โรงละครแห่งชาติ

Rating: 2.9/5 (8 votes)

วันเปิดทำการ: วันเสาร์ – วันอาทิตย์ (ช่วงฤดูกาลจัดแสดงมักอยู่ราวเดือนธันวาคม – เมษายน) และ/หรือรอบการแสดงตามประกาศของกรมศิลปากร

เวลาเปิดทำการ: ตามรอบการแสดง (แนะนำตรวจสอบตารางล่าสุดก่อนเดินทาง)

 

โรงละครแห่งชาติ ที่เที่ยวกรุงเทพ เป็นโรงมหรสพอยู่ในความดูแลของกรมศิลปากร จัดแสดง การละเล่น ละคร ฯลฯ ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ ระหว่างเดือนธันวาคมถึงเดือนเมษายน มีการแสดงศิลปะวัฒนธรรมไทย เช่น โขน ละคร บริเวณสนามหญ้าหน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร

 

กรมศิลปากร รับโอนกิจการ โขน ละคร และดนตรี จากสำนักพระราชวัง มาดำเนินการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2475 แต่เดิมยังไม่มีโรงละครแห่งชาติ มีแต่โรงแสดงของกรมศิลปากร ซึ่งเป็นหอประชุมเก่าของกรมศิลปากร เป็นอาคารสร้างด้วยไม้หลังคามุงด้วยสังกะสี

 

โดยจะตั้งอยู่ด้านขวาของพระที่นั่งศิวโมกขพิมานอันเป็นส่วนหนึ่งของหอสมุดและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ซึ่งพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล ได้ปรับปรุงหอประชุมขึ้นใหม่ โดยต่อมาได้มีการเปลี่ยนชื่อจาก หอประชุมกรมศิลปากร ให้เป็น “โรงละคอนศิลปากร” และเกิดเหตุเพลิงไหม้เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2503

 

โรงละครแห่งชาติ เริ่มสร้างในปีงบประมาณ พ.ศ. 2504 ถึง พ.ศ. 2508 โดยใช้งบประมาณค่าใช้จ่ายรวมเป็นเงินทั้งสิ้น 56,484,465 บาท โดยมี นายอิสสระ วิวัฒนานนท์ เป็นสถาปนิก และศาสตราจารย์ ดร.รชฎ กาญจนะวณิชย์ เป็นวิศวกรผู้ควบคุม ต่อมามีการดัดแปลงแก้ไข โดยมีหม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร เป็นสถาปนิกผู้แก้ไข โดยใช้งบประมาณจำนวน 41 ล้านบาท

 

เมื่อการก่อสร้างดำเนินมาได้ระยะหนึ่ง ทางคณะกรรมการก่อสร้างโรงละคร ได้กราบบังคมทูลเชิญเสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรโรงละครแห่งชาติที่กำลังก่อสร้าง ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงเสด็จพระราชดำเนินเมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2507 และโปรดเกล้าพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัยแนะนำแก้ไขเพิ่มเติมหลายประการ หลังจากนั้นโรงละครแห่งชาติแล้วเสร็จ และทำพิธีเปิดเป็นทางการได้ในวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2508 โดยมี จอมพล ถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรีเป็นผู้ประกอบพิธีเปิด

 

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรการแสดงนาฏศิลปไทยในวโรกาสพิธีเปิดโรงละครแห่งชาติ ในคืนวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2508 ซึ่งได้มีการจัดแสดงรวม 3 ชุด คือ 1. การรำดอกไม้เงินดอกไม้ทองถวายพระพร 2. การแสดงละครเรื่องสังข์ศิลป์ชัย ตอนชุบสังข์ศิลป์ชัย 3. โขนเรื่องรามเกียรติ์ ชุด รามาวตาร โดยนับเป็นปฐมฤกษ์ของการดำเนินกิจการโรงละครแห่งชาติตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

 

ในมุมคนเที่ยวจริง โรงละครแห่งชาติเป็นเหมือน “ประตูเข้าสู่ศิลปะการแสดงไทยแบบของแท้” เพราะตารางการแสดงของที่นี่มักมีทั้งโขน ละคร และดนตรีไทยให้เลือกตามฤดูกาลและโอกาสพิเศษ สิ่งที่ทำให้ประสบการณ์ต่างจากการดูคลิปหรือการแสดงเชิงท่องเที่ยวทั่วไปคือรายละเอียดของวงปี่พาทย์ องค์ประกอบเวที ภาษาท่ารำ และบรรยากาศของโรงมหรสพที่ตั้งใจรักษามาตรฐานแบบทางการ ผู้ชมจะได้สัมผัสทั้งความงาม ความประณีต และ “ระเบียบของศิลป์” ที่เป็นเอกลักษณ์ของนาฏศิลป์ไทย

 

ถ้าคุณวางทริปย่านเกาะรัตนโกสินทร์ โรงละครแห่งชาติสามารถเป็นแกนกลางของวันได้เลย เช้าเดินพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครหรือจุดประวัติศาสตร์แถวนั้น กลางวันพักกินข้าว แล้วบ่ายหรือเย็นค่อยเข้าชมการแสดงตามรอบที่ประกาศ ข้อดีคือเป็นกิจกรรมในร่มที่ช่วยรีเซ็ตพลังจากแดดกรุงเทพฯ ได้ดี และยังทำให้ทริปไม่ได้มีแค่การเดินวัดหรือถ่ายรูป แต่มี “การเสพวัฒนธรรมแบบมีชีวิต” แทรกอยู่ด้วย

 

เรื่องบัตรเข้าชม โดยทั่วไปโรงละครแห่งชาติจะมีราคาหลายระดับตามประเภทการแสดงและตำแหน่งที่นั่ง ตัวเลขที่พบได้บ่อยในประกาศของโรงละครคือช่วงประมาณ 200 / 150 / 100 / 60 บาท และบางการแสดงอาจมีเงื่อนไขพิเศษหรือเข้าชมฟรีแบบจำกัดสิทธิ์ ดังนั้นถ้าต้องการความชัวร์ แนะนำตรวจสอบรายการแสดงและราคาล่าสุดในระบบจำหน่ายบัตรของโรงละครก่อนเดินทาง เพื่อจะได้วางแผนเวลาและเลือกที่นั่งให้เหมาะกับผู้ร่วมทริป

 

การเดินทาง โรงละครแห่งชาติตั้งอยู่ย่านพระนคร ใกล้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร และโซนเมืองเก่า วิธีเดินทางที่ค่อนข้างตรงไปตรงมาสำหรับคนไม่อยากเผื่อรถติดมากคือใช้ MRT สายสีน้ำเงินแล้วต่อแท็กซี่/รถรับจ้างระยะสั้น หรือใช้รถโดยสารประจำทางที่วิ่งผ่านย่านสนามหลวง–พระนคร หากมาด้วยรถส่วนตัวควรเผื่อเวลาและตรวจสอบจุดจอดรถในละแวกใกล้เคียงล่วงหน้า โดยสามารถโทรสอบถามข้อมูลกับโรงละครแห่งชาติก่อนได้

 

ในเชิงประสบการณ์ โรงละครแห่งชาติไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ชมการแสดง แต่ทำหน้าที่เสมือน “ห้องเรียนวัฒนธรรมมีชีวิต” สำหรับผู้ชมทุกระดับ ตั้งแต่นักเรียน นักศึกษา ไปจนถึงนักท่องเที่ยวต่างชาติที่อยากเข้าใจรากฐานศิลปะการแสดงไทยอย่างเป็นระบบ การนั่งดูโขนหรือละครในโรงมหรสพแห่งนี้ จะทำให้เห็นความแตกต่างระหว่างการแสดงที่ออกแบบเพื่อเวทีโดยเฉพาะ กับการแสดงที่พบในงานเทศกาลหรือเวทีกลางแจ้ง เพราะที่นี่สามารถควบคุมแสง เสียง จังหวะ และบรรยากาศได้อย่างละเอียด ส่งผลให้ผู้ชมรับรู้ถึง “น้ำหนักของศิลปะ” ในแต่ละฉากได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

 

อีกมิติหนึ่งที่หลายคนอาจไม่ทันสังเกต คือบทบาทของโรงละครแห่งชาติในฐานะพื้นที่บ่มเพาะและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านนาฏศิลป์และดนตรีไทยให้คงอยู่ในระบบวิชาชีพ การแสดงจำนวนมากไม่ได้มีเป้าหมายเพียงความบันเทิง แต่เป็นการรักษามาตรฐานท่ารำ เพลงหน้าพาทย์ และรูปแบบการจัดแสดงตามแบบแผนที่สืบทอดกันมาอย่างเคร่งครัด สิ่งนี้ทำให้โรงละครแห่งชาติแตกต่างจากโรงละครทั่วไป และเป็นเหตุผลที่นักวิชาการ ศิลปิน และผู้สนใจศิลปะไทยมักยกให้ที่นี่เป็น “เวทีอ้างอิง” ของการแสดงไทยระดับชาติ

 

ในช่วงฤดูกาลท่องเที่ยวปลายปีถึงต้นปี (โดยเฉพาะเดือนธันวาคมถึงเมษายน) โรงละครแห่งชาติมักจัดรอบการแสดงในวันเสาร์–อาทิตย์ ควบคู่กับกิจกรรมการแสดงกลางแจ้งบริเวณสนามหญ้าหน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ซึ่งช่วยเปิดพื้นที่ให้คนทั่วไปเข้าถึงศิลปะการแสดงไทยได้ง่ายขึ้น บรรยากาศการชมการแสดงกลางแจ้งท่ามกลางสถาปัตยกรรมและพื้นที่ประวัติศาสตร์รอบเกาะรัตนโกสินทร์ ถือเป็นอีกประสบการณ์ที่ต่างจากการนั่งในฮอลล์ และเหมาะกับผู้ชมที่อยากซึมซับวัฒนธรรมไทยในบริบทเมืองเก่าอย่างเต็มรูปแบบ

 

ถ้าคุณอยากให้การมาดูการแสดง “คุ้มทั้งวัน” แบบไม่ต้องวิ่งหลายรอบ วิธีง่ายที่สุดคือใช้แนวคิดว่า โรงละครแห่งชาติเป็นแกนกลางของทริปเมืองเก่า แล้วค่อยวางสถานที่เที่ยวรอบ ๆ ให้พอดีกับรอบการแสดง เช่นเช้าเดินพิพิธภัณฑ์และสนามหลวง บ่ายเข้าชมการแสดง พอจบแล้วค่อยไปเดินท่าเตียนหรือท่ามหาราชเป็นการปิดท้าย การวางแผนแบบนี้ช่วยให้คุณได้ทั้งมุมประวัติศาสตร์ ศิลปะ และบรรยากาศเมืองเก่าครบในวันเดียว โดยไม่ต้องเร่งจนเหนื่อยเกินไป

 

ตัวอย่างแผนเที่ยว 1 วัน รอบโรงละครแห่งชาติ: ช่วงเช้าเริ่มต้นที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และบริบทของศิลปะการแสดงไทย จากนั้นเดินเล่นบริเวณสนามหลวงและถ่ายภาพสถาปัตยกรรมโดยรอบ ก่อนพักรับประทานอาหารกลางวันในย่านสำราญราษฎร์หรือถนนดินสอ จากนั้นช่วงบ่ายเดินทางไปโรงละครแห่งชาติเพื่อรับบัตรและเข้าชมการแสดงตามรอบที่เลือก การดูการแสดงในช่วงบ่ายช่วยให้ไม่เร่งรีบ และยังสามารถใช้เวลาหลังการแสดงเดินต่อไปยังวัดหรือพิพิธภัณฑ์ใกล้เคียงได้อีก ช่วงเย็นหากยังมีเวลา สามารถต่อทริปไปยังท่าเตียน วัดโพธิ์ หรือเดินเล่นริมแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อปิดท้ายวันด้วยบรรยากาศผ่อนคลายก่อนเดินทางกลับ

 

 

ตอบ: โดยข้อมูลที่พบได้บ่อยคือมีรอบเสาร์–อาทิตย์ช่วงประมาณเดือนธันวาคมถึงเดือนเมษายน และยังมีรอบ/รายการพิเศษตามประกาศ แนะนำตรวจสอบตารางล่าสุดก่อนเดินทาง

 

ตอบ: โดยทั่วไปซื้อตั๋วได้ทั้งทางระบบออนไลน์ของโรงละครแห่งชาติและที่เคาน์เตอร์จำหน่ายบัตร (ตามช่วงเวลาและเงื่อนไขของแต่ละการแสดง) ถ้าไม่ชัวร์โทรสอบถาม 0 2224 1342 หรือ 0 2221 0171

 

ตอบ: ดูได้ เพราะความสนุกของนาฏศิลป์ไทยอยู่ที่ท่ารำ ดนตรี และการเล่าเรื่องบนเวที ต่อให้ไม่รู้รายละเอียดทุกตอนก็ยังสัมผัสความงามและความอลังการได้

 

ตอบ: แนะนำเผื่ออย่างน้อย 20–30 นาที เพื่อรับบัตร หาเก้าอี้ และเข้าที่นั่งแบบไม่รีบ โดยเฉพาะวันที่มีคนเยอะหรือมีกรุ๊ปทัวร์