มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์

วันเปิดทำการ: วันจันทร์ – วันศุกร์ (สำนักงานมหาวิทยาลัย)

เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น. พักกลางวัน 12.00 – 13.00 น.

 

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ หรือมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ท่าพระจันทร์ (Thammasat University, Tha Prachan Campus) เป็นมหาวิทยาลัยเก่าแก่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ตั้งอยู่เลขที่ 2 ถนนพระจันทร์ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ก่อตั้งเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2477 โดยศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ภายใต้ชื่อเดิมว่า “มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง” เพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาแก่ประชาชนและส่งเสริมความรู้เรื่องประชาธิปไตย กฎหมาย การเมือง และเศรษฐกิจ ในปี พ.ศ. 2569 มหาวิทยาลัยมีอายุครบ 92 ปี โดยศูนย์ท่าพระจันทร์ยังคงเป็นพื้นที่สำคัญทั้งในด้านการศึกษา ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมการเมืองไทย มีสถานที่โดดเด่นอย่างตึกโดม ลานปรีดี ลานโพธิ์ หอประชุมใหญ่ และสวนประติมากรรมประวัติศาสตร์ธรรมศาสตร์กับการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย

 

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ มีความแตกต่างจากมหาวิทยาลัยทั่วไปตรงที่พื้นที่การศึกษาแห่งนี้ตั้งอยู่ท่ามกลางเขตเมืองเก่ากรุงเทพมหานคร บริเวณใกล้สนามหลวง พระบรมมหาราชวัง วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ และย่านการค้าริมแม่น้ำเจ้าพระยา ความสัมพันธ์ระหว่างมหาวิทยาลัยกับย่านท่าพระจันทร์จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเรียนการสอน แต่ครอบคลุมถึงวิถีชีวิตของนักศึกษา การค้าขายของชุมชน การเดินทางทางน้ำ การอนุรักษ์สถาปัตยกรรม และการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยตลอดหลายทศวรรษ

 

ผู้ที่เดินทางมายังมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์แห่งนี้จะสัมผัสบรรยากาศของสถานศึกษาที่มีเอกลักษณ์ทางสถาปัตยกรรม โดยเฉพาะกลุ่มอาคารเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาและตึกโดมซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำคัญของสถาบัน บริเวณโดยรอบเชื่อมต่อกับถนนพระจันทร์ ถนนมหาราช และถนนหน้าพระธาตุ ทำให้มหาวิทยาลัยเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์ และเป็นสถานที่ที่น่าสนใจสำหรับนักเรียน นักศึกษา นักวิจัย และผู้สนใจประวัติศาสตร์ร่วมสมัย

 

ประวัติของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เริ่มต้นภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ซึ่งทำให้ประเทศไทยเข้าสู่ระบอบการปกครองภายใต้รัฐธรรมนูญ ในช่วงเวลานั้น การศึกษาระดับอุดมศึกษายังเป็นโอกาสที่ประชาชนจำนวนมากเข้าถึงได้ยาก โดยเฉพาะกลุ่มผู้มีรายได้น้อยและประชาชนที่ประกอบอาชีพแล้ว แนวคิดการก่อตั้งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองจึงเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามขยายการศึกษาระดับสูงให้สอดคล้องกับสังคมการเมืองรูปแบบใหม่

 

ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัย เป็นบุคคลสำคัญในการผลักดันแนวคิดดังกล่าว ท่านเห็นว่าความรู้ไม่ควรเป็นสิทธิพิเศษของคนเพียงบางกลุ่ม แต่ควรเป็นโอกาสของประชาชนทั่วไป มหาวิทยาลัยจึงได้รับการออกแบบให้มีลักษณะเป็น “ตลาดวิชา” เปิดโอกาสให้ผู้สำเร็จการศึกษาตามคุณสมบัติที่กำหนด รวมถึงผู้ที่ประกอบอาชีพแล้ว สามารถเข้าศึกษาโดยไม่ต้องผ่านการสอบคัดเลือกแบบมหาวิทยาลัยทั่วไปในเวลานั้น

 

ในระยะแรก มหาวิทยาลัยกำหนดค่าเล่าเรียนในอัตราต่ำ จัดพิมพ์เอกสารคำสอนในราคาที่ประชาชนเข้าถึงได้ และไม่บังคับให้นักศึกษาต้องเข้าฟังคำบรรยายทุกครั้ง ผู้เรียนสามารถศึกษาด้วยตนเองและเข้าสอบตามกำหนด รูปแบบดังกล่าวทำให้ธรรมศาสตร์ได้รับการยอมรับว่าเป็นมหาวิทยาลัยเปิดแห่งแรกของประเทศไทย และกลายเป็นแบบอย่างสำคัญของแนวคิดการศึกษาที่ให้ความสำคัญกับโอกาสและความเสมอภาค

 

ปีแรกของการเปิดดำเนินการมีผู้สมัครเข้าศึกษาถึง 7,094 คน ซึ่งสะท้อนความต้องการเรียนรู้ของประชาชนอย่างชัดเจน หลักสูตรในช่วงเริ่มต้นประกอบด้วยหลักสูตรธรรมศาสตรบัณฑิตและวิชาการบัญชี โดยเฉพาะหลักสูตรธรรมศาสตรบัณฑิตที่ผสมผสานองค์ความรู้ด้านกฎหมาย การเมือง การปกครอง และเศรษฐศาสตร์ เพื่อสร้างผู้สำเร็จการศึกษาที่เข้าใจสังคมในมิติที่เชื่อมโยงกัน

 

พื้นที่ท่าพระจันทร์มีความสำคัญต่อการพัฒนามหาวิทยาลัยอย่างยิ่ง อาคารในยุคแรกมีพื้นฐานมาจากอาคารราชการและอาคารทหารเดิมที่ถูกปรับปรุงให้เหมาะสมกับการเรียนการสอน โดยเฉพาะการนำอาคาร 4 หลังมาเชื่อมต่อกันและสร้างอาคารส่วนกลางที่มียอดโดมอันเป็นเอกลักษณ์ ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้พื้นที่แห่งนี้กลายเป็นศูนย์กลางการศึกษาซึ่งมีรูปแบบอาคารแตกต่างจากวัด วัง และอาคารราชการที่อยู่โดยรอบ

 

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และบุคลากรที่เกี่ยวข้องมีบทบาทสำคัญต่อประวัติศาสตร์ประเทศ โดยเฉพาะความเชื่อมโยงกับขบวนการเสรีไทยซึ่งมีปรีดี พนมยงค์ เป็นผู้นำ ตึกโดมจึงไม่ได้มีความหมายเพียงฐานะอาคารการศึกษา แต่ยังเป็นสถานที่ที่เกี่ยวพันกับการดำเนินงานของขบวนการต่อต้านอำนาจญี่ปุ่นและการรักษาเอกราชของไทยในช่วงสงคราม

 

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 มหาวิทยาลัยเผชิญการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองหลายช่วง เหตุการณ์สำคัญครั้งหนึ่งเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2494 เมื่อพื้นที่มหาวิทยาลัยถูกกองทัพเข้าควบคุมภายหลังเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน นักศึกษาได้รวมตัวเรียกร้องให้คืนพื้นที่มหาวิทยาลัย และสามารถกลับเข้ามาใช้พื้นที่ได้ในปีเดียวกัน เหตุการณ์นี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำเรื่องการปกป้องสถานศึกษาของนักศึกษาและประชาคมธรรมศาสตร์

 

ใน พ.ศ. 2495 มีการเปลี่ยนชื่อมหาวิทยาลัยจาก “มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง” เป็น “มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์” ซึ่งเป็นชื่อที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน การเปลี่ยนชื่อดังกล่าวเกิดขึ้นภายใต้ความเปลี่ยนแปลงของระบบการศึกษาและบริบททางการเมืองไทย ขณะที่มหาวิทยาลัยยังคงพัฒนาการเรียนการสอนและขยายสาขาวิชาควบคู่กับการเติบโตของประเทศ

 

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ค่อย ๆ เปลี่ยนผ่านจากมหาวิทยาลัยระบบตลาดวิชาไปสู่ระบบการศึกษาที่มีการรับนักศึกษาตามหลักเกณฑ์และจำนวนที่กำหนด การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลให้รูปแบบการเรียนการสอนมีความเป็นระบบมากขึ้น ขณะเดียวกันคณะวิชาและหลักสูตรก็เริ่มมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านเพิ่มขึ้น ทั้งกฎหมาย รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ บัญชี บริหารธุรกิจ สังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์

 

ช่วงทศวรรษ 2510 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ กลายเป็นหนึ่งในศูนย์กลางสำคัญของกิจกรรมทางสังคมและการเมือง โดยเฉพาะการเคลื่อนไหวของนิสิตนักศึกษาและประชาชนเพื่อเรียกร้องรัฐธรรมนูญและประชาธิปไตย ลานโพธิ์และสนามฟุตบอลธรรมศาสตร์เป็นพื้นที่สำคัญของการชุมนุมที่นำไปสู่เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของประวัติศาสตร์การเมืองไทย

 

วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 เป็นอีกเหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เมื่อเกิดการใช้ความรุนแรงต่อผู้ชุมนุมซึ่งประกอบด้วยนักศึกษาและประชาชนภายในและบริเวณโดยรอบมหาวิทยาลัย เหตุการณ์ดังกล่าวนำมาซึ่งความสูญเสียและส่งผลต่อพัฒนาการทางการเมืองไทยอย่างลึกซึ้ง ปัจจุบันธรรมศาสตร์ยังคงจัดกิจกรรมรำลึกเพื่อให้สังคมได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์และตระหนักถึงความสำคัญของสิทธิมนุษยชนและการเคารพความแตกต่าง

 

ในวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2569 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จัดกิจกรรมครบรอบ 50 ปี เหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 ณ สวนประติมากรรมประวัติศาสตร์ธรรมศาสตร์กับการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย ภายในศูนย์ท่าพระจันทร์ โดยมีกิจกรรมรำลึกผู้เสียชีวิต การวางดอกไม้ การกล่าวรำลึก และกิจกรรมเรียนรู้ประวัติศาสตร์ สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยในการรักษาความทรงจำสาธารณะและส่งเสริมการเรียนรู้จากเหตุการณ์ในอดีต

 

เมื่อจำนวนคณะและนักศึกษาเพิ่มขึ้น พื้นที่ท่าพระจันทร์ซึ่งตั้งอยู่ในย่านเมืองเก่าไม่สามารถรองรับการขยายตัวได้ทั้งหมด มหาวิทยาลัยจึงพัฒนาศูนย์รังสิตในจังหวัดปทุมธานีให้เป็นพื้นที่การศึกษาขนาดใหญ่ รองรับการเรียนการสอนและการวิจัยในหลากหลายสาขาวิชา ต่อมายังมีศูนย์ลำปางและศูนย์พัทยา ทำให้มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์สามารถขยายบทบาททางการศึกษาออกไปนอกกรุงเทพมหานคร

 

แม้มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จะมีศูนย์การศึกษาหลายแห่ง แต่ศูนย์ท่าพระจันทร์ยังคงมีความสำคัญเป็นพิเศษในฐานะพื้นที่ดั้งเดิมของมหาวิทยาลัย อาคารประวัติศาสตร์ สถานที่รำลึก และการจัดการเรียนการสอนในหลักสูตรเฉพาะทางหลายหลักสูตรยังคงดำเนินอยู่ภายในพื้นที่แห่งนี้ ขณะเดียวกันกิจกรรมทางวิชาการ การประชุม การสัมมนา และกิจกรรมสาธารณะยังเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตมหาวิทยาลัย

 

ใน พ.ศ. 2558 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เปลี่ยนสถานะทางกฎหมายภายใต้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2558 ซึ่งกำหนดรูปแบบการบริหารจัดการมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ การเปลี่ยนสถานะนี้มีความสำคัญต่อระบบบริหาร บุคลากร งบประมาณ และการดำเนินภารกิจทางวิชาการของสถาบัน ขณะที่ธรรมศาสตร์ยังคงเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐที่มีพันธกิจด้านการศึกษา การวิจัย และการบริการสังคม

 

ผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ เกิดเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2443 ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ท่านเป็นนักกฎหมาย นักการเมือง และนักคิดคนสำคัญของประเทศไทย ได้รับการศึกษาด้านกฎหมายและเศรษฐศาสตร์จากประเทศฝรั่งเศส และมีบทบาทสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ตลอดจนการจัดตั้งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง

 

บทบาทของปรีดี พนมยงค์ ต่อธรรมศาสตร์สะท้อนความเชื่อว่าการศึกษาเป็นพื้นฐานสำคัญของสังคมประชาธิปไตย ประชาชนจำเป็นต้องมีความรู้เพื่อทำความเข้าใจสิทธิ หน้าที่ และโครงสร้างการปกครอง มหาวิทยาลัยจึงไม่ใช่เพียงสถานที่ฝึกอบรมบุคลากรเพื่อเข้าสู่อาชีพ แต่เป็นสถาบันที่ช่วยสร้างพลเมืองซึ่งมีความสามารถในการใช้เหตุผลและมีความรับผิดชอบต่อสังคม

 

นอกจากปรีดี พนมยงค์ แล้ว มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ยังเกี่ยวข้องกับบุคคลสำคัญจำนวนมากในประวัติศาสตร์ไทย เช่น ศาสตราจารย์ ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ นักเศรษฐศาสตร์และอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัย ผู้มีบทบาทสำคัญด้านเศรษฐกิจ การศึกษา และการพัฒนาสังคม ตลอดจนกุหลาบ สายประดิษฐ์ หรือศรีบูรพา นักเขียนและนักหนังสือพิมพ์ผู้มีความสำคัญต่อวงการวรรณกรรมและความคิดทางสังคมของไทย

 

ตึกโดมเป็นสถานที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งภายในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ อาคารได้รับการออกแบบจากการปรับปรุงอาคารเดิม 4 หลังให้เชื่อมต่อกัน โดยจิตรเสน (หมิว) อภัยวงศ์ และสร้างอาคารส่วนกลางสูง 3 ชั้น พร้อมยอดโดมทรงแปดเหลี่ยมที่โดดเด่นเหนือแนวหลังคา อาคารหันหน้าไปทางแม่น้ำเจ้าพระยาและกลายเป็นภาพจำของมหาวิทยาลัยนับตั้งแต่ยุคแรกของการก่อตั้ง

 

รูปทรงยอดโดมมีคำอธิบายที่เชื่อมโยงกับดินสอแปดเหลี่ยมซึ่งเหลาให้แหลมคม สื่อถึงภูมิปัญญาและการแสวงหาความรู้ ความหมายดังกล่าวทำให้ตึกโดมเป็นมากกว่าอาคารทางกายภาพ เพราะมีสถานะเป็นสัญลักษณ์ของความทรงจำร่วม ความผูกพันของศิษย์เก่า และอุดมการณ์ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

 

ลานปรีดีและอนุสรณ์สถานปรีดี พนมยงค์ เป็นพื้นที่รำลึกถึงผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัยและบทบาทของท่านต่อประเทศ บริเวณนี้มีความสำคัญทั้งต่อประชาคมธรรมศาสตร์และผู้สนใจประวัติศาสตร์ โดยเป็นสถานที่ที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลสำคัญกับแนวคิดการศึกษาของมหาวิทยาลัย ตลอดจนการส่งต่อคุณค่าของเสรีภาพ ความรู้ และความรับผิดชอบต่อสังคมสู่คนรุ่นต่อมา

 

หอประชุมใหญ่ธรรมศาสตร์เป็นอีกอาคารประวัติศาสตร์ที่สำคัญ การก่อสร้างเริ่มต้นในช่วงครบรอบ 20 ปีของมหาวิทยาลัย โดยมีพิธีวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2497 อาคารได้รับการออกแบบให้รองรับการประชุมและกิจกรรมขนาดใหญ่ของมหาวิทยาลัย ในอดีตใช้เป็นสถานที่จัดพิธีการ การบรรยาย และการประชุมสำคัญหลายประเภท ตลอดจนเป็นพื้นที่กิจกรรมทางสังคมและการเมืองในช่วงเหตุการณ์ประวัติศาสตร์

 

หอประชุมศรีบูรพา ซึ่งตั้งชื่อตามนามปากกาของกุหลาบ สายประดิษฐ์ มีความสำคัญต่อกิจกรรมทางวิชาการและวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัย ชื่อของหอประชุมสะท้อนการให้คุณค่ากับนักคิดและนักเขียนที่มีบทบาทต่อสังคมไทย และช่วยเชื่อมโยงประวัติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยกับพัฒนาการด้านวรรณกรรม สื่อมวลชน และเสรีภาพทางความคิด

 

ลานโพธิ์เป็นพื้นที่ทางประวัติศาสตร์ที่มีความสำคัญต่อการเคลื่อนไหวของนักศึกษา โดยเฉพาะการเรียกร้องรัฐธรรมนูญในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2516 และเหตุการณ์ทางการเมืองที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาต่อมา พื้นที่แห่งนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวการพัฒนาประชาธิปไตยไทย และแสดงให้เห็นว่าพื้นที่มหาวิทยาลัยสามารถเป็นทั้งสถานที่ศึกษาและพื้นที่แลกเปลี่ยนความคิดเห็นของสังคมได้ในเวลาเดียวกัน

 

สวนประติมากรรมประวัติศาสตร์ธรรมศาสตร์กับการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย เป็นพื้นที่สำหรับการรำลึกและเรียนรู้เหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ร่วมสมัยของประเทศไทย โดยเฉพาะเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 สถานที่แห่งนี้มีความหมายต่อครอบครัวผู้สูญเสีย นักศึกษา นักวิชาการ และประชาชนผู้สนใจศึกษาบทเรียนทางประวัติศาสตร์ การเดินชมควรเป็นไปด้วยความเคารพต่อความทรงจำและความสำคัญของสถานที่

 

หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และห้องสมุดที่เกี่ยวข้องกับคณะต่าง ๆ เป็นส่วนสำคัญของระบบสนับสนุนการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัย แหล่งทรัพยากรสารสนเทศเหล่านี้มีหนังสือ วารสาร ฐานข้อมูล และเอกสารวิชาการที่ใช้ประกอบการศึกษาและการวิจัย โดยการเข้าใช้บริการของบุคคลภายนอกต้องเป็นไปตามระเบียบและช่วงเวลาที่หน่วยงานกำหนด

 

อัตลักษณ์สำคัญของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ประกอบด้วยตราธรรมจักร พานรัฐธรรมนูญ สีเหลืองและสีแดง ตึกโดม และต้นหางนกยูงฝรั่ง ตราธรรมจักรมีธรรมจักรเป็นองค์ประกอบหลัก ขณะที่พานรัฐธรรมนูญซึ่งอยู่ตรงกลางสื่อถึงหลักการสำคัญด้านรัฐธรรมนูญและการปกครองภายใต้กฎหมาย สัญลักษณ์ดังกล่าวมีความเกี่ยวพันอย่างใกล้ชิดกับประวัติการก่อตั้งมหาวิทยาลัย

 

สีเหลืองและสีแดงเป็นสีประจำมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยสื่อถึงคุณค่าด้านธรรมะ ความเป็นธรรม และความเสียสละเพื่อส่วนรวม ส่วนต้นหางนกยูงฝรั่งหรือต้นยูงทองเป็นต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย มีความเชื่อมโยงกับเหตุการณ์ที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินมาทรงดนตรี ณ หอประชุมใหญ่ธรรมศาสตร์ และทรงปลูกต้นหางนกยูงฝรั่งบริเวณหน้าหอประชุม เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2506

 

เพลงพระราชนิพนธ์ “ยูงทอง” เป็นเพลงประจำมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ที่มีความสำคัญต่ออัตลักษณ์และความผูกพันของประชาคมมหาวิทยาลัย บทเพลงดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมและความทรงจำร่วมของชาวธรรมศาสตร์ ขณะที่เพลงอื่น ๆ เช่น เพลงโดมในดวงใจและเพลงสีเหลืองแดง ก็มีบทบาทต่อวัฒนธรรมและชีวิตนักศึกษาในช่วงเวลาต่าง ๆ

 

ประเพณีและกิจกรรมสำคัญของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีความเชื่อมโยงกับทั้งประวัติการก่อตั้งและชีวิตนักศึกษา วันสถาปนามหาวิทยาลัยตรงกับวันที่ 27 มิถุนายนของทุกปี เป็นโอกาสสำคัญในการรำลึกถึงผู้ประศาสน์การและทบทวนพัฒนาการของสถาบัน ขณะที่กิจกรรมทางวิชาการ การเสวนา และกิจกรรมศิษย์เก่าช่วยสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประชาคมธรรมศาสตร์ในแต่ละรุ่น

 

กิจกรรมรับนักศึกษาใหม่ พิธีไหว้ครู และกิจกรรมขององค์กรนักศึกษาเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างนักศึกษากับมหาวิทยาลัย รูปแบบและสถานที่จัดกิจกรรมอาจแตกต่างกันไปตามคณะและศูนย์การศึกษา การร่วมกิจกรรมเหล่านี้ช่วยให้นักศึกษาใหม่ได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ สัญลักษณ์ และวัฒนธรรมของสถาบัน ควบคู่กับการปรับตัวเข้าสู่การศึกษาระดับอุดมศึกษา

 

ความโดดเด่นด้านวิชาการของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เริ่มต้นจากกฎหมาย รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และการบริหารประเทศ ก่อนขยายสู่สาขาวิชาอื่นอย่างกว้างขวาง ปัจจุบันมหาวิทยาลัยเปิดการศึกษาทั้งด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ สุขภาพ ศิลปะ การสื่อสาร และนวัตกรรม โดยมีการจัดการเรียนการสอนกระจายอยู่ในศูนย์การศึกษาหลายแห่ง

 

สำหรับศูนย์ท่าพระจันทร์ หลักสูตรที่มีบทบาทสำคัญครอบคลุมการศึกษาด้านกฎหมาย การเมืองและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เศรษฐศาสตร์ บริหารธุรกิจ บัญชี การสื่อสาร สหวิทยาการ นวัตกรรม และการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาในสาขาเฉพาะทางหลายแขนง บางหลักสูตรจัดการเรียนการสอนสำหรับผู้ที่ทำงานแล้ว ขณะที่บางหลักสูตรเป็นหลักสูตรนานาชาติที่ใช้ภาษาอังกฤษในการศึกษา

 

การจัดการศึกษาของธรรมศาสตร์มีลักษณะสำคัญคือแต่ละคณะอาจมีหลักสูตรที่จัดการเรียนการสอนต่างศูนย์กัน เช่น คณะนิติศาสตร์มีการศึกษาทั้งที่ท่าพระจันทร์ ศูนย์รังสิต และศูนย์ลำปาง ขณะที่หลักสูตรบางแห่งของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี คณะรัฐศาสตร์ วิทยาลัยนวัตกรรม และวิทยาลัยสหวิทยาการระบุสถานที่เรียนเป็นท่าพระจันทร์อย่างชัดเจน นักศึกษาจึงควรพิจารณาสถานที่เรียนของหลักสูตรที่สนใจควบคู่กับชื่อคณะ

 

การศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาเป็นอีกบทบาทหนึ่งของศูนย์ท่าพระจันทร์ โดยมีหลักสูตรสำหรับผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีและผู้มีประสบการณ์ทำงาน เช่น หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต หลักสูตรรัฐศาสตรมหาบัณฑิต หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต หลักสูตรด้านเศรษฐศาสตร์ และหลักสูตรด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี การเรียนการสอนบางหลักสูตรจัดในวันทำงาน ขณะที่บางหลักสูตรจัดนอกเวลาราชการหรือวันหยุดสุดสัปดาห์

 

งานวิจัยและกิจกรรมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีความเชื่อมโยงกับการพัฒนาประเทศในหลายด้าน งานด้านกฎหมายและรัฐศาสตร์ให้ความสำคัญกับสถาบันการเมือง การบริหารภาครัฐ สิทธิมนุษยชน และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ งานด้านเศรษฐศาสตร์และบริหารธุรกิจเกี่ยวข้องกับนโยบายเศรษฐกิจ การเงิน การจัดการองค์กร และการเปลี่ยนแปลงของภาคธุรกิจ ส่วนงานด้านนวัตกรรมและสหวิทยาการส่งเสริมการบูรณาการความรู้ข้ามศาสตร์เพื่อแก้ไขปัญหาร่วมสมัย

 

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ยังมีบทบาทด้านบริการวิชาการแก่สังคมผ่านการสัมมนา การฝึกอบรม การเผยแพร่ผลงานวิจัย และการแลกเปลี่ยนความรู้กับหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และประชาชน กิจกรรมเหล่านี้ช่วยเชื่อมโยงองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยเข้ากับประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้นจริง ทั้งในระดับชุมชน ประเทศ และนานาชาติ

 

ความสัมพันธ์ระหว่างมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์กับชุมชนท่าพระจันทร์มีพัฒนาการยาวนาน ร้านอาหาร ร้านหนังสือ ตลาดพระเครื่อง ร้านบริการถ่ายเอกสาร และธุรกิจขนาดเล็กโดยรอบล้วนเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตนักศึกษาในแต่ละยุค ย่านท่าพระจันทร์จึงเป็นมากกว่าทำเลที่ตั้งของมหาวิทยาลัย แต่เป็นพื้นที่วัฒนธรรมเมืองที่สะท้อนการอยู่ร่วมกันของสถาบันการศึกษาและชุมชนเก่าแก่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา

 

บริเวณท่าพระจันทร์ยังมีวัฒนธรรมอาหารท้องถิ่นที่หลากหลาย ตั้งแต่อาหารตามสั่ง ก๋วยเตี๋ยว ขนมไทย ไปจนถึงร้านอาหารริมแม่น้ำและคาเฟ่ในอาคารเก่า นักศึกษาและผู้มาเยือนสามารถสัมผัสบรรยากาศของย่านการค้าเก่าแก่ซึ่งมีความผูกพันกับการเดินทางทางน้ำและการใช้ชีวิตของผู้คนในเขตพระนครมาอย่างยาวนาน

 

ในด้านการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เป็นจุดหมายที่น่าสนใจสำหรับผู้ต้องการศึกษาประวัติศาสตร์การศึกษาและประชาธิปไตยไทย การชมสถาปัตยกรรมของตึกโดม การทำความเข้าใจความหมายของลานโพธิ์ และการเรียนรู้เรื่องราวจากสถานที่รำลึกต่าง ๆ ช่วยให้ผู้มาเยือนได้มองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่จริงกับเหตุการณ์สำคัญของประเทศ

 

การเยี่ยมชมมหาวิทยาลัยควรเคารพการใช้งานพื้นที่ของนักศึกษาและบุคลากร เนื่องจากมหาวิทยาลัยเป็นสถานศึกษาที่เปิดดำเนินการจริง อาคารเรียน ห้องทำงาน ห้องประชุม ห้องสมุด และพื้นที่บางส่วนมีข้อกำหนดเกี่ยวกับการเข้าใช้ ผู้สนใจศึกษาดูงานเป็นหมู่คณะควรประสานหน่วยงานที่รับผิดชอบก่อนเดินทาง โดยเฉพาะการเข้าชมพื้นที่ภายในอาคารหรือการจัดกิจกรรมที่ต้องใช้สถานที่

 

การเดินทาง ไปมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ สามารถเดินทางได้หลายรูปแบบ ทั้งรถโดยสารประจำทาง เรือโดยสาร เรือข้ามฟาก รถไฟฟ้า MRT ต่อด้วยการเดินหรือระบบขนส่งอื่น และรถยนต์ส่วนตัว การเดินทางด้วยขนส่งสาธารณะเหมาะกับผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงการจราจรในเขตพระนคร โดยเฉพาะช่วงวันทำงานและช่วงเวลาที่มีงานกิจกรรมสำคัญภายในมหาวิทยาลัย

 

ผู้ที่เดินทางด้วยเรือด่วนเจ้าพระยาสามารถใช้ท่าเรือท่าช้างแล้วเดินต่อมาตามถนนมหาราช หรือเดินทางจากฝั่งธนบุรีผ่านท่าวังหลังเพื่อข้ามแม่น้ำมายังบริเวณท่าพระจันทร์ ทั้งนี้ควรตรวจสอบเส้นทางเดินเรือและท่าเรือที่เปิดให้บริการในวันที่เดินทาง เนื่องจากตารางเดินเรือและรูปแบบการจอดรับส่งอาจเปลี่ยนแปลงตามประเภทเรือและผู้ให้บริการ

 

สำหรับผู้โดยสารรถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงิน สามารถลงสถานีสนามไชยและใช้ทางออก 3 ก่อนเดินทางต่อเข้าสู่ย่านพระบรมมหาราชวังและท่าพระจันทร์ด้วยการเดินหรือใช้บริการรถโดยสารในพื้นที่ ระยะทางระหว่างสถานีกับมหาวิทยาลัยไม่ใช่ระยะเดินสั้นสำหรับทุกคน จึงควรวางแผนตามสภาพอากาศ เวลา และความสะดวกในการเดินทาง

 

ผู้ใช้รถยนต์ส่วนตัวสามารถกำหนดจุดหมายไปยังมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ถนนพระจันทร์ เขตพระนคร โดยเข้าพื้นที่ผ่านถนนสายสำคัญของกรุงรัตนโกสินทร์ อย่างไรก็ตามการจราจรบริเวณสนามหลวงและถนนโดยรอบอาจหนาแน่นในบางช่วงเวลา ส่วนการจอดรถภายในมหาวิทยาลัยขึ้นอยู่กับสิทธิการใช้พื้นที่และระเบียบของหน่วยงาน จึงควรติดต่อสถานที่ก่อนเดินทางหากมีความจำเป็นต้องใช้รถยนต์

 

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ยังสามารถจัดเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางศึกษาประวัติศาสตร์เขตพระนครร่วมกับสนามหลวง พระบรมมหาราชวัง วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร และย่านท่ามหาราชได้อย่างเหมาะสม โดยเฉพาะผู้สนใจสถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์ และการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทย

 

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อยู่ภายใต้การบริหารของศาสตราจารย์ ดร.ศุภสวัสดิ์ ชัชวาลย์ ในตำแหน่งอธิการบดี โดยศูนย์ท่าพระจันทร์ยังคงเป็นส่วนสำคัญของเครือข่ายการศึกษาและการบริหารงานมหาวิทยาลัย เปิดให้มีการจัดการเรียนการสอน การประชุม การบริการวิชาการ และกิจกรรมทางประวัติศาสตร์ตามภารกิจของแต่ละหน่วยงาน

 

ตลอดระยะเวลา 92 ปี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้เปลี่ยนผ่านจากมหาวิทยาลัยตลาดวิชาแห่งแรกของประเทศสู่มหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมศาสตร์หลากหลาย แต่คุณค่าที่ทำให้ศูนย์ท่าพระจันทร์มีความสำคัญยังคงอยู่ที่ประวัติศาสตร์ของการขยายโอกาสทางการศึกษา ความสัมพันธ์กับประชาธิปไตย และบทบาทในการเป็นพื้นที่เรียนรู้ของประชาชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ จึงไม่ใช่เพียงสถาบันอุดมศึกษาริมแม่น้ำเจ้าพระยา แต่เป็นส่วนหนึ่งของมรดกทางความคิด ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมร่วมสมัยของประเทศไทย

 

 

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่เลขที่ 2 ถนนพระจันทร์ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 ใกล้สนามหลวงและแม่น้ำเจ้าพระยา

 

ตอบ: ก่อตั้งเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2477 ภายใต้ชื่อเดิมว่ามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง และมีอายุครบ 92 ปีใน พ.ศ. 2569

 

ตอบ: ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ เป็นผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยมีแนวคิดสำคัญเรื่องการเปิดโอกาสทางการศึกษาแก่ประชาชน

 

ตอบ: เวลาทำการสำนักงานมหาวิทยาลัยตามประกาศ พ.ศ. 2569 คือวันจันทร์ถึงวันศุกร์ เวลา 08.30 – 16.30 น. พักเวลา 12.00 – 13.00 น. วันและเวลาเข้าชมสถานที่ภายในอาจแตกต่างกันตามระเบียบของแต่ละหน่วยงาน

 

ตอบ: การเข้าพื้นที่และการเยี่ยมชมขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของมหาวิทยาลัยและกิจกรรมในแต่ละวัน การเข้าชมอาคารหรือศึกษาดูงานเป็นหมู่คณะควรประสานหน่วยงานผู้รับผิดชอบก่อนเดินทาง

 

ตอบ: ตึกโดมเป็นอาคารประวัติศาสตร์และสัญลักษณ์สำคัญของมหาวิทยาลัย มีความเกี่ยวข้องกับการก่อตั้งสถาบัน ขบวนการเสรีไทย และความทรงจำทางประวัติศาสตร์ของประชาคมธรรมศาสตร์

 

ตอบ: มีหลักสูตรที่จัดการศึกษาในหลายสาขา เช่น กฎหมาย รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ บริหารธุรกิจ บัญชี วารสารศาสตร์ สหวิทยาการ และนวัตกรรม โดยแต่ละหลักสูตรมีระดับปริญญาและเงื่อนไขการรับสมัครแตกต่างกัน

 

ตอบ: สามารถเดินทางด้วยเรือด่วนเจ้าพระยา เรือข้ามฟากจากท่าวังหลัง รถโดยสารประจำทาง หรือ MRT สถานีสนามไชยแล้วต่อรถหรือเดินทางต่อมายังมหาวิทยาลัย รวมถึงเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว