หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคเหนือ
>สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดพะเยา >อ.เมืองพะเยา
>ต.แม่ใส
> โบราณสถานบ้านร่องไฮ
TL;DR: โบราณสถานบ้านร่องไฮ อยู่ที่บ้านร่องไฮ ตำบลแม่ใส อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา เปิดทุกวัน เวลา ตลอดวันสำหรับการชมพื้นที่ภายนอก ควรเข้าชมในช่วงกลางวัน.
โบราณสถานบ้านร่องไฮ
วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: ตลอดวันสำหรับการชมพื้นที่ภายนอก ควรเข้าชมในช่วงกลางวัน
โบราณสถานบ้านร่องไฮ จังหวัดพะเยา เป็นหนึ่งในแหล่งโบราณคดีสำคัญริมกว๊านพะเยา ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านร่องไฮ ตำบลแม่ใส อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา พื้นที่แห่งนี้ไม่ใช่เพียงซากอิฐหรือเนินดินเก่าที่เหลืออยู่กลางชุมชน แต่เป็นหลักฐานของชุมชนโบราณขนาดใหญ่ที่เคยรุ่งเรืองริมกว๊านพะเยาในอดีต โดยมีร่องรอยของศาสนสถาน วัดร้าง ซากเจดีย์ ฐานอาคาร และแนวเนินโบราณสถานหลายแห่งกระจายตัวอยู่ในบริเวณเดียวกัน ความสำคัญของโบราณสถานบ้านร่องไฮจึงอยู่ที่การเป็นพื้นที่ที่ช่วยอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนโบราณ ศาสนาพุทธ เมืองภูกามยาว และภูมิทัศน์กว๊านพะเยาได้อย่างชัดเจน
กว๊านพะเยาเป็นหัวใจของจังหวัดพะเยาทั้งในด้านภูมิประเทศ วิถีชีวิต เศรษฐกิจ ความเชื่อ และประวัติศาสตร์ เมืองโบราณจำนวนมากในอดีตมักเติบโตใกล้แหล่งน้ำ เพราะน้ำเป็นทั้งทรัพยากรหลักสำหรับการดำรงชีวิต การเพาะปลูก การคมนาคม และการตั้งถิ่นฐาน โบราณสถานบ้านร่องไฮจึงมีความหมายมากกว่าการเป็นแหล่งโบราณคดีเฉพาะจุด แต่เป็นภาพสะท้อนของชุมชนริมกว๊านที่เคยมีบทบาทในเครือข่ายเมืองพะเยาโบราณ พื้นที่ริมฝั่งกว๊านซึ่งปัจจุบันดูสงบเรียบง่าย เคยเป็นพื้นที่ที่มีศาสนสถานและกิจกรรมชุมชนหนาแน่นมาก่อน
ข้อมูลทางโบราณคดีระบุว่าโบราณสถานบ้านร่องไฮเป็นวัดร้างในกลุ่มโบราณสถานบ้านร่องไฮ อยู่ในสมัยล้านนา อายุประมาณพุทธศตวรรษที่ 20–21 หรือราวยุคที่เมืองภูกามยาวมีความสำคัญในภูมิภาคล้านนา ช่วงเวลาดังกล่าวเป็นยุคที่พุทธศาสนาเป็นศูนย์กลางทางจิตใจของผู้คน การสร้างวัด เจดีย์ วิหาร และศาสนสถานจึงไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมทางศาสนา แต่ยังสะท้อนฐานะของชุมชน ความศรัทธา เครือข่ายอำนาจ และความเจริญของบ้านเมืองในช่วงเวลานั้น
จุดเด่นของโบราณสถานบ้านร่องไฮคือการเป็นกลุ่มซากศาสนสถานที่มีจำนวนมากในพื้นที่ใกล้กัน จากข้อมูลการสำรวจและเรื่องเล่าในชุมชน พื้นที่รอบบ้านร่องไฮเคยมีศาสนสถานประมาณ 8–9 แห่ง โดยบางส่วนตั้งอยู่บนพื้นที่ริมกว๊าน และบางส่วนมีแนวเนินหรือซากที่ต่อเนื่องเข้าไปยังพื้นที่กว๊านพะเยา ชุมชนเรียกบริเวณหนึ่งว่า “สันธาตุ” ซึ่งเป็นชื่อที่สะท้อนความทรงจำของชุมชนต่อร่องรอยเจดีย์หรือศาสนสถานเก่า การที่มีศาสนสถานหลายแห่งอยู่ใกล้กันบ่งชี้ว่าบริเวณนี้เคยเป็นชุมชนที่มีขนาดใหญ่ มีความสำคัญ และมีประชากรหรือกลุ่มผู้ศรัทธามากพอที่จะสร้างและดูแลวัดหลายแห่งในเวลาเดียวกัน
ความสัมพันธ์ระหว่างโบราณสถานบ้านร่องไฮกับวัดติโลกอารามเป็นประเด็นสำคัญที่ทำให้พื้นที่นี้มีน้ำหนักทางประวัติศาสตร์มากขึ้น วัดติโลกอารามเป็นวัดโบราณที่ปัจจุบันจมอยู่ในกว๊านพะเยา และมีชื่อปรากฏจากจารึกสำคัญที่เกี่ยวข้องกับสมัยพระเจ้าติโลกราชแห่งอาณาจักรล้านนา จารึกวัดติโลกอารามที่พบในบริเวณเนินสันธาตุใกล้ท้ายหมู่บ้านร่องไฮช่วยเชื่อมโยงพื้นที่บ้านร่องไฮเข้ากับเครือข่ายศาสนสถานกลางกว๊านพะเยาอย่างชัดเจน ทำให้โบราณสถานบ้านร่องไฮไม่ใช่ซากวัดร้างที่แยกตัวอยู่โดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์ศาสนาและชุมชนโบราณริมกว๊าน
วัดติโลกอารามมีความสำคัญเพราะเป็นศาสนสถานที่เกี่ยวข้องกับราชวงศ์ล้านนาและเมืองพะเยาในอดีต ปัจจุบันวัดตั้งอยู่กลางกว๊านพะเยาและเป็นที่รู้จักจากการนั่งเรือไปสักการะพระพุทธรูปกลางน้ำ การที่โบราณสถานบ้านร่องไฮมีหลักฐานเชื่อมโยงกับวัดติโลกอารามจึงช่วยให้เห็นภาพว่า รอบกว๊านพะเยาในอดีตมีระบบศาสนสถานกระจายอยู่หลายจุด บางแห่งอยู่บนฝั่ง บางแห่งอยู่ในพื้นที่ที่ต่อมาถูกน้ำท่วมหลังการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำของกว๊าน หลักฐานเหล่านี้ช่วยยืนยันว่ากว๊านพะเยาเป็นภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมที่มีชีวิต ไม่ใช่เพียงแหล่งน้ำธรรมชาติ
เมื่อนักท่องเที่ยวเดินชมโบราณสถานบ้านร่องไฮ สิ่งที่เห็นอาจไม่ใช่อาคารสมบูรณ์แบบเหมือนวัดที่ยังใช้งานอยู่ในปัจจุบัน แต่คือร่องรอยของฐานอาคาร ซากเจดีย์ แนวอิฐ เนินดิน และพื้นที่ที่ได้รับการดูแลรักษาเพื่อให้ยังคงอ่านความหมายทางประวัติศาสตร์ได้ การชมโบราณสถานประเภทนี้ต้องใช้จินตนาการและความเข้าใจมากกว่าการชมวัดที่มีวิหารหรือเจดีย์สมบูรณ์ เพราะคุณค่าของพื้นที่อยู่ที่ร่องรอยที่เหลืออยู่และบริบทโดยรอบ เมื่อมองซากอิฐ เนินดิน และแนวกว๊านร่วมกัน ผู้มาเยือนจะเริ่มเห็นภาพของชุมชนเก่าที่เคยตั้งอยู่ตรงนี้อย่างมีชีวิตชีวา
ชื่อบ้านร่องไฮมีที่มาน่าสนใจตามข้อสันนิษฐานของท้องถิ่น คำว่า “ร่อง” สื่อถึงร่องน้ำหรือทางน้ำที่เคยไหลผ่านพื้นที่ ส่วนคำว่า “ไฮ” เป็นภาษาพื้นเมืองเหนือที่หมายถึงต้นไทร จึงสันนิษฐานว่าพื้นที่นี้เคยมีร่องน้ำไหลผ่านกลางหมู่บ้านและมีต้นไทรใหญ่ขึ้นเรียงรายสองฝั่งร่องน้ำ ชื่อบ้านร่องไฮจึงสะท้อนสภาพภูมิประเทศและธรรมชาติเดิมของชุมชน ก่อนที่พื้นที่จะเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ชื่อชุมชนเช่นนี้มีคุณค่ามาก เพราะเก็บความทรงจำเรื่องน้ำ ต้นไม้ และภูมิทัศน์เดิมไว้ในภาษา
โบราณสถานบ้านร่องไฮยังสะท้อนความสำคัญของพุทธศาสนาในสังคมล้านนา วัดในอดีตไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบพิธีกรรม แต่เป็นศูนย์กลางของชุมชน เป็นที่รวมของศิลปกรรม การศึกษา การประชุม และความทรงจำของผู้คน การที่พื้นที่บ้านร่องไฮมีร่องรอยของศาสนสถานหลายแห่งจึงชี้ให้เห็นว่าชุมชนแห่งนี้มีความเข้มแข็งทางสังคมและศรัทธา วัดร้างแต่ละแห่งอาจเคยมีบทบาทเฉพาะในชุมชน เช่น เป็นสถานที่ประกอบพิธี เป็นพื้นที่สั่งสมบุญกุศล เป็นจุดรวมผู้คน หรือเป็นศูนย์กลางของกลุ่มครอบครัวและเครือญาติในอดีต
การอนุรักษ์โบราณสถานบ้านร่องไฮมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะโบราณสถานริมแหล่งน้ำมีความเปราะบางจากทั้งธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ ระดับน้ำ ความชื้น การกัดเซาะ การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน และการรุกล้ำพื้นที่ล้วนส่งผลต่อสภาพของซากโบราณสถานได้ การดูแลพื้นที่โดยหน่วยงานท้องถิ่น จังหวัดพะเยา และกรมศิลปากรจึงมีบทบาทสำคัญในการรักษาหลักฐานเหล่านี้ให้คงอยู่ นักท่องเที่ยวที่มาเยือนควรช่วยกันรักษาพื้นที่ ไม่เหยียบย่ำซากอิฐ ไม่ปีนขึ้นบนโบราณสถาน ไม่ขีดเขียน และไม่เก็บเศษอิฐหรือวัตถุใด ๆ ออกจากพื้นที่
โบราณสถานบ้านร่องไฮเหมาะสำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ล้านนา โบราณคดี ศาสนสถานเก่า ภูมิทัศน์ริมกว๊านพะเยา และการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ ที่นี่ไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวที่เน้นความบันเทิงหรือกิจกรรมคึกคัก แต่เป็นพื้นที่สงบที่เหมาะกับการเดินชมอย่างตั้งใจ ใช้เวลาทำความเข้าใจ อ่านป้ายข้อมูล สังเกตสภาพแวดล้อม และเชื่อมโยงเรื่องราวกับวัดติโลกอารามกลางกว๊านพะเยา ผู้ที่ชอบสถานที่เงียบและมีประวัติศาสตร์ซ่อนอยู่จะพบว่าโบราณสถานบ้านร่องไฮมีเสน่ห์เฉพาะตัวอย่างมาก
บรรยากาศของโบราณสถานบ้านร่องไฮแตกต่างจากการเที่ยวกว๊านพะเยาในโซนตัวเมือง เพราะพื้นที่บ้านร่องไฮมีความเป็นชุมชนและชนบทมากกว่า นักท่องเที่ยวจะได้เห็นกว๊านพะเยาในมุมที่สงบ มีวิถีชุมชนริมน้ำ และมีร่องรอยประวัติศาสตร์อยู่ใกล้ชีวิตประจำวันของผู้คน การเดินทางมาที่นี่จึงช่วยเปิดมุมมองใหม่ว่าเมืองพะเยาไม่ได้มีเพียงจุดชมวิวกว๊านหน้าเมืองหรือวัดกลางน้ำเท่านั้น แต่ยังมีชุมชนโบราณรอบกว๊านที่เคยมีบทบาทสำคัญในอดีต
ช่วงเวลาที่เหมาะกับการชมโบราณสถานบ้านร่องไฮคือช่วงเช้าหรือช่วงเย็น เพราะอากาศไม่ร้อนจัดและแสงธรรมชาติช่วยให้เห็นรายละเอียดของเนินโบราณสถานได้ดี ช่วงเช้าเหมาะกับผู้ที่ต้องการความสงบและถ่ายภาพภูมิทัศน์ริมกว๊าน ส่วนช่วงเย็นให้บรรยากาศนุ่มนวลและสามารถต่อด้วยการชมพระอาทิตย์ตกบริเวณกว๊านพะเยาได้ หากมาในช่วงกลางวันควรเตรียมหมวก น้ำดื่ม และรองเท้าที่เดินสะดวก เพราะพื้นที่บางส่วนเป็นพื้นที่กลางแจ้งและอาจมีแดดแรง
การเดินทาง ไปโบราณสถานบ้านร่องไฮสามารถเดินทางจากตัวเมืองพะเยาไปยังตำบลแม่ใส อำเภอเมืองพะเยา มุ่งหน้าเข้าสู่บ้านร่องไฮซึ่งตั้งอยู่ทางด้านริมกว๊านพะเยา ระยะทางจากโซนอนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมืองและถนนชายกว๊านประมาณ 6–8 กม. ขึ้นอยู่กับจุดเริ่มต้นและเส้นทางที่ใช้ การเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถจักรยานยนต์สะดวกที่สุด สามารถใช้แผนที่นำทางไปยังโบราณสถานบ้านร่องไฮ วัดร่องไฮ หรือบ้านร่องไฮ ตำบลแม่ใส แล้วเดินชมพื้นที่โบราณสถานด้วยความระมัดระวัง
หากวางแผนเที่ยวแบบครึ่งวัน สามารถเริ่มจากโบราณสถานบ้านร่องไฮในช่วงเช้า เดินชมพื้นที่วัดร้างและภูมิทัศน์ริมกว๊าน จากนั้นแวะร้านอาหารท้องถิ่นในบ้านร่องไฮหรือแม่ใส แล้วเดินทางต่อไปยังท่าเรือวัดติโลกอารามในตัวเมืองพะเยา เพื่อเชื่อมเรื่องราวของบ้านร่องไฮกับวัดโบราณกลางกว๊าน หากมีเวลาเพิ่มสามารถต่อไปยังอนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมือง วัดศรีโคมคำ และถนนชายกว๊านในช่วงเย็นได้
วัดติโลกอารามเป็นสถานที่ที่ควรจัดรวมกับโบราณสถานบ้านร่องไฮมากที่สุด เพราะทั้งสองพื้นที่มีความสัมพันธ์กันในเชิงประวัติศาสตร์และโบราณคดี การได้เห็นซากวัดร้างริมกว๊านที่บ้านร่องไฮ แล้วนั่งเรือไปยังวัดติโลกอารามกลางกว๊าน จะช่วยให้ผู้มาเยือนเข้าใจโครงข่ายศาสนสถานรอบกว๊านพะเยาได้ลึกขึ้น กว๊านพะเยาจึงไม่ใช่เพียงฉากหลังของการท่องเที่ยว แต่เป็นพื้นที่ที่เก็บเรื่องราวของเมืองโบราณไว้ทั้งบนฝั่งและใต้น้ำ
สถานที่ใกล้เคียงอีกแห่งที่น่าสนใจคือวัดศรีโคมคำ หรือวัดพระเจ้าตนหลวง ซึ่งเป็นวัดสำคัญคู่เมืองพะเยา วัดแห่งนี้เหมาะกับการต่อยอดความเข้าใจเรื่องพุทธศาสนาในพะเยา เพราะเป็นศูนย์รวมศรัทธาที่มีความสำคัญต่อผู้คนในปัจจุบัน เมื่อเที่ยวร่วมกับโบราณสถานบ้านร่องไฮ ผู้มาเยือนจะเห็นความต่อเนื่องของศรัทธาจากอดีตถึงปัจจุบัน จากวัดร้างที่เหลือเพียงซากโบราณสถาน ไปสู่วัดสำคัญที่ยังมีชีวิตทางศาสนาอย่างชัดเจน
นอกจากแหล่งโบราณคดีและวัดสำคัญแล้ว บ้านร่องไฮยังเชื่อมโยงกับชุมชนแม่ใสซึ่งมีวิถีชีวิตท้องถิ่นที่น่าสนใจ ข้อมูลชุมชนระบุว่าบ้านร่องไฮมีความโดดเด่นด้าน OTOP นวัตวิถี และมีกลุ่มกิจกรรมในชุมชน เช่น กลุ่มเกษตรอินทรีย์ กลุ่มตีมีด กลุ่มจักสาน กลุ่มประมงพื้นบ้าน และการแปรรูป สิ่งเหล่านี้ช่วยทำให้การเที่ยวโบราณสถานบ้านร่องไฮไม่ได้จำกัดอยู่แค่ประวัติศาสตร์โบราณ แต่ยังต่อเนื่องมาถึงวิถีชุมชนปัจจุบันที่ยังใช้ชีวิตอยู่ริมกว๊านพะเยา
ผู้ที่สนใจถ่ายภาพจะพบว่าโบราณสถานบ้านร่องไฮมีมุมถ่ายภาพเชิงสารคดีและวัฒนธรรมที่ดีมาก ทั้งซากโบราณสถานริมกว๊าน บรรยากาศชุมชน ต้นไม้ แนวเนินดิน และฉากหลังของผืนน้ำ การถ่ายภาพควรเน้นความเคารพต่อสถานที่ ไม่จัดวางท่าทางที่ไม่เหมาะสมบนซากโบราณสถาน ไม่ใช้พื้นที่โบราณสถานเป็นฉากถ่ายภาพเชิงเล่นสนุกเกินควร และควรหลีกเลี่ยงการเหยียบหรือยืนบนส่วนโบราณสถานที่อาจเกิดความเสียหาย
ร้านอาหารใกล้โบราณสถานบ้านร่องไฮมีทั้งร้านอาหารชุมชน ร้านอาหารติดกว๊าน และร้านในตัวเมืองพะเยา ร้านใกล้พื้นที่บ้านร่องไฮ เช่น ครัวลุงเที่ยง บ้านร่องไฮ ติดกว๊านพะเยา และครัวสันธาตุ by โกบอย เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการอาหารท้องถิ่นใกล้จุดเที่ยว ส่วนร้านในตัวเมือง เช่น ครัวออโรร่า กว๊านพะเยา ริมกว๊านทะเลเผา และร้านอาหารริมกว๊านอื่น ๆ เหมาะสำหรับการต่อทริปช่วงเย็นหลังชมกว๊านและวัดติโลกอาราม
ที่พักใกล้โบราณสถานบ้านร่องไฮมีให้เลือกทั้งโฮมสเตย์ในตำบลแม่ใสและโรงแรมในตัวเมืองพะเยา หากต้องการพักใกล้ชุมชนแม่ใสสามารถเลือกเฮือนไม้ดอกโฮมสเตย์ซึ่งอยู่ในเขตแม่ใส ส่วนผู้ที่ต้องการความสะดวกด้านร้านอาหาร การเดินทาง และกิจกรรมริมกว๊านในตัวเมือง สามารถเลือกโรงแรมใกล้กว๊านพะเยา เช่น Phuglong Hotel, KM Kwanphayao Hotel, The Cozy Nest Hotel, Hop Inn Phayao หรือ ABIZZ Hotel KwanPhayao แล้วขับรถไปบ้านร่องไฮเป็นทริปสั้น ๆ ได้
ข้อควรปฏิบัติเมื่อเที่ยวโบราณสถานบ้านร่องไฮคือเคารพพื้นที่โบราณสถานและชุมชน ไม่ทิ้งขยะ ไม่ขุดคุ้ย ไม่เคลื่อนย้ายอิฐหรือวัตถุในพื้นที่ ไม่ปีนป่ายซากโบราณสถาน ไม่ส่งเสียงรบกวน และไม่ขับรถเข้าไปในพื้นที่ที่ไม่ได้จัดไว้สำหรับรถยนต์ หากพบวัตถุโบราณหรือเศษภาชนะดินเผาไม่ควรเก็บกลับไป แต่ควรแจ้งผู้นำชุมชน หน่วยงานท้องถิ่น หรือเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง การรักษาพื้นที่ร่วมกันคือสิ่งสำคัญที่จะทำให้โบราณสถานบ้านร่องไฮยังคงเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับคนรุ่นต่อไป
โบราณสถานบ้านร่องไฮเป็นสถานที่ที่เหมาะกับการเรียนรู้แบบช้า ๆ เพราะคุณค่าของพื้นที่ไม่ได้เปิดเผยทั้งหมดในทันที ผู้มาเยือนควรใช้เวลาเดิน อ่าน และมองความสัมพันธ์ระหว่างซากวัดร้าง ชุมชน บ้านเรือน ท้องน้ำ และภูมิทัศน์โดยรอบ เมื่อเข้าใจบริบทเหล่านี้ จะเห็นว่าโบราณสถานบ้านร่องไฮเป็นเหมือนหน้าต่างที่เปิดให้มองย้อนกลับไปยังยุคที่ชุมชนริมกว๊านมีความเจริญทางศาสนาและสังคมอย่างมาก
โดยสรุป โบราณสถานบ้านร่องไฮเป็นแหล่งประวัติศาสตร์ริมกว๊านพะเยาที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง เพราะเป็นหลักฐานของชุมชนโบราณขนาดใหญ่ มีร่องรอยศาสนสถานหลายแห่ง และมีความเกี่ยวข้องกับวัดติโลกอารามซึ่งเป็นศาสนสถานสำคัญกลางกว๊านพะเยา การมาเยือนพื้นที่นี้จึงไม่ใช่เพียงการชมซากโบราณสถาน แต่เป็นการทำความเข้าใจรากเหง้าของเมืองพะเยา ผ่านภูมิทัศน์น้ำ ศาสนา ชุมชน และความทรงจำที่ยังปรากฏอยู่ในพื้นที่บ้านร่องไฮอย่างเงียบงาม
| ชื่อสถานที่ | โบราณสถานบ้านร่องไฮ |
| ที่ตั้ง | บ้านร่องไฮ ตำบลแม่ใส อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา |
| ที่อยู่ | โบราณสถานบ้านร่องไฮ บ้านร่องไฮ ตำบลแม่ใส อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา 56000 |
| ไฮไลต์ | ชุมชนโบราณขนาดใหญ่ริมกว๊านพะเยา ซากวัดร้างสมัยล้านนา ร่องรอยศาสนสถานหลายแห่ง เนินสันธาตุ และความเชื่อมโยงกับวัดติโลกอารามกลางกว๊านพะเยา |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | เป็นโบราณสถานประเภทวัดร้างในกลุ่มโบราณสถานบ้านร่องไฮ อยู่ในยุคประวัติศาสตร์ สมัยล้านนา อายุประมาณพุทธศตวรรษที่ 20–21 และอยู่ในบริบทเดียวกับเมืองภูกามยาวและวัดติโลกอาราม |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อบ้านร่องไฮสันนิษฐานว่ามาจากร่องน้ำที่เคยไหลผ่านหมู่บ้าน และมีต้นไทรหรือต้นไฮขึ้นอยู่เรียงรายสองฝั่งร่องน้ำ |
| ลักษณะเด่น | เป็นกลุ่มซากโบราณสถานริมกว๊านพะเยา มีฐานอาคาร แนวอิฐ เนินซากวัดร้าง และหลักฐานที่สะท้อนความเจริญของชุมชนโบราณในสมัยล้านนา |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองพะเยามุ่งหน้าไปตำบลแม่ใส เข้าสู่บ้านร่องไฮซึ่งตั้งอยู่ริมกว๊านพะเยา ระยะทางจากโซนอนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมืองประมาณ 6–8 กม. เดินทางสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถจักรยานยนต์ |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดเป็นแหล่งโบราณสถานและแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ริมกว๊านพะเยา ควรเข้าชมด้วยความระมัดระวังและเคารพพื้นที่ชุมชน |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | ตลอดวันสำหรับการชมพื้นที่ภายนอก ควรเข้าชมในช่วงกลางวัน |
| ค่าเข้า | ไม่เสียค่าเข้าชม |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | พื้นที่เดินชมโบราณสถาน จุดชมภูมิทัศน์ริมกว๊านพะเยา ชุมชนบ้านร่องไฮ ร้านอาหารท้องถิ่นใกล้เคียง และพื้นที่จอดรถตามจุดที่ชุมชนจัดไว้ |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | กลุ่มซากวัดร้างบ้านร่องไฮ เนินสันธาตุ แนวซากศาสนสถานริมกว๊านพะเยา จุดชมภูมิทัศน์กว๊าน และพื้นที่ชุมชนบ้านร่องไฮ |
| ผู้ดูแล | จังหวัดพะเยา องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ใส และกรมศิลปากร ร่วมกับชุมชนบ้านร่องไฮ |
| เบอร์ติดต่อหลัก | องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ใส โทร. 0-5488-9909 |
| เว็บไซต์ / เพจทางการ | องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ใส / ข้อมูลท่องเที่ยวจังหวัดพะเยา / ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. กว๊านพะเยา ประมาณ 0 กม. 2. วัดร่องไฮ ประมาณ 0.5 กม. 3. ท่าเรือวัดติโลกอาราม ประมาณ 6 กม. 4. วัดติโลกอาราม กลางกว๊านพะเยา ประมาณ 7 กม. รวมการเดินทางทางเรือ 5. อนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมือง ประมาณ 6 กม. 6. วัดศรีโคมคำ หรือวัดพระเจ้าตนหลวง ประมาณ 7 กม. 7. ถนนชายกว๊าน / ถนนคนเดินพะเยา ประมาณ 6 กม. 8. หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ ประมาณ 7 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ครัวลุงเที่ยง บ้านร่องไฮ ติดกว๊านพะเยา ประมาณ 0.5 กม. โทร. 089-637-7203 2. ครัวสันธาตุ by โกบอย ประมาณ 1 กม. 3. วิวกว๊านคาเฟ่ ประมาณ 1 กม. 4. ก๋วยเตี๋ยวอันเจริญหลังตลาดพะเยา ประมาณ 6 กม. 5. ครัวออโรร่า กว๊านพะเยา ประมาณ 7 กม. โทร. 054-410-065, 093-136-6655 6. ริมกว๊านทะเลเผา สาขาพะเยา ประมาณ 7 กม. โทร. 099-484-4996 7. ครัวแลกว๊าน ประมาณ 8 กม. โทร. 064-762-4839 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. เฮือนไม้ดอกโฮมสเตย์ แม่ใส ประมาณ 2 กม. โทร. 089-850-3011 2. Hop Inn Phayao ประมาณ 5 กม. โทร. 02-080-2222 3. Phuglong Hotel / โรงแรมภูกลอง ประมาณ 6 กม. โทร. 054-481-915, 063-789-1999 4. KM Kwanphayao Hotel / โรงแรมเคเอ็มกว๊านพะเยา ประมาณ 6 กม. โทร. 054-071-243 5. The Cozy Nest Hotel ประมาณ 7 กม. โทร. 054-071-222 6. Baan Ma Grood Hotel / โรงแรมบ้านมะกรูด ประมาณ 7 กม. โทร. 061-578-4771 7. ABIZZ Hotel KwanPhayao ประมาณ 8 กม. โทร. 062-941-6228 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: โบราณสถานบ้านร่องไฮอยู่ที่ไหน?
ตอบ: โบราณสถานบ้านร่องไฮตั้งอยู่ที่บ้านร่องไฮ ตำบลแม่ใส อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา ริมกว๊านพะเยา
ถาม: โบราณสถานบ้านร่องไฮมีความสำคัญอย่างไร?
ตอบ: เป็นชุมชนโบราณขนาดใหญ่ริมกว๊านพะเยา มีร่องรอยวัดร้างและศาสนสถานหลายแห่ง สะท้อนความเจริญของชุมชนในสมัยล้านนาและเมืองภูกามยาว
ถาม: โบราณสถานบ้านร่องไฮเกี่ยวข้องกับวัดติโลกอารามอย่างไร?
ตอบ: พื้นที่บ้านร่องไฮมีความเกี่ยวข้องกับวัดติโลกอารามผ่านหลักฐานจารึกวัดติโลกอารามที่พบบริเวณเนินสันธาตุใกล้ท้ายหมู่บ้านร่องไฮ และสะท้อนเครือข่ายศาสนสถานรอบกว๊านพะเยา
ถาม: โบราณสถานบ้านร่องไฮเปิดให้เข้าชมหรือไม่?
ตอบ: สามารถเข้าชมพื้นที่ภายนอกได้ทุกวัน โดยควรเข้าชมในช่วงกลางวันและเดินชมด้วยความระมัดระวัง เพราะเป็นพื้นที่โบราณสถานและชุมชน
ถาม: มีค่าเข้าชมโบราณสถานบ้านร่องไฮหรือไม่?
ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชมสำหรับการเดินชมพื้นที่โบราณสถานภายนอก
ถาม: ควรไปเที่ยวโบราณสถานบ้านร่องไฮช่วงเวลาใด?
ตอบ: ช่วงเช้าและช่วงเย็นเหมาะที่สุด เพราะอากาศไม่ร้อน แสงสวย และสามารถชมบรรยากาศริมกว๊านพะเยาได้ชัดเจน
ถาม: เที่ยวโบราณสถานบ้านร่องไฮแล้วไปที่ไหนต่อได้บ้าง?
ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่วัดติโลกอาราม อนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมือง วัดศรีโคมคำ ถนนชายกว๊าน หอวัฒนธรรมนิทัศน์ และกว๊านพะเยาได้สะดวก
ถาม: ติดต่อสอบถามข้อมูลพื้นที่โบราณสถานบ้านร่องไฮได้ที่ไหน?
ตอบ: สามารถสอบถามข้อมูลพื้นที่ได้ที่องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ใส โทร. 0-5488-9909
หมวดหมู่: ●ศิลปะ วัฒนธรรม และแหล่งมรดก
กลุ่ม: ●สถานที่ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ และอนุสาวรีย์
ปรับปรุงล่าสุด : 2 สัปดาห์ที่แล้ว




