วัดท่ามะเกี๋ยง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วัดท่ามะเกี๋ยง ตั้งอยู่หมู่ 4 บ้านท่ามะเกี๋ยง ตำบลสันทราย อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2395 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2476 โดยมีพระอธิการเจริญ สุภทฺโท เป็นเจ้าอาวาส วัดแห่งนี้เป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนบ้านท่ามะเกี๋ยงและเป็นวัดเก่าแก่ของตำบลสันทรายที่มีประวัติยาวนานกว่า 170 ปี ตั้งอยู่ในชุมชนที่มีความสัมพันธ์กับลำน้ำแม่โก๋น พื้นที่เกษตรกรรม เส้นทางหมู่บ้าน และวิถีพระพุทธศาสนาแบบล้านนาของอำเภอพร้าวอย่างใกล้ชิด

 

บ้านท่ามะเกี๋ยงเป็นหมู่บ้านหมู่ 4 ของตำบลสันทราย อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ ชื่อหมู่บ้านมีความสัมพันธ์กับภูมิประเทศและพืชพื้นเมืองในพื้นที่ คำว่า “ท่า” สื่อถึงทางลงหรือบริเวณท่าน้ำ ส่วน “มะเกี๋ยง” เป็นชื่อไม้พื้นเมืองเนื้ออ่อนในตระกูลเดียวกับต้นหว้า ผลสุกมีรสหวานอมเปรี้ยว ชื่อบ้านท่ามะเกี๋ยงจึงสะท้อนภาพของชุมชนที่สัมพันธ์กับทางลงสู่ท่าน้ำแม่โก๋น ต้นไม้พื้นถิ่น แหล่งน้ำ และพื้นที่ทำกินของคนในหมู่บ้าน วัดท่ามะเกี๋ยงจึงเป็นวัดที่ชื่อผูกกับภูมิท้องถิ่นอย่างชัดเจน

 

ตำบลสันทราย อำเภอพร้าว เป็นพื้นที่ชุมชนชนบทล้านนาที่มีหมู่บ้านหลายแห่งตั้งอยู่ในภูมิประเทศซึ่งเชื่อมโยงกับลำน้ำ แหล่งน้ำ ถนนท้องถิ่น พื้นที่นา และพื้นที่เกษตรกรรม บ้านท่ามะเกี๋ยงอยู่ในโครงสร้างชีวิตแบบนี้เช่นกัน วัดท่ามะเกี๋ยงจึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา แต่เป็นพื้นที่กลางของหมู่บ้านที่เชื่อมโยงคน บ้าน น้ำ นา ถนน โรงเรียน และความศรัทธาเข้าด้วยกันอย่างเป็นธรรมชาติ

 

การได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2395 ทำให้วัดท่ามะเกี๋ยงเป็นหนึ่งในวัดเก่าแก่ของพื้นที่พร้าว อายุของวัดยาวนานกว่าศตวรรษครึ่งและสะท้อนว่าชุมชนบ้านท่ามะเกี๋ยงมีรากฐานทางศาสนาและสังคมที่มั่นคงมาอย่างต่อเนื่อง การตั้งวัดในชุมชนล้านนาไม่ได้เกิดขึ้นจากการสร้างอาคารเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยความร่วมมือของพระสงฆ์ ผู้นำชุมชน คณะศรัทธา ที่ดิน และความพร้อมของชาวบ้าน วัดจึงเป็นหลักฐานของการรวมตัวและแรงศรัทธาของผู้คนในหมู่บ้าน

 

การได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2476 เป็นหมุดหมายสำคัญของวัดท่ามะเกี๋ยง เพราะวิสุงคามสีมาเป็นเขตสำหรับประกอบสังฆกรรมตามพระธรรมวินัย การมีวิสุงคามสีมาแสดงถึงความพร้อมของวัดในฐานะศาสนสถานที่รองรับกิจกรรมสำคัญของคณะสงฆ์และชุมชน เมื่อพิจารณาร่วมกับปีตั้งวัด พ.ศ. 2395 จะเห็นว่าวัดท่ามะเกี๋ยงมีทั้งรากประวัติศาสตร์ที่ยาวนานและพัฒนาการทางศาสนสถานที่ต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน

 

พระอธิการเจริญ สุภทฺโท เป็นเจ้าอาวาสวัดท่ามะเกี๋ยง มีบทบาทในการดูแลวัด นำพาศาสนกิจ และประสานความสัมพันธ์ระหว่างพระสงฆ์กับชาวบ้าน วัดชุมชนเก่าแก่เช่นวัดท่ามะเกี๋ยงดำรงอยู่ได้ด้วยความร่วมมือของพระสงฆ์ คณะกรรมการวัด ผู้นำหมู่บ้าน ผู้สูงอายุ โรงเรียน และคณะศรัทธาในพื้นที่ การดูแลวัดจึงไม่ใช่เพียงการดูแลสถานที่ แต่เป็นการรักษาความต่อเนื่องของพระพุทธศาสนาและกิจกรรมชุมชนที่ผูกพันกับชีวิตประจำวันของผู้คน

 

วัดท่ามะเกี๋ยงมีความหมายต่อชุมชนหลายด้าน ด้านศาสนา วัดเป็นสถานที่ให้ชาวบ้านเข้ามาไหว้พระ ทำบุญ ถวายภัตตาหาร ถวายสังฆทาน ฟังธรรม รักษาศีล และร่วมพิธีกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ด้านสังคม วัดเป็นพื้นที่กลางที่ชาวบ้านใช้พบปะ ช่วยกันจัดงาน และร่วมแรงร่วมใจในโอกาสต่าง ๆ ด้านวัฒนธรรม วัดช่วยสืบต่อประเพณีล้านนา งานบุญตามฤดูกาล และความทรงจำของบ้านท่ามะเกี๋ยงให้ดำรงอยู่ในชีวิตประจำวัน

 

บรรยากาศของวัดท่ามะเกี๋ยงเป็นบรรยากาศของวัดบ้านที่สงบ เรียบง่าย และใกล้ชิดกับวิถีชีวิตของชาวบ้าน จุดสำคัญของการมาเยือนคือการไหว้พระ ทำบุญ ฟังธรรม และสัมผัสความเป็นวัดชุมชนในตำบลสันทราย ผู้มาเยือนจะเข้าใจคุณค่าของวัดได้ชัดขึ้นเมื่อมองวัดควบคู่กับบ้านเรือน ถนนหมู่บ้าน โรงเรียน พื้นที่เกษตรกรรม และลำน้ำแม่โก๋น เพราะทั้งหมดนี้คือบริบทที่ทำให้วัดท่ามะเกี๋ยงเป็นวัดที่มีชีวิตอยู่จริงในชุมชน

 

ชุมชนบ้านท่ามะเกี๋ยงมีความเกี่ยวข้องกับการศึกษาและกิจกรรมเยาวชนในพื้นที่ วัดท่ามะเกี๋ยงเคยใช้เป็นสถานที่จัดกิจกรรมอบรมคุณธรรมจริยธรรมของเด็กนักเรียนและเด็กปฐมวัยในสังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลสันทราย กิจกรรมลักษณะนี้สะท้อนบทบาทของวัดในฐานะพื้นที่เรียนรู้ทางจิตใจและคุณธรรมของชุมชน ไม่ได้จำกัดบทบาทอยู่เพียงการประกอบพิธีกรรมของผู้ใหญ่ แต่ยังเชื่อมโยงกับการปลูกฝังคุณธรรมแก่คนรุ่นใหม่

 

บทบาทด้านการอบรมคุณธรรมทำให้วัดท่ามะเกี๋ยงมีความสำคัญต่อสังคมร่วมสมัยมากขึ้น วัดไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ที่คนมาทำบุญในวันพระหรือวันสำคัญเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้เรื่องจิตสำนึก การอยู่ร่วมกันในสังคม ความรับผิดชอบ ความกตัญญู และการปฏิบัติตนตามหลักคุณธรรมพื้นฐาน ภาพนี้ทำให้วัดท่ามะเกี๋ยงเป็นวัดชุมชนที่ยังทำงานร่วมกับโรงเรียน หน่วยงานท้องถิ่น และครอบครัวในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง

 

งานกฐิน ผ้าป่า วันพระ เข้าพรรษา ออกพรรษา งานบุญอุทิศส่วนกุศล และงานบุญตามวิถีชุมชนล้านนา เป็นกิจกรรมที่ทำให้วัดท่ามะเกี๋ยงยังคงมีชีวิตอยู่ในปฏิทินประจำปีของหมู่บ้าน งานเหล่านี้ช่วยให้ชาวบ้านกลับเข้าวัด สนับสนุนพระสงฆ์ บำรุงศาสนสถาน จัดเตรียมกองทาน รวมญาติ และสืบต่อความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัว เครือญาติ และคณะศรัทธา วัดจึงเป็นพื้นที่ที่ศาสนา ประเพณี และความสามัคคีของบ้านท่ามะเกี๋ยงมาบรรจบกันอย่างเป็นธรรมชาติ

 

ชื่อท่ามะเกี๋ยงยังช่วยเปิดมุมมองให้ผู้มาเยือนเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับภูมิประเทศรอบชุมชน เพราะคำว่า “ท่า” ทำให้มองเห็นพื้นที่ลงสู่แหล่งน้ำ ส่วนคำว่า “มะเกี๋ยง” ทำให้มองเห็นไม้พื้นถิ่นที่เคยมีความหมายกับภูมิทัศน์ของหมู่บ้าน เมื่อวัดใช้ชื่อเดียวกับหมู่บ้าน วัดจึงเป็นเหมือนพื้นที่ที่เก็บรักษาชื่อ ประวัติ และความทรงจำทางภูมิท้องถิ่นไว้ในชีวิตประจำวันของผู้คน

 

ตำบลสันทรายมีเส้นทางชุมชนและหมู่บ้านใกล้เคียงหลายแห่ง เช่น บ้านสันปง บ้านท่ามะเกี๋ยงเหนือ บ้านห้วยส้าน บ้านหนองปิด และบ้านสันทราย ถนนท้องถิ่นหลายสายเชื่อมโยงหมู่บ้านเหล่านี้เข้าหากัน ทำให้วัดท่ามะเกี๋ยงสามารถเป็นจุดหนึ่งของเส้นทางวัดชุมชนในตำบลสันทรายได้ดี ผู้ที่เดินทางมาไหว้พระสามารถมองเห็นทั้งวัด บ้าน โรงเรียน ถนน ลำน้ำ และพื้นที่เกษตรกรรมในภาพเดียวกัน ซึ่งเป็นเสน่ห์ของการเที่ยววัดในอำเภอพร้าว

 

จุดเด่นของวัดท่ามะเกี๋ยงอยู่ที่ความเป็นวัดเก่าแก่ของบ้านท่ามะเกี๋ยง การได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดตั้งแต่ พ.ศ. 2395 การได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาใน พ.ศ. 2476 และการยังคงเป็นพื้นที่ศาสนาและการเรียนรู้ของชุมชนในปัจจุบัน วัดแห่งนี้ไม่ได้โดดเด่นด้วยความใหญ่โตแบบแหล่งท่องเที่ยวกระแสหลัก แต่โดดเด่นด้วยความเป็นวัดบ้านที่มีรากประวัติศาสตร์ยาวนานและมีความสัมพันธ์กับชีวิตจริงของผู้คนในตำบลสันทราย

 

สิ่งที่ควรสักการะเมื่อเดินทางมาวัดท่ามะเกี๋ยงคือพื้นที่ไหว้พระและพื้นที่ประกอบศาสนกิจของวัด การเดินชมควรทำอย่างสำรวม ใช้เวลาอย่างสงบ และให้ความเคารพต่อพระสงฆ์กับผู้มาทำบุญในพื้นที่ บรรยากาศวัดชุมชนเช่นนี้เหมาะกับการไหว้พระ ทำบุญ พักใจ และเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับหมู่บ้านมากกว่าการท่องเที่ยวแบบเร่งรีบ

 

วัดท่ามะเกี๋ยงเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจวัดชุมชนล้านนา วัดเก่าในอำเภอพร้าว ประวัติบ้านท่ามะเกี๋ยง วิถีชุมชนตำบลสันทราย และเส้นทางไหว้พระแบบสงบ ผู้ที่ต้องการเข้าใจพร้าวในมิติของหมู่บ้านและวิถีท้องถิ่นจะได้เห็นภาพที่แตกต่างจากการเที่ยวเฉพาะวัดใหญ่หรือแหล่งท่องเที่ยวหลัก เพราะวัดท่ามะเกี๋ยงสะท้อนความเรียบง่ายของวัดบ้านที่อยู่คู่ผู้คนมาอย่างยาวนาน

 

เส้นทางเที่ยวเชื่อมโยงจากวัดท่ามะเกี๋ยงสามารถเริ่มจากการไหว้พระที่วัด แล้วต่อไปยังวัดในตำบลสันทรายและตัวอำเภอพร้าว เช่น วัดสันทราย วัดหนองปิด วัดสันปง วัดกลางเวียง วัดขามสุ่ม วัดป่าเสี้ยว วัดแม่กอย วัดหนองอ้อ และวัดทุ่งหลวง หากต้องการขยายเส้นทางไปตำบลแม่ปั๋ง สามารถต่อไปยังวัดดอยแม่ปั๋ง วัดพระธาตุดอยนะโม วัดแม่ปั๋ง และน้ำตกม่อนหินไหลได้

 

สำหรับผู้ที่สนใจธรรมชาติและวัดสายศรัทธาในอำเภอพร้าว สามารถจัดวัดท่ามะเกี๋ยงร่วมกับน้ำตกม่อนหินไหล อ่างเก็บน้ำแม่สะลวม วัดดอยแม่ปั๋ง หรือวัดพระธาตุดอยนะโมในแผนเดินทางแบบเต็มวัน เส้นทางนี้จะทำให้เห็นทั้งวัดชุมชน วัดดอย พระธาตุ ธรรมชาติ ลำน้ำ และพื้นที่เกษตรกรรมของพร้าวในมิติเดียวกัน เหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวแบบค่อย ๆ อ่านภูมิท้องถิ่นไปพร้อมกับการไหว้พระ

 

การเดินทาง ไปวัดท่ามะเกี๋ยงเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น จากตัวเมืองเชียงใหม่สามารถเดินทางตามเส้นทางเชียงใหม่–แม่โจ้–พร้าว เข้าสู่พื้นที่อำเภอพร้าว แล้วต่อไปยังตำบลสันทรายและบ้านท่ามะเกี๋ยง หมู่ 4 ควรตั้งปลายทางในแผนที่เป็น “วัดท่ามะเกี๋ยง ตำบลสันทราย อำเภอพร้าว” เพื่อแยกจากสถานที่ชื่อคล้ายกันในพื้นที่อื่น การใช้รถส่วนตัวจะสะดวกต่อการเชื่อมต่อไปยังวัดใกล้เคียง ร้านอาหาร ที่พัก และแหล่งธรรมชาติของอำเภอพร้าว

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการไปวัดท่ามะเกี๋ยงคือช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายแก่ ๆ เพราะอากาศไม่ร้อนจัดและเหมาะกับการไหว้พระ ทำบุญ เดินชมวัด และถ่ายภาพบรรยากาศอย่างสำรวม หากต้องการสัมผัสบรรยากาศงานบุญ ควรติดตามช่วงกฐิน ผ้าป่า เข้าพรรษา ออกพรรษา หรือวันพระในชุมชน ส่วนการเที่ยวทั่วไปสามารถจัดเส้นทางครึ่งวันร่วมกับวัดในตัวอำเภอพร้าว หรือจัดเป็นเส้นทางเต็มวันต่อไปยังตำบลแม่ปั๋งและแหล่งธรรมชาติใกล้เคียงได้

 

ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ ใช้เสียงเบา ไม่รบกวนพระสงฆ์หรือผู้มาทำบุญ และไม่เข้าเขตกุฏิสงฆ์หรือพื้นที่ส่วนตัวของวัดโดยไม่ได้รับอนุญาต หากมีพิธีกรรม งานบุญ หรือกิจกรรมของชุมชน ควรให้ความสำคัญกับชาวบ้านและคณะศรัทธาในพื้นที่ก่อน การถ่ายภาพควรทำอย่างสำรวม โดยเฉพาะบริเวณพื้นที่ไหว้พระและจุดประกอบศาสนกิจ เพราะวัดท่ามะเกี๋ยงยังเป็นสถานที่ปฏิบัติศาสนกิจจริงของชาวบ้าน

 

ในภาพรวม วัดท่ามะเกี๋ยงเป็นวัดชุมชนเก่าแก่ของตำบลสันทราย อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ มีประวัติได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2395 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2476 มีพระอธิการเจริญ สุภทฺโทเป็นเจ้าอาวาส และยังคงทำหน้าที่เป็นพื้นที่ศรัทธา การทำบุญ และการเรียนรู้คุณธรรมของชุมชน วัดแห่งนี้สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างชื่อหมู่บ้าน ลำน้ำแม่โก๋น พืชพื้นถิ่น พื้นที่เกษตรกรรม และวิถีพระพุทธศาสนาแบบล้านนาได้อย่างชัดเจน เป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ต้องการเที่ยววัดชุมชนอย่างสงบและเข้าใจอำเภอพร้าวผ่านภูมิท้องถิ่นจริง

 

 

ตอบ: วัดท่ามะเกี๋ยงตั้งอยู่หมู่ 4 บ้านท่ามะเกี๋ยง ตำบลสันทราย อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่

 

ตอบ: วัดท่ามะเกี๋ยงเป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2395 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2476

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดท่ามะเกี๋ยงคือ พระอธิการเจริญ สุภทฺโท

 

ตอบ: ชื่อท่ามะเกี๋ยงสัมพันธ์กับทางเดินลงสู่ท่าน้ำแม่โก๋นและต้นมะเกี๋ยง ซึ่งเป็นไม้พื้นเมืองตระกูลเดียวกับต้นหว้า ผลสุกมีรสหวานอมเปรี้ยว

 

ตอบ: วัดท่ามะเกี๋ยงเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจวัดชุมชนล้านนา วัดเก่าในอำเภอพร้าว ประวัติบ้านท่ามะเกี๋ยง วิถีตำบลสันทราย และเส้นทางไหว้พระแบบสงบ

 

ตอบ: ควรเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น จากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางอำเภอพร้าว แล้วเข้าสู่ตำบลสันทรายและบ้านท่ามะเกี๋ยง หมู่ 4

 

ตอบ: สถานที่ใกล้เคียง ได้แก่ วัดสันทราย วัดหนองปิด วัดกลางเวียง วัดขามสุ่ม วัดป่าเสี้ยว วัดหนองอ้อ วัดดอยแม่ปั๋ง และน้ำตกม่อนหินไหล