วัดสุนทราวาส

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 17.00 น.

 

วัดสุนทราวาส หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า วัดเวียงหวาย ตั้งอยู่ที่หมู่ 9 บ้านเวียงหวาย ตำบลม่อนปิ่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกายที่มีความสำคัญต่อชุมชนไทใหญ่ในพื้นที่ม่อนปิ่นอย่างมาก วัดแห่งนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการไหว้พระ ทำบุญ และเรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่นของอำเภอฝางในมุมที่ลึกกว่าแหล่งท่องเที่ยวทั่วไป จุดเด่นของวัดไม่ได้อยู่เพียงความสงบของศาสนสถาน แต่ยังอยู่ที่บทบาทของวัดในฐานะศูนย์รวมจิตใจของชุมชนบ้านเวียงหวาย พื้นที่ประกอบประเพณีไทใหญ่ และสถานที่ที่เชื่อมโยงศรัทธาพระพุทธศาสนากับวิถีล้านนาและไทใหญ่มาอย่างยาวนาน

 

วัดสุนทราวาสตั้งอยู่ในบริบทของบ้านเวียงหวาย หมู่บ้านเก่าแก่ของตำบลม่อนปิ่นซึ่งมีความสัมพันธ์กับการตั้งถิ่นฐานของชาวไทใหญ่ในอำเภอฝาง บ้านเวียงหวายเป็นชุมชนที่มีรากทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเฉพาะตัว ชื่อ “เวียงหวาย” สื่อถึงพื้นที่ชุมชนเก่าที่เกี่ยวข้องกับตำนานท้องถิ่น การย้ายถิ่นฐาน การตั้งบ้านเรือน และการรักษาระบบศรัทธาของชาวบ้านผ่านวัดประจำหมู่บ้าน เมื่อเดินทางมาถึงวัด ผู้มาเยือนจึงไม่ได้พบเพียงวัดชนบทแห่งหนึ่ง แต่กำลังเข้าสู่พื้นที่ที่มีความทรงจำของชุมชน ความผูกพันของผู้คน และประเพณีที่ยังคงมีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน

 

ประวัติของวัดสุนทราวาสมีความสำคัญทั้งในระดับวัดและระดับชุมชน วัดได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2472 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2525 การได้รับวิสุงคามสีมามีความสำคัญต่อสถานะของวัด เพราะเป็นการกำหนดเขตสำหรับประกอบสังฆกรรมสำคัญตามพระวินัย โดยเฉพาะพิธีอุปสมบทและกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับอุโบสถ วัดจึงมีสถานะเป็นศาสนสถานที่มีความพร้อมสำหรับงานพระพุทธศาสนาในระดับชุมชน และสะท้อนการเติบโตของบ้านเวียงหวายในฐานะชุมชนที่มีศรัทธาและการจัดระเบียบทางศาสนาอย่างมั่นคง

 

หากมองลึกลงไปในประวัติชุมชน บ้านเวียงหวายมีความเกี่ยวข้องกับชาวไทใหญ่ที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่อำเภอฝาง ชาวบ้านร่วมกันสร้างวัดเวียงหวายหรือวัดสุนทราวาสขึ้นเป็นวัดประจำชุมชน ทำให้วัดแห่งนี้เป็นหลักฐานสำคัญของการตั้งหลักแหล่ง การรวมตัว และการรักษาอัตลักษณ์ทางศาสนาของชุมชนไทใหญ่ในพื้นที่ภาคเหนือ วัดจึงไม่ใช่เพียงพื้นที่ทำบุญ แต่เป็นสัญลักษณ์ของบ้าน เป็นที่ยึดเหนี่ยวของคนหลายรุ่น และเป็นสถานที่ที่ทำให้ประเพณีของกลุ่มชาติพันธุ์ยังดำรงอยู่ในชีวิตประจำวัน

 

ชื่อวัดสุนทราวาสมีความเกี่ยวข้องกับชื่อเรียกในชุมชนคือวัดเวียงหวาย ชื่อ “เวียงหวาย” ทำให้วัดมีอัตลักษณ์ท้องถิ่นชัดเจน เพราะผูกกับชื่อหมู่บ้านและประวัติของพื้นที่โดยตรง ในสังคมล้านนาและชุมชนชาติพันธุ์ทางภาคเหนือ วัดมักไม่ได้แยกตัวจากหมู่บ้าน แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบชีวิตของชุมชน ชื่อวัดจึงทำหน้าที่บอกทั้งตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ ความทรงจำของคนในพื้นที่ และความสัมพันธ์ระหว่างบ้านกับวัด วัดสุนทราวาสจึงควรถูกมองในฐานะวัดประจำบ้านเวียงหวาย มากกว่าจะเป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวที่แวะชมแล้วผ่านไป

 

ปัจจุบันวัดสุนทราวาสมีพระสมชาย ปญฺญาวโร เป็นเจ้าอาวาส บทบาทของเจ้าอาวาสในวัดชุมชนมีความสำคัญอย่างมาก เพราะต้องดูแลทั้งพระภิกษุ เสนาสนะ งานศาสนกิจ และความสัมพันธ์กับคณะศรัทธาในพื้นที่ วัดสุนทราวาสยังเกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนศรัทธาของชาวบ้านเวียงหวายผ่านโครงการพระธาตุสุนทรเจดีย์ศรีเวียงหวาย ซึ่งเป็นศาสนสถานสำคัญที่จัดสร้างขึ้นเพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ และเป็นศูนย์รวมศรัทธาแห่งใหม่ของพุทธศาสนิกชนในพื้นที่

 

ศาสนสถานสำคัญที่ควรกล่าวถึงภายในวัดคือ พระธาตุสุนทรเจดีย์ศรีเวียงหวาย ซึ่งจัดสร้างขึ้นในรูปแบบพระเจดีย์ทรงปราสาท มียอดเจดีย์ 9 ยอด ประกอบด้วยยอดเจดีย์หลักและยอดเจดีย์ขนาดเล็กบริเวณมุมต่าง ๆ ฐานพระธาตุกว้าง 10 เมตร และมีความสูงจากฐานถึงปลายยอดฉัตร 30 เมตร พระธาตุองค์นี้เริ่มดำเนินการจัดสร้างด้วยพิธีบวงสรวงและวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 ที่วัดสุนทราวาส หมู่ 9 บ้านเวียงหวาย ตำบลม่อนปิ่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ จึงเป็นหมุดหมายสำคัญที่สะท้อนพลังศรัทธาของคณะสงฆ์และชุมชนบ้านเวียงหวายในยุคปัจจุบัน

 

ความสำคัญของพระธาตุสุนทรเจดีย์ศรีเวียงหวายไม่ได้อยู่ที่รูปทรงสถาปัตยกรรมเพียงอย่างเดียว แต่ยังอยู่ที่เจตนาการจัดสร้างเพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุให้เป็นที่สักการะของพุทธศาสนิกชน รวมถึงการอัญเชิญอัฐิครูบาเจ้าศรีวิชัยมาบรรจุไว้ในรูปหล่อของครูบาเจ้าฯ ภายในโถงพระธาตุเจดีย์ การเชื่อมโยงครูบาเจ้าศรีวิชัยเข้ากับพื้นที่วัดทำให้ศาสนสถานแห่งนี้มีมิติของความศรัทธาแบบล้านนาเพิ่มเติมขึ้น เพราะครูบาเจ้าศรีวิชัยเป็นพระเถระที่ชาวเหนือเคารพศรัทธาอย่างสูงในฐานะนักบุญแห่งล้านนา ผู้มีบทบาทต่อการสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์ศาสนสถานจำนวนมาก

 

พื้นที่สำคัญภายในวัดสุนทราวาสที่ผู้มาเยือนควรให้ความสำคัญ ได้แก่ วิหารวัด ลานวัด พื้นที่ประกอบศาสนกิจ และเขตที่เกี่ยวข้องกับพระธาตุสุนทรเจดีย์ศรีเวียงหวาย วิหารเป็นพื้นที่สำคัญสำหรับการสักการะ ทำบุญ และรองรับกิจกรรมทางศาสนา ส่วนลานวัดเป็นพื้นที่รวมตัวของชุมชนในช่วงงานบุญและประเพณีท้องถิ่น ความเรียบง่ายของพื้นที่วัดช่วยให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสบรรยากาศวัดชุมชนอย่างแท้จริง ไม่ใช่บรรยากาศที่ถูกปรุงแต่งเพื่อการท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์

 

อีกหนึ่งจุดเด่นของวัดสุนทราวาสคือบทบาทด้านประเพณีไทใหญ่ โดยเฉพาะ ประเพณีปอยส่างลอง ซึ่งจัดขึ้นที่วัดสุนทราวาสหรือวัดเวียงหวาย ปอยส่างลองเป็นงานบวชเณรของชาวไตหรือไทใหญ่ เด็กชายผู้เข้าร่วมพิธีจะแต่งกายงดงามคล้ายเจ้าชาย มีพิธีโกนผม อาบน้ำเงินน้ำทอง แต่งกายเป็นส่างลอง และร่วมขบวนแห่ไปตามเส้นทางสำคัญของหมู่บ้าน งานนี้เป็นทั้งงานบุญของครอบครัว งานรวมญาติ งานแสดงศรัทธา และงานที่ช่วยรักษาอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ของชาวไทใหญ่ให้คงอยู่ในสังคมปัจจุบัน

 

นอกจากปอยส่างลองแล้ว ชุมชนไทใหญ่บ้านเวียงหวายยังมีประเพณีสำคัญอื่น ๆ เช่น ปอยเตียนออกพรรษา ปอยกองโหล ปอยขึ้นธาตุ ออกหว่า เข้าพรรษา การตานข้าวยากู๊ และการขอขมาผู้ใหญ่ในช่วงเทศกาล งานประเพณีเหล่านี้ทำให้วัดสุนทราวาสมีบทบาทมากกว่าสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนา เพราะวัดเป็นเวทีของการถ่ายทอดความรู้ ความเชื่อ เครื่องแต่งกาย ดนตรี ขบวนแห่ อาหารท้องถิ่น และความสัมพันธ์ของผู้คนในชุมชน

 

บรรยากาศของวัดสุนทราวาสเหมาะกับผู้ที่ชอบเดินทางแบบเคารพพื้นที่ ชอบวัดที่มีเรื่องเล่าชุมชน และต้องการสัมผัสวัฒนธรรมของอำเภอฝางในมุมที่ไม่เร่งรีบ หากมาในวันปกติ วัดให้ความรู้สึกสงบ เหมาะแก่การทำบุญ ไหว้พระ และเดินชมพื้นที่อย่างสำรวม หากมาในช่วงงานประเพณี ผู้มาเยือนจะได้เห็นพลังของชุมชนไทใหญ่ผ่านขบวนพิธี การแต่งกาย และการรวมตัวของคณะศรัทธา สิ่งสำคัญคือควรให้เกียรติพิธีกรรมและคนในพื้นที่ ไม่เดินรบกวนขบวนพิธี ไม่ส่งเสียงดัง และแต่งกายสุภาพเมื่อเข้าเขตวัด

 

ในมุมของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม วัดสุนทราวาสเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจวัดชุมชน ชาติพันธุ์ไทใหญ่ ประวัติบ้านเวียงหวาย และเส้นทางท่องเที่ยวอำเภอฝาง ผู้ที่มองหาแหล่งท่องเที่ยวขนาดใหญ่หรือจุดถ่ายภาพแบบกระแสหลักอาจใช้เวลาอยู่ที่วัดไม่นาน แต่ผู้ที่สนใจรายละเอียดของชุมชนจะพบว่าวัดแห่งนี้มีคุณค่าหลายชั้น ตั้งแต่ปีตั้งวัด วิสุงคามสีมา ประเพณีไทใหญ่ ไปจนถึงโครงการพระธาตุที่สะท้อนการสืบต่อศรัทธาในยุคปัจจุบัน

 

การเดินทาง ไปวัดสุนทราวาสสามารถเริ่มจากตัวเมืองฝาง ใช้เส้นทางเข้าสู่ตำบลม่อนปิ่นและหมู่บ้านเวียงหวาย หมู่ 9 การเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าจะสะดวกที่สุด เพราะสามารถวางแผนเที่ยวต่อไปยังแหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียงได้หลายแห่ง เช่น น้ำรูสวนชา วัดพระธาตุเฉลิมพระเกียรติ บ่อน้ำพุร้อนฝาง อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก และดอยอ่างขาง หากใช้ขนส่งสาธารณะควรเดินทางมาลงในตัวอำเภอฝางก่อน แล้วต่อรถรับจ้างท้องถิ่นหรือเหมารถเข้าสู่พื้นที่บ้านเวียงหวาย

 

เส้นทางท่องเที่ยวที่เหมาะกับวัดสุนทราวาสคือการจัดเป็นทริปเชิงวัฒนธรรมและธรรมชาติของอำเภอฝาง เริ่มจากไหว้พระที่วัดสุนทราวาสและเรียนรู้เรื่องบ้านเวียงหวาย จากนั้นแวะเที่ยวพื้นที่ใกล้เคียงในตำบลม่อนปิ่น หรือเดินทางต่อไปยังบ่อน้ำพุร้อนฝางและอุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก หากมีเวลาเต็มวันสามารถขยายเส้นทางไปยังสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ดอยอ่างขาง หรือเส้นทางท่องเที่ยวภูเขาทางตอนเหนือของเชียงใหม่ การเที่ยววัดสุนทราวาสจึงเหมาะทั้งแบบแวะสั้น ๆ ระหว่างทางและแบบตั้งใจมาเรียนรู้ชุมชนบ้านเวียงหวายโดยเฉพาะ

 

โดยสรุป วัดสุนทราวาสเป็นวัดราษฎร์มหานิกายในบ้านเวียงหวาย ตำบลม่อนปิ่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ ที่มีคุณค่าทั้งด้านศาสนา ประวัติศาสตร์ชุมชน และวัฒนธรรมไทใหญ่ วัดได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2472 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2525 มีพระสมชาย ปญฺญาวโรเป็นเจ้าอาวาส และเป็นพื้นที่สำคัญของประเพณีปอยส่างลองกับงานบุญท้องถิ่น ผู้ที่เดินทางมาที่นี่จะได้เห็นวัดชุมชนที่ยังมีชีวิต เห็นศรัทธาที่ไม่แยกจากหมู่บ้าน และเข้าใจอำเภอฝางในมิติที่ลึกกว่าการเป็นเพียงเมืองผ่านไปสู่ดอยและน้ำพุร้อน

 

 

ตอบ: วัดสุนทราวาสตั้งอยู่ที่หมู่ 9 บ้านเวียงหวาย ตำบลม่อนปิ่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่

 

ตอบ: ชาวบ้านเรียกวัดสุนทราวาสว่า วัดเวียงหวาย เพราะเป็นวัดประจำชุมชนบ้านเวียงหวาย

 

ตอบ: วัดสุนทราวาสได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2472 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2525

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดสุนทราวาสคือ พระสมชาย ปญฺญาวโร

 

ตอบ: วัดสุนทราวาสเกี่ยวข้องกับประเพณีไทใหญ่ เช่น ปอยส่างลอง ปอยเตียนออกพรรษา ปอยกองโหล และงานบุญตามปฏิทินพระพุทธศาสนา

 

ตอบ: พระธาตุสุนทรเจดีย์ศรีเวียงหวายเป็นพระเจดีย์ทรงปราสาทยอดเจดีย์ 9 ยอด จัดสร้างขึ้นเพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุและเป็นศูนย์รวมศรัทธาของชุมชน

 

ตอบ: เดินทางจากตัวเมืองฝางเข้าสู่ตำบลม่อนปิ่นและบ้านเวียงหวาย สะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่วัดพระธาตุเฉลิมพระเกียรติ น้ำรูสวนชา เขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำแม่มาว บ่อน้ำพุร้อนฝาง อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก และดอยอ่างขางได้