ไส้อั่ว อาหารเหนือ

ไส้อั่ว เป็นอาหารภาคเหนือ ประเภทย่าง และรมควัน ส่วนใหญ่จะนิยมรับประทานเล่นกับข้าวเหนียว เครื่องเคียงจะเป็น พริกขี้หนูสด, หอมแดง และมะนาว ไส้อั่วเป็นอาหารเหนือที่มีรสชาติอร่อยเข้มข้นเผ็ดเล็กน้อย วัตถุดิบทำจากเนื้อหมูสับผสมกับพริกแกงคั่ว ปรุงรสเค็มนำ มีกลิ่นหอมของใบมะกรูด เป็นอาหารเหนือที่ถือได้ว่าเป็นไส้กรอกชนิดหนึ่ง ที่มีลักษณะขดเป็นวงกลมลักษณะคล้ายก้นหอย ซ้อนกันเป็นวงกลม ไส้อั่วที่กล่าวมา คนล้านนาเรียกว่า ไส้อั่วจิ๊น คือทำจากเนื้อหมู ส่วนไส้กรอกแบบอีสาน คนล้านนาเรียกว่า ไส้อั่วเข้า เพราะทำจากข้าวเป็นเครื่องปรุงหลัก

 

ไส้อั่ว บางแห่งจะเปลี่ยนจากหมูเป็นหน่อไม้ซอยละเอียด สำหรับชาวมุสลิม อาจดัดแปลงไปเป็นใช้เนื้อ และใช้ใส้เทียมแทน ส่วนที่มาของอาหารเหนือนี้มาจากในสมัยโบราณ ในช่วงเทศกาลมักจะมีงานบุญ และจะมีการล้มหมู ทำให้ให้มีเนื้อหมูเหลือเป็นจำนวนมาก บางครั้งนำมาประกอบอาหารไม่ทัน จึงเกิดจากภูมิปัญญาของชาวเหนือที่ต้องการถนอมอาหารป้องกันการเน่าเสีย โดยนำมาย่าง และตากแดดเพื่อเก็บไว้รับประทานในภายหลัง

 

- หมูสับติดมัน 1 ก.ก.

- เกลือป่น 1/2 ช้อนโต๊ะ

- เมล็ดผักชีคั่ว 1/2 ช้อนโต๊ะ

- ตะไคร้ 40 กรัม

- ข่า 40 กรัม

- กระเทียม 20 กรัม

- หอมแดง 100 กรัม

- พริกแห้ง 10 กรัม

- ใบมะกรูดซอย 10 ใบ

- ขมิ้น 20 กรัม

- ไส้อ่อน 1.5 เมตร

 

1. ตั้งครกใส่เกลือป่น 1/2 ช้อนโต๊ะลงไป ตามด้วย เมล็ดผักชีคั่ว 1/2 ช้อนโต๊ะ โขลกให้ละเอียด ใส่ตะไคร้ 4 0 กรัม ข่า 40 กรัม ขมิ้น 20 กรัม ตำให้ละเอียด

2. จากนั้นใส่ พริกแห้ง 10 กรัม ตำหยาบให้เข้ากัน จากนั้นใส่ หอมแดง 100 กรัม ตำให้ละเอียด

3. เตรียมหมูสับติดมัน 1 ก.ก. คลุกกับ ใบมะกรูดซอย 10 ใบ และเครื่องแกงที่ได้ทำเมื่อกี้ ปรุงรสด้วยน้ำมันหอย 2 ช้อนโต๊ะ จากนั้นทิ้งไว้ 1 ชั่วโมง

4. เตรียมไส้อ่อนโดยล้างให้สะอาด จากนั้นยัดใส้หมูที่พักไว้ลงไปในไส้อ่อน จากนั้นใช้ไม้จิ้มฟันเจาะเป็นรูเล็ก ๆ รอบ ๆ ไส้อั่ว เพื่อกันแตก จากนั้นย่างไฟอ่อน ๆ ระวังไหม้

 

- จะต้องใช้ไฟอ่อน ๆ สมัยก่อนนิยมย่างด้วยเตาถ่าน และคลุมกาบมะพร้าวให้เกิดควัน เมื่อสุกจะส่งกลิ่นหอมเครื่องสมุนไพรในน้ำพริกปนกับกลิ่นของการรมควัน  
 

 

ตอบ: ไส้อั่วคืออาหารพื้นเมืองภาคเหนือประเภทไส้กรอกย่าง ทำจากหมูสับติดมันคลุกกับพริกแกง สมุนไพร และใบมะกรูด แล้วยัดลงในไส้อ่อนก่อนนำไปย่างหรือรมควันจนสุกหอม

 

ตอบ: ไส้อั่วสะท้อนภูมิปัญญาการถนอมอาหารของชาวล้านนา โดยนำเนื้อหมูที่มีมากในช่วงงานบุญหรือเทศกาลมาปรุงกับสมุนไพร แล้วย่างหรือรมควันเพื่อยืดอายุการเก็บรักษา จึงเป็นทั้งอาหารประจำถิ่นและอาหารที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตชุมชน

 

ตอบ: ไส้อั่วมีรสเค็มนำ เผ็ดเล็กน้อย และมีกลิ่นหอมเด่นจากตะไคร้ ข่า ขมิ้น พริกแห้ง เมล็ดผักชี และใบมะกรูด เมื่อย่างด้วยไฟอ่อนจะมีกลิ่นรมควันเพิ่มขึ้น

 

ตอบ: ไส้อั่วจิ๊นคือไส้อั่วที่ทำจากเนื้อหมู ซึ่งเป็นรูปแบบที่คนทั่วไปรู้จักมากที่สุด ส่วนไส้อั่วเข้าเป็นชื่อที่คนล้านนาใช้เรียกไส้กรอกแบบอีสานที่มีข้าวเป็นส่วนผสมหลัก

 

ตอบ: หมูสับติดมันช่วยให้ไส้อั่วมีความชุ่มฉ่ำ ไม่แห้งแข็งหลังย่าง และช่วยพากลิ่นเครื่องแกงกับสมุนไพรให้กระจายทั่วเนื้อไส้อั่วได้ดีขึ้น

 

ตอบ: การใช้ไม้จิ้มฟันเจาะรูเล็ก ๆ รอบไส้อั่วช่วยระบายไอน้ำและไขมันระหว่างย่าง ลดโอกาสที่ไส้จะแตก และช่วยให้ไส้อั่วสุกสม่ำเสมอมากขึ้น

 

ตอบ: ควรย่างด้วยไฟอ่อนและพลิกบ่อย ๆ เพื่อให้ไส้อั่วสุกถึงด้านในโดยไม่ไหม้ด้านนอก หากใช้เตาถ่านจะได้กลิ่นหอมมากขึ้น และการรมควันอ่อน ๆ ด้วยกาบมะพร้าวช่วยเพิ่มกลิ่นแบบพื้นบ้าน

 

ตอบ: ไส้อั่วนิยมกินกับข้าวเหนียวร้อน ๆ แคบหมู พริกขี้หนูสด หอมแดง มะนาว และผักสดหรือผักพื้นบ้าน รสเผ็ดเค็มของไส้อั่วเข้ากันได้ดีกับข้าวเหนียวและเครื่องเคียงรสสด

 

ตอบ: สามารถดัดแปลงได้ โดยบางพื้นที่ใช้หน่อไม้ซอยละเอียดแทนหมู หรือสำหรับผู้ไม่รับประทานหมูอาจใช้เนื้อวัวแทนและใช้ไส้เทียม แต่ยังคงแนวคิดหลักของไส้อั่วคือการปรุงด้วยเครื่องแกงและสมุนไพรแล้วนำไปย่าง