ดอยม่อนจอง

Rating: 4.2/5 (5 votes)

วันเปิดทำการ: โดยทั่วไป “เปิดเป็นฤดูกาล” ช่วงเดือนพฤศจิกายน – กุมภาพันธ์ (ยึดตามประกาศ/ระบบจองและการบริหารจัดการของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อย แนะนำตรวจสอบสถานะก่อนเดินทางทุกครั้ง)

เวลาเปิดทำการ: ไม่มีเวลาเปิด–ปิดแบบสถานที่ท่องเที่ยวเมือง (โดยแนวปฏิบัติคือเข้าศูนย์ประสานงานก่อนเที่ยงของวันขึ้นดอย และเริ่มเดินเช้าเพื่อให้ถึงจุดกางเต็นท์ก่อนมืด)

 

ดอยม่อนจอง หรือที่หลายคนเรียกติดปากว่า “ภูเขาม่อนจอง” เป็นปลายทางเดินป่าระดับตำนานของโซนใต้เชียงใหม่ ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อย ความพิเศษของที่นี่ไม่ได้อยู่แค่ความสูงหรือวิวบนยอด แต่คือบรรยากาศของทิวเขาที่ทอดซ้อนกันยาวสุดตา ความเงียบของป่าที่ทำให้เราเดินช้าลงโดยอัตโนมัติ และ “โอกาสได้เห็นสัตว์ป่าที่เป็นสัญลักษณ์” อย่างกวางผา หรือที่ชาวเดินป่าชอบเรียกว่า “ม้าเทวดา” ซึ่งเป็นเหตุผลใหญ่ที่ทำให้หลายคนยอมเดินทางไกลและยอมเหนื่อยเพื่อขึ้นมาสัมผัสพื้นที่นี้ด้วยตัวเอง

 

พื้นที่ดอยม่อนจองอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อย ซึ่งครอบคลุมอำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ และเชื่อมต่อบางส่วนไปยังอำเภอสามเงา จังหวัดตาก ภูมิประเทศแถวนี้เป็นป่าภูเขาซับซ้อน อากาศเปลี่ยนเร็ว และสภาพทางเข้ามีข้อจำกัดตามฤดูกาล ทำให้ “ม่อนจอง” เป็นเส้นทางที่ต้องเคารพกติกาพื้นที่จริงจัง และเหมาะกับคนที่ตั้งใจมาเดินป่าแบบเรียนรู้ธรรมชาติ มากกว่ามาแบบแวะถ่ายรูปแล้วกลับ

 

ไฮไลต์ที่คนพูดถึงกันมากที่สุดคือ “กวางผา” สัตว์ป่าหายากที่อาศัยตามหน้าผาและสันเขา การพบเจอขึ้นอยู่กับจังหวะและความเงียบของเราเอง เพราะพื้นที่นี้ไม่ใช่สวนสัตว์ ไม่มีใครการันตีว่าไปแล้วต้องเห็น แต่สิ่งที่ทำได้คือช่วยเพิ่มโอกาสด้วยการเดินแบบไม่ส่งเสียงดัง ไม่วิ่ง ไม่เปิดเพลง ไม่ใช้โดรนรบกวน และไม่พยายาม “เข้าใกล้เพื่อถ่ายให้ชัด” เพราะความชัดของรูป ไม่คุ้มกับความเสี่ยงที่สัตว์จะตื่นตกใจหรือเปลี่ยนพฤติกรรมตามธรรมชาติของมัน

 

อีกช่วงเวลาที่ถูกยกให้เป็น “จังหวะทอง” คือเดือนธันวาคมถึงมกราคม เพราะมีโอกาสได้เห็นกุหลาบพันปีบานบนสันเขา รวมถึงอากาศเย็นจัดช่วงเช้า–ค่ำที่ทำให้ภาพทะเลหมอกและแสงเช้าดูคมชัดขึ้น แต่ก็ต้องแลกกับความหนาวจริงจัง โดยเฉพาะถ้าค้างแรม 1 คืน แนะนำให้เตรียมเสื้อกันหนาวที่เอาอยู่จริง ถุงนอนที่รองรับอุณหภูมิต่ำ และเสื้อกันลมที่ช่วยกันลมบนสันเขาได้ เพราะลมบนม่อนจองบางวันแรงแบบ “ยืนเฉย ๆ ก็หนาว”

 

สำหรับคนรักนก ที่นี่ก็เป็นพื้นที่ที่มีรายงานการพบนกหายากหลายชนิด เช่น เหยี่ยวนกเขาท้องขาว นกอินทรีแถบปีกดำ นกอินทรีเล็ก นกเปล้าท้องขาว นกมุ่นรกคอแดง นกเดินดงคอดำ และอีกหลายชนิดที่เจอได้ตามฤดูกาลและสภาพป่า ถ้าคุณตั้งใจมาดูนกจริง ๆ การมีไกด์ท้องถิ่นและการเดินแบบไม่เร่งจะช่วยให้ “เห็นมากกว่าเดินผ่าน” อย่างชัดเจน

 

เรื่องสำคัญที่ต้องรู้ก่อนวางแผนคือ ดอยม่อนจองเป็นพื้นที่ควบคุมการท่องเที่ยว ต้องติดต่อขออนุญาตและปฏิบัติตามกติกาของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อย โดยทั่วไปนักท่องเที่ยวจะประสานงานผ่านศูนย์บริการนักท่องเที่ยวดอยม่อนจอง (ชุมชน) เพื่อจัดการเรื่องรอบขึ้นดอย รถรับส่ง 4WD ลูกหาบ และเจ้าหน้าที่/ผู้นำทางตามเงื่อนไขที่พื้นที่กำหนด และควรตรวจสอบว่า “ช่วงที่คุณจะไป” ยังเปิดเส้นทางอยู่หรือไม่ เพราะบางปีอาจปิดเพื่อฟื้นฟูหรือปิดจากสภาพอากาศเพื่อความปลอดภัย

 

การเดินทาง หากเริ่มจากตัวเมืองเชียงใหม่ เส้นทางหลักคือใช้ทางหลวงหมายเลข 108 (เชียงใหม่–จอมทอง–ฮอด) จากนั้นแยกซ้ายที่อำเภอฮอดเข้าทางหลวงหมายเลข 1099 ไปยังตัวอำเภออมก๋อย แล้ววิ่งต่อไปตามเส้น 1099 อีกราว 40 กิโลเมตรจะถึง “หน่วยมูเซอ” ซึ่งเป็นจุดประสานงานสำคัญของเขตรักษาพันธุ์ฯ จากหน่วยมูเซอไปยังจุดเริ่มเดิน/ศูนย์บริการชุมชนบางช่วงจะเป็นทางลูกรังแคบ คดเคี้ยวริมผา และโดยทั่วไป “ต้องใช้รถขับเคลื่อน 4 ล้อ” พร้อมคนขับชำนาญทางเพื่อความปลอดภัย

 

ถ้าคุณเดินทางด้วยรถโดยสารประจำทาง จากอำเภอเมืองเชียงใหม่จะมีคิวรถจากประตูช้างเผือกไปอมก๋อย (เวลาอาจเปลี่ยนได้ตามรอบเดินรถจริงในแต่ละช่วง) แล้วค่อยประสานรถรับส่ง 4WD ในพื้นที่ต่อไป จุดนี้แนะนำให้ซื้อเสบียงหลักในตัวอำเภออมก๋อยให้ครบ เพราะหลังจากเข้าสู่โซนหน่วย/ชุมชนแล้วร้านค้าจะมีจำกัดมาก และความพร้อมของสัญญาณโทรศัพท์ก็ไม่แน่นอน

 

แผนการเดินขึ้นดอย “แบบเช้าเย็นกลับ” ทำได้ในทางเทคนิค แต่เหนื่อยมากและต้องเริ่มเดินเช้ามาก ๆ (โดยแนวคิดคือ 06.30 น. เป็นอย่างน้อย) ถ้าต้องการเดินแบบพอดีแรงและมีเวลาซึมซับวิว แนะนำรูปแบบ 2 วัน 1 คืนจะเหมาะกว่า เพราะได้คุมเวลาเดินให้ถึงจุดกางเต็นท์ก่อนมืด มีเวลาจัดแคมป์ พักร่าง และตื่นมารับแสงเช้าบนสันเขาแบบไม่ต้องรีบ

 

สิ่งที่ควรเตรียมแบบไม่ควรต่อรองคือรองเท้าเดินป่าที่ยึดเกาะดี ถุงกันทาก/สเปรย์กันแมลง (โดยเฉพาะปลายฝนต้นหนาว) เสื้อกันฝนแบบไม่อมลม น้ำดื่มให้พอสำหรับช่วงที่ไม่มีจุดเติมน้ำ อาหารพกพาที่ทำง่าย ไฟฉายคาดหัว แบตสำรอง และถุงขยะส่วนตัว เพราะกติกาพื้นที่เดินป่าหลายจุดจะเน้น “ขยะต้องออกจากป่าทั้งหมด” เพื่อไม่เพิ่มภาระให้พื้นที่และชุมชน

 

ด้านความปลอดภัย ดอยม่อนจองเป็นพื้นที่ที่อากาศเปลี่ยนเร็ว หมอกลงไว และอุณหภูมิตกช่วงค่ำอย่างชัดเจน การเคารพเวลาตัดสินใจกลับ การเดินเป็นกลุ่ม และการทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่/ผู้นำทางเป็นเรื่องจำเป็น ไม่ควรแยกเดี่ยว ไม่ควรเดินลัด และไม่ควร “เร่งเอายอด” หากสภาพอากาศไม่เป็นใจ เพราะในป่าจริง ๆ ความช้าบางครั้งคือความปลอดภัย

 

ถ้าพูดในมุม “ท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ” ม่อนจองเป็นพื้นที่ที่มีสัตว์ป่าและความเปราะบางสูง นี่คือกติกาง่าย ๆ ที่ช่วยกันได้ทันที: ไม่ให้อาหารสัตว์ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ใช้โดรนรบกวน ไม่ทิ้งเศษอาหาร/พลาสติก ไม่เก็บดอกไม้หรือพืชป่า และไม่พยายามเข้าใกล้กวางผาเพื่อถ่ายภาพ เพราะการรบกวนเล็ก ๆ ของเรา อาจกลายเป็นผลกระทบใหญ่ต่อพฤติกรรมสัตว์ในระยะยาวได้

 

สุดท้าย ถ้าคุณถามว่าม่อนจองเหมาะกับใคร คำตอบคือเหมาะกับคนที่อยากได้ประสบการณ์เดินป่าที่ “จริง” ทั้งทาง ทั้งอากาศ และกติกาพื้นที่ และพร้อมให้ความร่วมมือกับชุมชนและเจ้าหน้าที่เพื่อให้การท่องเที่ยวอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้แบบไม่ทำร้ายกัน หากคุณมาด้วยทัศนคติแบบนี้ ดอยม่อนจองจะให้ความทรงจำที่คมมาก ทั้งวิว ทั้งความเหนื่อยที่มีความหมาย และความสงบที่หาไม่ได้จากทริปที่ขับรถไปถึงจุดชมวิวแล้วจบ

 

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดเป็นฤดูกาลช่วงพฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ แต่ต้องยึดประกาศและระบบจอง/การบริหารจัดการของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อยในปีนั้น ๆ ก่อนวางแผนเดินทาง

 

ตอบ: ต้องขออนุญาตและปฏิบัติตามกติกาพื้นที่ โดยแนะนำให้ประสานผ่านศูนย์บริการนักท่องเที่ยวดอยม่อนจอง (ชุมชน) เพื่อจัดการเรื่องรอบขึ้นดอย รถ 4WD ลูกหาบ และผู้นำทางตามเงื่อนไขที่กำหนด

 

ตอบ: ทำได้แต่เหนื่อยมากและต้องเริ่มเดินเช้ามาก ๆ หากอยากเดินแบบพอดีแรงและมีเวลาเก็บบรรยากาศ แนะนำ 2 วัน 1 คืนจะเหมาะกว่า

 

ตอบ: โดยมากอยู่ช่วงธันวาคม–มกราคม (ขึ้นกับสภาพอากาศของปีนั้น) และอากาศจะหนาวจัด ควรเตรียมชุดกันหนาวและถุงนอนที่รองรับอุณหภูมิต่ำ

 

ตอบ: ควรหยุดดูเงียบ ๆ รักษาระยะ ไม่เข้าใกล้ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ใช้แฟลช/โดรนรบกวน และไม่ให้อาหาร เพื่อไม่เปลี่ยนพฤติกรรมสัตว์ป่าตามธรรมชาติ