวที่ให้บริการเดินทางไปหมู่เกาะสิมิลัน เช่น พื้นที่ท่าเรือทับละมุ จากนั้นใช้เรือนำเที่ยวที่ได้รับอนุญาตตามรอบและเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ จังหวัดพังงา แนวปะการังและทะเลอันดามัน
 
101. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ จังหวัดพังงา เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลในเขตอำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา มีชื่อเสียงจากแนวปะการังน้ำตื้น น้ำทะเลใส ชายหาดธรรมชาติ และระบบนิเวศทางทะเลที่อุดมสมบูรณ์ ประกอบด้วยเกาะสุรินทร์เหนือ เกาะสุรินทร์ใต้ และเกาะบริวารหลายแห่ง เป็นจุดหมายสำคัญสำหรับผู้ชื่นชอบการดำน้ำและศึกษาธรรมชาติทะเลอันดามัน
 
ความโดดเด่นของหมู่เกาะสุรินทร์อยู่ที่แนวปะการังและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลที่สามารถพบได้ในระดับน้ำตื้น ภูมิประเทศของหมู่เกาะประกอบด้วยอ่าว ชายหาด ป่าดิบชื้นบนเกาะ และพื้นที่ทะเลที่เป็นแหล่งอาศัยของปลาและสัตว์ทะเลหลายชนิด นอกจากนี้ยังมีชุมชนชาวมอแกนซึ่งมีวัฒนธรรมและวิถีชีวิตผูกพันกับทะเลมายาวนาน
 
ไฮไลต์: อ่าวช่องขาด อ่าวไม้งาม เกาะสุรินทร์เหนือ เกาะสุรินทร์ใต้ จุดดำน้ำตื้น และกองหินริเชลิวซึ่งเป็นแหล่งดำน้ำที่มีชื่อเสียงในทะเลอันดามัน นักท่องเที่ยวสามารถเลือกกิจกรรมตามความเหมาะสมของสภาพคลื่นลมและข้อกำหนดของอุทยาน
 
หมู่เกาะสุรินทร์มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์แนวปะการังและความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล การดำน้ำจึงต้องไม่สัมผัสหรือเหยียบปะการัง ไม่ให้อาหารปลา และไม่เก็บสิ่งมีชีวิตหรือวัสดุธรรมชาติกลับออกจากพื้นที่
 
การท่องเที่ยวมีฤดูกาลเปิดและปิดเพื่อความปลอดภัยในช่วงมรสุมและการฟื้นฟูธรรมชาติ ควรตรวจสอบประกาศล่าสุดก่อนจองเรือหรือที่พัก รวมถึงเลือกผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต
 
การเดินทาง: เดินทางสู่อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา แล้วใช้บริการเรือท่องเที่ยวจากท่าเรือที่กำหนดไปยังหมู่เกาะสุรินทร์ โดยต้องตรวจสอบรอบเรือและสภาพอากาศล่วงหน้า
 
Map (GPS):เปิดแผนที่พิกัดอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทอง จังหวัดสุราษฎร์ธานี หมู่เกาะหินปูนและทะเลใน
 
102. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทอง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลในอ่าวไทย ตั้งอยู่บริเวณอำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประกอบด้วยเกาะหินปูนจำนวนมากที่ตั้งกระจายอยู่กลางทะเล มีความโดดเด่นจากภูเขาหินปูนสูงชัน ชายหาด ทะเลสีคราม และจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นหมู่เกาะเรียงตัวกันอย่างสวยงาม
 
ภูมิประเทศของหมู่เกาะอ่างทองเกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยาและการกัดเซาะของทะเล ทำให้เกิดหน้าผา ถ้ำ อ่าว และแอ่งน้ำภายในเกาะบางแห่ง ภูมิประเทศดังกล่าวทำให้อุทยานมีคุณค่าทั้งด้านธรรมชาติและการเรียนรู้ระบบนิเวศชายฝั่ง
 
ไฮไลต์: เกาะวัวตาหลับ จุดชมวิวผาจันทร์จรัส เกาะแม่เกาะ และทะเลใน ซึ่งเป็นแอ่งน้ำทะเลสีเขียวมรกตที่มีภูเขาหินปูนล้อมรอบ กิจกรรมยอดนิยมได้แก่การพายเรือคายัก ชมวิวหมู่เกาะ และดำน้ำตื้นในพื้นที่ที่เปิดให้บริการ
 
อุทยานมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเลและป่าไม้บนเกาะ โดยพื้นที่ชายฝั่งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ทะเลและสิ่งมีชีวิตที่ปรับตัวกับสภาพหินปูน นักท่องเที่ยวควรใช้เส้นทางเดินที่กำหนดและไม่รบกวนสัตว์ป่า
 
หมู่เกาะอ่างทองเหมาะกับผู้ที่พักอยู่บนเกาะสมุยหรือเกาะพะงันและต้องการเที่ยวทะเลแบบวันเดียว แต่ควรตรวจสอบฤดูกาลปิดพื้นที่และสภาพคลื่นลมก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: ใช้บริการเรือนำเที่ยวจากเกาะสมุยหรือเกาะพะงันไปยังหมู่เกาะอ่างทองตามรอบที่ได้รับอนุญาต
 
Map (GPS):เปิดแผนที่พิกัดอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทอง
 
อุทยานแห่งชาติตะรุเตา จังหวัดสตูล หมู่เกาะและทะเลอันดามัน
 
103. อุทยานแห่งชาติตะรุเตา จังหวัดสตูล เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่มีความสำคัญทั้งด้านธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และระบบนิเวศ ตั้งอยู่ในทะเลอันดามัน จังหวัดสตูล ครอบคลุมหมู่เกาะตะรุเตาและหมู่เกาะอาดัง–ราวี มีภูมิประเทศประกอบด้วยป่าดิบชื้น ชายหาด ป่าชายเลน ภูเขา และแนวปะการัง
 
เกาะตะรุเตามีประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจจากการเคยใช้เป็นสถานที่ควบคุมนักโทษในอดีต ก่อนพัฒนาเป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติ ส่วนหมู่เกาะอาดัง–ราวีมีชื่อเสียงจากทะเลใส ชายหาด และความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล
 
ไฮไลต์: เกาะตะรุเตา อ่าวพันเตมะละกา อ่าวตะโละวาว เกาะอาดัง เกาะราวี และเกาะหลีเป๊ะ โดยเกาะอาดังมีจุดชมวิวเหนือชายฝั่งทะเล ส่วนพื้นที่รอบเกาะราวีมีธรรมชาติทางทะเลที่สวยงาม
 
ตะรุเตามีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศหมู่เกาะและทะเลอันดามันตอนใต้ ทั้งแนวปะการัง ป่าชายเลน ป่าบนเกาะ และแหล่งอาศัยของสัตว์ทะเล การท่องเที่ยวควรดำเนินไปอย่างรับผิดชอบและไม่ทิ้งขยะลงทะเล
 
อุทยานแห่งชาติตะรุเตาเหมาะกับผู้ชื่นชอบทะเล การดำน้ำ และประวัติศาสตร์ สามารถจัดเส้นทางเที่ยวหลายวันเพื่อสำรวจหมู่เกาะต่าง ๆ โดยต้องตรวจสอบประกาศเปิดปิดพื้นที่ตามฤดูกาล
 
การเดินทาง: จากจังหวัดสตูลเดินทางไปท่าเรือปากบารา อำเภอละงู แล้วใช้บริการเรือไปยังเกาะที่เปิดให้ท่องเที่ยว
 
Map (GPS):เปิดแผนที่พิกัดอุทยานแห่งชาติตะรุเตา
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา จังหวัดกระบี่ แหลมโตนดและประภาคาร
 
104. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา จังหวัดกระบี่ เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลในจังหวัดกระบี่ มีพื้นที่ครอบคลุมเกาะลันตาและหมู่เกาะบริวารในทะเลอันดามัน มีจุดเด่นจากชายหาด ป่าชายเลน ป่าดิบชื้นบนเกาะ และแนวปะการังที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเล
 
อุทยานแห่งนี้มีภูมิประเทศทั้งแบบเกาะขนาดใหญ่และเกาะขนาดเล็ก ซึ่งมีระบบนิเวศแตกต่างกัน พื้นที่แหลมโตนดบริเวณตอนใต้ของเกาะลันตาใหญ่เป็นจุดท่องเที่ยวที่มีความโดดเด่นจากประภาคาร ชายหาด และจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นทะเลอันดามันได้อย่างกว้างไกล
 
ไฮไลต์: แหลมโตนด ประภาคารเกาะลันตา เกาะรอก เกาะห้า และจุดดำน้ำที่เปิดให้บริการ โดยเกาะรอกและเกาะห้ามีชื่อเสียงด้านธรรมชาติทางทะเล น้ำใส และแนวปะการัง
 
นอกจากธรรมชาติแล้ว เกาะลันตายังมีวัฒนธรรมท้องถิ่นที่น่าสนใจ โดยเฉพาะวิถีชีวิตชาวเลและชุมชนเก่าแก่ที่มีความสัมพันธ์กับทะเลมายาวนาน การท่องเที่ยวสามารถผสมผสานการเรียนรู้ชุมชนกับการพักผ่อนริมทะเลได้อย่างเหมาะสม
 
หมู่เกาะลันตาเหมาะกับผู้ชื่นชอบทะเลและการดำน้ำ โดยพื้นที่เกาะรอกและแหล่งดำน้ำห่างฝั่งมีการกำหนดฤดูกาลท่องเที่ยวตามประกาศอุทยาน ควรตรวจสอบก่อนจองเรือ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกระบี่เดินทางสู่อำเภอเกาะลันตาและข้ามไปเกาะลันตาใหญ่ จากนั้นใช้ถนนบนเกาะเดินทางไปแหลมโตนด หรือเลือกบริการเรือท่องเที่ยวไปยังหมู่เกาะที่ได้รับอนุญาต
 
Map (GPS):เปิดแผนที่พิกัดอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา
 
อุทยานแห่งชาติเขาหลักลำรู่ จังหวัดพังงา ป่าภูเขาและชายฝั่งทะเล
 
105. อุทยานแห่งชาติเขาหลัก–ลำรู่ จังหวัดพังงา เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีทั้งภูเขา ป่าดิบชื้น น้ำตก และชายฝั่งทะเล ตั้งอยู่บริเวณอำเภอตะกั่วป่าและพื้นที่ใกล้เคียงในจังหวัดพังงา มีความโดดเด่นจากการรวมระบบนิเวศป่าฝนกับภูมิประเทศชายฝั่งอันดามันไว้ในพื้นที่เดียวกัน
 
ผืนป่าเขาหลัก–ลำรู่เป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของชุมชนชายฝั่ง มีพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายชนิดที่อาศัยในป่าดิบชื้น ขณะเดียวกันบริเวณริมทะเลมีภูมิประเทศชายหาดและโขดหินที่สวยงาม สามารถเดินชมธรรมชาติผ่านเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
ไฮไลต์: หาดเล็ก น้ำตกลำรู่ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ และทิวทัศน์ทะเลเขาหลัก โดยหาดเล็กเป็นจุดพักผ่อนริมทะเลที่มีบรรยากาศธรรมชาติ ส่วนพื้นที่น้ำตกอยู่ลึกเข้าไปในผืนป่าภูเขา
 
เขาหลัก–ลำรู่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าดิบชื้นและระบบนิเวศชายฝั่ง ความสมบูรณ์ของผืนป่าช่วยรักษาแหล่งน้ำและลดการพังทลายของดินในพื้นที่ภูเขาที่มีฝนตกชุก
 
อุทยานเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ที่ต้องการเดินศึกษาธรรมชาติในเขาหลัก โดยควรตรวจสอบประกาศปิดฟื้นฟูบางพื้นที่และสภาพคลื่นลมก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพังงาเดินทางผ่านอำเภอท้ายเหมืองมุ่งหน้าเขาหลัก แล้วเข้าสู่บริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาหลัก–ลำรู่ตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาหลัก–ลำรู่
 
อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม จังหวัดตรัง หาดทรายและธรรมชาติทะเลอันดามัน
 
106. อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม จังหวัดตรัง เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่มีภูมิประเทศเป็นชายหาด ป่าชายเลน ภูเขาหินปูน เกาะ และแนวปะการัง ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลอันดามันในจังหวัดตรัง มีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศชายฝั่งและแหล่งอาศัยของสัตว์ทะเลหลายชนิด
 
พื้นที่อุทยานมีความหลากหลายตั้งแต่ชายหาดบนฝั่งไปจนถึงเกาะกลางทะเล ซึ่งเป็นแหล่งธรรมชาติที่มีทิวทัศน์สวยงามและเหมาะกับการศึกษาระบบนิเวศชายฝั่ง ป่าชายเลนและแหล่งหญ้าทะเลในบริเวณจังหวัดตรังมีบทบาทสำคัญต่อสัตว์น้ำและความสมบูรณ์ของทะเล
 
ไฮไลต์: หาดเจ้าไหม เกาะมุก ถ้ำมรกต เกาะกระดาน และจุดท่องเที่ยวทางทะเลที่เปิดให้บริการ โดยถ้ำมรกตเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีลักษณะพิเศษจากทางน้ำผ่านถ้ำเข้าไปยังหาดทรายที่ล้อมรอบด้วยหน้าผาหินปูน
 
อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหมมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์แนวปะการัง ป่าชายเลน และระบบนิเวศทางทะเล นักท่องเที่ยวควรเคารพมาตรการดูแลแหล่งหญ้าทะเลและสัตว์ทะเล ไม่รบกวนสัตว์ป่าหรือทิ้งขยะลงทะเล
 
หาดเจ้าไหมเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบทะเลและการเที่ยวเกาะ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับเกาะมุกและเกาะกระดานได้ โดยต้องเลือกเรือที่ได้รับอนุญาตและตรวจสอบสภาพน้ำขึ้นลงกับคลื่นลมก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองตรังเดินทางสู่ชายฝั่งอำเภอสิเกาหรือกันตังตามจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ ส่วนการเดินทางไปเกาะใช้ท่าเรือที่เปิดให้บริการในพื้นที่
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะชุมพร จังหวัดชุมพร หมู่เกาะและแนวปะการังในอ่าวไทย
 
107. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะชุมพร จังหวัดชุมพร เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลในอ่าวไทย มีความโดดเด่นจากหมู่เกาะ ชายหาด ป่าชายเลน และแนวปะการังที่กระจายอยู่ตามพื้นที่ทะเลของจังหวัดชุมพร มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและความหลากหลายทางชีวภาพของชายฝั่งภาคใต้ตอนบน
 
พื้นที่อุทยานประกอบด้วยเกาะหินปูนและเกาะที่มีป่าไม้ปกคลุม รวมทั้งระบบนิเวศชายฝั่งที่เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำและนกทะเลหลายชนิด หมู่เกาะบางแห่งเป็นแหล่งดำน้ำที่มีชื่อเสียงและมีลักษณะภูมิประเทศใต้น้ำแตกต่างกัน
 
ไฮไลต์: เกาะง่ามใหญ่ เกาะง่ามน้อย เกาะมาตรา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน โดยพื้นที่รอบเกาะมีแนวปะการังและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลที่เหมาะสำหรับการเรียนรู้ธรรมชาติ
 
หมู่เกาะชุมพรมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศทะเลอ่าวไทยตอนบน นักท่องเที่ยวที่ดำน้ำควรไม่สัมผัสปะการังและไม่ให้อาหารปลา ส่วนการเที่ยวป่าชายเลนควรเดินบนเส้นทางที่จัดไว้เพื่อลดการรบกวนสิ่งมีชีวิต
 
อุทยานเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบการดำน้ำและเที่ยวทะเล สามารถจัดเส้นทางร่วมกับหาดทรายรีและสถานที่ท่องเที่ยวในตัวเมืองชุมพรได้
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองชุมพรเดินทางไปยังพื้นที่ชายฝั่งและท่าเรือที่ให้บริการไปหมู่เกาะ โดยควรตรวจสอบจุดออกเรือและสภาพคลื่นลมก่อนเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะชุมพร
 
อุทยานแห่งชาติทะเลบัน จังหวัดสตูล ป่าดิบชื้นและบึงทะเลบัน
 
108. อุทยานแห่งชาติทะเลบัน จังหวัดสตูล เป็นอุทยานแห่งชาติบนเทือกเขาบริเวณชายแดนไทย–มาเลเซีย ตั้งอยู่ในจังหวัดสตูล มีความโดดเด่นจากบึงน้ำจืดธรรมชาติ ป่าดิบชื้น และระบบนิเวศป่าเขาที่มีความหลากหลาย โดยบึงทะเลบันเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญที่อยู่ท่ามกลางภูเขาและผืนป่า
 
บึงทะเลบันมีลักษณะเป็นแหล่งน้ำจืดที่ล้อมรอบด้วยป่าดิบชื้น เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำและสิ่งมีชีวิตที่ต้องการความชุ่มชื้นสูง ความสงบของบึงและเงาสะท้อนจากต้นไม้ทำให้เกิดบรรยากาศเหมาะสำหรับการพักผ่อนและศึกษาธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: บึงทะเลบัน เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าดิบชื้น และภูเขาชายแดน โดยพื้นที่รอบบึงมีคุณค่าด้านการศึกษาระบบนิเวศน้ำจืดและป่าฝนเขตร้อน
 
อุทยานแห่งชาติทะเลบันมีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของภาคใต้ตอนล่าง ผืนป่าเชื่อมโยงกับภูมิประเทศชายแดนที่มีสภาพอากาศชื้นและเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
ทะเลบันเหมาะกับนักดูนกและผู้ที่ชื่นชอบป่าธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวในจังหวัดสตูลได้ โดยต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดพื้นที่ชายแดนและการเปิดเส้นทางของอุทยาน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสตูลเดินทางตามเส้นทางไปอำเภอควนโดนและด่านวังประจัน ก่อนเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติทะเลบันตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติทะเลบัน
 
อุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี จังหวัดกระบี่ ธารน้ำสีเขียวและภูเขาหินปูน
 
109. อุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี จังหวัดกระบี่ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีทั้งผืนป่าบนบกและพื้นที่ทะเล ตั้งอยู่บริเวณอำเภออ่าวลึกและพื้นที่ใกล้เคียง จังหวัดกระบี่ มีจุดเด่นจากธารน้ำสีเขียวมรกต ภูเขาหินปูน ถ้ำ ป่าชายเลน และเกาะในทะเลอันดามัน
 
บริเวณธารโบกขรณีมีลำธารไหลผ่านชั้นหินปูนและแอ่งน้ำธรรมชาติท่ามกลางต้นไม้ใหญ่ น้ำและหินเกิดเป็นภูมิทัศน์ที่มีความสวยงามและเป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่หินปูนในจังหวัดกระบี่
 
ไฮไลต์: ธารโบกขรณี ถ้ำผีหัวโต ถ้ำลอด และเกาะห้อง โดยถ้ำผีหัวโตมีความน่าสนใจจากภาพเขียนสีโบราณ ขณะที่เกาะห้องเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลที่มีชื่อเสียงจากอ่าวและทะเลสวยงาม
 
อุทยานมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ทั้งระบบนิเวศป่าหินปูน ป่าชายเลน และแนวปะการัง นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้ธรรมชาติบนบกและทางทะเลได้ในทริปเดียว โดยควรเคารพกฎการอนุรักษ์และไม่สัมผัสภาพเขียนสีภายในถ้ำ
 
ธารโบกขรณีเหมาะกับครอบครัวและผู้สนใจธรณีวิทยา สามารถเที่ยวธารน้ำและถ้ำแบบวันเดียว หรือจัดทริปทะเลต่อไปยังเกาะที่เปิดให้บริการ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกระบี่เดินทางสู่อำเภออ่าวลึก แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติธารโบกขรณีตามป้ายบอกทาง สำหรับการเที่ยวเกาะให้ใช้บริการเรือจากท่าเรือที่กำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี
 
อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา จังหวัดพังงา เกาะหินปูนและป่าชายเลน
 
110. อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา จังหวัดพังงา เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่มีชื่อเสียงจากภูเขาหินปูนกลางทะเลและป่าชายเลนขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ในจังหวัดพังงา มีภูมิประเทศเป็นอ่าวตื้น เกาะหินปูน หน้าผา ถ้ำทะเล และลำคลองที่เชื่อมโยงกับระบบนิเวศชายฝั่งอันดามัน
 
ความพิเศษของอ่าวพังงาอยู่ที่ภูเขาหินปูนรูปร่างสูงชันซึ่งตั้งกระจายอยู่กลางอ่าว เกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยาและการกัดเซาะของน้ำทะเลเป็นเวลายาวนาน ทำให้เกิดโพรงหิน ถ้ำทะเล และภูมิทัศน์ที่มีเอกลักษณ์ระดับนานาชาติ
 
ไฮไลต์: เขาตะปู เขาพิงกัน เกาะปันหยี เกาะห้อง และเส้นทางพายเรือคายักชมถ้ำทะเล โดยเขาตะปูเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของการท่องเที่ยวจังหวัดพังงา ส่วนเกาะปันหยีมีเอกลักษณ์ด้านชุมชนและวิถีชีวิตประมง
 
พื้นที่ป่าชายเลนของอ่าวพังงามีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและสัตว์น้ำวัยอ่อน รากไม้ชายเลนช่วยสร้างแหล่งอาศัยและลดการพังทลายของชายฝั่ง ทำให้เป็นระบบนิเวศที่มีคุณค่าต่อธรรมชาติและเศรษฐกิจชุมชน
 
อ่าวพังงาเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติทางทะเล สามารถเลือกเที่ยวเรือแบบวันเดียวจากฝั่งพังงาหรือภูเก็ต โดยควรปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยในการใช้เรือและเข้าเยี่ยมชมถ้ำทะเล
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพังงาเดินทางไปท่าเรือท่องเที่ยวที่ให้บริการเข้าพื้นที่อ่าวพังงา เช่น ท่าเรือสุรกุล แล้วใช้เรือที่ได้รับอนุญาตตามเส้นทางท่องเที่ยว
 
Map (GPS):เปิดแผนที่พิกัดอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว จังหวัดระนอง น้ำตกสูงและป่าดิบชื้น
 
111. อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว จังหวัดระนอง เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตกหงาวซึ่งไหลจากหน้าผาสูงบนภูเขาท่ามกลางป่าดิบชื้น ตั้งอยู่ในจังหวัดระนอง มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ ลำธาร และพื้นที่ต้นน้ำที่มีฝนตกชุกตามลักษณะภูมิอากาศฝั่งอันดามัน
 
น้ำตกหงาวมีเอกลักษณ์จากการมองเห็นสายน้ำสีขาวไหลลงมาตามหน้าผาสูงจากระยะไกล โดยเฉพาะช่วงที่มีปริมาณน้ำมาก ภูมิประเทศของอุทยานเต็มไปด้วยความชุ่มชื้นและพรรณไม้ป่าฝนที่มีความหลากหลาย
 
ไฮไลต์: น้ำตกหงาว เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ป่าดิบชื้น และจุดชมทิวทัศน์ภูเขา โดยพื้นที่อุทยานเหมาะกับการเดินชมป่าฝนและเรียนรู้ความสำคัญของแหล่งต้นน้ำ
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาวมีความสำคัญต่อระบบนิเวศและทรัพยากรน้ำของจังหวัดระนอง ผืนป่าที่ได้รับฝนปริมาณมากช่วยรักษาความชุ่มชื้นและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
น้ำตกหงาวเหมาะกับนักถ่ายภาพและผู้ที่ชื่นชอบน้ำตก สามารถจัดเป็นทริปวันเดียวร่วมกับบ่อน้ำแร่ร้อนและสถานที่ท่องเที่ยวในเมืองระนองได้ โดยควรระมัดระวังสภาพทางเดินที่ลื่นในช่วงฝนตก
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองระนองใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าพื้นที่ตำบลหงาว แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาวตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว
 
อุทยานแห่งชาติแหลมสน จังหวัดระนอง ชายหาดและป่าชายเลนทะเลอันดามัน
 
112. อุทยานแห่งชาติแหลมสน จังหวัดระนองและพังงา เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่มีความโดดเด่นจากชายหาดยาว ป่าสนทะเล ป่าชายเลน และหมู่เกาะบริเวณชายฝั่งอันดามัน มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศชายฝั่งและเป็นจุดหมายสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสทะเลในบรรยากาศสงบ
 
ภูมิประเทศของแหลมสนมีทั้งพื้นที่ชายหาดบนฝั่งและหมู่เกาะนอกชายฝั่ง ต้นสนทะเลที่ขึ้นตามแนวหาดสร้างร่มเงาและช่วยรักษาสภาพแวดล้อมชายฝั่ง ขณะที่ป่าชายเลนเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำและสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศน้ำกร่อย
 
ไฮไลต์: หาดบางเบน หาดแหลมสน เกาะค้างคาว และเกาะกำตก โดยพื้นที่ชายหาดเหมาะสำหรับการเดินเล่นและชมวิวทะเล ส่วนหมู่เกาะเป็นแหล่งธรรมชาติที่สามารถเดินทางไปได้เมื่อสภาพคลื่นลมเหมาะสม
 
อุทยานแห่งชาติแหลมสนมีคุณค่าด้านการอนุรักษ์ชายหาดและป่าชายเลน ซึ่งช่วยลดการกัดเซาะชายฝั่งและเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำตามธรรมชาติ นักท่องเที่ยวควรรักษาความสะอาดของหาดและหลีกเลี่ยงการรบกวนสิ่งมีชีวิตในพื้นที่
 
แหลมสนเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ชื่นชอบทะเลแบบสงบ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดระนองได้ โดยการออกเรือไปเกาะต้องพิจารณาสภาพมรสุมและประกาศพื้นที่
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองระนองใช้ถนนเพชรเกษมเดินทางสู่อำเภอกะเปอร์ แล้วเข้าสู่พื้นที่หาดบางเบนและที่ทำการอุทยานแห่งชาติแหลมสนตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแหลมสน
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะระนอง จังหวัดระนอง หมู่เกาะและป่าชายเลน
 
113. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะระนอง จังหวัดระนอง เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่มีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศหมู่เกาะ ป่าชายเลน และชายฝั่งทะเลอันดามัน ตั้งอยู่บริเวณจังหวัดระนอง โดยมีภูมิประเทศเป็นเกาะน้อยใหญ่ อ่าว ชายหาด และพื้นที่ทะเลที่มีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต
 
อุทยานแห่งนี้มีความโดดเด่นจากหมู่เกาะที่กระจายอยู่ใกล้ชายฝั่งและพื้นที่ป่าชายเลนที่มีความอุดมสมบูรณ์ ระบบนิเวศป่าชายเลนมีบทบาทต่อการรักษาทรัพยากรประมงและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำวัยอ่อน
 
ไฮไลต์: หมู่เกาะระนอง ทิวทัศน์ทะเลอันดามัน ป่าชายเลน และพื้นที่ศึกษาธรรมชาติชายฝั่ง โดยสามารถเลือกกิจกรรมเดินเรือหรือชมธรรมชาติตามจุดที่อุทยานกำหนด
 
พื้นที่หมู่เกาะระนองมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเลและการปกป้องระบบนิเวศชายฝั่ง การท่องเที่ยวควรคำนึงถึงผลกระทบต่อธรรมชาติ โดยไม่ทิ้งขยะและไม่รบกวนสัตว์ทะเล
 
หมู่เกาะระนองเหมาะกับผู้ที่สนใจระบบนิเวศทะเลและการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ โดยควรตรวจสอบจุดท่องเที่ยวที่เปิดให้บริการและเส้นทางเรือก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: เดินทางสู่ตัวเมืองระนองแล้วเลือกท่าเรือที่ให้บริการไปยังพื้นที่หมู่เกาะที่อนุญาตให้ท่องเที่ยวตามประกาศอุทยาน
 
Map (GPS):เปิดแผนที่พิกัดอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะระนอง
 
อุทยานแห่งชาติเขาลำปีหาดท้ายเหมือง จังหวัดพังงา ป่าภูเขาและชายหาดธรรมชาติ
 
114. อุทยานแห่งชาติเขาลำปี–หาดท้ายเหมือง จังหวัดพังงา เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีทั้งผืนป่าภูเขาและพื้นที่ชายฝั่งทะเลอันดามัน ตั้งอยู่ในอำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา มีความโดดเด่นจากน้ำตก ป่าดิบชื้น ชายหาดยาว และระบบนิเวศชายฝั่งที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ
 
ภูมิประเทศเขาลำปีมีป่าไม้และลำธารที่ไหลลงจากแนวภูเขา ส่วนหาดท้ายเหมืองเป็นชายหาดธรรมชาติที่ทอดยาวตามชายฝั่งทะเลอันดามัน ความแตกต่างของพื้นที่ทำให้อุทยานมีทั้งระบบนิเวศป่าฝนและชายหาดอยู่ในเขตอนุรักษ์เดียวกัน
 
ไฮไลต์: น้ำตกลำปี หาดท้ายเหมือง และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกลำปีเป็นจุดท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงจากสายน้ำไหลผ่านชั้นหินท่ามกลางป่าดิบชื้น ขณะที่หาดท้ายเหมืองมีบรรยากาศสงบและธรรมชาติชายฝั่ง
 
หาดท้ายเหมืองมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศชายหาดและเป็นพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับการวางไข่ของเต่าทะเลตามธรรมชาติ การท่องเที่ยวบริเวณชายฝั่งจึงควรหลีกเลี่ยงการรบกวนสัตว์ทะเลและปฏิบัติตามมาตรการอนุรักษ์อย่างเคร่งครัด
 
อุทยานเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ชื่นชอบทั้งน้ำตกและทะเล สามารถจัดเส้นทางเที่ยวสองรูปแบบในวันเดียวได้หากวางแผนเวลาเดินทางเหมาะสม
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพังงาหรือภูเก็ตเดินทางสู่อำเภอท้ายเหมือง แล้วเลือกเส้นทางไปน้ำตกลำปีหรือหาดท้ายเหมืองตามจุดหมายที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาลำปี–หาดท้ายเหมือง
 
อุทยานแห่งชาติสิรินาถ จังหวัดภูเก็ต หาดในยางและธรรมชาติชายฝั่ง
 
115. อุทยานแห่งชาติสิรินาถ จังหวัดภูเก็ต เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเกาะภูเก็ต มีความโดดเด่นจากชายหาด ป่าสนทะเล และระบบนิเวศชายฝั่งอันดามัน โดยครอบคลุมพื้นที่ชายหาดสำคัญและป่าชายเลนในบริเวณอำเภอถลาง
 
อุทยานแห่งชาติสิรินาถมีชายหาดธรรมชาติที่ทอดยาวและแนวต้นสนที่ช่วยสร้างร่มเงา เหมาะกับการพักผ่อนท่ามกลางบรรยากาศทะเล ส่วนพื้นที่ป่าชายเลนมีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศชายฝั่ง
 
ไฮไลต์: หาดในยาง หาดไม้ขาว หาดในทอน และเส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน โดยชายหาดแต่ละแห่งมีลักษณะภูมิประเทศและบรรยากาศแตกต่างกัน เหมาะกับการเดินเล่นและชมพระอาทิตย์ตก
 
พื้นที่ชายหาดบางส่วนมีความสำคัญต่อสัตว์ทะเลและสิ่งมีชีวิตชายฝั่ง การอนุรักษ์พื้นที่จึงต้องคำนึงถึงการรักษาความสะอาดและไม่รบกวนแหล่งอาศัยตามธรรมชาติ โดยเฉพาะในช่วงที่มีมาตรการดูแลสัตว์ทะเล
 
สิรินาถเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติใกล้สนามบินภูเก็ต สามารถแวะพักผ่อนก่อนหรือหลังการเดินทางได้ โดยควรตรวจสอบข้อกำหนดกิจกรรมชายหาดและสภาพคลื่นลม
 
การเดินทาง: จากสนามบินนานาชาติภูเก็ตหรืออำเภอถลางเดินทางเข้าสู่หาดในยางและพื้นที่อุทยานแห่งชาติสิรินาถตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติสิรินาถ
 
อุทยานแห่งชาติเขาหลวง จังหวัดนครศรีธรรมราช ป่าดิบชื้นและยอดเขาหลวง
 
116. อุทยานแห่งชาติเขาหลวง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศป่าดิบชื้นของภาคใต้ มีพื้นที่ครอบคลุมเทือกเขานครศรีธรรมราช โดยมียอดเขาหลวงสูงประมาณ 1,835 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง เป็นหนึ่งในยอดเขาสูงสำคัญของภาคใต้และเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่หล่อเลี้ยงพื้นที่โดยรอบ
 
ป่าเขาหลวงมีความชุ่มชื้นสูงและมีฝนตกชุก ส่งผลให้เกิดป่าดิบชื้นที่มีไม้ใหญ่ เฟิน มอส กล้วยไม้ป่า และพรรณไม้ที่ปรับตัวกับสภาพภูเขาสูง ความหลากหลายของระดับความสูงทำให้ระบบนิเวศแตกต่างกันตั้งแต่เชิงเขาจนถึงยอดเขา
 
ไฮไลต์: ยอดเขาหลวง น้ำตกกรุงชิง น้ำตกกะโรม และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกกรุงชิงมีชื่อเสียงจากสายน้ำที่ไหลผ่านผืนป่าดิบชื้น ส่วนยอดเขาหลวงเป็นจุดหมายสำหรับผู้ที่มีประสบการณ์เดินป่าและสนใจศึกษาธรรมชาติบนพื้นที่สูง
 
อุทยานแห่งชาติเขาหลวงเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลากหลายชนิด รวมถึงมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาแหล่งน้ำและระบบนิเวศของจังหวัดนครศรีธรรมราช ความสมบูรณ์ของผืนป่าส่งผลต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและการดำรงชีวิตของชุมชนในพื้นที่ลุ่มน้ำ
 
เขาหลวงเหมาะกับนักเดินป่า นักดูนก และผู้สนใจระบบนิเวศป่าฝน การขึ้นยอดเขาและการเดินเส้นทางลึกควรดำเนินการตามข้อกำหนดของเจ้าหน้าที่และเตรียมร่างกายให้พร้อม
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองนครศรีธรรมราชเลือกเส้นทางเข้าสู่พื้นที่น้ำตกกะโรม น้ำตกกรุงชิง หรือจุดบริการอื่นของอุทยานตามกิจกรรมที่ต้องการ โดยควรแยกเส้นทางให้ตรงกับหน่วยบริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาหลวง
 
อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง จังหวัดสงขลา ป่าภูเขาและถ้ำประวัติศาสตร์
 
117. อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง จังหวัดสงขลา เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติในอำเภอนาทวีและอำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าดิบชื้น น้ำตก และถ้ำธรรมชาติ ตั้งอยู่บริเวณแนวชายแดนไทย–มาเลเซีย และมีความสำคัญทั้งด้านระบบนิเวศและประวัติศาสตร์
 
ผืนป่าเขาน้ำค้างเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศป่าภาคใต้ตอนล่าง มีสภาพอากาศชื้นและมีพรรณไม้เขตร้อนหลายชนิด ลำธารจากภูเขาเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่ช่วยหล่อเลี้ยงชุมชนในพื้นที่โดยรอบ
 
ไฮไลต์: ถ้ำเขาน้ำค้าง น้ำตกธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาป่าภูเขา โดยถ้ำเขาน้ำค้างมีความเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ความขัดแย้งทางการเมืองและการใช้พื้นที่ภูเขาในอดีต ทำให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติที่มีมิติทางประวัติศาสตร์ร่วมด้วย
 
ป่าไม้ของอุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและความสมบูรณ์ของต้นน้ำ การเรียนรู้ธรรมชาติในพื้นที่ควรดำเนินไปตามเส้นทางที่เจ้าหน้าที่กำหนดเพื่อหลีกเลี่ยงการรบกวนสัตว์ป่า
 
เขาน้ำค้างเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจป่าไม้และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น โดยควรตรวจสอบเส้นทางที่เปิดให้บริการและมาตรการความปลอดภัยในพื้นที่ชายแดนก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสงขลาหรือหาดใหญ่เดินทางสู่อำเภอนาทวี แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้างตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง
 
อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น จังหวัดสุราษฎร์ธานี ป่าดิบชื้นและภูเขาสูง
 
118. อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าดิบชื้น น้ำตก และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ ตั้งอยู่ในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศป่าฝนของภาคใต้และเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
ผืนป่าใต้ร่มเย็นมีความชุ่มชื้นและมีพรรณไม้เขตร้อนหลากหลายชนิด ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงตามระดับความสูงของภูเขา โดยพื้นที่ป่าดิบชื้นมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาต้นน้ำและคุณภาพของลำน้ำที่ไหลสู่ชุมชนโดยรอบ
 
ไฮไลต์: น้ำตกดาดฟ้า น้ำตกเหมืองทวด ทิวทัศน์ภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกดาดฟ้ามีความโดดเด่นจากสายน้ำที่ไหลผ่านหน้าผาและชั้นหินท่ามกลางผืนป่าร่มรื่น
 
อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็นมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าและการรักษาความต่อเนื่องของผืนป่าในจังหวัดสุราษฎร์ธานี นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้พรรณไม้และระบบนิเวศป่าดิบชื้นได้ผ่านเส้นทางที่เปิดให้บริการ
 
ใต้ร่มเย็นเหมาะกับผู้ชื่นชอบน้ำตกและการเดินป่า ควรเตรียมรองเท้ากันลื่นและตรวจสอบสภาพฝนก่อนเดินทาง เนื่องจากป่าดิบชื้นมีโอกาสเกิดน้ำป่าและเส้นทางเปียกลื่น
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีเดินทางสู่อำเภอบ้านนาสารหรืออำเภอเวียงสระ แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็นตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น
 
อุทยานแห่งชาติคลองพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี ภูเขาหินปูนและป่าดิบชื้น
 
119. อุทยานแห่งชาติคลองพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีภูมิประเทศเป็นภูเขาหินปูน ป่าดิบชื้น ถ้ำ น้ำตก และลำน้ำธรรมชาติ ตั้งอยู่ในอำเภอพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี และอยู่ใกล้ผืนป่าเขาสก ทำให้มีความสำคัญด้านการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของภาคใต้
 
ภูมิประเทศของคลองพนมประกอบด้วยภูเขาหินปูนรูปร่างสูงชันและพื้นที่ป่าดิบชื้นที่มีพรรณไม้หลากหลาย ภูเขาหินปูนเกิดเป็นถ้ำและลำน้ำที่มีความน่าสนใจด้านธรณีวิทยา ส่วนผืนป่าทำหน้าที่เป็นแหล่งต้นน้ำและถิ่นอาศัยสัตว์ป่า
 
ไฮไลต์: ถ้ำแก้ว น้ำตกธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาป่าดิบชื้น โดยพื้นที่ถ้ำหินปูนเป็นแหล่งเรียนรู้กระบวนการเกิดโพรงถ้ำและหินงอกหินย้อย ส่วนป่าโดยรอบมีบรรยากาศร่มรื่นและชุ่มชื้น
 
อุทยานแห่งชาติคลองพนมมีบทบาทสำคัญในการรักษาความต่อเนื่องของผืนป่าที่เชื่อมโยงกับพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง ช่วยรักษาแหล่งต้นน้ำและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมสำหรับสัตว์ป่าและพรรณไม้ในป่าฝนเขตร้อน
 
คลองพนมเหมาะกับผู้สนใจถ้ำและธรรมชาติแบบสงบ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติเขาสกได้ โดยควรเลือกจุดท่องเที่ยวที่เปิดให้บริการและใช้เจ้าหน้าที่นำทางเมื่อจำเป็น
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีเดินทางสู่อำเภอพนม แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติคลองพนมตามเส้นทางที่กำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติคลองพนม
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาว จังหวัดปัตตานี น้ำตกและป่าภูเขาสันกาลาคีรี
 
120. อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาว จังหวัดปัตตานี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตกทรายขาวและผืนป่าภูเขาของภาคใต้ตอนล่าง ตั้งอยู่ในพื้นที่จังหวัดปัตตานีและพื้นที่ต่อเนื่อง มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าดิบชื้น ลำธาร และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อชุมชน
 
น้ำตกทรายขาวเป็นสายน้ำที่ไหลผ่านชั้นหินและป่าไม้บนภูเขา ทำให้เกิดน้ำตกหลายระดับท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่ชุ่มชื้น โดยป่าดิบชื้นรอบน้ำตกเป็นแหล่งอาศัยของพรรณไม้และสัตว์ป่าหลายชนิด
 
ไฮไลต์: น้ำตกทรายขาว น้ำตกโผงโผง และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกทรายขาวเป็นสถานที่พักผ่อนและเที่ยวชมธรรมชาติที่สำคัญของจังหวัดปัตตานี
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาวมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศป่าฝนและแหล่งน้ำของชุมชนในพื้นที่ภูเขา ความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้ช่วยรักษาความชุ่มชื้นและสนับสนุนความหลากหลายทางชีวภาพ
 
น้ำตกทรายขาวเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่ชื่นชอบน้ำตก การเที่ยวควรตรวจสอบสภาพเส้นทาง ฝน และมาตรการความปลอดภัยของพื้นที่ก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองปัตตานีเดินทางสู่อำเภอโคกโพธิ์ แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาวตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาว
 
อุทยานแห่งชาติหาดขนอมหมู่เกาะทะเลใต้ จังหวัดนครศรีธรรมราช ชายหาดและหมู่เกาะอ่าวไทย
 
121. อุทยานแห่งชาติหาดขนอม–หมู่เกาะทะเลใต้ (เตรียมการ) จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณชายฝั่งอ่าวไทยตอนล่าง มีภูมิประเทศเป็นชายหาด ภูเขาชายฝั่ง หมู่เกาะ และพื้นที่ทะเลที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศทางทะเล ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราชและบริเวณใกล้เคียง
 
บริเวณชายฝั่งขนอมมีความโดดเด่นจากแนวภูเขาที่อยู่ใกล้ทะเล หาดทราย และเกาะที่กระจายตามชายฝั่ง ระบบนิเวศมีทั้งพื้นที่ป่าบก ป่าชายหาด และทะเล ซึ่งเชื่อมโยงกันเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและสิ่งมีชีวิตทางทะเล
 
ไฮไลต์: ชายหาดขนอม อ่าวและหมู่เกาะบริเวณทะเลใต้ และพื้นที่ธรรมชาติชายฝั่งที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ทะเล โดยพื้นที่อำเภอขนอมเป็นที่รู้จักจากการพบโลมาหลังโหนกสีชมพู ซึ่งเป็นสัตว์ทะเลที่ควรได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม
 
การท่องเที่ยวชมสัตว์ทะเลควรใช้ผู้ให้บริการที่ปฏิบัติตามมาตรการอนุรักษ์ ไม่ขับเรือเข้าใกล้โลมาจนเกินไป และไม่พยายามไล่ตามหรือให้อาหารสัตว์ทะเล เพื่อรักษาพฤติกรรมตามธรรมชาติและความปลอดภัยของสัตว์
 
พื้นที่หาดขนอม–หมู่เกาะทะเลใต้เหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบชายหาดและธรรมชาติทะเล สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอขนอมและอำเภอสิชลได้ โดยควรตรวจสอบสถานะพื้นที่ที่เปิดให้บริการ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองนครศรีธรรมราชเดินทางสู่อำเภอขนอม แล้วเลือกเส้นทางเข้าสู่ชายหาดหรือจุดบริการด้านการท่องเที่ยวตามพื้นที่ที่ต้องการเยี่ยมชม
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติหาดขนอม–หมู่เกาะทะเลใต้
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกสี่ขีด จังหวัดนครศรีธรรมราชและสุราษฎร์ธานี น้ำตกและป่าดิบชื้น
 
122. อุทยานแห่งชาติน้ำตกสี่ขีด จังหวัดนครศรีธรรมราชและสุราษฎร์ธานี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณรอยต่อจังหวัดนครศรีธรรมราชและสุราษฎร์ธานี มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าดิบชื้น น้ำตก และลำธารธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อระบบต้นน้ำของภาคใต้
 
สภาพป่าไม้ของน้ำตกสี่ขีดมีความชุ่มชื้นสูงและมีพรรณไม้หลากหลายชนิด โดยเฉพาะไม้ใหญ่ เฟิน และพืชที่ชอบความชื้น ป่าไม้มีบทบาทในการรักษาความสมบูรณ์ของแหล่งน้ำและเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
ไฮไลต์: น้ำตกสี่ขีด ลำธารธรรมชาติ ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกเป็นจุดหมายที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติและสัมผัสความร่มรื่นของผืนป่า
 
พื้นที่อุทยานมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศป่าภูเขาที่เชื่อมโยงกับพื้นที่อนุรักษ์อื่นในภาคใต้ การดูแลผืนป่าช่วยรักษาแหล่งต้นน้ำและคุณภาพสิ่งแวดล้อมของชุมชนในพื้นที่ราบ
 
น้ำตกสี่ขีดเหมาะกับครอบครัวและนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบน้ำตก ควรตรวจสอบสภาพอากาศก่อนเดินทาง เพราะพื้นที่ภาคใต้มีฝนตกชุกและเสี่ยงน้ำป่าในช่วงฝนตกหนัก
 
การเดินทาง: เดินทางสู่อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกสี่ขีดตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกสี่ขีด
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกโยง จังหวัดนครศรีธรรมราช น้ำตกกลางป่าฝน
 
123. อุทยานแห่งชาติน้ำตกโยง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตกโยงและป่าดิบชื้น ตั้งอยู่ในบริเวณอำเภอทุ่งสงและพื้นที่ใกล้เคียง มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ และลำธารที่ไหลจากพื้นที่สูงลงสู่หุบเขา
 
น้ำตกโยงเป็นน้ำตกที่มีความโดดเด่นจากสายน้ำไหลผ่านหน้าผาสูงท่ามกลางป่าธรรมชาติ บริเวณโดยรอบมีพรรณไม้ที่ต้องการความชื้นสูงและเป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญของชุมชนในพื้นที่
 
ไฮไลต์: น้ำตกโยง ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกเป็นจุดท่องเที่ยวหลักที่เหมาะสำหรับการถ่ายภาพและพักผ่อนในบรรยากาศป่าเขา
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกโยงมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์แหล่งต้นน้ำและระบบนิเวศป่าฝนของจังหวัดนครศรีธรรมราช ผืนป่าช่วยรักษาความชุ่มชื้นและเป็นที่อาศัยของพืชและสัตว์ป่าหลายชนิด
 
น้ำตกโยงเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติแบบสงบและการเดินชมน้ำตก โดยควรระมัดระวังพื้นที่ลื่นและไม่เข้าไปในเขตน้ำตกที่เจ้าหน้าที่ห้ามเข้าถึง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองนครศรีธรรมราชเดินทางสู่อำเภอทุ่งสง แล้วเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกโยงตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกโยง
 
อุทยานแห่งชาติเขาปู่เขาย่า จังหวัดพัทลุงและตรัง ป่าดิบชื้นและเทือกเขาบรรทัด
 
124. อุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่า จังหวัดพัทลุงและจังหวัดใกล้เคียง เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติสำคัญของเทือกเขาบรรทัด มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าดิบชื้น น้ำตก และถ้ำธรรมชาติ มีความสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของภาคใต้
 
ผืนป่าเขาปู่–เขาย่ามีความอุดมสมบูรณ์และมีพรรณไม้เขตร้อนหลายชนิด ภูมิประเทศภูเขาสลับซับซ้อนทำให้เกิดลำน้ำและน้ำตกจำนวนมาก ซึ่งไหลลงสู่พื้นที่ราบและชุมชนในจังหวัดพัทลุงและจังหวัดใกล้เคียง
 
ไฮไลต์: ถ้ำมัจฉาปลาวน น้ำตกเหรียงทอง ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยถ้ำและลำธารเป็นแหล่งเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างภูมิประเทศหินปูนกับระบบนิเวศน้ำจืด
 
อุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่ามีความสำคัญด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าและพรรณไม้ป่าฝน เนื่องจากเป็นพื้นที่ป่าต่อเนื่องที่รองรับสิ่งมีชีวิตหลายชนิด การท่องเที่ยวในพื้นที่จึงควรใช้เส้นทางที่กำหนดและไม่รบกวนสัตว์ป่า
 
เขาปู่–เขาย่าเหมาะกับนักดูนก ผู้ชื่นชอบน้ำตก และผู้สนใจธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดพัทลุงได้ โดยควรตรวจสอบการเปิดเส้นทางก่อนเดินทางเข้าป่าลึก
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพัทลุงเดินทางสู่อำเภอศรีบรรพต แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่าตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่า
 
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา จังหวัดสตูล ทะเลอันดามันและเกาะหินปูน
 
125. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา จังหวัดสตูลและตรัง เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ครอบคลุมชายฝั่งและหมู่เกาะในทะเลอันดามันตอนใต้ มีภูมิประเทศเป็นเกาะหินปูน ชายหาด ป่าชายเลน และแนวปะการังที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเล
 
พื้นที่หมู่เกาะเภตรามีลักษณะภูมิประเทศแตกต่างกันทั้งเกาะหินปูนสูงชัน อ่าวเล็ก ชายหาด และพื้นที่ทะเลตื้น ระบบนิเวศชายฝั่งมีความสำคัญต่อการรักษาทรัพยากรประมงและความหลากหลายของสัตว์ทะเล
 
ไฮไลต์: เกาะเภตรา เกาะเหลาเหลียง เกาะบุโหลน และพื้นที่ชายฝั่งที่เปิดให้ท่องเที่ยว โดยเกาะเหลาเหลียงมีลักษณะเป็นเกาะหินปูนสูงชันและชายหาดธรรมชาติที่สวยงาม
 
อุทยานมีคุณค่าด้านการอนุรักษ์แนวปะการัง ป่าชายเลน และระบบนิเวศหมู่เกาะ นักท่องเที่ยวควรไม่สัมผัสปะการังหรือเก็บทรัพยากรธรรมชาติออกจากพื้นที่ และควรเลือกบริการเรือที่ปฏิบัติตามมาตรการของอุทยาน
 
หมู่เกาะเภตราเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบทะเลและต้องการเที่ยวเกาะในบรรยากาศสงบ โดยต้องพิจารณาสภาพคลื่นลมและประกาศเปิดปิดพื้นที่ตามฤดูกาล
 
การเดินทาง: จากจังหวัดสตูลเดินทางไปอำเภอละงู หรือจากจังหวัดตรังไปยังท่าเรือชายฝั่งที่ให้บริการไปหมู่เกาะตามจุดหมายที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่พิกัดอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา
 
อุทยานแห่งชาติสันกาลาคีรี จังหวัดสงขลา เทือกเขาและป่าต้นน้ำภาคใต้ตอนล่าง
 
126. อุทยานแห่งชาติสันกาลาคีรี (เตรียมการ) จังหวัดสงขลา เป็นพื้นที่ป่าอนุรักษ์บริเวณเทือกเขาสันกาลาคีรีในภาคใต้ตอนล่าง มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน ป่าดิบชื้น ลำธาร และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับพื้นที่ชายแดนไทย–มาเลเซีย
 
ผืนป่าสันกาลาคีรีมีความสำคัญต่อระบบนิเวศป่าฝนเขตร้อน เนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของแนวเทือกเขาขนาดใหญ่ที่มีความชื้นสูงและเป็นถิ่นอาศัยของพืชและสัตว์ป่าหลายชนิด รวมถึงเป็นแหล่งต้นน้ำของลำน้ำที่ไหลลงสู่พื้นที่ชุมชนในจังหวัดสงขลา
 
ไฮไลต์: เทือกเขาสันกาลาคีรี ป่าดิบชื้น แหล่งต้นน้ำ และทิวทัศน์ป่าภูเขาตามแนวชายแดน โดยพื้นที่มีคุณค่าด้านการศึกษาระบบนิเวศป่าฝนของภาคใต้ตอนล่าง
 
พื้นที่อนุรักษ์สันกาลาคีรีมีบทบาทต่อการรักษาความต่อเนื่องของผืนป่าและการคุ้มครองแหล่งน้ำของชุมชน การอนุรักษ์พื้นที่นี้จึงมีความสำคัญทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติในระยะยาว
 
การเดินทางไปยังพื้นที่สันกาลาคีรีควรตรวจสอบจุดที่เปิดให้เข้าถึงจริงและข้อกำหนดพื้นที่ชายแดน เนื่องจากพื้นที่ป่าบางส่วนไม่ได้จัดเตรียมเป็นเส้นทางท่องเที่ยวทั่วไป ไม่ควรเดินเข้าป่าหรือพื้นที่ควบคุมโดยไม่มีเจ้าหน้าที่อนุญาต
 
การเดินทาง: จากจังหวัดสงขลาเดินทางสู่อำเภอเทพาหรือพื้นที่ใกล้เคียงตามจุดบริการที่เปิดให้เข้าถึง และประสานเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับเส้นทางก่อนออกเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติสันกาลาคีรี
 
อุทยานแห่งชาติเทือกเขาบูโดสุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส ป่าฝนและน้ำตกปาโจ
 
127. อุทยานแห่งชาติเทือกเขาบูโด–สุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส ยะลา และปัตตานี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศป่าดิบชื้นของภาคใต้ตอนล่าง ครอบคลุมแนวเทือกเขาบูโดและสุไหงปาดี มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ป่าฝนเขตร้อน น้ำตก และลำธารธรรมชาติที่เป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญของชุมชน
 
ป่าฝนในอุทยานแห่งนี้มีความชื้นสูงและมีความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเป็นแหล่งอาศัยของพืชและสัตว์ป่าหลายชนิดที่พบในภูมิภาคมลายู ระบบนิเวศภูเขายังมีบทบาทในการรักษาความชุ่มชื้นและระบบลุ่มน้ำของพื้นที่ชายแดนใต้
 
ไฮไลต์: น้ำตกปาโจ น้ำตกฉัตรวาริน น้ำตกสุไหงปาดี และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกปาโจเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของจังหวัดนราธิวาส มีลักษณะสายน้ำไหลผ่านผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์
 
อุทยานแห่งชาติเทือกเขาบูโด–สุไหงปาดีมีคุณค่าด้านการอนุรักษ์ป่าฝนเขตร้อนและพรรณไม้ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศภาคใต้ตอนล่าง การเดินศึกษาธรรมชาติช่วยให้ผู้มาเยือนได้เรียนรู้ลักษณะป่าที่แตกต่างจากภูมิประเทศในภาคอื่นของประเทศไทย
 
อุทยานเหมาะกับผู้ที่สนใจน้ำตก ป่าดิบชื้น และการดูนก โดยควรตรวจสอบสภาพเส้นทางและคำแนะนำด้านความปลอดภัยของหน่วยงานในพื้นที่ก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองนราธิวาสเดินทางไปอำเภอบาเจาะ แล้วเข้าสู่บริเวณน้ำตกปาโจและพื้นที่บริการของอุทยานตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเทือกเขาบูโด–สุไหงปาดี
 
อุทยานแห่งชาติธารเสด็จเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี น้ำตกและป่าบนเกาะ
 
128. อุทยานแห่งชาติธารเสด็จ–เกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติสำคัญของเกาะพะงัน มีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าดิบชื้น น้ำตก ลำธาร และพื้นที่ชายฝั่งทะเล มีความสำคัญต่อการรักษาป่าต้นน้ำและระบบนิเวศบนเกาะซึ่งเชื่อมโยงกับการดำรงชีวิตของชุมชนและทรัพยากรน้ำจืด
 
น้ำตกธารเสด็จมีประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการเสด็จประพาสของพระมหากษัตริย์ไทยหลายรัชกาล โดยเป็นลำธารธรรมชาติที่ไหลผ่านชั้นหินและพื้นที่ป่าเขา ก่อนลงสู่ชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกของเกาะพะงัน ทำให้มีคุณค่าทั้งด้านธรรมชาติและประวัติศาสตร์
 
ไฮไลต์: น้ำตกธารเสด็จ น้ำตกแพง หาดธารเสด็จ อ่าวธารเสด็จ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติบนเกาะ โดยน้ำตกแพงเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงด้านการเดินป่าและชมธรรมชาติ ส่วนหาดธารเสด็จมีบรรยากาศทะเลที่สวยงาม
 
อุทยานมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ป่าดิบชื้นบนเกาะและแหล่งน้ำธรรมชาติ ผืนป่าช่วยรักษาความชุ่มชื้นและเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด ขณะเดียวกันระบบนิเวศชายฝั่งมีความสำคัญต่อการรักษาความสมบูรณ์ของทะเลรอบเกาะพะงัน
 
ธารเสด็จ–เกาะพะงันเหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวธรรมชาตินอกเหนือจากชายหาด สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวบนเกาะ โดยควรตรวจสอบฝนและสภาพเส้นทางภูเขาก่อนเดินทางไปยังน้ำตก
 
การเดินทาง: เดินทางด้วยเรือไปเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี แล้วใช้ถนนบนเกาะเดินทางไปน้ำตกธารเสด็จ น้ำตกแพง หรือจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติธารเสด็จ–เกาะพะงัน
 
อุทยานแห่งชาติเขานัน จังหวัดนครศรีธรรมราช ป่าดิบชื้นและน้ำตกสุนันทา
 
129. อุทยานแห่งชาติเขานัน จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณเทือกเขานครศรีธรรมราช มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าดิบชื้น น้ำตก ถ้ำ และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ ครอบคลุมพื้นที่อำเภอท่าศาลา นบพิตำ และสิชล มีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศป่าฝนของภาคใต้
 
ผืนป่าเขานันมีความอุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายของพรรณไม้ ทั้งไม้ใหญ่ เฟิน กล้วยไม้ และพืชที่ชอบความชื้นสูง พื้นที่ป่ามีบทบาทสำคัญต่อการรักษาแหล่งน้ำและเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด
 
ไฮไลต์: น้ำตกสุนันทา ถ้ำหงส์ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และผืนป่าดิบชื้น โดยน้ำตกสุนันทาเป็นจุดท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยม ส่วนถ้ำหงส์เป็นแหล่งธรรมชาติที่มีความน่าสนใจด้านธรณีวิทยาและระบบน้ำภายในถ้ำ
 
อุทยานแห่งชาติเขานันมีคุณค่าด้านการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเป็นพื้นที่ป่าที่เชื่อมโยงกับระบบนิเวศเทือกเขานครศรีธรรมราช การเดินศึกษาธรรมชาติควรใช้เส้นทางที่กำหนดและไม่รบกวนสัตว์ป่า
 
เขานันเหมาะกับผู้ชื่นชอบน้ำตก ป่าดิบชื้น และการเดินป่า สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอท่าศาลาและนบพิตำได้ โดยควรตรวจสอบระดับน้ำและสภาพฝนก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองนครศรีธรรมราชเดินทางสู่อำเภอท่าศาลาหรือนบพิตำ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติเขานันตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขานัน
 
อุทยานแห่งชาติศรีพังงา จังหวัดพังงา น้ำตกตำหนังและป่าฝนธรรมชาติ
 
130. อุทยานแห่งชาติศรีพังงา จังหวัดพังงา เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นจากป่าดิบชื้น น้ำตก และลำธารธรรมชาติ ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอคุระบุรีและตะกั่วป่า จังหวัดพังงา มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อนและผืนป่าที่มีความชุ่มชื้นสูง เป็นพื้นที่อนุรักษ์สำคัญของฝั่งทะเลอันดามัน
 
ป่าศรีพังงามีความอุดมสมบูรณ์และเป็นแหล่งต้นน้ำของลำห้วยหลายสาย สภาพป่ามีทั้งไม้ใหญ่ เฟิน มอส และพรรณไม้ป่าฝนที่หลากหลาย อีกทั้งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและนกหลายชนิด
 
ไฮไลต์: น้ำตกตำหนัง น้ำตกโตนต้นเตย น้ำตกโตนต้นไทร และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกตำหนังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงจากสายน้ำไหลผ่านชั้นหินท่ามกลางป่าดิบชื้นและมีปลาพลวงอาศัยอยู่ในลำธาร
 
อุทยานแห่งชาติศรีพังงามีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าฝนและการรักษาความต่อเนื่องของผืนป่าในจังหวัดพังงา การรักษาต้นน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพเป็นส่วนสำคัญของการคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติของพื้นที่
 
ศรีพังงาเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบน้ำตกและธรรมชาติแบบสงบ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอุทยานแห่งชาติเขาสกหรือสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอคุระบุรีได้ โดยควรเตรียมรองเท้ากันลื่นและตรวจสอบสภาพฝนก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพังงาหรือเขาหลักเดินทางสู่อำเภอคุระบุรี แล้วเข้าสู่บริเวณน้ำตกตำหนังและพื้นที่บริการอุทยานแห่งชาติศรีพังงาตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติศรีพังงา
 
อุทยานแห่งชาติบางลาง จังหวัดยะลา ผืนป่าดิบชื้นและทะเลสาบเขื่อนบางลาง
 
131. อุทยานแห่งชาติบางลาง จังหวัดยะลา เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าดิบชื้นและระบบนิเวศภูเขาของภาคใต้ตอนล่าง ครอบคลุมพื้นที่อำเภอบันนังสตา อำเภอธารโต และอำเภอเบตง จังหวัดยะลา มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าฝนเขตร้อน ลำธาร น้ำตก และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อชุมชนในพื้นที่
 
อุทยานแห่งชาติบางลางมีความเกี่ยวข้องกับระบบลุ่มน้ำและเขื่อนบางลางซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญของจังหวัดยะลา ป่าไม้ในพื้นที่ทำหน้าที่ช่วยรักษาความชุ่มชื้นของดินและความสมบูรณ์ของลำน้ำ ขณะเดียวกันภูมิประเทศที่มีเทือกเขาสูงและป่าดิบชื้นยังเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิดที่พบในระบบนิเวศป่าฝนของคาบสมุทรมลายู
 
ไฮไลต์: น้ำตกธารโต น้ำตกละอองรุ้ง อ่างเก็บน้ำเขื่อนบางลาง ทิวทัศน์ป่าภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยน้ำตกธารโตเป็นจุดท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงจากสายน้ำไหลผ่านป่าเขาที่มีความชุ่มชื้นสูง ส่วนบริเวณอ่างเก็บน้ำเขื่อนบางลางมีทิวทัศน์ภูเขาและผืนน้ำที่กว้างใหญ่
 
ความหลากหลายทางชีวภาพของบางลางมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ผืนป่าในจังหวัดยะลา เพราะพื้นที่นี้เชื่อมโยงกับระบบนิเวศป่าฝนทางภาคใต้ตอนล่าง การรักษาป่าไม้ช่วยปกป้องแหล่งต้นน้ำและถิ่นอาศัยของสัตว์ป่า รวมถึงช่วยสนับสนุนความสมดุลของธรรมชาติในพื้นที่ชายแดน
 
บางลางเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบน้ำตก ป่าดิบชื้น และการเดินทางเชิงธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอำเภอธารโตและอำเภอเบตงได้ โดยควรตรวจสอบสภาพอากาศ เส้นทางที่เปิดให้บริการ และคำแนะนำด้านความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองยะลาเดินทางสู่อำเภอธารโตหรืออำเภอเบตงตามจุดท่องเที่ยวที่ต้องการ จากนั้นใช้เส้นทางเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติบางลางตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติบางลาง
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป จังหวัดนราธิวาส น้ำตกหลายชั้นและป่าภูเขา
 
132. อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป จังหวัดนราธิวาส เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีชื่อเสียงจากน้ำตกซีโปในอำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าดิบชื้น ลำธาร และน้ำตกหลายชั้น โดยพื้นที่ป่าไม้มีความสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของภาคใต้ตอนล่าง
 
น้ำตกซีโปตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาลีแย่ มีลักษณะเป็นสายน้ำที่ไหลผ่านชั้นหินธรรมชาติหลายระดับ ท่ามกลางต้นไม้และพรรณไม้ที่ชอบความชื้นสูง ความร่มรื่นของพื้นที่ทำให้น้ำตกแห่งนี้เป็นแหล่งพักผ่อนและเรียนรู้ธรรมชาติที่สำคัญของชุมชนในจังหวัดนราธิวาส
 
ไฮไลต์: น้ำตกซีโป ป่าภูเขา ลำธารธรรมชาติ และแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศในอำเภอระแงะ โดยน้ำตกซีโปมีความโดดเด่นจากน้ำที่ไหลลดหลั่นตามชั้นหินและแอ่งน้ำธรรมชาติ สร้างบรรยากาศที่เหมาะสำหรับการชมวิวและถ่ายภาพ
 
พื้นที่ป่าไม้ของน้ำตกซีโปมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศต้นน้ำและถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าท้องถิ่น ลำน้ำที่ไหลจากภูเขาเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับระบบน้ำของชุมชนโดยรอบ การอนุรักษ์ผืนป่าจึงมีความสำคัญทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของประชาชน
 
น้ำตกซีโปยังมีความเกี่ยวข้องกับอัตลักษณ์ท้องถิ่นของอำเภอระแงะ โดยชื่อซีโปเป็นที่รู้จักทั้งในฐานะแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและชื่อที่เกี่ยวข้องกับผลไม้ท้องถิ่นอย่างลองกองซีโป ซึ่งเป็นผลผลิตที่มีชื่อเสียงของพื้นที่
 
น้ำตกซีโปเหมาะกับครอบครัวและผู้ที่สนใจธรรมชาติ โดยควรตรวจสอบประกาศปิดพื้นที่ตามฤดูกาล สภาพฝน และมาตรการความปลอดภัยก่อนเดินทาง เนื่องจากน้ำตกและลำธารในพื้นที่ป่าฝนอาจมีระดับน้ำเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองนราธิวาสเดินทางสู่อำเภอระแงะและบริเวณสถานีรถไฟตันหยงมัส แล้วใช้ทางหลวงหมายเลข 4055 ไปยังตำบลเฉลิมและน้ำตกซีโปตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป
 
อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า–หมู่เกาะเสม็ด จังหวัดระยอง เขาแหลมหญ้า เกาะเสม็ด และชายฝั่งทะเลอ่าวไทย
 
133. อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า–หมู่เกาะเสม็ด จังหวัดระยอง เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศชายฝั่งและหมู่เกาะในอ่าวไทย ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ครอบคลุมพื้นที่เขาแหลมหญ้า หาดแม่รำพึง เกาะเสม็ด และหมู่เกาะบริวาร มีภูมิประเทศเป็นเนินเขาริมทะเล หาดทราย โขดหิน ป่าชายหาด และแนวปะการังที่เป็นแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตทางทะเลหลายชนิด
 
เขาแหลมหญ้าเป็นพื้นที่ธรรมชาติที่มีลักษณะเป็นเนินเขายื่นออกสู่ทะเล มีทุ่งหญ้าขึ้นปกคลุมบางส่วนและเปลี่ยนสีตามฤดูกาล บริเวณชายฝั่งมีโขดหินและเส้นทางเดินชมทิวทัศน์ซึ่งสามารถมองเห็นทะเลและเกาะเสม็ดได้อย่างกว้างไกล ความโดดเด่นของภูมิประเทศทำให้เขาแหลมหญ้าเป็นจุดหมายสำคัญของนักท่องเที่ยวที่ต้องการชมธรรมชาติและถ่ายภาพริมทะเล
 
ไฮไลต์: เขาแหลมหญ้า สะพานไม้ริมทะเล หาดแม่รำพึง เกาะเสม็ด หาดทรายแก้ว อ่าววงเดือน เกาะกุฎี และเกาะทะลุ โดยบริเวณเขาแหลมหญ้าเหมาะสำหรับชมพระอาทิตย์ตกและเดินศึกษาธรรมชาติ ขณะที่เกาะเสม็ดมีชายหาดและอ่าวหลายแห่งที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ
 
อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า–หมู่เกาะเสม็ดมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศทะเลอ่าวไทย โดยเฉพาะแนวปะการัง พื้นที่ชายฝั่ง และแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำ ป่าชายหาดช่วยรักษาสภาพแวดล้อมริมทะเลและลดผลกระทบจากการกัดเซาะ ขณะที่ระบบนิเวศใต้ทะเลมีความสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพและทรัพยากรประมงท้องถิ่น
 
นอกจากทรัพยากรธรรมชาติแล้ว พื้นที่บ้านเพและเกาะเสม็ดยังมีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตประมง การคมนาคมทางทะเล และการท่องเที่ยวชายฝั่งของจังหวัดระยอง นักท่องเที่ยวสามารถเลือกพักผ่อนริมชายหาด เดินศึกษาธรรมชาติ หรือเดินทางไปยังหมู่เกาะใกล้เคียงตามกิจกรรมที่เปิดให้บริการ
 
อุทยานแห่งนี้เหมาะกับครอบครัว คู่รัก นักถ่ายภาพ และผู้ที่ชื่นชอบการท่องเที่ยวทะเล สามารถจัดเส้นทางแบบวันเดียวสำหรับเขาแหลมหญ้าและหาดแม่รำพึง หรือพักค้างคืนบนเกาะเสม็ดเพื่อเที่ยวชายหาดหลายแห่ง โดยกิจกรรมดำน้ำและเดินเรือควรพิจารณาสภาพคลื่นลมและใช้บริการตามข้อกำหนดของอุทยาน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองระยองใช้ถนนสุขุมวิทมุ่งหน้าไปยังบ้านเพ แล้วเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 3145 ไปทางหาดแม่รำพึงและเขาแหลมหญ้า สำหรับผู้ที่ต้องการเดินทางไปเกาะเสม็ดสามารถใช้บริการเรือจากท่าเรือบ้านเพตามรอบที่เปิดให้บริการ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า–หมู่เกาะเสม็ด
 
อุทยานแห่งชาติแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ ผาช่อและภูมิประเทศหน้าผาธรรมชาติ
 
134. อุทยานแห่งชาติแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดเชียงใหม่ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของอำเภอดอยหล่อ อำเภอจอมทอง และอำเภอแม่วาง มีความโดดเด่นจากภูมิประเทศหน้าผาดิน ป่าไม้ ภูเขา และลำธารธรรมชาติ โดยเฉพาะผาช่อซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงด้านธรณีสัณฐาน
 
ผาช่อเกิดจากกระบวนการสะสมตัวของตะกอนและการกัดเซาะโดยน้ำและลมเป็นเวลายาวนาน จนเกิดเป็นหน้าผาดินสูงที่มีลวดลายเป็นชั้นอย่างชัดเจน ลักษณะภูมิประเทศนี้แตกต่างจากหน้าผาหินทั่วไปและเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจของการเปลี่ยนแปลงพื้นผิวโลก
 
ไฮไลต์: ผาช่อ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ป่าต้นน้ำ และภูมิประเทศภูเขาของอำเภอดอยหล่อ โดยผาช่อเป็นจุดที่เหมาะสำหรับการถ่ายภาพและเรียนรู้กระบวนการทางธรณีวิทยาที่เกิดจากการกัดเซาะตามธรรมชาติ
 
ผืนป่าแม่วางมีทั้งป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าตามพื้นที่ภูเขาที่มีความชุ่มชื้นแตกต่างกัน เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ท้องถิ่น รวมถึงมีความสำคัญต่อการรักษาต้นน้ำของชุมชนในจังหวัดเชียงใหม่
 
แม่วางเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้สนใจธรณีวิทยา สามารถจัดเส้นทางเที่ยวร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวอำเภอดอยหล่อและจอมทองได้ โดยควรเตรียมหมวก น้ำดื่ม และรองเท้าที่เหมาะกับการเดินบนเส้นทางดิน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 ผ่านอำเภอหางดงและสันป่าตองมุ่งหน้าอำเภอดอยหล่อ แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติแม่วางหรือผาช่อตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่วาง
 
อุทยานแห่งชาติน้ำตกบัวตองน้ำพุเจ็ดสี จังหวัดเชียงใหม่ น้ำตกหินปูนสีขาว
 
135. อุทยานแห่งชาติน้ำตกบัวตอง–น้ำพุเจ็ดสี (เตรียมการ) จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติในอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ มีชื่อเสียงจากน้ำตกหินปูนสีขาวและน้ำพุธรรมชาติที่มีน้ำใสไหลออกจากใต้ดิน ตั้งอยู่บริเวณตำบลแม่หอพระ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีลักษณะทางธรณีวิทยาแตกต่างจากน้ำตกทั่วไป
 
น้ำตกบัวตองเกิดจากน้ำที่มีแร่ธาตุไหลผ่านพื้นที่หินปูน ทำให้เกิดการสะสมตัวของตะกอนแคลเซียมคาร์บอเนตเป็นชั้นหินที่มีผิวค่อนข้างขรุขระ ลักษณะนี้ทำให้บางบริเวณสามารถเดินขึ้นน้ำตกได้ดีกว่าหินเรียบทั่วไป แต่ยังต้องใช้ความระมัดระวังและปฏิบัติตามเส้นทางที่เจ้าหน้าที่อนุญาต
 
ไฮไลต์: น้ำตกบัวตอง น้ำพุเจ็ดสี ชั้นหินปูนธรรมชาติ และผืนป่าร่มรื่น โดยน้ำพุเจ็ดสีเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีน้ำใสและลักษณะสีสันเปลี่ยนแปลงตามแสงสะท้อนบนผิวน้ำ
 
พื้นที่น้ำตกมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ระบบน้ำใต้ดินและระบบนิเวศป่าต้นน้ำ การรักษาสภาพหินปูนและความสะอาดของลำน้ำมีความจำเป็นต่อการคงความสมบูรณ์ของธรรมชาติในระยะยาว
 
น้ำตกบัวตองเหมาะกับครอบครัวและผู้ชื่นชอบธรรมชาติ สามารถจัดเป็นทริปวันเดียวจากตัวเมืองเชียงใหม่ได้ โดยควรเดินขึ้นลงน้ำตกเฉพาะบริเวณที่ได้รับอนุญาตและหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่อาจทำให้ตะกอนหินปูนเสียหาย
 
การเดินทาง: จากเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 1001 สายเชียงใหม่–พร้าว มุ่งหน้าอำเภอแม่แตง แล้วเลี้ยวเข้าสู่พื้นที่น้ำตกบัวตองตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง น้ำตกบัวตอง–น้ำพุเจ็ดสี
 
ถ้ำหลวงขุนน้ำนางนอน จังหวัดเชียงราย ถ้ำหินปูนและแหล่งน้ำธรรมชาติ
 
136. อุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง–ขุนน้ำนางนอน (เตรียมการ) จังหวัดเชียงราย เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย มีความสำคัญด้านระบบถ้ำหินปูน ป่าต้นน้ำ และประวัติศาสตร์ร่วมสมัยของประเทศไทย โดยเฉพาะเหตุการณ์ช่วยเหลือทีมฟุตบอลหมูป่าอะคาเดมีในปี 2561 ซึ่งทำให้ถ้ำหลวงเป็นที่รู้จักทั่วโลก
 
ถ้ำหลวงเป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่มีระบบทางเดินและลำน้ำใต้ดินซับซ้อน เกิดจากกระบวนการละลายและกัดเซาะของหินปูนเป็นเวลายาวนาน ภายในถ้ำมีโถงและทางเดินที่มีสภาพแตกต่างกัน ขณะที่พื้นที่ขุนน้ำนางนอนมีลำธารและแหล่งน้ำธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับระบบน้ำใต้ดิน
 
ไฮไลต์: ถ้ำหลวง ขุนน้ำนางนอน สระน้ำมรกต และพื้นที่รำลึกเหตุการณ์ช่วยเหลือทีมหมูป่า โดยจุดท่องเที่ยวที่เปิดให้ชมมีความสำคัญทั้งด้านธรรมชาติ การเรียนรู้เหตุการณ์ประวัติศาสตร์ และการตระหนักถึงความปลอดภัยในการเที่ยวถ้ำ
 
พื้นที่ถ้ำและผืนป่าของดอยนางนอนมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศและแหล่งต้นน้ำ การเปลี่ยนแปลงระดับน้ำภายในถ้ำตามฤดูกาลเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ต้องควบคุมการเข้าชมและกำหนดพื้นที่ปลอดภัยอย่างเคร่งครัด
 
ถ้ำหลวง–ขุนน้ำนางนอนเหมาะกับผู้สนใจธรรมชาติ ธรณีวิทยา และประวัติศาสตร์ร่วมสมัย การเข้าไปภายในถ้ำต้องเป็นไปตามข้อกำหนดและขอบเขตที่เจ้าหน้าที่อนุญาต ไม่ควรเข้าสู่โถงถ้ำที่ปิดหรือเส้นทางน้ำใต้ดินโดยไม่มีผู้รับผิดชอบ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงรายใช้ทางหลวงหมายเลข 1 มุ่งหน้าอำเภอแม่สาย แล้วเข้าสู่ตำบลโป่งผาและบริเวณถ้ำหลวง–ขุนน้ำนางนอนตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง ถ้ำหลวง–ขุนน้ำนางนอน
 
อุทยานแห่งชาติภูชี้ฟ้า จังหวัดเชียงราย ทะเลหมอกและจุดชมพระอาทิตย์ขึ้น
 
137. อุทยานแห่งชาติภูชี้ฟ้า (เตรียมการ) จังหวัดเชียงราย เป็นพื้นที่ธรรมชาติบนแนวเทือกเขาดอยผาหม่นบริเวณชายแดนไทย–ลาว ตั้งอยู่ในอำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย มีชื่อเสียงจากยอดภูเขารูปร่างแหลมที่ยื่นออกไปทางทิศตะวันออก ทิวทัศน์พระอาทิตย์ขึ้น และทะเลหมอกที่ปกคลุมหุบเขาในช่วงที่สภาพอากาศเหมาะสม
 
ภูชี้ฟ้ามีลักษณะเป็นยอดเขาสูงที่มีทุ่งหญ้าปกคลุมและหน้าผาสูงชัน เมื่อมองจากบริเวณยอดภูจะเห็นแนวภูเขาและหุบเขาทางฝั่งประเทศลาว ภูมิประเทศที่เปิดกว้างทำให้เป็นหนึ่งในจุดชมพระอาทิตย์ขึ้นที่มีชื่อเสียงของภาคเหนือ
 
ไฮไลต์: ยอดภูชี้ฟ้า ทะเลหมอก พระอาทิตย์ขึ้น ทุ่งหญ้าบนสันเขา และทิวทัศน์ชายแดนไทย–ลาว โดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวที่อากาศเย็นและบางวันมีทะเลหมอกหนาแน่น
 
พื้นที่ภูชี้ฟ้ามีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศภูเขาสูงและป่าต้นน้ำ ลักษณะพรรณไม้บนสันเขาและพื้นที่หุบเขามีความแตกต่างกันตามระดับความสูงและสภาพความชื้น
 
ภูชี้ฟ้าเหมาะกับนักถ่ายภาพ คู่รัก และผู้ชื่นชอบการชมทะเลหมอก ผู้ที่จะเดินขึ้นยอดภูควรเตรียมเสื้อกันหนาวและรองเท้าที่เหมาะสม รวมถึงหลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ขอบหน้าผาที่ไม่มีแนวป้องกัน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงรายเดินทางสู่อำเภอเทิง แล้วต่อไปยังตำบลตับเต่าและบ้านร่มฟ้าไทย ก่อนใช้เส้นทางขึ้นสู่จุดเริ่มเดินภูชี้ฟ้าตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง ภูชี้ฟ้า
 
อุทยานแห่งชาติแม่เงา จังหวัดแม่ฮ่องสอน แม่น้ำเงาและผืนป่าต้นน้ำ
 
138. อุทยานแห่งชาติแม่เงา (เตรียมการ) จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติทางตอนใต้ของจังหวัดแม่ฮ่องสอน มีความโดดเด่นจากลำน้ำแม่เงา ป่าภูเขา และระบบนิเวศที่เกี่ยวข้องกับลุ่มน้ำสาละวิน ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอสบเมยและบริเวณใกล้เคียง
 
แม่น้ำเงาเป็นสายน้ำธรรมชาติที่ไหลผ่านหุบเขาและป่าไม้ ลักษณะลำน้ำมีทั้งช่วงที่ไหลคดเคี้ยวและช่วงที่ผ่านแก่งหิน ทำให้พื้นที่แห่งนี้เป็นที่รู้จักในหมู่นักเดินทางที่สนใจการท่องเที่ยวทางน้ำและธรรมชาติป่าภาคเหนือ
 
ไฮไลต์: ลำน้ำแม่เงา แก่งน้ำตามธรรมชาติ ป่าต้นน้ำ และทิวทัศน์หุบเขา โดยกิจกรรมทางน้ำต้องพิจารณาระดับน้ำ ความแรงของกระแสน้ำ และข้อกำหนดด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด
 
ผืนป่าแม่เงามีความสำคัญต่อการรักษาระบบน้ำและความหลากหลายทางชีวภาพของพื้นที่ชายแดนภาคเหนือ ป่าไม้ช่วยป้องกันการพังทลายของดินและรักษาความสมบูรณ์ของลำน้ำที่หล่อเลี้ยงชุมชน
 
แม่เงาเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบธรรมชาติและการผจญภัยทางน้ำ ผู้ที่ต้องการล่องแก่งหรือเข้าพื้นที่ลำน้ำห่างไกลควรใช้ผู้ให้บริการที่มีความชำนาญและตรวจสอบเส้นทางกับเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากอำเภอแม่สะเรียงเดินทางลงใต้สู่อำเภอสบเมย แล้วเลือกเส้นทางไปยังจุดท่องเที่ยวลำน้ำแม่เงาหรือพื้นที่บริการตามจุดหมายที่กำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่เงา
 
อุทยานแห่งชาติแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ภูเขาสูงและผืนป่าธรรมชาติ
 
139. อุทยานแห่งชาติแม่สะเรียง (เตรียมการ) จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติในอำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ และลำน้ำที่เกี่ยวข้องกับระบบลุ่มน้ำยวม มีความสำคัญด้านการรักษาผืนป่าต้นน้ำและทรัพยากรธรรมชาติบริเวณชายแดนภาคเหนือ
 
อำเภอแม่สะเรียงตั้งอยู่ท่ามกลางภูเขาและหุบเขาที่มีความอุดมสมบูรณ์ ผืนป่าในพื้นที่มีทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าไม้บนภูเขาสูงตามระดับความชื้นและอุณหภูมิ ความหลากหลายของภูมิประเทศทำให้เกิดแหล่งต้นน้ำและถิ่นอาศัยของสิ่งมีชีวิตหลายชนิด
 
ไฮไลต์: ผืนป่าแม่สะเรียง แนวภูเขาสูง ดอยหลักแสน และทิวทัศน์หุบเขา โดยจุดชมวิวบนพื้นที่สูงบางแห่งมีโอกาสพบทะเลหมอกตามฤดูกาลเมื่อสภาพอากาศเหมาะสม
 
พื้นที่แม่สะเรียงมีความสำคัญต่อการรักษาความสมบูรณ์ของป่าไม้และระบบลุ่มน้ำยวม การอนุรักษ์ผืนป่าช่วยรักษาทรัพยากรน้ำและลดผลกระทบจากการพังทลายของดินในพื้นที่ลาดชัน
 
แม่สะเรียงเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบธรรมชาติแบบสงบและต้องการเรียนรู้ภูมิประเทศของภาคเหนือตอนบน พื้นที่ที่อยู่ระหว่างสำรวจหรือพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวต้องได้รับอนุญาตก่อนเข้าถึง ไม่ควรถือว่าเส้นทางทุกแห่งเปิดให้ประชาชนเดินทางได้ตามปกติ
 
การเดินทาง: จากจังหวัดเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 ผ่านอำเภอฮอดไปยังอำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน แล้วติดต่อพื้นที่บริการหรือสำนักงานที่เกี่ยวข้องก่อนเดินทางเข้าสู่จุดธรรมชาติ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่สะเรียง
 
อุทยานแห่งชาติแม่ปืม จังหวัดพะเยา อ่างเก็บน้ำแม่ปืมและภูเขาธรรมชาติ
 
140. อุทยานแห่งชาติแม่ปืม จังหวัดพะเยาและเชียงราย เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นจากอ่างเก็บน้ำแม่ปืม ผืนป่า และภูเขาที่รายล้อม ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อจังหวัดพะเยาและเชียงราย โดยมีพื้นที่บริการท่องเที่ยวสำคัญในอำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา
 
อ่างเก็บน้ำแม่ปืมเป็นแหล่งน้ำขนาดใหญ่ที่อยู่ท่ามกลางธรรมชาติภูเขาและป่าไม้ บริเวณริมอ่างเก็บน้ำมีทิวทัศน์เปิดกว้างและเหมาะกับการชมพระอาทิตย์ตก ขณะที่พื้นที่ป่ารอบอ่างเก็บน้ำเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและนกหลายชนิด
 
ไฮไลต์: อ่างเก็บน้ำแม่ปืม จุดชมพระอาทิตย์ตก พื้นที่ดูนก และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยบริเวณผืนน้ำเหมาะกับการพักผ่อนและถ่ายภาพ ส่วนผู้สนใจกิจกรรมทางน้ำควรเลือกกิจกรรมที่อุทยานอนุญาต
 
อุทยานแห่งชาติแม่ปืมมีความสำคัญด้านการรักษาป่าต้นน้ำและระบบนิเวศน้ำจืด ป่าไม้ช่วยรักษาความชุ่มชื้นของดินและเป็นแหล่งต้นน้ำของลำน้ำแม่ปืมและลำน้ำแม่แก้ว
 
แม่ปืมเหมาะกับครอบครัว ผู้ชื่นชอบการตั้งแคมป์ และนักถ่ายภาพธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับการเดินทางระหว่างจังหวัดพะเยาและเชียงรายได้ โดยควรตรวจสอบพื้นที่พักแรมและข้อกำหนดการใช้บริการก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองพะเยาใช้ทางหลวงหมายเลข 1 มุ่งหน้าอำเภอแม่ใจ แล้วเข้าสู่บริเวณบ้านป่าตึงและอุทยานแห่งชาติแม่ปืมตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่ปืม
 
อุทยานแห่งชาติเขลางค์บรรพต จังหวัดลำปาง ภูเขาดอยพระบาทและป่าไม้ธรรมชาติ
 
141. อุทยานแห่งชาติเขลางค์บรรพต (เตรียมการ) จังหวัดลำปาง เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่ครอบคลุมภูเขาและผืนป่าบริเวณอำเภอเมืองลำปางและพื้นที่ใกล้เคียง มีความสำคัญด้านการรักษาป่าต้นน้ำและภูมิประเทศภูเขาที่เชื่อมโยงกับเมืองลำปาง
 
พื้นที่เขลางค์บรรพตประกอบด้วยแนวเขาดอยพระบาทและป่าไม้หลายประเภท โดยมีระบบนิเวศที่แตกต่างกันตามความสูงและความชื้นของภูมิประเทศ ผืนป่าเหล่านี้มีบทบาทต่อการรักษาแหล่งน้ำและเป็นแหล่งอาศัยของพรรณไม้และสัตว์ป่าท้องถิ่น
 
ไฮไลต์: แนวเขาดอยพระบาท ม่อนพระยาแช่ ผืนป่าภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่เปิดให้บริการ โดยบริเวณพื้นที่ภูเขามีความน่าสนใจด้านทิวทัศน์ธรรมชาติและการเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างผืนป่ากับเมืองลำปาง
 
การอนุรักษ์พื้นที่เขลางค์บรรพตมีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและป่าต้นน้ำ ซึ่งเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่ส่งผลต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมบริเวณตัวเมืองลำปาง
 
เขลางค์บรรพตเหมาะกับผู้ที่สนใจป่าไม้และภูเขาใกล้ตัวเมือง โดยควรตรวจสอบจุดที่เปิดให้เข้าชมและเส้นทางกับเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง เพราะบางพื้นที่อยู่ระหว่างการจัดการเพื่อการอนุรักษ์
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองลำปางใช้เส้นทางไปตำบลพระบาทและพื้นที่ม่อนพระยาแช่ แล้วเข้าสู่หน่วยบริการที่เกี่ยวข้องตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขลางค์บรรพต
 
อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ จังหวัดอุตรดิตถ์ ต้นสักมเหสักข์และผืนป่าธรรมชาติ
 
142. อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีชื่อเสียงจากต้นสักขนาดใหญ่ที่เรียกว่า มเหสักข์ ตั้งอยู่ในอำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ เดิมใช้ชื่ออุทยานแห่งชาติคลองตรอน มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขา ป่าไม้ และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง
 
ต้นสักมเหสักข์เป็นต้นสักเก่าแก่ที่มีความสำคัญด้านการอนุรักษ์และเป็นสัญลักษณ์สำคัญของอุทยาน มีลำต้นขนาดใหญ่และได้รับการดูแลในฐานะทรัพยากรธรรมชาติที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และนิเวศวิทยา
 
ไฮไลต์: ต้นสักมเหสักข์ ผืนป่าสักธรรมชาติ เทือกเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยต้นสักใหญ่เป็นจุดท่องเที่ยวที่เปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนเรียนรู้ความสำคัญของป่าไม้สักในประเทศไทย
 
อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่มีความสำคัญต่อการรักษาป่าไม้และแหล่งต้นน้ำของจังหวัดอุตรดิตถ์ ป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณในพื้นที่เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ที่มีความหลากหลาย
 
ต้นสักใหญ่เหมาะกับครอบครัวและผู้สนใจธรรมชาติและประวัติศาสตร์ป่าไม้ การเข้าชมควรใช้ทางเดินที่กำหนดและหลีกเลี่ยงการสัมผัสหรือทำให้รากและลำต้นของต้นสักเก่าแก่ได้รับความเสียหาย
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองอุตรดิตถ์ใช้ทางหลวงหมายเลข 1045 มุ่งหน้าอำเภอน้ำปาด แล้วเข้าสู่เส้นทางไปอุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่
 
อุทยานแห่งชาติดอยสอยมาลัยไม้กลายเป็นหิน จังหวัดตาก ซากไม้กลายเป็นหินและภูเขาสูง
 
143. อุทยานแห่งชาติดอยสอยมาลัย–ไม้กลายเป็นหิน (เตรียมการ) จังหวัดตาก เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีความสำคัญด้านธรณีวิทยา ซากดึกดำบรรพ์ และผืนป่าภูเขา ตั้งอยู่ในจังหวัดตาก มีจุดเด่นจากแหล่งไม้กลายเป็นหินขนาดใหญ่บริเวณอำเภอบ้านตาก และภูมิประเทศดอยสอยมาลัยซึ่งเป็นภูเขาสูงที่มีทิวทัศน์ธรรมชาติสวยงาม
 
ไม้กลายเป็นหินเกิดจากซากต้นไม้ในอดีตถูกฝังอยู่ในตะกอนและมีแร่ธาตุเข้าไปสะสมหรือแทนที่เนื้อไม้เป็นเวลายาวนาน จนกลายเป็นซากดึกดำบรรพ์ที่มีลักษณะแข็งคล้ายหิน แต่ยังคงรูปทรงของลำต้นและรายละเอียดบางส่วนของเนื้อไม้เดิมไว้
 
ไฮไลต์: แหล่งไม้กลายเป็นหินขนาดใหญ่ หลุมขุดค้นซากดึกดำบรรพ์ ดอยสอยมาลัย และทิวทัศน์ภูเขา โดยแหล่งไม้กลายเป็นหินมีความสำคัญต่อการศึกษาประวัติศาสตร์ธรรมชาติและสภาพแวดล้อมในอดีตของพื้นที่จังหวัดตาก
 
บริเวณดอยสอยมาลัยมีภูมิประเทศเป็นสันเขาสูง ป่าสน และทุ่งหญ้าตามธรรมชาติ ซึ่งแตกต่างจากพื้นที่แหล่งไม้กลายเป็นหินบริเวณเชิงเขา ความหลากหลายดังกล่าวทำให้พื้นที่มีคุณค่าทั้งด้านธรณีวิทยาและนิเวศวิทยา
 
อุทยานแห่งชาติดอยสอยมาลัย–ไม้กลายเป็นหินเหมาะกับผู้สนใจซากดึกดำบรรพ์ นักถ่ายภาพ และผู้ชื่นชอบธรรมชาติ โดยควรแยกการวางแผนเที่ยวแหล่งไม้กลายเป็นหินกับเส้นทางขึ้นดอยสอยมาลัย เพราะอยู่คนละบริเวณและมีเงื่อนไขการเดินทางแตกต่างกัน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองตากใช้ทางหลวงหมายเลข 1 มุ่งหน้าอำเภอบ้านตาก แล้วเข้าสู่บริเวณแหล่งไม้กลายเป็นหินตามป้ายบอกทาง สำหรับดอยสอยมาลัยควรสอบถามเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับเส้นทางและการอนุญาตเข้าพื้นที่ก่อนเดินทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติดอยสอยมาลัย–ไม้กลายเป็นหิน
 
อุทยานแห่งชาติแม่เมย จังหวัดตาก ทะเลหมอกและทิวทัศน์ภูเขาชายแดน
 
144. อุทยานแห่งชาติแม่เมย จังหวัดตาก เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ในอำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก มีความโดดเด่นจากเทือกเขาสูง ป่าไม้ และจุดชมทะเลหมอกที่สามารถมองเห็นหุบเขาและภูเขาสลับซับซ้อนตามแนวชายแดนไทย–เมียนมา
 
ภูมิประเทศแม่เมยประกอบด้วยแนวเทือกเขาถนนธงชัยและผืนป่าหลายประเภท มีความสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและระบบนิเวศภูเขา พื้นที่สูงบางแห่งมีอากาศเย็นและเกิดหมอกปกคลุมในช่วงเช้าเมื่อสภาพอากาศเหมาะสม
 
ไฮไลต์: ม่อนครูบาใส ม่อนพูนสุดา ม่อนกิ่วลม และจุดชมทะเลหมอกตามแนวภูเขา โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวที่มีโอกาสเห็นหมอกปกคลุมหุบเขาท่ามกลางทิวทัศน์ป่าไม้
 
อุทยานแห่งชาติแม่เมยมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าไม้ที่เชื่อมโยงกับภูมิประเทศชายแดนไทย–เมียนมา ความสมบูรณ์ของผืนป่าช่วยรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและความชุ่มชื้นของแหล่งต้นน้ำ
 
แม่เมยเหมาะกับนักถ่ายภาพ ผู้ชื่นชอบทะเลหมอก และผู้ที่ต้องการท่องเที่ยวธรรมชาติแบบสงบ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอำเภอท่าสองยางและพื้นที่ชายแดนตากได้ โดยควรระวังเส้นทางภูเขาและตรวจสอบสภาพอากาศก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากอำเภอแม่สอดใช้ทางหลวงหมายเลข 105 มุ่งหน้าอำเภอท่าสองยาง แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติแม่เมยตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติแม่เมย
 
อุทยานแห่งชาติเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ ภูเขาสูง ทะเลหมอก และป่าธรรมชาติ
 
145. อุทยานแห่งชาติเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง หุบเขา ป่าไม้ และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ ตั้งอยู่ในจังหวัดเพชรบูรณ์ ครอบคลุมพื้นที่อำเภอเขาค้อและอำเภอใกล้เคียง มีความโดดเด่นจากทิวทัศน์ภูเขาและอากาศเย็นในช่วงฤดูหนาว
 
เขาค้อเป็นพื้นที่ภูเขาที่มีชื่อเสียงด้านทะเลหมอกและการพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติ แต่พื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาค้อมีขอบเขตการดูแลตามกฎหมายแตกต่างจากสถานที่ท่องเที่ยวทั่วไปในอำเภอเขาค้อ เช่น ร้านอาหาร รีสอร์ท และจุดชมวิวเอกชน
 
ไฮไลต์: ผืนป่าเขาค้อ ภูมิประเทศภูเขาหินทราย น้ำตกธรรมชาติ และจุดชมทิวทัศน์ที่เปิดให้บริการ โดยพื้นที่อำเภอเขาค้อและบริเวณใกล้เคียงสามารถจัดเส้นทางท่องเที่ยวธรรมชาติร่วมกับสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ได้
 
อุทยานแห่งชาติเขาค้อมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศป่าไม้และแหล่งต้นน้ำในจังหวัดเพชรบูรณ์ พื้นที่ป่ามีทั้งป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าไม้บนภูเขาที่มีความหลากหลายตามความสูงและความชื้น
 
เขาค้อเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ที่ชื่นชอบอากาศเย็น สามารถจัดเส้นทางร่วมกับอนุสรณ์สถานผู้เสียสละเขาค้อ พิพิธภัณฑ์อาวุธ และแหล่งท่องเที่ยวบริเวณอำเภอเขาค้อได้ โดยควรวางแผนแยกพื้นที่อุทยานกับสถานที่ท่องเที่ยวอื่นให้ชัดเจน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองเพชรบูรณ์ใช้ทางหลวงหมายเลข 21 แล้วเข้าสู่เส้นทางขึ้นเขาค้อไปยังตำบลสะเดาะพงและพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาค้อตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาค้อ
 
อุทยานแห่งชาติลำน้ำกระบุรี จังหวัดระนอง แม่น้ำกระบุรีและป่าชายเลนชายแดนไทยเมียนมา
 
146. อุทยานแห่งชาติลำน้ำกระบุรี จังหวัดระนอง เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีเอกลักษณ์จากระบบนิเวศแม่น้ำและป่าชายเลน ตั้งอยู่ในจังหวัดระนอง ครอบคลุมพื้นที่บริเวณอำเภอเมืองระนอง อำเภอกระบุรี และอำเภอละอุ่น มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติบริเวณแม่น้ำกระบุรีซึ่งเป็นแนวพรมแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศเมียนมา
 
ลำน้ำกระบุรีเป็นแม่น้ำสายสำคัญที่ไหลผ่านภูมิประเทศภูเขาและพื้นที่ราบก่อนออกสู่ทะเลอันดามัน บริเวณสองฝั่งแม่น้ำมีป่าชายเลนและระบบนิเวศน้ำกร่อยที่เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำ นก และสิ่งมีชีวิตหลายชนิด พื้นที่ดังกล่าวยังมีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตของชุมชนริมน้ำที่พึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติในการดำรงชีวิต
 
ไฮไลต์: แม่น้ำกระบุรี ป่าชายเลน จุดชมทิวทัศน์แม่น้ำและพื้นที่ธรรมชาติชายแดนไทย–เมียนมา โดยภูมิประเทศของลำน้ำและป่าชายเลนสร้างบรรยากาศที่แตกต่างจากอุทยานแห่งชาติภูเขาและน้ำตกทั่วไป เหมาะสำหรับการศึกษาระบบนิเวศและถ่ายภาพธรรมชาติ
 
ป่าชายเลนภายในพื้นที่อนุรักษ์มีบทบาทสำคัญต่อการป้องกันการกัดเซาะตลิ่งและเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน รากไม้ชายเลนช่วยดักตะกอนและสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศน้ำกร่อย จึงมีคุณค่าต่อความสมบูรณ์ของทรัพยากรประมงและความหลากหลายทางชีวภาพของจังหวัดระนอง
 
นอกจากคุณค่าทางธรรมชาติแล้ว ลำน้ำกระบุรียังมีความสำคัญต่อการคมนาคมและความสัมพันธ์ของชุมชนชายแดนในอดีต พื้นที่ริมแม่น้ำสะท้อนความเชื่อมโยงระหว่างธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และวิถีชีวิตของผู้คนในภาคใต้ฝั่งอันดามัน
 
อุทยานแห่งชาติลำน้ำกระบุรีเหมาะกับผู้ที่สนใจธรรมชาติ ป่าชายเลน และระบบนิเวศแม่น้ำ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในตัวเมืองระนองและแหล่งธรรมชาติชายฝั่งได้ โดยควรตรวจสอบพื้นที่ที่เปิดให้เข้าชมและปฏิบัติตามมาตรการเกี่ยวกับพื้นที่ชายแดน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองระนองใช้ทางหลวงหมายเลข 4 หรือถนนเพชรเกษมเดินทางไปทางตำบลปากน้ำและพื้นที่บ้านหินช้าง แล้วเข้าสู่บริเวณอุทยานแห่งชาติลำน้ำกระบุรีตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติลำน้ำกระบุรี
 
อุทยานแห่งชาติพุเตย จังหวัดสุพรรณบุรี ป่าไม้ ภูเขา และธรรมชาติอำเภอด่านช้าง
 
147. อุทยานแห่งชาติพุเตย จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ในอำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี มีความโดดเด่นจากเทือกเขาสูง ผืนป่าธรรมชาติ ป่าสนสองใบ และจุดชมทะเลหมอก เป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศป่าตะวันตกและแหล่งต้นน้ำของชุมชนโดยรอบ
 
ภูมิประเทศส่วนใหญ่ประกอบด้วยภูเขาสลับซับซ้อนและป่าไม้หลายประเภท มีทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และป่าสนบนพื้นที่สูง สภาพป่าที่หลากหลายทำให้พื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้ธรรมชาติหลายชนิด
 
ไฮไลต์: ป่าสนสองใบพุเตย ยอดเขาเทวดา หมู่บ้านตะเพินคี่ จุดชมทะเลหมอก และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยยอดเขาเทวดาเป็นจุดหมายสำคัญสำหรับผู้ชื่นชอบภูเขาและทิวทัศน์ธรรมชาติ
 
นอกจากความสำคัญทางธรรมชาติแล้ว อุทยานแห่งชาติพุเตยยังมีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์เครื่องบินโดยสารเลาด้าห์แอร์ตกในปี 2534 ซึ่งเกิดขึ้นในพื้นที่ภูเขาพุเตย ทำให้สถานที่แห่งนี้มีความสำคัญทั้งด้านการอนุรักษ์และประวัติศาสตร์ร่วมสมัย
 
อุทยานแห่งชาติพุเตยเหมาะกับผู้สนใจธรรมชาติ การเดินป่า และการศึกษาระบบนิเวศภูเขา โดยการเดินทางเข้าพื้นที่ท่องเที่ยวต้องเป็นไปตามประกาศเปิดให้บริการและมาตรการความปลอดภัยของอุทยาน
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสุพรรณบุรีเดินทางสู่อำเภอด่านช้าง แล้วเข้าสู่ตำบลวังยาวและพื้นที่อุทยานแห่งชาติพุเตยตามเส้นทางที่เจ้าหน้าที่กำหนด
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติพุเตย
 
หาดนพรัตน์ธารา ภายในอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพี จังหวัดกระบี่
 
148. อุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพี จังหวัดกระบี่ เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ ครอบคลุมพื้นที่ชายหาดและหมู่เกาะสำคัญของจังหวัดกระบี่ มีภูมิประเทศโดดเด่นจากภูเขาหินปูน หน้าผาสูงชัน หาดทรายขาว ทะเลสีเขียวมรกต และแนวปะการังที่เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ทะเลหลากหลายชนิด
 
บริเวณหาดนพรัตน์ธาราเป็นพื้นที่ท่องเที่ยวสำคัญของอุทยาน มีชายหาดทอดยาว แนวทิวสน และทิวทัศน์หมู่เกาะนอกชายฝั่ง ขณะที่หมู่เกาะพีพีมีภูมิประเทศเป็นเกาะหินปูนที่มีเวิ้งอ่าวและชายหาดอันสวยงาม โดยเฉพาะเกาะพีพีเลซึ่งมีอ่าวมาหยาเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงที่สุดของประเทศไทย
 
ไฮไลต์: หาดนพรัตน์ธารา อ่าวมาหยา อ่าวปิเละ เกาะพีพีดอน เกาะพีพีเล เกาะไม้ไผ่ และถ้ำไวกิ้ง โดยอ่าวมาหยาเป็นเวิ้งอ่าวที่ล้อมรอบด้วยหน้าผาหินปูนสูงชัน ส่วนหาดนพรัตน์ธาราเหมาะสำหรับการเดินเล่นและชมพระอาทิตย์ตก
 
อุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพีมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเลอันดามัน โดยเฉพาะแนวปะการัง แหล่งอาศัยของสัตว์น้ำ และพื้นที่ชายฝั่งที่ได้รับผลกระทบจากกิจกรรมการท่องเที่ยว การจัดการจำนวนนักท่องเที่ยวและการฟื้นฟูธรรมชาติจึงเป็นภารกิจสำคัญของอุทยาน
 
อุทยานเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบทะเล การดำน้ำ และการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ สามารถเลือกเที่ยวหาดนพรัตน์ธาราแบบวันเดียวหรือเดินทางไปยังหมู่เกาะพีพี โดยต้องตรวจสอบประกาศเปิดปิดอ่าวและพื้นที่อนุรักษ์แต่ละแห่งก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกระบี่เดินทางสู่อ่าวนางและหาดนพรัตน์ธารา ส่วนการเดินทางไปหมู่เกาะพีพีให้ใช้บริการเรือจากท่าเรือที่เปิดให้บริการตามเส้นทางที่ได้รับอนุญาต
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง หาดนพรัตน์ธารา
 
วนอุทยานอ่าวมะนาว ซึ่งเป็นพื้นที่ธรรมชาติส่วนหนึ่งของอ่าวมะนาว–เขาตันหยง จังหวัดนราธิวาส
 
149. อุทยานแห่งชาติอ่าวมะนาว–เขาตันหยง (เตรียมการ) จังหวัดนราธิวาส เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในจังหวัดนราธิวาส มีความโดดเด่นจากชายหาดอ่าวมะนาว ป่าชายหาด แนวต้นสน เนินเขา และระบบนิเวศชายฝั่งที่มีความหลากหลาย ตั้งอยู่บริเวณอำเภอเมืองนราธิวาส
 
อ่าวมะนาวมีลักษณะเป็นชายหาดทอดยาวโค้งไปตามแนวชายฝั่ง มีทิวสนทะเลและโขดหินกระจายอยู่บางบริเวณ บรรยากาศร่มรื่นเหมาะสำหรับการพักผ่อนและเดินชมธรรมชาติ ส่วนพื้นที่เขาตันหยงและป่าไม้ใกล้เคียงมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศบนบกที่เชื่อมโยงกับชายฝั่ง
 
ไฮไลต์: หาดอ่าวมะนาว ทิวสนทะเล โขดหินริมชายฝั่ง เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และภูมิทัศน์เขาตันหยง โดยชายหาดอ่าวมะนาวเหมาะสำหรับเดินเล่น พักผ่อน และชมทิวทัศน์ทะเลอ่าวไทยในบรรยากาศสงบ
 
พื้นที่ธรรมชาติแห่งนี้มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ป่าชายหาดและระบบนิเวศชายฝั่ง พรรณไม้ที่ขึ้นตามแนวชายหาดช่วยลดผลกระทบจากลมทะเลและรักษาสภาพแวดล้อมริมฝั่ง ขณะที่ระบบนิเวศป่าและพื้นที่ชุ่มน้ำเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์และพืชท้องถิ่น
 
พื้นที่อ่าวมะนาวยังเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตชุมชนประมงและวัฒนธรรมมุสลิมริมทะเลของจังหวัดนราธิวาส นักท่องเที่ยวสามารถศึกษาวิถีชุมชนและเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นควบคู่กับการเที่ยวชมธรรมชาติ โดยควรเคารพวิถีชีวิตและพื้นที่ส่วนบุคคลของชุมชน
 
อ่าวมะนาว–เขาตันหยงเหมาะกับครอบครัวและผู้ชื่นชอบทะเลที่ต้องการบรรยากาศสงบ การเดินทางควรตรวจสอบเขตพื้นที่ที่เปิดให้เข้าชมและปฏิบัติตามข้อกำหนดของหน่วยงานผู้ดูแล
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองนราธิวาสใช้ทางหลวงหมายเลข 4084 มุ่งหน้าตากใบ แล้วเข้าสู่บริเวณอ่าวมะนาวและพื้นที่ธรรมชาติโดยรอบตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อ่าวมะนาว จังหวัดนราธิวาส
 
ล่องแก่งคลองยัน ภายในอุทยานแห่งชาติแก่งกรุง จังหวัดสุราษฎร์ธานี
 
150. อุทยานแห่งชาติแก่งกรุง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง ป่าดิบชื้น และลำน้ำธรรมชาติ ตั้งอยู่ในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยเฉพาะบริเวณอำเภอท่าชนะ อำเภอไชยา อำเภอท่าฉาง และอำเภอวิภาวดี มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ผืนป่าต้นน้ำและระบบนิเวศลำน้ำคลองยัน
 
ชื่อแก่งกรุงมีความเกี่ยวข้องกับแก่งธรรมชาติในคลองยัน ซึ่งเป็นลำน้ำสายสำคัญที่ไหลผ่านผืนป่าภูเขา บางช่วงของลำน้ำมีแก่งหินและกระแสน้ำที่เหมาะกับกิจกรรมล่องแก่งภายใต้การดูแลของผู้มีความชำนาญ ทำให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงผจญภัยที่มีชื่อเสียงของจังหวัดสุราษฎร์ธานี
 
ไฮไลต์: ล่องแก่งคลองยัน แก่งกรุง น้ำตกวิภาวดี และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ โดยกิจกรรมล่องแก่งคลองยันเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวสัมผัสความสวยงามของป่าดิบชื้นและลำธารธรรมชาติอย่างใกล้ชิด
 
ผืนป่าแก่งกรุงมีความสำคัญต่อการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของภาคใต้ เพราะเป็นพื้นที่ป่าดิบชื้นที่มีสภาพภูมิประเทศสลับซับซ้อนและเป็นต้นกำเนิดลำธารหลายสาย ป่าไม้ยังช่วยควบคุมการไหลของน้ำและรักษาสมดุลของระบบนิเวศลุ่มน้ำ
 
อุทยานแห่งชาติแก่งกรุงเหมาะกับนักท่องเที่ยวสายผจญภัยและผู้ชื่นชอบธรรมชาติ กิจกรรมล่องแก่งต้องเลือกผู้ให้บริการที่มีมาตรฐานความปลอดภัย สวมเสื้อชูชีพ และตรวจสอบระดับน้ำกับสภาพอากาศก่อนทำกิจกรรมทุกครั้ง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีเดินทางสู่อำเภอวิภาวดี แล้วเข้าสู่พื้นที่ตำบลตะกุกเหนือหรือตะกุกใต้ตามจุดเริ่มต้นกิจกรรมล่องแก่งคลองยัน
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง จุดล่องแก่งคลองยัน
 
อุทยานแห่งชาติเขาพนมเบญจา จังหวัดกระบี่ ป่าภูเขาและน้ำตกห้วยโต้
 
151. อุทยานแห่งชาติเขาพนมเบญจา จังหวัดกระบี่ เป็นอุทยานแห่งชาติทางบกที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ป่าดิบชื้นของจังหวัดกระบี่ มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน น้ำตก ลำธาร และถ้ำธรรมชาติ โดยยอดเขาพนมเบญจามีความสูงประมาณ 1,397 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง และเป็นยอดเขาสูงสำคัญของจังหวัดกระบี่
 
ผืนป่าเขาพนมเบญจามีความชุ่มชื้นสูงและเป็นแหล่งต้นน้ำของลำคลองหลายสาย สภาพป่าไม้ประกอบด้วยไม้ใหญ่ เฟิน กล้วยไม้ และพรรณไม้ป่าฝนที่หลากหลาย โดยพื้นที่ภูเขามีบทบาทสำคัญต่อการรักษาสมดุลของระบบน้ำในจังหวัดกระบี่
 
ไฮไลต์: น้ำตกห้วยโต้ น้ำตกห้วยสะเค ถ้ำเขาผึ้ง และยอดเขาพนมเบญจา โดยน้ำตกห้วยโต้เป็นน้ำตกที่มีชื่อเสียงจากสายน้ำไหลผ่านชั้นหินท่ามกลางผืนป่าดิบชื้น ขณะที่ยอดเขาพนมเบญจาเหมาะกับผู้ที่มีประสบการณ์เดินป่า
 
อุทยานแห่งชาติเขาพนมเบญจามีความสำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าและความหลากหลายทางชีวภาพของภาคใต้ สภาพป่าดิบชื้นช่วยรักษาแหล่งน้ำและเป็นแหล่งอาศัยของนก สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และพรรณไม้หลายชนิด
 
เขาพนมเบญจาเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ชื่นชอบน้ำตก สามารถจัดเส้นทางเที่ยวจากตัวเมืองกระบี่แบบวันเดียวได้ ส่วนการเดินขึ้นยอดเขาต้องเตรียมร่างกายให้พร้อมและตรวจสอบประกาศเปิดเส้นทางกับเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองกระบี่เดินทางสู่ตำบลทับปริก แล้วเข้าสู่อุทยานแห่งชาติเขาพนมเบญจาตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติเขาพนมเบญจา
 
อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็ก จังหวัดสกลนคร ภูเขาหินและจุดชมวิวเทือกเขาภูพาน
 
152. อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็ก จังหวัดสกลนครและพื้นที่ใกล้เคียง เป็นอุทยานแห่งชาติบนเทือกเขาภูพาน มีความโดดเด่นจากภูเขาหินทราย หน้าผาสูง ลานหิน ป่าไม้ และจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นทิวทัศน์ภูเขาสลับซับซ้อน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของจังหวัดสกลนคร อุดรธานี และกาฬสินธุ์
 
ภูมิประเทศของภูผาเหล็กประกอบด้วยเทือกเขาหินทรายที่มีหน้าผาและสันเขาสูง สภาพป่าไม้มีทั้งป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้งตามสภาพภูมิประเทศ พื้นที่บนยอดภูมีลานหินและทุ่งหญ้าที่มีพรรณไม้แตกต่างจากพื้นที่ราบ
 
ไฮไลต์: ผาดงก่อ ภูอ่างสอ ลานดุสิตา และจุดชมวิวบนเทือกเขาภูพาน โดยพื้นที่ยอดภูเป็นแหล่งชมทิวทัศน์ธรรมชาติและศึกษาพรรณไม้ที่เติบโตบนลานหิน
 
อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็กมีความสำคัญด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศภูเขาและแหล่งต้นน้ำของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน อีกทั้งยังมีพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับหลักฐานทางโบราณคดีและเรื่องราวประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
 
ภูผาเหล็กเหมาะกับนักถ่ายภาพ ผู้ชื่นชอบภูเขา และผู้สนใจธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอส่องดาวและอำเภอวาริชภูมิได้ โดยควรระวังหน้าผาสูงและพื้นหินลื่นในช่วงฝนตก
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองสกลนครใช้ทางหลวงหมายเลข 22 มุ่งหน้าอำเภอส่องดาว แล้วเข้าสู่เส้นทางไปตำบลปทุมวาปีและอุทยานแห่งชาติภูผาเหล็กตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็ก
 
อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา–ผาเสื่อ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถ้ำปลาและน้ำตกผาเสื่อ
 
153. อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา–ผาเสื่อ จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความโดดเด่นด้านภูมิประเทศภูเขา ป่าไม้ ถ้ำ และน้ำตกธรรมชาติ ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอนและบริเวณใกล้เคียง มีแหล่งท่องเที่ยวสำคัญคือถ้ำปลาและน้ำตกผาเสื่อ ซึ่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติที่ได้รับความนิยมของจังหวัดแม่ฮ่องสอน
 
ถ้ำปลามีลักษณะเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่ไหลออกจากโพรงหิน ภายในแหล่งน้ำมีปลาพลวงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่นของต้นไม้และลำธาร ส่วนบริเวณน้ำตกผาเสื่อเป็นน้ำตกที่มีสายน้ำไหลผ่านชั้นหินขนาดใหญ่ โดยเฉพาะช่วงที่มีน้ำมากจะเห็นลักษณะสายน้ำกระจายตัวตามหน้าผาอย่างสวยงาม
 
ไฮไลต์: ถ้ำปลา น้ำตกผาเสื่อ ลำธารธรรมชาติ และผืนป่าภูเขา โดยถ้ำปลาเป็นจุดท่องเที่ยวที่สามารถเดินชมธรรมชาติและสังเกตปลาพลวงในแหล่งน้ำ ส่วนผาเสื่อมีทิวทัศน์น้ำตกและโขดหินขนาดใหญ่
 
อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา–ผาเสื่อมีความสำคัญต่อการรักษาระบบนิเวศภูเขาและแหล่งต้นน้ำของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ผืนป่าช่วยรักษาความชุ่มชื้นของพื้นที่และเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าและพรรณไม้หลายชนิด
 
อุทยานเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ที่ชื่นชอบการเที่ยวธรรมชาติ สามารถจัดเส้นทางร่วมกับปางอุ๋งและบ้านรักไทยได้ โดยควรตรวจสอบสภาพอากาศและปริมาณน้ำตกตามฤดูกาล
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนใช้ทางหลวงหมายเลข 1095 มุ่งหน้าพื้นที่ถ้ำปลา แล้วเลือกเส้นทางต่อไปน้ำตกผาเสื่อตามป้ายบอกทาง
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา–ผาเสื่อ
 
น้ำตกยูงทอง ภายในอุทยานแห่งชาตินายูง–น้ำโสม จังหวัดอุดรธานี
 
154. อุทยานแห่งชาตินายูง–น้ำโสม จังหวัดอุดรธานี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณเทือกเขาทางตอนเหนือของจังหวัดอุดรธานี มีภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย ป่าไม้ ลำธาร และน้ำตกธรรมชาติ ครอบคลุมพื้นที่บริเวณอำเภอนายูงและอำเภอน้ำโสม โดยมีความเชื่อมโยงกับพื้นที่ป่ารอยต่อจังหวัดหนองคายและเลย เป็นแหล่งอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและระบบนิเวศที่มีความสำคัญต่อภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน
 
ภูมิประเทศของนายูง–น้ำโสมประกอบด้วยแนวภูเขาสลับซับซ้อน มีทั้งป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้งตามสภาพพื้นที่ ความแตกต่างของระดับความสูงและความชุ่มชื้นทำให้เกิดระบบนิเวศที่หลากหลาย มีลำธารและน้ำตกไหลผ่านโขดหินทรายท่ามกลางผืนป่าธรรมชาติ
 
ไฮไลต์: น้ำตกยูงทอง น้ำตกตาดน้อย จุดชมวิวผาแดง และภูย่าอู โดยน้ำตกยูงทองเป็นน้ำตกธรรมชาติที่มีสายน้ำไหลลดหลั่นผ่านชั้นหินหลายระดับ ท่ามกลางป่าไม้เขียวขจี ส่วนจุดชมวิวผาแดงมีลักษณะเป็นพื้นที่หินสูงที่สามารถชมภูมิประเทศป่าเขาโดยรอบได้
 
น้ำตกยูงทองเป็นจุดท่องเที่ยวสำคัญของพื้นที่ มีลักษณะเป็นน้ำตก 3 ชั้น พร้อมแอ่งน้ำและลำธารที่ไหลผ่านโขดหินธรรมชาติ นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมธรรมชาติและเรียนรู้ระบบนิเวศลำธารได้ตามเส้นทางที่เปิดให้บริการ โดยความสวยงามของน้ำตกขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำและสภาพอากาศในแต่ละฤดูกาล
 
ผืนป่านายูง–น้ำโสมมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาแหล่งต้นน้ำและถิ่นอาศัยของสัตว์ป่า พรรณไม้ที่ขึ้นอยู่ตามแนวภูเขามีความสำคัญต่อการรักษาความชุ่มชื้นของดินและลดการพังทลายในพื้นที่ลาดชัน อีกทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศป่าไม้ที่เชื่อมโยงกับภูมิประเทศบริเวณรอยต่อจังหวัดอุดรธานี หนองคาย และเลย
 
อุทยานแห่งชาตินายูง–น้ำโสมเหมาะกับครอบครัว นักถ่ายภาพ และผู้ที่สนใจน้ำตกกับธรรมชาติป่าเขา สามารถจัดเส้นทางร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอนายูงและอำเภอน้ำโสมได้ โดยควรสวมรองเท้าที่เหมาะสมสำหรับเดินป่าและระมัดระวังพื้นหินลื่นบริเวณลำน้ำ
 
การเดินทาง: จากตัวเมืองอุดรธานีเดินทางผ่านอำเภอบ้านผือและอำเภอน้ำโสม จากนั้นเดินทางต่อสู่อำเภอนายูงและพื้นที่น้ำตกยูงทองตามป้ายบอกทาง โดยรถยนต์ส่วนตัวเหมาะสำหรับการเดินทางเข้าสู่แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่อยู่ห่างจากถนนสายหลัก
 
Map (GPS):เปิดแผนที่นำทาง น้ำตกยูงทอง อุทยานแห่งชาตินายูง–น้ำโสม
 
ภูมิประเทศหินทรายและโบราณสถานที่อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท จังหวัดอุดรธานี ภาพประกอบภูมิประเทศภูพระบาท
 
155. อุทยานแห่งชาติภูหินจอมธาตุ–ภูพระบาท (เตรียมการ) จังหวัดอุดรธานี เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณเทือกเขาหินทรายทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน มีความสำคัญด้านการรักษาผืนป่า ภูมิประเทศหินทราย และแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ โดยชื่อภูหินจอมธาตุ–ภูพระบาทมีความเชื่อมโยงกับภูมิประเทศที่มีลักษณะเด่นของเทือกเขาภูพาน ซึ่งปรากฏหน้าผา ลานหิน และเพิงหินธรรมชาติหลายรูปแบบ
 
ความโดดเด่นของพื้นที่ภูหินจอมธาตุ–ภูพระบาทอยู่ที่ลักษณะธรณีสัณฐานหินทราย ซึ่งผ่านกระบวนการผุพังและกัดเซาะตามธรรมชาติเป็นเวลายาวนาน จนเกิดเป็นแท่งหิน เพิงหิน และหน้าผาที่มีรูปร่างแตกต่างกัน ภูมิประเทศเช่นนี้มีความสำคัญต่อการศึกษาประวัติศาสตร์ทางธรณีวิทยาและการเปลี่ยนแปลงของภูมิประเทศในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
 
ไฮไลต์: ภูมิประเทศหินทราย ผืนป่าภูพาน ลานหินธรรมชาติ และบริเวณภูพระบาท โดยแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงในบริเวณภูพระบาทคืออุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท ซึ่งมีเพิงหิน โบราณสถาน ภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ และร่องรอยความเชื่อของชุมชนในอดีต
 
ภูพระบาทมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์จากหลักฐานการใช้พื้นที่ของมนุษย์หลายยุคสมัย ภายในอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทพบทั้งภาพเขียนสี โบราณสถาน และหลักฐานทางศาสนาที่สะท้อนพัฒนาการทางวัฒนธรรมของชุมชนในภูมิภาคนี้ โดยเฉพาะการใช้เพิงหินธรรมชาติเป็นสถานที่ประกอบกิจกรรมและพิธีกรรม
 
อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทเป็นสถานที่ภายใต้การดูแลด้านโบราณสถานของกรมศิลปากร ซึ่งมีภารกิจแตกต่างจากพื้นที่อุทยานแห่งชาติที่อยู่ระหว่างเตรียมการจัดตั้ง แต่สามารถใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ประกอบการทำความเข้าใจภูมิประเทศหินทรายและประวัติศาสตร์ของพื้นที่ภูพระบาทได้
 
พื้นที่ป่าไม้บนเทือกเขาหินทรายมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาความชุ่มชื้นของดินและแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ ระบบนิเวศประกอบด้วยพรรณไม้ที่ปรับตัวกับสภาพดินและภูมิประเทศบนภูเขา การอนุรักษ์ผืนป่าช่วยรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและลดการพังทลายของดินในพื้นที่ลาดชัน
 
ภูหินจอมธาตุ–ภูพระบาทเหมาะสำหรับผู้สนใจธรรมชาติ ธรณีวิทยา และประวัติศาสตร์ แต่การเดินทางเข้าสู่พื้นที่อุทยานแห่งชาติเตรียมการต้องตรวจสอบจุดที่ได้รับอนุญาตให้เข้าถึง ส่วนผู้ที่ต้องการชมโบราณสถานสามารถเลือกเดินทางไปยังอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทตามระเบียบการเข้าชมของกรมศิลปากร
 
การเดินทาง: สำหรับการชมภูมิประเทศและแหล่งประวัติศาสตร์ภูพระบาท สามารถเดินทางจากตัวเมืองอุดรธานีไปยังอำเภอบ้านผือ แล้วเข้าสู่ตำบลเมืองพานและอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทตามป้ายบอกทาง ทั้งนี้เส้นทางดังกล่าวเป็นการเดินทางไปยังแหล่งประวัติศาสตร์ ไม่ใช่การยืนยันว่าเป็นทางเข้าที่ทำการอุทยานแห่งชาติภูหินจอมธาตุ–ภูพระบาท
 
Map (GPS):เปิดแผนที่อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท จังหวัดอุดรธานี ซึ่งใช้เป็นจุดอ้างอิงภูมิประเทศ
 
อุทยานแห่งชาติเกาะระ–เกาะพระทอง จังหวัดพังงา ธรรมชาติหมู่เกาะและทะเลอันดามัน
 
156. อุทยานแห่งชาติเกาะระ–เกาะพระทอง จังหวัดพังงา เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติบริเวณชายฝั่งทะเลอันดามันในอำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา มีความโดดเด่นจากระบบนิเวศหมู่เกาะ ป่าชายเลน ป่าพรุ ป่าเสม็ด ทุ่งหญ้าสะวันนา และชายหาดธรรมชาติที่มีความเงียบสงบ พื้นที่ประกอบด้วยเกาะพระทอง เกาะระ และพื้นที่ธรรมชาติใกล้เคียงที่มีความสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพของทะเลอันดามัน
 
เกาะพระทองเป็นเกาะขนาดใหญ่ที่มีลักษณะภูมิประเทศแตกต่างจากหมู่เกาะหินปูนทั่วไปของภาคใต้ โดยพื้นที่ตอนกลางเกาะเป็นที่ราบสันดอนทราย มีทุ่งหญ้ากว้างสลับกับป่าเสม็ดและพื้นที่ชุ่มน้ำ เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง ทุ่งหญ้าบางบริเวณจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองทอง ทำให้เกิดทิวทัศน์คล้ายทุ่งสะวันนาและกลายเป็นเอกลักษณ์สำคัญของเกาะพระทอง
 
ไฮไลต์: เกาะพระทอง เกาะระ ทุ่งหญ้าสะวันนากลางเกาะ ป่าเสม็ดขาว ป่าพรุ ป่าชายเลน หาดพ่อตาหินกอง และชายหาดธรรมชาติ โดยทุ่งหญ้าสีทองเป็นจุดหมายที่ได้รับความสนใจจากนักถ่ายภาพและผู้ชื่นชอบภูมิประเทศแปลกตา ส่วนพื้นที่ชายหาดเหมาะกับการพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติ
 
ระบบนิเวศของหมู่เกาะระ–เกาะพระทองมีความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากประกอบด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำหลายประเภทที่เชื่อมโยงกันตั้งแต่แนวชายฝั่งจนถึงพื้นที่ตอนกลางเกาะ ป่าชายเลนเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ ป่าพรุช่วยรักษาความชุ่มชื้นและกักเก็บน้ำ ส่วนทุ่งหญ้าและป่าเสม็ดเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์บกและนกหลายชนิด
 
เกาะพระทองยังเป็นพื้นที่สำคัญสำหรับการดูนกและศึกษาธรรมชาติ โดยมีทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพที่ใช้ระบบนิเวศทุ่งหญ้า พื้นที่ชุ่มน้ำ และชายฝั่งเป็นแหล่งอาหารและถิ่นอาศัย ผู้ที่สนใจดูนกควรเลือกช่วงเช้าหรือเย็น รักษาระยะห่างจากสัตว์ป่า และหลีกเลี่ยงการส่งเสียงรบกวน
 
พื้นที่ชายหาดและทะเลรอบหมู่เกาะมีความสำคัญต่อการรักษาสภาพแวดล้อมของทะเลอันดามัน นักท่องเที่ยวควรหลีกเลี่ยงการเก็บเปลือกหอย ปะการัง หรือพรรณไม้ออกจากพื้นที่ ไม่ให้อาหารสัตว์ป่า และลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวเพื่อช่วยรักษาความสะอาดของชายหาดและแหล่งน้ำธรรมชาติ
 
นอกจากธรรมชาติแล้ว เกาะพระทองยังมีชุมชนท้องถิ่นที่ดำรงชีวิตเกี่ยวข้องกับการประมงและทรัพยากรชายฝั่ง การท่องเที่ยวเชิงชุมชนเปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสวิถีชีวิตของผู้คน เรียนรู้ภูมิปัญญาการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ และเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับระบบนิเวศหมู่เกาะ
 
อุทยานแห่งชาติเกาะระ–เกาะพระทองเหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวทะเลอย่างสงบ นักดูนก นักถ่ายภาพ และผู้สนใจระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำ การเดินทางควรตรวจสอบสภาพคลื่นลมและรอบเรือก่อนออกเดินทาง โดยเฉพาะช่วงมรสุมที่อาจมีข้อจำกัดในการเดินเรือและการเข้าถึงชายหาดบางแห่ง
 
การเดินทาง: จากจังหวัดพังงาหรือระนองใช้ทางหลวงหมายเลข 4 เดินทางสู่อำเภอคุระบุรี จากนั้นติดต่อผู้ให้บริการเรือท้องถิ่นหรือที่พักบนเกาะพระทองเพื่อเดินทางข้ามไปยังพื้นที่เกาะ การเดินทางบนเกาะควรใช้เส้นทางที่ชุมชนกำหนดและเลือกกิจกรรมให้เหมาะกับสภาพอากาศ
 
Map (GPS):เปิดแผนที่พิกัดอุทยานแห่งชาติเกาะระ–เกาะพระทอง
  
ตารางสรุปที่เที่ยวอุทยานแห่งชาติทั่วประเทศไทย
 
จำนวนรายการในบทความ156 รายการ เรียงลำดับ 1–156 รวมบางพื้นที่สถานะเตรียมการ
ลักษณะสถานที่ภูเขา ป่าต้นน้ำ น้ำตก ถ้ำ ทุ่งหญ้า ชายหาด หมู่เกาะ และระบบนิเวศทางทะเล
จุดหมายชมภูเขาและทะเลหมอกดอยอินทนนท์ ดอยสุเทพ–ปุย ห้วยน้ำดัง ภูเรือ และดอยเสมอดาวในอุทยานแห่งชาติศรีน่าน
จุดหมายเดินป่าภูกระดึง ภูสอยดาว ภูหินร่องกล้า แม่วงก์ และรามคำแหง
จุดหมายชมน้ำตกเอราวัณ คลองลาน ตาดโตน น้ำตกพลิ้ว และน้ำตกแม่สุรินทร์
จุดหมายเที่ยวทะเลหมู่เกาะสิมิลัน หาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพี หมู่เกาะช้าง และเกาะระ–เกาะพระทอง
ธรรมชาติสำหรับครอบครัวดอยสุเทพ–ปุย เอราวัณ แจ้ซ้อน และตาดโตน โดยเลือกเส้นทางที่เปิดให้บริการ
ฤดูกาลท่องเที่ยวเลือกตามภูมิประเทศและประกาศรายอุทยาน ภูเขาเหมาะกับการชมอากาศเย็นในฤดูหนาว ส่วนน้ำตกและทะเลขึ้นอยู่กับฝนและมรสุม
การเดินทางรถยนต์และระบบขนส่งสาธารณะตามแต่ละพื้นที่ อุทยานบนเกาะต้องต่อเรือ
ข้อควรตรวจสอบก่อนเดินทางวันปิดฟื้นฟู เส้นทางเดินป่า สภาพคลื่นลม การจองที่พัก มาตรการความปลอดภัย และสถานะพื้นที่เตรียมการ
 
ตารางรายชื่อสถานที่ทั้งหมด 156 รายการ
 
1. อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์จังหวัดเชียงใหม่; ยอดดอยอินทนนท์ กิ่วแม่ปาน เส้นทางศึกษาธรรมชาติอ่างกา พระมหาธาตุนภเมทนีดลและพระมหาธาตุนภพลภูมิสิริ น้ำตกวชิรธาร น้ำตกแม่ยะ น้ำตกสิริภูมิ และจุดชมวิวบนเส้นทางขึ้นดอย
2. อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ–ปุยจังหวัดเชียงใหม่; วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ หมู่บ้านม้งดอยปุย น้ำตกห้วยแก้ว น้ำตกมณฑาธาร และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
3. อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปกจังหวัดเชียงใหม่; ยอดดอยผ้าห่มปก จุดชมวิวกิ่วลม น้ำพุร้อนฝาง เส้นทางเดินป่าบนภูเขาสูง และทิวทัศน์ทะเลหมอกตามฤดูกาล
4. อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังจังหวัดเชียงใหม่และแม่ฮ่องสอน; จุดชมวิวดอยกิ่วลม ทะเลหมอก ทิวทัศน์ดอยช้าง น้ำพุร้อนโป่งเดือดป่าแป๋ และเส้นทางธรรมชาติ
5. อุทยานแห่งชาติดอยภูคาจังหวัดน่าน; ต้นชมพูภูคา จุดชมวิวภูคา 1715 เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ภูเขาสูง และทิวทัศน์ป่าไม้ที่ทอดตัวต่อเนื่องไปตามแนวภูเขา
6. อุทยานแห่งชาติศรีน่านจังหวัดน่าน; ดอยเสมอดาว ผาชู้ เสาดินนาน้อย คอกเสือ และทิวทัศน์แม่น้ำน่าน
7. อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้าจังหวัดพิษณุโลก เพชรบูรณ์ และเลย; ลานหินปุ่ม ลานหินแตก ผาชูธง ทางเดินโลกที่สาม โรงเรียนการเมืองและการทหาร น้ำตกร่มเกล้า–ภราดร และป่าสนเขา
8. อุทยานแห่งชาติภูสอยดาวจังหวัดอุตรดิตถ์และพิษณุโลก; ลานสนภูสอยดาว ทุ่งดอกหงอนนาค น้ำตกภูสอยดาว เส้นทางเดินป่า และทิวทัศน์ภูเขาสูง
9. อุทยานแห่งชาติคลองลานจังหวัดกำแพงเพชร; น้ำตกคลองลาน ผืนป่าธรรมชาติ ลำธาร และทิวทัศน์ภูเขาของจังหวัดกำแพงเพชร
10. อุทยานแห่งชาติน้ำหนาวจังหวัดเพชรบูรณ์; จุดชมวิวพระอาทิตย์ขึ้น ป่าสน ภูผาจิต ภูค้อ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
11. อุทยานแห่งชาติศรีลานนาจังหวัดเชียงใหม่; เขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล น้ำตกบัวตอง น้ำพุเจ็ดสี ผืนป่าต้นน้ำ และทิวทัศน์ภูเขา
12. อุทยานแห่งชาติออบหลวงจังหวัดเชียงใหม่; ช่องเขาออบหลวง สะพานชมวิวหน้าผา เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และหลักฐานทางโบราณคดีในพื้นที่
13. อุทยานแห่งชาติผาแดงจังหวัดเชียงใหม่; ภูเขาหินปูน ป่าต้นน้ำ ถ้ำธรรมชาติ และทิวทัศน์เทือกเขาเชียงดาว ความน่าสนใจของพื้นที่อยู่ที่การศึกษาธรรมชาติแบบเงียบสงบและการสัมผัสภูมิประเทศป่าภูเขาที่มีความอุดมสมบูรณ์
14. อุทยานแห่งชาติแม่ตะไคร้จังหวัดเชียงใหม่และลำพูน; ผืนป่าต้นน้ำ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ลำน้ำและน้ำตก และภูมิประเทศภูเขาที่มีระดับความสูงแตกต่างกัน พื้นที่อุทยานเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสบรรยากาศป่าภาคเหนือในมุมที่สงบและเป็นธรรมชาติ
15. อุทยานแห่งชาติดอยเวียงผาจังหวัดเชียงใหม่; ทิวทัศน์ดอยเวียงผา ผืนป่าภูเขา จุดชมธรรมชาติ และเส้นทางเดินป่าที่เปิดให้บริการ เหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบบรรยากาศเงียบสงบและต้องการเรียนรู้ระบบนิเวศภูเขาสูง
16. อุทยานแห่งชาติขุนขานจังหวัดเชียงใหม่; เทือกเขาขุนขาน ยอดดอยปุ้งเกี้ย ป่าต้นน้ำ และบรรยากาศป่าภูเขาที่เงียบสงบ เหมาะกับการศึกษาธรรมชาติและชมความหลากหลายของภูมิประเทศฝั่งตะวันตกของเชียงใหม่
17. อุทยานแห่งชาติดอยหลวงจังหวัดเชียงราย ลำปาง และพะเยา; น้ำตกปูแกง น้ำตกจำปาทอง น้ำตกวังแก้ว และเส้นทางศึกษาธรรมชาติในพื้นที่ป่าภูเขา
18. อุทยานแห่งชาติขุนแจจังหวัดเชียงราย; น้ำตกขุนแจ น้ำตกแม่โถ เส้นทางเดินป่าภูเขา และบรรยากาศป่าธรรมชาติ
19. อุทยานแห่งชาติลำน้ำกกจังหวัดเชียงราย; น้ำตกขุนกรณ์ น้ำตกห้วยแก้ว บ่อน้ำร้อน และเส้นทางศึกษาธรรมชาติในป่าภูเขา
20. อุทยานแห่งชาติออบขานจังหวัดเชียงใหม่; ช่องเขาออบขาน ลำน้ำแม่ขาน โขดหินธรรมชาติ และเส้นทางเดินชมทิวทัศน์ริมลำน้ำ
21. อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์จังหวัดแม่ฮ่องสอน; น้ำตกแม่สุรินทร์ ทุ่งดอกบัวตองดอยแม่อูคอ และทิวทัศน์ภูเขา
22. อุทยานแห่งชาติสาละวินจังหวัดแม่ฮ่องสอน; ทิวทัศน์แม่น้ำสาละวิน ป่าชายแดน หมู่บ้านแม่สามแลบ และวิถีชีวิตชุมชนริมแม่น้ำ
23. อุทยานแห่งชาติแม่จริมจังหวัดน่าน; ล่องแก่งลำน้ำว้า เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ป่าต้นน้ำ และภูเขาสลับซับซ้อน
24. อุทยานแห่งชาติขุนน่านจังหวัดน่าน; ผืนป่าต้นน้ำ น้ำตกธรรมชาติ ภูเขาสูง และเส้นทางท่องเที่ยวที่เชื่อมต่อกับชุมชนบ่อเกลือและสะปัน ผู้ที่ชื่นชอบความสงบสามารถเลือกเที่ยวธรรมชาติควบคู่กับการเรียนรู้ภูมิปัญญาการทำเกลือสินเธาว์ของชุมชนท้องถิ่น
25. อุทยานแห่งชาติขุนสถานจังหวัดน่าน; จุดชมวิวภูเขา ทะเลหมอกตามฤดูกาล ป่าสน เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และทิวทัศน์หุบเขา เหมาะกับการถ่ายภาพพระอาทิตย์ขึ้นและการพักผ่อนท่ามกลางอากาศเย็นในช่วงฤดูหนาว
26. อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกินจังหวัดน่านและพะเยา; ถ้ำหลวงสะเกิน น้ำตกผาธาร น้ำตกห้วยหาด น้ำตกผาลาด และภูมิประเทศเทือกเขาสูง ถ้ำธรรมชาติในพื้นที่มีความน่าสนใจด้านธรณีวิทยา ขณะที่น้ำตกและลำห้วยช่วยสร้างบรรยากาศสดชื่นท่ามกลางผืนป่า
27. อุทยานแห่งชาติดอยภูนางจังหวัดพะเยา; นกยูงเขียว น้ำตกธารสวรรค์ ป่าธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาระบบนิเวศ
28. อุทยานแห่งชาติภูซางจังหวัดพะเยา; น้ำตกภูซาง น้ำอุ่นธรรมชาติ ป่าภูเขา และเส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมต่อพื้นที่ชายแดนบ้านฮวก
29. อุทยานแห่งชาตินันทบุรีจังหวัดน่าน; ดอยผาจิ ดอยวาว ป่าต้นน้ำ น้ำตกธรรมชาติ และจุดชมวิวภูเขา
30. อุทยานแห่งชาติแม่ยมจังหวัดแพร่; แก่งเสือเต้น ป่าไม้สักธรรมชาติ แม่น้ำยม และจุดชมทิวทัศน์ภูเขา
31. อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัยจังหวัดแพร่และลำปาง; น้ำตกแม่เกิ๋ง บ่อน้ำร้อนธรรมชาติ ป่าตะเคียนทอง และเส้นทางศึกษาป่าไม้
32. อุทยานแห่งชาติดอยผากลองจังหวัดแพร่; สวนหินมหาราช ภูเขาหินธรรมชาติ หน้าผา และเส้นทางศึกษาป่าไม้
33. อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อนจังหวัดลำปาง; บ่อน้ำพุร้อนแจ้ซ้อน น้ำตกแจ้ซ้อน พื้นที่อาบน้ำแร่และเส้นทางเดินธรรมชาติ
34. อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทจังหวัดลำปาง; ถ้ำผาไท ภูเขาหินปูน ผืนป่าต้นน้ำ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
35. อุทยานแห่งชาติดอยจงจังหวัดลำปางและลำพูน; ป่าผลัดใบ เส้นทางขึ้นยอดดอยจง ทิวทัศน์ภูเขา และจุดชมธรรมชาติบนพื้นที่สูง
36. อุทยานแห่งชาติแม่วะจังหวัดลำปาง; น้ำตกแม่วะ ดอยตาจี่ ป่าภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
37. อุทยานแห่งชาติแม่ปิงจังหวัดลำพูน; ก้อหลวง ทุ่งกิ๊ก น้ำตกก้อหลวง และทิวทัศน์แม่น้ำปิง
38. อุทยานแห่งชาติดอยขุนตาลจังหวัดลำพูนและลำปาง; อุโมงค์ขุนตาน สถานีรถไฟขุนตาน เส้นทางเดินป่าสู่ยอดดอย และจุดชมวิวภูเขา
39. อุทยานแห่งชาติลำน้ำน่านจังหวัดอุตรดิตถ์; ทิวทัศน์เขื่อนสิริกิติ์ อ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อน ป่าต้นน้ำ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และจุดชมวิวภูเขา
40. อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราชจังหวัดตาก; ต้นกระบากใหญ่ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ จุดชมวิวภูเขา และผืนป่าบนเส้นทางตาก–แม่สอด
41. อุทยานแห่งชาติลานสางจังหวัดตาก; น้ำตกลานสาง น้ำตกผาลาด น้ำตกลานเลี้ยงม้า น้ำตกผาผึ้ง และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
42. อุทยานแห่งชาติขุนพะวอจังหวัดตาก; ผืนป่าขุนพะวอ จุดชมวิวภูเขา เส้นทางศึกษาธรรมชาติ น้ำตก และพื้นที่พักแรมที่ได้รับอนุญาต เหมาะกับผู้ชื่นชอบบรรยากาศป่าภูเขาและกิจกรรมดูนก
43. อุทยานแห่งชาติคลองวังเจ้าจังหวัดกำแพงเพชรและตาก; น้ำตกคลองวังเจ้า น้ำตกเต่าดำ แก่งน้ำธรรมชาติ และเส้นทางเดินป่า
44. อุทยานแห่งชาติแม่วงก์จังหวัดกำแพงเพชรและนครสวรรค์; ช่องเย็น จุดชมวิวกิ่วกระทิง แก่งผาคอยนาง น้ำตกธรรมชาติ และยอดเขาโมโกจู ช่องเย็นเป็นจุดหมายยอดนิยมสำหรับการชมวิวและสัมผัสอากาศเย็น ส่วนโมโกจูเป็นจุดหมายสำหรับนักเดินป่าที่มีประสบการณ์และต้องเตรียมร่างกายอย่างจริงจัง
45. อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวงจังหวัดพิษณุโลกและเพชรบูรณ์; ทุ่งแสลงหลวง ทุ่งนางพญา ทุ่งโนนสน ป่าสน และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
46. อุทยานแห่งชาติน้ำตกชาติตระการจังหวัดพิษณุโลก; น้ำตกชาติตระการหรือปากรอง น้ำตกหลายชั้น ป่าธรรมชาติ และเส้นทางเดินศึกษาป่าไม้
47. อุทยานแห่งชาติรามคำแหง (เขาหลวง)จังหวัดสุโขทัย; ยอดเขาหลวงสุโขทัย ผานารายณ์ ผาเจดีย์แม่ย่า ผาภูสกา และเส้นทางเดินป่าขึ้นเขา
48. อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัยจังหวัดสุโขทัยและลำปาง; น้ำตกตาดดาว น้ำตกตาดเดือน ถ้ำธรรมชาติ ป่าต้นน้ำ และเส้นทางศึกษาป่าไม้
49. อุทยานแห่งชาติตาดหมอกจังหวัดเพชรบูรณ์; น้ำตกตาดหมอก น้ำตกสองนาง เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ และป่าภูเขาที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะกับผู้ที่ต้องการเดินป่าระยะกลางเพื่อสัมผัสน้ำตกและบรรยากาศธรรมชาติ
50. อุทยานแห่งชาติแม่โถจังหวัดเชียงใหม่; เทือกเขาแม่โถ ผืนป่าต้นน้ำ จุดชมวิวหุบเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่เปิดให้บริการ เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจเรียนรู้ระบบนิเวศและสัมผัสความสงบของภูเขาฝั่งตะวันตกของเชียงใหม่
51. อุทยานแห่งชาติแควน้อยจังหวัดพิษณุโลก; ลำน้ำแควน้อย เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน แก่งหิน ลำธาร และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
52. อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ (เตรียมการ)จังหวัดตาก; น้ำตกพาเจริญ น้ำตกหินปูนหลายชั้น ทุ่งดอกกระเจียวสีส้มตามฤดูกาล น้ำพุร้อนธรรมชาติ และป่าภูเขาของอำเภอพบพระ
53. อุทยานแห่งชาติภูกระดึงจังหวัดเลย; ผานกแอ่น ผาหล่มสัก ผาหมากดูก สระอโนดาต น้ำตกวังกวาง น้ำตกเพ็ญพบใหม่ และป่าสนบนยอดภู
54. อุทยานแห่งชาติภูเรือจังหวัดเลย; ยอดภูเรือ จุดชมพระอาทิตย์ขึ้น ป่าสน และทิวทัศน์ทะเลหมอกตามฤดูกาล
55. อุทยานแห่งชาติป่าหินงามจังหวัดชัยภูมิ; ทุ่งดอกกระเจียว ลานหินงาม และจุดชมวิวสุดแผ่นดิน
56. อุทยานแห่งชาติไทรทองจังหวัดชัยภูมิ; ทุ่งบัวสวรรค์ ผาหำหด และน้ำตกไทรทอง
57. อุทยานแห่งชาติภูแลนคาจังหวัดชัยภูมิ; มอหินขาว ผาหัวนาค ลานหินธรรมชาติ และจุดชมวิวภูเขา
58. อุทยานแห่งชาติตาดโตนจังหวัดชัยภูมิ; น้ำตกตาดโตน ลานหินธรรมชาติ ลำธาร และเส้นทางศึกษาป่าไม้ พื้นที่รอบน้ำตกมีบรรยากาศร่มรื่น เหมาะสำหรับการถ่ายภาพและพักผ่อนในช่วงวันหยุด
59. อุทยานแห่งชาติภูจอง–นายอยจังหวัดอุบลราชธานี; น้ำตกห้วยหลวง ป่าชายแดนไทย–ลาว–กัมพูชา จุดชมวิวภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
60. อุทยานแห่งชาติแก่งตะนะจังหวัดอุบลราชธานี; แก่งตะนะ สะพานแขวน ดอนตะนะ และจุดชมวิวแม่น้ำมูล
61. อุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำจังหวัดหนองบัวลำภูและขอนแก่น; ภูเขาหินทราย จุดชมวิวเขื่อนอุบลรัตน์ ผืนป่าธรรมชาติ และแหล่งหลักฐานทางโบราณคดีในพื้นที่ภูเก้า เหมาะกับผู้ที่ต้องการเรียนรู้ธรรมชาติและประวัติศาสตร์ในภูมิประเทศเดียวกัน
62. อุทยานแห่งชาติภูสวนทรายจังหวัดเลย; ภูหัวฮ่อม หินสี่ทิศ น้ำตกตาดเหือง น้ำตกคิ้ง และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
63. อุทยานแห่งชาติผาแต้มจังหวัดอุบลราชธานี; ภาพเขียนสีผาแต้ม เสาเฉลียง ผาชะนะได น้ำตกแสงจันทร์ และน้ำตกสร้อยสวรรค์
64. อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่จังหวัดนครราชสีมาและจังหวัดใกล้เคียง; น้ำตกเหวสุวัต น้ำตกเหวนรก ผาเดียวดาย ผาตรอมใจ หนองผักชี และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
65. อุทยานแห่งชาติภูพานจังหวัดสกลนครและกาฬสินธุ์; ผานางเมิน ผาเสวย น้ำตกคำหอม ถ้ำเสรีไทย และเส้นทางชมทิวทัศน์ภูเขา
66. อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบจังหวัดมุกดาหาร; กลุ่มหินเทิบ ลานมุจลินท์ ภูถ้ำพระ และจุดชมวิวภูเขา
67. อุทยานแห่งชาติภูเวียงจังหวัดขอนแก่น; หลุมขุดค้นซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์ รอยเท้าไดโนเสาร์หินลาดป่าชาด น้ำตกตาดฟ้า และจุดชมวิวผาชมตะวัน
68. อุทยานแห่งชาติภูผายลจังหวัดสกลนครและพื้นที่ใกล้เคียง; อ่างเก็บน้ำห้วยหวด ภาพสลักภูผายล ผาพญาเต่างอย น้ำตกคำแสง และลานดุสิต
69. อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัวจังหวัดอำนาจเจริญ มุกดาหาร และยโสธร; ภูสระดอกบัว ภูผาแต้ม ผามะเกลือ ภูผาหอม และภาพเขียนสีโบราณ
70. อุทยานแห่งชาติน้ำพองจังหวัดขอนแก่น; หินช้างสี จุดชมวิวเขื่อนอุบลรัตน์ ลานหินทราย และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
71. อุทยานแห่งชาติภูผาม่านจังหวัดขอนแก่น; ถ้ำค้างคาว ถ้ำพญานาคราช ถ้ำภูตาหลอ หน้าผาหินปูน และจุดชมธรรมชาติ
72. อุทยานแห่งชาติภูลังกาจังหวัดนครพนมและบึงกาฬ; น้ำตกตาดโพธิ์ น้ำตกตาดขาม น้ำตกกินรี และภูมิประเทศหินทรายที่โดดเด่น บริเวณน้ำตกแต่ละแห่งมีลักษณะของชั้นหินและป่าไม้แตกต่างกัน ส่วนเส้นทางธรรมชาติเปิดโอกาสให้ศึกษาพรรณไม้และระบบนิเวศป่าภูเขา
73. อุทยานแห่งชาติทับลานจังหวัดปราจีนบุรีและนครราชสีมา; ป่าลาน จุดชมวิวผาเก็บตะวัน ผืนป่าดงพญาเย็น และภูมิประเทศภูเขาที่ทอดยาวบริเวณรอยต่อจังหวัดปราจีนบุรีกับนครราชสีมา
74. อุทยานแห่งชาติตาพระยาจังหวัดสระแก้วและบุรีรัมย์; ผืนป่าพนมดงรัก ภูเขาหินทราย และพื้นที่ศึกษาธรรมชาติที่เปิดให้เข้าชม อุทยานมีความสำคัญจากการเป็นแนวเชื่อมต่อของผืนป่าขนาดใหญ่
75. อุทยานแห่งชาติเขาพระวิหารจังหวัดศรีสะเกษ; ผามออีแดง ภาพสลักนูนต่ำโบราณ และทิวทัศน์เทือกเขาพนมดงรัก
76. อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์; เขาพะเนินทุ่ง ทะเลหมอกบ้านกร่าง อ่างเก็บน้ำแก่งกระจาน และเส้นทางดูนก
77. อุทยานแห่งชาติเอราวัณจังหวัดกาญจนบุรี; น้ำตกเอราวัณทั้ง 7 ชั้น
78. อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดจังหวัดประจวบคีรีขันธ์; ถ้ำพระยานคร พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ บึงบัวสามร้อยยอด เขาแดง และหาดแหลมศาลา
79. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะช้างจังหวัดตราด; น้ำตกคลองพลู น้ำตกธารมะยม หาดทรายขาว หาดคลองพร้าว และหมู่เกาะใกล้เคียง
80. อุทยานแห่งชาติไทรโยคจังหวัดกาญจนบุรี; น้ำตกไทรโยคใหญ่ ถ้ำละว้า ถ้ำดาวดึงส์ แม่น้ำแควน้อย และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
81. อุทยานแห่งชาติน้ำตกเจ็ดสาวน้อยจังหวัดสระบุรีและนครราชสีมา; น้ำตกเจ็ดสาวน้อยทั้ง 7 ชั้น ลำธารมวกเหล็ก และเส้นทางเดินธรรมชาติ
82. อุทยานแห่งชาติกุยบุรีจังหวัดประจวบคีรีขันธ์; การชมช้างป่าและกระทิงในพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต จุดชมสัตว์ป่า และทิวทัศน์ป่าเขาของกุยบุรี
83. อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิจังหวัดกาญจนบุรี; เนินช้างศึก เขาช้างเผือก จุดชมวิวภูเขา และเส้นทางท่องเที่ยวปิล๊อก
84. อุทยานแห่งชาติเขาแหลมจังหวัดกาญจนบุรี; น้ำตกเกริงกระเวีย น้ำตกไดช่องถ่อง เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และจุดชมวิวอ่างเก็บน้ำเขื่อนวชิราลงกรณ
85. อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์จังหวัดกาญจนบุรี; น้ำตกห้วยแม่ขมิ้น อ่างเก็บน้ำเขื่อนศรีนครินทร์ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และภูมิประเทศป่าภูเขา
86. อุทยานแห่งชาติปางสีดาจังหวัดสระแก้วและปราจีนบุรี; น้ำตกปางสีดา จุดชมวิวกิโลเมตรที่ 25 ทุ่งหญ้าบุตาปอด และกิจกรรมชมผีเสื้อตามฤดูกาล
87. อุทยานแห่งชาติน้ำตกพลิ้วจังหวัดจันทบุรี; น้ำตกพลิ้ว สถูปพระนางเรือล่ม อลงกรณ์เจดีย์ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
88. อุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏจังหวัดจันทบุรี; เขาพระบาทพลวง รอยพระพุทธบาทเขาคิชฌกูฏ น้ำตกกระทิง และทิวทัศน์ภูเขาที่ปกคลุมด้วยป่าดิบชื้น
89. อุทยานแห่งชาติหาดวนกรจังหวัดประจวบคีรีขันธ์; หาดวนกร ทิวสนริมทะเล ชายหาดธรรมชาติ และพื้นที่พักแรมที่ได้รับอนุญาต
90. อุทยานแห่งชาติลำคลองงูจังหวัดกาญจนบุรี; ถ้ำเสาหิน ถ้ำนกนางแอ่น ลำธารใต้ดิน และเส้นทางธรรมชาติที่ต้องใช้ความพร้อมทางร่างกาย
91. อุทยานแห่งชาติน้ำตกสามหลั่นจังหวัดสระบุรี; น้ำตกสามหลั่น อ่างเก็บน้ำเขารวก เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และภูเขาป่าไม้โดยรอบ
92. อุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์จังหวัดกาญจนบุรี; ถ้ำธารลอดน้อย ถ้ำธารลอดใหญ่ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ และผืนป่าหินปูน
93. อุทยานแห่งชาติเขาชะเมา–เขาวงจังหวัดระยองและจันทบุรี; น้ำตกเขาชะเมา ถ้ำเขาวง ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
94. อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น (น้ำตกน้ำเป็น)จังหวัดจันทบุรี; น้ำตกน้ำเป็น ภูเขาเขาสิบห้าชั้น ลำธารธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาป่าที่เปิดให้บริการ
95. อุทยานแห่งชาติน้ำตกคลองแก้วจังหวัดตราด; น้ำตกคลองแก้ว น้ำตกสลัดได ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
96. อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจันจังหวัดราชบุรี; ผืนป่าต้นน้ำ ลำธาร น้ำตกธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาป่าไม้บริเวณเทือกเขาตะนาวศรี อุทยานเหมาะสำหรับการเรียนรู้ธรรมชาติและสัมผัสบรรยากาศป่าเขาที่ห่างจากเมืองใหญ่
97. อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยางจังหวัดประจวบคีรีขันธ์; น้ำตกห้วยยาง น้ำตกเขาล้าน และเส้นทางศึกษาธรรมชาติบริเวณเทือกเขาตะนาวศรี
98. อุทยานแห่งชาติอ่าวสยาม (เตรียมการ)จังหวัดประจวบคีรีขันธ์; ภูมิทัศน์ชายฝั่งอ่าวไทย ป่าชายหาด และการเรียนรู้ระบบนิเวศทะเลกับชุมชนชายฝั่ง
99. อุทยานแห่งชาติเขาสกจังหวัดสุราษฎร์ธานี; ทะเลสาบเชี่ยวหลาน เขาสามเกลอ ถ้ำน้ำทะลุ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และดอกบัวผุดตามฤดูกาล
100. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลันจังหวัดพังงา; เกาะสิมิลัน เกาะเมี่ยง อ่าวโดนัลด์ดั๊ก หินเรือใบ และจุดดำน้ำที่เปิดให้บริการ
101. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์จังหวัดพังงา; อ่าวช่องขาด อ่าวไม้งาม เกาะสุรินทร์เหนือ เกาะสุรินทร์ใต้ จุดดำน้ำตื้น และกองหินริเชลิวซึ่งเป็นแหล่งดำน้ำที่มีชื่อเสียงในทะเลอันดามัน นักท่องเที่ยวสามารถเลือกกิจกรรมตามความเหมาะสมของสภาพคลื่นลมและข้อกำหนดของอุทยาน
102. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทองจังหวัดสุราษฎร์ธานี; เกาะวัวตาหลับ จุดชมวิวผาจันทร์จรัส เกาะแม่เกาะ และทะเลใน ซึ่งเป็นแอ่งน้ำทะเลสีเขียวมรกตที่มีภูเขาหินปูนล้อมรอบ กิจกรรมยอดนิยมได้แก่การพายเรือคายัก ชมวิวหมู่เกาะ และดำน้ำตื้นในพื้นที่ที่เปิดให้บริการ
103. อุทยานแห่งชาติตะรุเตาจังหวัดสตูล; เกาะตะรุเตา อ่าวพันเตมะละกา อ่าวตะโละวาว เกาะอาดัง เกาะราวี และเกาะหลีเป๊ะ
104. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตาจังหวัดกระบี่; แหลมโตนด ประภาคารเกาะลันตา เกาะรอก เกาะห้า และจุดดำน้ำที่เปิดให้บริการ
105. อุทยานแห่งชาติเขาหลัก–ลำรู่จังหวัดพังงา; หาดเล็ก น้ำตกลำรู่ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ และทิวทัศน์ทะเลเขาหลัก
106. อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหมจังหวัดตรัง; หาดเจ้าไหม เกาะมุก ถ้ำมรกต เกาะกระดาน และจุดท่องเที่ยวทางทะเลที่เปิดให้บริการ
107. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะชุมพรจังหวัดชุมพร; เกาะง่ามใหญ่ เกาะง่ามน้อย เกาะมาตรา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน
108. อุทยานแห่งชาติทะเลบันจังหวัดสตูล; บึงทะเลบัน เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าดิบชื้น และภูเขาชายแดน
109. อุทยานแห่งชาติธารโบกขรณีจังหวัดกระบี่; ธารโบกขรณี ถ้ำผีหัวโต ถ้ำลอด และเกาะห้อง
110. อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงาจังหวัดพังงา; เขาตะปู เขาพิงกัน เกาะปันหยี เกาะห้อง และเส้นทางพายเรือคายักชมถ้ำทะเล
111. อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาวจังหวัดระนอง; น้ำตกหงาว เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ป่าดิบชื้น และจุดชมทิวทัศน์ภูเขา
112. อุทยานแห่งชาติแหลมสนจังหวัดระนองและพังงา; หาดบางเบน หาดแหลมสน เกาะค้างคาว และเกาะกำตก
113. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะระนองจังหวัดระนอง; หมู่เกาะระนอง ทิวทัศน์ทะเลอันดามัน ป่าชายเลน และพื้นที่ศึกษาธรรมชาติชายฝั่ง
114. อุทยานแห่งชาติเขาลำปี–หาดท้ายเหมืองจังหวัดพังงา; น้ำตกลำปี หาดท้ายเหมือง และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
115. อุทยานแห่งชาติสิรินาถจังหวัดภูเก็ต; หาดในยาง หาดไม้ขาว หาดในทอน และเส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน
116. อุทยานแห่งชาติเขาหลวงจังหวัดนครศรีธรรมราช; ยอดเขาหลวง น้ำตกกรุงชิง น้ำตกกะโรม และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
117. อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้างจังหวัดสงขลา; ถ้ำเขาน้ำค้าง น้ำตกธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาป่าภูเขา
118. อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็นจังหวัดสุราษฎร์ธานี; น้ำตกดาดฟ้า น้ำตกเหมืองทวด ทิวทัศน์ภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
119. อุทยานแห่งชาติคลองพนมจังหวัดสุราษฎร์ธานี; ถ้ำแก้ว น้ำตกธรรมชาติ และเส้นทางศึกษาป่าดิบชื้น
120. อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาวจังหวัดปัตตานี; น้ำตกทรายขาว น้ำตกโผงโผง และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
121. อุทยานแห่งชาติหาดขนอม–หมู่เกาะทะเลใต้ (เตรียมการ)จังหวัดนครศรีธรรมราช; ชายหาดขนอม อ่าวและหมู่เกาะบริเวณทะเลใต้ และพื้นที่ธรรมชาติชายฝั่งที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ทะเล
122. อุทยานแห่งชาติน้ำตกสี่ขีดจังหวัดนครศรีธรรมราชและสุราษฎร์ธานี; น้ำตกสี่ขีด ลำธารธรรมชาติ ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
123. อุทยานแห่งชาติน้ำตกโยงจังหวัดนครศรีธรรมราช; น้ำตกโยง ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
124. อุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่าจังหวัดพัทลุงและจังหวัดใกล้เคียง; ถ้ำมัจฉาปลาวน น้ำตกเหรียงทอง ป่าดิบชื้น และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
125. อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตราจังหวัดสตูลและตรัง; เกาะเภตรา เกาะเหลาเหลียง เกาะบุโหลน และพื้นที่ชายฝั่งที่เปิดให้ท่องเที่ยว
126. อุทยานแห่งชาติสันกาลาคีรี (เตรียมการ)จังหวัดสงขลา; เทือกเขาสันกาลาคีรี ป่าดิบชื้น แหล่งต้นน้ำ และทิวทัศน์ป่าภูเขาตามแนวชายแดน
127. อุทยานแห่งชาติเทือกเขาบูโด–สุไหงปาดีจังหวัดนราธิวาส ยะลา และปัตตานี; น้ำตกปาโจ น้ำตกฉัตรวาริน น้ำตกสุไหงปาดี และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
128. อุทยานแห่งชาติธารเสด็จ–เกาะพะงันจังหวัดสุราษฎร์ธานี; น้ำตกธารเสด็จ น้ำตกแพง หาดธารเสด็จ อ่าวธารเสด็จ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติบนเกาะ
129. อุทยานแห่งชาติเขานันจังหวัดนครศรีธรรมราช; น้ำตกสุนันทา ถ้ำหงส์ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และผืนป่าดิบชื้น
130. อุทยานแห่งชาติศรีพังงาจังหวัดพังงา; น้ำตกตำหนัง น้ำตกโตนต้นเตย น้ำตกโตนต้นไทร และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
131. อุทยานแห่งชาติบางลางจังหวัดยะลา; น้ำตกธารโต น้ำตกละอองรุ้ง อ่างเก็บน้ำเขื่อนบางลาง ทิวทัศน์ป่าภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
132. อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปจังหวัดนราธิวาส; น้ำตกซีโป ป่าภูเขา ลำธารธรรมชาติ และแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศในอำเภอระแงะ
133. อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า–หมู่เกาะเสม็ดจังหวัดระยอง; เขาแหลมหญ้า สะพานไม้ริมทะเล หาดแม่รำพึง เกาะเสม็ด หาดทรายแก้ว อ่าววงเดือน เกาะกุฎี และเกาะทะลุ
134. อุทยานแห่งชาติแม่วางจังหวัดเชียงใหม่; ผาช่อ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ป่าต้นน้ำ และภูมิประเทศภูเขาของอำเภอดอยหล่อ
135. อุทยานแห่งชาติน้ำตกบัวตอง–น้ำพุเจ็ดสี (เตรียมการ)จังหวัดเชียงใหม่; น้ำตกบัวตอง น้ำพุเจ็ดสี ชั้นหินปูนธรรมชาติ และผืนป่าร่มรื่น
136. อุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง–ขุนน้ำนางนอน (เตรียมการ)จังหวัดเชียงราย; ถ้ำหลวง ขุนน้ำนางนอน สระน้ำมรกต และพื้นที่รำลึกเหตุการณ์ช่วยเหลือทีมหมูป่า
137. อุทยานแห่งชาติภูชี้ฟ้า (เตรียมการ)จังหวัดเชียงราย; ยอดภูชี้ฟ้า ทะเลหมอก พระอาทิตย์ขึ้น ทุ่งหญ้าบนสันเขา และทิวทัศน์ชายแดนไทย–ลาว
138. อุทยานแห่งชาติแม่เงา (เตรียมการ)จังหวัดแม่ฮ่องสอน; ลำน้ำแม่เงา แก่งน้ำตามธรรมชาติ ป่าต้นน้ำ และทิวทัศน์หุบเขา
139. อุทยานแห่งชาติแม่สะเรียง (เตรียมการ)จังหวัดแม่ฮ่องสอน; ผืนป่าแม่สะเรียง แนวภูเขาสูง ดอยหลักแสน และทิวทัศน์หุบเขา
140. อุทยานแห่งชาติแม่ปืมจังหวัดพะเยาและเชียงราย; อ่างเก็บน้ำแม่ปืม จุดชมพระอาทิตย์ตก พื้นที่ดูนก และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
141. อุทยานแห่งชาติเขลางค์บรรพต (เตรียมการ)จังหวัดลำปาง; แนวเขาดอยพระบาท ม่อนพระยาแช่ ผืนป่าภูเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่เปิดให้บริการ
142. อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่จังหวัดอุตรดิตถ์; ต้นสักมเหสักข์ ผืนป่าสักธรรมชาติ เทือกเขา และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
143. อุทยานแห่งชาติดอยสอยมาลัย–ไม้กลายเป็นหิน (เตรียมการ)จังหวัดตาก; แหล่งไม้กลายเป็นหินขนาดใหญ่ หลุมขุดค้นซากดึกดำบรรพ์ ดอยสอยมาลัย และทิวทัศน์ภูเขา
144. อุทยานแห่งชาติแม่เมยจังหวัดตาก; ม่อนครูบาใส ม่อนพูนสุดา ม่อนกิ่วลม และจุดชมทะเลหมอกตามแนวภูเขา
145. อุทยานแห่งชาติเขาค้อจังหวัดเพชรบูรณ์; ผืนป่าเขาค้อ ภูมิประเทศภูเขาหินทราย น้ำตกธรรมชาติ และจุดชมทิวทัศน์ที่เปิดให้บริการ
146. อุทยานแห่งชาติลำน้ำกระบุรีจังหวัดระนอง; แม่น้ำกระบุรี ป่าชายเลน จุดชมทิวทัศน์แม่น้ำและพื้นที่ธรรมชาติชายแดนไทย–เมียนมา
147. อุทยานแห่งชาติพุเตยจังหวัดสุพรรณบุรี; ป่าสนสองใบพุเตย ยอดเขาเทวดา หมู่บ้านตะเพินคี่ จุดชมทะเลหมอก และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
148. อุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพีจังหวัดกระบี่; หาดนพรัตน์ธารา อ่าวมาหยา อ่าวปิเละ เกาะพีพีดอน เกาะพีพีเล เกาะไม้ไผ่ และถ้ำไวกิ้ง
149. อุทยานแห่งชาติอ่าวมะนาว–เขาตันหยง (เตรียมการ)จังหวัดนราธิวาส; หาดอ่าวมะนาว ทิวสนทะเล โขดหินริมชายฝั่ง เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และภูมิทัศน์เขาตันหยง
150. อุทยานแห่งชาติแก่งกรุงจังหวัดสุราษฎร์ธานี; ล่องแก่งคลองยัน แก่งกรุง น้ำตกวิภาวดี และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
151. อุทยานแห่งชาติเขาพนมเบญจาจังหวัดกระบี่; น้ำตกห้วยโต้ น้ำตกห้วยสะเค ถ้ำเขาผึ้ง และยอดเขาพนมเบญจา
152. อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็กจังหวัดสกลนครและพื้นที่ใกล้เคียง; ผาดงก่อ ภูอ่างสอ ลานดุสิตา และจุดชมวิวบนเทือกเขาภูพาน
153. อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา–ผาเสื่อจังหวัดแม่ฮ่องสอน; ถ้ำปลา น้ำตกผาเสื่อ ลำธารธรรมชาติ และผืนป่าภูเขา
154. อุทยานแห่งชาตินายูง–น้ำโสมจังหวัดอุดรธานี; น้ำตกยูงทอง น้ำตกตาดน้อย จุดชมวิวผาแดง และภูย่าอู
155. อุทยานแห่งชาติภูหินจอมธาตุ–ภูพระบาท (เตรียมการ)จังหวัดอุดรธานี; ภูมิประเทศหินทราย ผืนป่าภูพาน ลานหินธรรมชาติ และบริเวณภูพระบาท
156. อุทยานแห่งชาติเกาะระ–เกาะพระทองจังหวัดพังงา; เกาะพระทอง เกาะระ ทุ่งหญ้าสะวันนากลางเกาะ ป่าเสม็ดขาว ป่าพรุ ป่าชายเลน หาดพ่อตาหินกอง และชายหาดธรรมชาติ
 
รายชื่ออุทยานแห่งชาติแยกตามภูมิภาค
 
ภูมิภาคจำนวนรายการรายชื่ออุทยานแห่งชาติ
ภาคเหนือ65
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ24
ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคตะวันตก28
ภาคใต้39
รวมรายการจาก 4 บทความ156นับตามรายการต้นทาง รวมชื่อที่ปรากฏซ้ำระหว่างภูมิภาค ไม่ใช่จำนวนอุทยานที่ไม่ซ้ำกัน
 
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: ในบทความนี้มีสถานที่ท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติกี่แห่ง?
ตอบ: บทความรวบรวมสถานที่ 156 รายการจากทั่วประเทศไทย โดยบางรายการเป็นพื้นที่ที่อยู่ระหว่างเตรียมการจัดตั้ง จึงไม่ควรใช้จำนวนรายการในบทความแทนจำนวนอุทยานแห่งชาติที่ประกาศจัดตั้งตามกฎหมาย ณ วันใดวันหนึ่ง
 
ถาม: อุทยานแห่งชาติในประเทศไทยมีที่ไหนน่าเที่ยวบ้าง?
ตอบ: ผู้ที่ชอบภูเขาสามารถเลือกดอยอินทนนท์ ภูกระดึง หรือภูหินร่องกล้า ผู้ที่ชอบน้ำตกสามารถเลือกเอราวัณและคลองลาน ส่วนผู้ที่ชอบทะเลสามารถเลือกหมู่เกาะสิมิลันหรือหาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพี โดยเลือกให้เหมาะกับฤดูกาลและรูปแบบการเดินทาง
 
ถาม: อุทยานแห่งชาติแห่งใดเหมาะสำหรับการเที่ยวกับครอบครัว?
ตอบ: ดอยสุเทพ–ปุย เอราวัณ แจ้ซ้อน และตาดโตนเป็นตัวอย่างที่มีจุดท่องเที่ยวเข้าถึงได้ค่อนข้างสะดวกในบางส่วนของพื้นที่ ควรเลือกเส้นทางตามช่วงอายุและความสามารถในการเดินของผู้ร่วมทริป และตรวจสอบจุดที่เปิดให้เข้าชม
 
ถาม: เที่ยวอุทยานแห่งชาติช่วงเดือนไหนดีที่สุด?
ตอบ: ช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์มักเหมาะสำหรับการท่องเที่ยวภูเขาและชมอากาศเย็น ส่วนช่วงฝนตกทำให้น้ำตกหลายแห่งมีน้ำมากแต่เพิ่มความเสี่ยงน้ำป่าและเส้นทางลื่น สำหรับอุทยานทางทะเลต้องตรวจฤดูมรสุมและประกาศเปิดปิดพื้นที่เป็นรายแห่ง
 
ถาม: อุทยานแห่งชาติใดเหมาะกับการเดินป่าและกางเต็นท์?
ตอบ: ภูกระดึง ภูสอยดาว แม่วงก์ และรามคำแหงเป็นตัวอย่างสถานที่สำหรับผู้สนใจเดินป่า ส่วนการกางเต็นท์ทำได้เฉพาะพื้นที่ที่อนุญาตและในช่วงเวลาที่เปิดให้บริการ นักท่องเที่ยวควรตรวจสอบการจองและข้อกำหนดของอุทยานก่อนเดินทาง
 
ถาม: อุทยานแห่งชาติทางทะเลสามารถเที่ยวได้ตลอดปีหรือไม่?
ตอบ: ไม่ใช่ทุกพื้นที่ อุทยานทางทะเลบางแห่งปิดเกาะหรือกิจกรรมดำน้ำตามฤดูกาลเพื่อความปลอดภัยและฟื้นฟูธรรมชาติ รวมถึงอาจงดเดินเรือในวันที่คลื่นลมแรง จึงควรตรวจประกาศล่าสุดก่อนจองเรือและที่พัก
 
ถาม: ต้องเสียค่าเข้าอุทยานแห่งชาติหรือไม่?
ตอบ: หลายแห่งมีค่าธรรมเนียมเข้าพื้นที่ และอัตราอาจแตกต่างกันตามอายุ สัญชาติ ยานพาหนะ และกิจกรรม แต่บางจุดท่องเที่ยวหรือพื้นที่เตรียมการอาจมีข้อกำหนดต่างกัน ควรตรวจสอบอัตราปัจจุบันจากหน่วยงานผู้ดูแลของแต่ละแห่ง
 
ถาม: อุทยานแห่งชาติเตรียมการแตกต่างจากอุทยานแห่งชาติที่ประกาศจัดตั้งแล้วอย่างไร?
ตอบ: พื้นที่เตรียมการเป็นพื้นที่ที่อยู่ในขั้นตอนศึกษา จัดเตรียม หรือดำเนินงานเพื่อการจัดตั้ง และอาจมีหน่วยงานผู้ดูแลหรือเงื่อนไขการเข้าใช้พื้นที่ต่างจากอุทยานแห่งชาติที่ประกาศจัดตั้งแล้วตามกฎหมาย จึงต้องแยกสถานะในการนำเสนอข้อมูลและตรวจสอบการอนุญาตก่อนเข้าเยี่ยมชม

บทความท่องเที่ยว, สูตรอาหารหมวดหมู่: ●บทความท่องเที่ยว, สูตรอาหาร

รีวิวท่องเที่ยว, รีวิวอาหารกลุ่ม: ●รีวิวท่องเที่ยว, รีวิวอาหาร

ปรับปรุงล่าสุด : 24 ชั่วโมงที่แล้ว

สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยม

โหวตให้เรา รีวิวและให้คะแนน Love Thailand
แหล่งประวัติศาสตร์และอนุสาวรีย์ แหล่งประวัติศาสตร์และอนุสาวรีย์(3)
แลนด์มาร์ก และอนุสรณ์สถาน แลนด์มาร์ก และอนุสรณ์สถาน(23)
พระราชวัง พระราชวัง(13)
ศูนย์ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี ศูนย์ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี(35)
พิพิธภัณฑ์ พิพิธภัณฑ์(59)
บ้านโบราณ และเมืองโบราณ บ้านโบราณ และเมืองโบราณ(3)
อาร์ตแกลเลอรี่ อาร์ตแกลเลอรี่(16)
พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษา พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษา(6)
ห้องสมุด ห้องสมุด(4)
วัด วัด(72)
โบสถ์ โบสถ์(2)
มัสยิด มัสยิด(67)
สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ(8)
โครงการหลวง โครงการหลวง(1)
หมู่บ้าน ชุมชน หมู่บ้าน ชุมชน(5)
ตลาดท้องถิ่น ตลาดท้องถิ่น(9)
ตลาดน้ำ ตลาดน้ำ(2)
แม่น้ำลำคลอง แม่น้ำลำคลอง(3)
อ่าว และชายหาด อ่าว และชายหาด(1)
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่นๆ แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่นๆ(1)
สวนสัตว์ และพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ สวนสัตว์ และพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ(5)
แคมป์สัตว์ และการแสดงสัตว์ แคมป์สัตว์ และการแสดงสัตว์(5)
สนามกีฬา สนามกีฬา(9)
ฟาร์ม สวน และท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ฟาร์ม สวน และท่องเที่ยวเชิงนิเวศ(20)
สวนสนุก สวนสนุก(1)
สวนน้ำ สวนน้ำ(4)
โรงละคร โรงละคร(7)
โรงภาพยนตร์ โรงภาพยนตร์(1)
ช้อปปิ้ง และตลาดกลางคืน ช้อปปิ้ง และตลาดกลางคืน(20)
ห้างสรรพสินค้า ห้างสรรพสินค้า(7)
สปาเพื่อสุขภาพ สปาเพื่อสุขภาพ(1)
มิชลินสตาร์ มิชลินสตาร์(5)
โรงแรม โรงแรม(3)
หมายเลขสำคัญในการท่องเที่ยว หมายเลขสำคัญในการท่องเที่ยว(1)
รีวิวท่องเที่ยว, รีวิวอาหาร รีวิวท่องเที่ยว, รีวิวอาหาร(41)
ขนมไทยชาววัง และสูตรโบราณ ขนมไทยชาววัง และสูตรโบราณ(56)