หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคใต้ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดตรัง >อ.ห้วยยอด >ต.นาวง > ถ้ำเขาปินะ
TL;DR: ถ้ำเขาปินะ อยู่ที่วัดเขาปินะ หมู่ที่ 7 ตำบลนาวง อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง เปิดทุกวัน เวลา 09.00 – 17.00 น. การเดินทางสะดวก จากตัวเมืองตรังใช้ถนนเพชรเกษมประมาณ 45 กม. ถึงพื้นที่ตำบลนาวง แล้วแยกจากถนนใหญ่เข้าไปประมาณ 2 กม.
ถ้ำเขาปินะ

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 09.00 – 17.00 น.
ถ้ำเขาปินะ จังหวัดตรัง ตั้งอยู่ในเขตวัดเขาปินะ เลขที่ 279 หมู่ที่ 7 ตำบลนาวง อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง เป็นภูเขาหินปูนลูกโดดกลางพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำตรัง มีลักษณะคล้ายกระทะคว่ำ ภายในเขากลวงและมีถ้ำหลายระดับเชื่อมถึงกัน จุดเด่นคือบันไดขึ้นชมถ้ำหลายชั้น พระพุทธรูปปางไสยาสน์ ถ้ำพระบรรทม ถ้ำเจดีย์ ถ้ำจำปาหรือถ้ำเสวย จุดชมวิวรอบเขา และจารึกพระปรมาภิไธยย่อ “ปปร.” ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 บริเวณหน้าผาชั้นบนสุด ถ้ำเขาปินะยังเป็นแหล่งโบราณคดีที่พบหลักฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์และยุคประวัติศาสตร์ เช่น หม้อสามขา เครื่องมือหิน ขวานหินขัด และหลักฐานการใช้พื้นที่ต่อเนื่องของมนุษย์ในอดีต
ถ้ำเขาปินะ เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และศาสนสถานสำคัญของอำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลนาวง บริเวณเชิงเขาเป็นที่ตั้งของวัดเขาปินะ ทำให้การมาเยือนสถานที่นี้ไม่ได้เป็นเพียงการเดินชมถ้ำหินปูนเท่านั้น แต่ยังเป็นการเข้าสู่พื้นที่ที่มีทั้งวัด ถ้ำ โบราณสถาน หลักฐานทางโบราณคดี เรื่องเล่าท้องถิ่น และร่องรอยการเสด็จประพาสของพระมหากษัตริย์ไทยในอดีตประกอบกันอย่างครบถ้วน
เขาปินะเป็นภูเขาหินปูนลูกโดดที่ตั้งอยู่ท่ามกลางสวนยาง ทุ่งนา และพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำตรัง ภาพจำของเขาลูกนี้คือรูปร่างคล้ายกระทะคว่ำ ภายนอกดูเป็นภูเขาโดดเด่นกลางภูมิประเทศค่อนข้างราบ แต่ภายในกลับกลวงเป็นโพรงถ้ำหลายชั้นจนถึงระดับยอดเขา ลักษณะเช่นนี้ทำให้ถ้ำเขาปินะมีเสน่ห์เฉพาะตัว เพราะผู้มาเยือนสามารถเดินขึ้นตามบันไดคอนกรีตที่ลัดเลาะไปตามระดับของถ้ำ ชมช่องถ้ำ โถงถ้ำ พระพุทธรูป และมุมมองของพื้นที่โดยรอบจากระดับสูงได้ในสถานที่เดียว
ข้อมูลต้นฉบับระบุว่าถ้ำเขาปินะตั้งอยู่ที่ตำบลนาวง ห่างจากตัวเมืองตรังตามถนนเพชรเกษมประมาณ 45 กม. มีทางแยกจากถนนใหญ่เข้าไปประมาณ 2 กม. ภายในเขาปินะกลวงจนถึงยอดเขา มีลักษณะคล้ายกระทะคว่ำ เชิงเขาเป็นที่ตั้งของวัดปินะ มีบันไดขึ้นไปชมถ้ำหลายชั้น สามารถชมทิวทัศน์รอบเขาได้ และจุดสำคัญคือบนเพิงผาส่วนของถ้ำจำปามีอักษรจารึก “ปปร.” พระปรมาภิไธยย่อของรัชกาลที่ 7 ปรากฏอยู่ สาระทั้งหมดนี้เป็นแกนหลักของบทความ เพราะสะท้อนทั้งภูมิประเทศ ประวัติศาสตร์ราชสำนัก ศาสนสถาน และคุณค่าทางวัฒนธรรมของถ้ำเขาปินะ
ถ้ำเขาปินะมีที่ตั้งทางการในเขตวัดเขาปินะ เลขที่ 279 หมู่ที่ 7 ตำบลนาวง อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง รหัสไปรษณีย์ 92210 ปัจจุบันวัดเขาปินะเป็นวัดราษฎร์ในเขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลนาวง มีพระอธิการบุญเลิศ เตชปญฺโญ เป็นเจ้าอาวาส พื้นที่ถ้ำอยู่ในอาณาบริเวณวัดและมีหน่วยงานด้านศิลปวัฒนธรรมกับทรัพยากรธรรมชาติเข้ามาเกี่ยวข้องในฐานะแหล่งโบราณคดีและแหล่งธรรมชาติท้องถิ่น ผู้ที่มาเที่ยวจึงควรใช้พื้นที่ด้วยความสุภาพเหมือนการเข้าวัดและโบราณสถานในเวลาเดียวกัน
ความสำคัญของถ้ำเขาปินะเริ่มจากลักษณะธรณีวิทยา เขาปินะเป็นภูเขาหินปูนในพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำตรัง ทิศตะวันออกของเขามีคลองขี้เสียดไหลผ่าน พื้นที่โดยรอบเคยถูกอธิบายว่าในอดีตอาจเป็นพื้นที่ราบที่เชื่อมไปถึงทะเลหรือมีสภาพแวดล้อมใกล้ชายฝั่งมากกว่าปัจจุบัน เพราะเคยมีการขุดพบสมอเรือโบราณในบริเวณทุ่งใกล้เขาลูกนี้ ภูมิประเทศดังกล่าวช่วยให้เห็นว่าเขาปินะไม่ได้เป็นภูเขาโดดธรรมดา แต่เป็นหลักฐานภูมิทัศน์ที่เชื่อมกับน้ำ เส้นทางเดินทาง และการอยู่อาศัยของผู้คนในอดีต
ภายในเขาปินะมีถ้ำใหญ่น้อยหลายถ้ำที่ลดหลั่นกันไปตามระดับความสูง แหล่งข้อมูลโบราณคดีแบ่งพื้นที่ถ้ำออกเป็น 6 ระดับ โดยแต่ละระดับมีลักษณะเฉพาะและมีชื่อเรียกตามสิ่งที่ปรากฏภายใน เช่น ถ้ำน้ำ ถ้ำฤาษี ถ้ำแกลบ ถ้ำพระบรรทม ถ้ำพระองค์กลาง ถ้ำเจดีย์ ถ้ำลม ถ้ำหอยโข่ง และถ้ำจำปาหรือถ้ำเสวย ถ้ำแต่ละส่วนเชื่อมโยงกันด้วยทางเดินและบันได ทำให้การเที่ยวชมมีลักษณะเป็นการค่อย ๆ ไต่ระดับขึ้นไปจากเชิงเขาสู่พื้นที่สูงของถ้ำ
ระดับแรกของเขาปินะคือถ้ำน้ำ พื้นถ้ำอยู่ต่ำกว่าระดับพื้นดิน มีน้ำขังตลอดปีและมีทางน้ำไหลลอดภูเขา จุดนี้สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างถ้ำหินปูนกับระบบน้ำใต้ดินอย่างชัดเจน ถ้ำหินปูนจำนวนมากเกิดจากการละลายและกัดเซาะของน้ำ เมื่อเวลาผ่านไปจึงเกิดโพรง ช่องทางน้ำ และถ้ำหลายชั้น ถ้ำน้ำของเขาปินะจึงไม่ใช่เพียงส่วนล่างของถ้ำ แต่เป็นหลักฐานธรรมชาติที่อธิบายการก่อรูปของภูเขาหินปูนและโพรงถ้ำภายในได้ดี
ระดับถัดมาประกอบด้วยถ้ำฤาษี ถ้ำแกลบ และถ้ำที่ไม่ปรากฏชื่ออยู่ระหว่างถ้ำทั้งสอง ถ้ำฤาษีเดิมเคยถูกเรียกว่าถ้ำกระดูกเพราะพบกระดูกคนโบราณ ต่อมามีการจัดการพื้นที่และมีรูปฤาษีประดิษฐานบริเวณปากถ้ำ ชื่อถ้ำฤาษีจึงสะท้อนทั้งร่องรอยการพบหลักฐานเก่าและการตีความทางความเชื่อในยุคหลัง ส่วนถ้ำแกลบเป็นอีกส่วนหนึ่งของกลุ่มถ้ำระดับเดียวกันที่ช่วยให้เห็นความซับซ้อนของโพรงถ้ำภายในเขาปินะ
ถ้ำพระบรรทมเป็นหนึ่งในจุดสำคัญที่สุดสำหรับผู้มาเยือน เพราะมีพระพุทธรูปปางไสยาสน์ประดิษฐานอยู่ ภาพพระพุทธไสยาสน์ภายในถ้ำทำให้ถ้ำเขาปินะมีบรรยากาศของศาสนสถานชัดเจน ไม่ใช่เพียงถ้ำธรรมชาติ การสร้างพระพุทธรูปภายในถ้ำเป็นรูปแบบที่พบได้ในหลายพื้นที่ของภาคใต้และสะท้อนการใช้ถ้ำเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ พื้นที่สงบ และสถานที่ปฏิบัติศรัทธาของชุมชนมาอย่างต่อเนื่อง
ถ้ำพระองค์กลางเป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่มีพระพุทธรูปปูนปั้นประดิษฐานอยู่หลายองค์ มีตำนานกล่าวถึงกลุ่มพระภิกษุสงฆ์และอุบาสกที่เดินทางมาเกี่ยวข้องกับการสร้างพระพุทธรูปในถ้ำ ความเชื่อนี้ทำให้ถ้ำเขาปินะเชื่อมโยงกับเส้นทางศาสนาและการเดินทางในคาบสมุทรภาคใต้ เพราะพื้นที่ตรังตั้งอยู่ในบริเวณที่มีลุ่มน้ำ เส้นทางคมนาคม และพื้นที่เชื่อมต่อไปยังนครศรีธรรมราชและเมืองสำคัญอื่นในอดีต
ถ้ำเจดีย์อยู่สูงจากพื้นราบประมาณ 20 เมตร มีเจดีย์ขนาดเล็กประดิษฐานอยู่ เดิมมีสภาพทรุดโทรมและได้รับการบูรณะในสมัยท่านขุนไกรเป็นเจ้าอาวาสวัดเขาปินะ ถ้ำส่วนนี้ยังเกี่ยวข้องกับการบรรจุอัฐิของท่านขุนไกร ทำให้เขาปินะมีเรื่องราวของอดีตผู้นำทางศาสนา ผู้ดูแลพื้นที่ และการสืบทอดความทรงจำของวัดอยู่ภายในถ้ำเดียวกัน
ระดับบนสุดของเขาปินะมีถ้ำสำคัญหลายแห่ง เช่น ถ้ำลม แอ่งน้ำธรรมชาติ ถ้ำหอยโข่ง และถ้ำจำปา ถ้ำหอยโข่งเคยพบโบราณวัตถุอย่างขวานหินขัดและหม้อสามขา ส่วนถ้ำจำปามีความสำคัญมากในประวัติศาสตร์การเสด็จประพาส เพราะเกี่ยวข้องกับพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ซึ่งเคยเสด็จมาบริเวณนี้ และยังเป็นบริเวณที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ทรงจารึกพระปรมาภิไธยย่อ “ปปร.” ไว้ที่ผนังถ้ำ
จารึก “ปปร.” เป็นจุดสำคัญที่ทำให้ถ้ำเขาปินะต่างจากถ้ำท่องเที่ยวทั่วไป เพราะเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่จับต้องได้ว่าพื้นที่นี้เคยได้รับความสนใจจากพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ในอดีต นักท่องเที่ยวที่ขึ้นไปถึงถ้ำจำปาจึงไม่ได้ชมเพียงหน้าผาและวิวรอบเขา แต่ได้เห็นร่องรอยพระปรมาภิไธยย่อที่เชื่อมโยงสถานที่เล็ก ๆ ในตำบลนาวงกับประวัติศาสตร์ระดับชาติ
นอกจากหลักฐานสมัยรัตนโกสินทร์แล้ว ถ้ำเขาปินะยังเป็นแหล่งโบราณคดีสำคัญที่มีหลักฐานตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์และยุคประวัติศาสตร์ ภายในถ้ำพบโบราณวัตถุประเภทภาชนะดินเผา หม้อสามขา เครื่องมือหิน ขวานหินขัด ชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์ กระดูกสัตว์ เปลือกหอย พระพุทธรูป และรูปปั้น หลักฐานเหล่านี้แสดงว่าพื้นที่ถ้ำเคยถูกใช้โดยมนุษย์หลายยุคหลายสมัย ทั้งในฐานะที่พักพิง แหล่งอยู่อาศัยชั่วคราว พื้นที่ประกอบพิธีกรรม สุสาน และศาสนสถาน
การพบหม้อสามขาและขวานหินขัดมีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจชุมชนโบราณในภาคใต้ หม้อสามขาเป็นภาชนะดินเผาที่มักพบในแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์หลายแห่ง ส่วนขวานหินขัดสะท้อนเทคโนโลยีการผลิตเครื่องมือของมนุษย์ในอดีต เมื่อนำหลักฐานเหล่านี้มาพิจารณาร่วมกับสภาพถ้ำที่อยู่ใกล้แหล่งน้ำและพื้นที่ราบ จึงเห็นได้ว่าถ้ำเขาปินะเป็นพื้นที่ที่เหมาะต่อการใช้ประโยชน์ของมนุษย์มาอย่างยาวนาน
ถ้ำเขาปินะได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2539 การขึ้นทะเบียนนี้ยืนยันคุณค่าของพื้นที่ในฐานะแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ควรได้รับการอนุรักษ์ การพัฒนา ปรับปรุง หรือดำเนินการใด ๆ ภายในถ้ำจึงต้องคำนึงถึงหลักฐานโบราณคดีและความเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง นักท่องเที่ยวเองก็มีส่วนสำคัญในการช่วยรักษาสถานที่นี้ โดยไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่แตะต้องโบราณวัตถุ ไม่ปีนป่ายหินงอกหินย้อย และไม่ทิ้งขยะภายในพื้นที่
ความน่าสนใจของถ้ำเขาปินะยังอยู่ที่การเดินชมวิวรอบเขา เมื่อเดินขึ้นไปตามระดับถ้ำบางส่วนจะสามารถมองเห็นทิวทัศน์รอบ ๆ เขา พื้นที่สวนยาง ทุ่งนา ชุมชน และแนวภูมิประเทศของอำเภอห้วยยอดได้ ช่วงที่แสงไม่แรงเกินไป เช่น ช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ เหมาะกับการเดินชมและถ่ายภาพ เพราะแสงธรรมชาติช่วยขับรายละเอียดของผนังหินปูน โพรงถ้ำ และทัศนียภาพด้านนอกให้ชัดขึ้น
การเข้าชมถ้ำเขาปินะควรเตรียมตัวให้เหมาะกับถ้ำหลายระดับ แม้จะมีบันไดคอนกรีตช่วยให้เดินสะดวกขึ้น แต่ทางขึ้นบางช่วงยังค่อนข้างชัน พื้นถ้ำอาจมีความชื้น และบางช่องทางอาจแคบ ผู้มาเยือนควรสวมรองเท้าพื้นเกาะดี เตรียมน้ำดื่ม ใช้ไฟฉายหรือไฟโทรศัพท์อย่างระมัดระวัง และเดินตามเส้นทางที่จัดไว้ ไม่ควรแยกเดินเข้าไปในถ้ำลึกหรือช่องทางที่ไม่ชัดเจนโดยลำพัง
พื้นที่ถ้ำยังเป็นแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตหลายชนิดตามธรรมชาติ การใช้เสียงเบา ไม่ส่องไฟแรงใส่สัตว์ ไม่ทิ้งเศษอาหาร และไม่ทำให้กลิ่นหรือควันสะสมในถ้ำ เป็นมารยาทพื้นฐานที่ควรปฏิบัติ ถ้ำหินปูนเป็นระบบนิเวศที่ละเอียดอ่อนและเปลี่ยนแปลงช้า หินงอกหินย้อย รอยเว้า ผนังถ้ำ และคราบแร่เกิดจากกระบวนการธรรมชาติที่ใช้เวลานาน การสัมผัสหรือทำลายเพียงเล็กน้อยอาจสร้างผลกระทบต่อสภาพถ้ำมากกว่าที่เห็นภายนอก
การเดินทาง จากตัวเมืองตรังไปถ้ำเขาปินะใช้ถนนเพชรเกษมระยะทางประมาณ 45 กม. เมื่อถึงพื้นที่ตำบลนาวงจะมีทางแยกจากถนนใหญ่เข้าไปยังวัดเขาปินะประมาณ 2 กม. หากเริ่มจากที่ว่าการอำเภอห้วยยอด ใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าไปทางจังหวัดกระบี่ประมาณ 14.3 กม. แล้วเลี้ยวเข้าสู่ถนนเทศบาล 1 หรือทางหลวงท้องถิ่น ตง.1037 ไปอีกประมาณ 1.7 กม. ก่อนเลี้ยวเข้าวัดเขาปินะประมาณ 230 เมตร ก็จะถึงบริเวณปากถ้ำ
ผู้ที่มีรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถจักรยานยนต์จะเดินทางสะดวกที่สุด เพราะถ้ำอยู่ในเส้นทางอำเภอห้วยยอดฝั่งตำบลนาวงและมีทางแยกเข้าไปจากถนนหลัก หากเดินทางด้วยรถโดยสาร ควรลงในพื้นที่อำเภอห้วยยอดหรือจุดที่ใกล้ตำบลนาวง แล้วต่อรถท้องถิ่นเข้าสู่วัดเขาปินะ การนัดหมายรถขากลับให้ชัดเจนจะช่วยให้เที่ยวได้สะดวก โดยเฉพาะผู้ที่ไม่คุ้นเส้นทางชุมชน
เวลาเที่ยวที่เหมาะสมอยู่ที่ประมาณ 1–2 ชั่วโมง หากต้องการเดินชมหลายระดับของถ้ำ ชมพระพุทธรูป ถ่ายภาพ และขึ้นไปยังจุดที่มีจารึกพระปรมาภิไธยย่อ ควรเผื่อเวลามากขึ้น ผู้ที่เดินทางกับเด็กหรือผู้สูงอายุควรเลือกชมเฉพาะระดับที่เดินปลอดภัย ไม่เร่งขึ้นทุกจุด และควรหลีกเลี่ยงการเดินในช่วงฝนตกหรือหลังฝนตกใหม่ ๆ เพราะบันไดและพื้นหินปูนอาจลื่น
ถ้ำเขาปินะสามารถจัดร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียงในอำเภอห้วยยอดได้หลายแห่ง เช่น วัดคีรีวิหาร ถ้ำเลเขากอบ ย่านเมืองห้วยยอด และทะเลสองห้อง หากต้องการเส้นทางธรรมชาติและถ้ำ สามารถเริ่มจากถ้ำเขาปินะแล้วต่อไปถ้ำเลเขากอบซึ่งเป็นถ้ำล่องเรือที่มีชื่อเสียงของห้วยยอด หากต้องการเส้นทางศาสนาและประวัติศาสตร์ สามารถจัดร่วมกับวัดคีรีวิหารและวัดโบราณในพื้นที่ใกล้เคียงได้
ถ้ำเลเขากอบเป็นคู่เที่ยวที่เหมาะกับถ้ำเขาปินะ เพราะให้ประสบการณ์ถ้ำคนละแบบ ถ้ำเขาปินะเป็นถ้ำหลายระดับบนภูเขาหินปูนที่เดินขึ้นชมด้วยบันได ส่วนถ้ำเลเขากอบเป็นถ้ำที่มีลำน้ำไหลผ่านและต้องล่องเรือชมภายใน การเที่ยว 2 แห่งในวันเดียวช่วยให้เห็นความหลากหลายของถ้ำหินปูนในอำเภอห้วยยอด ทั้งแบบถ้ำแห้งหลายชั้นและถ้ำน้ำที่มีทางลอดธรรมชาติ
วัดคีรีวิหารเป็นอีกสถานที่ที่เหมาะกับผู้สนใจโบราณคดีและศาสนสถานในอำเภอห้วยยอด วัดแห่งนี้เป็นวัดที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และอยู่ไม่ไกลจากเส้นทางหลัก เมื่อจัดร่วมกับถ้ำเขาปินะจะทำให้ทริปมีเนื้อหาด้านพุทธศาสนา วัดเก่า ภูเขาหินปูน และชุมชนในพื้นที่ครบมากขึ้น
ทะเลสองห้องเป็นแหล่งธรรมชาติอีกประเภทหนึ่งของอำเภอห้วยยอด มีลักษณะเป็นแอ่งน้ำธรรมชาติกว้างคล้ายทะเลสาบ มีภูเขาและธรรมชาติล้อมรอบ การจัดถ้ำเขาปินะร่วมกับทะเลสองห้องเหมาะกับผู้ที่ต้องการเห็นภูมิประเทศของห้วยยอดหลายแบบในวันเดียว ทั้งภูเขาหินปูน ถ้ำ วัด ทุ่งนา และแอ่งน้ำธรรมชาติ
สำหรับการถ่ายภาพ ถ้ำเขาปินะมีมุมที่น่าสนใจหลายจุด ตั้งแต่บันไดทางขึ้น หน้าถ้ำ พระพุทธรูปปางไสยาสน์ โพรงถ้ำ ผนังหินปูน มุมหน้าผา และวิวด้านนอก ภาพที่ดีควรเล่าเรื่องทั้งถ้ำและวัด ไม่ใช่ถ่ายเฉพาะจุดจารึกหรือพระพุทธรูป การถ่ายภาพควรระวังแสงน้อยภายในถ้ำ ไม่ใช้แฟลชใกล้หลักฐานหรือสัตว์ในถ้ำ และไม่แตะผนังถ้ำเพื่อจัดองค์ประกอบภาพ
ถ้ำเขาปินะเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ชอบสถานที่มีเรื่องราว ไม่ใช่เพียงสถานที่ถ่ายรูปเร็ว ๆ เพราะถ้ำแห่งนี้มีทั้งธรรมชาติ โบราณคดี ประวัติศาสตร์ราชสำนัก วัด พระพุทธรูป ตำนาน และทัศนียภาพชนบทห้วยยอดรวมอยู่ด้วยกัน ผู้ที่อ่านข้อมูลก่อนเดินทางจะเข้าใจพื้นที่ได้ลึกกว่าเดิมมาก โดยเฉพาะเมื่อตระหนักว่าช่องถ้ำแต่ละชั้นไม่ได้เป็นเพียงโพรงหิน แต่เป็นหลักฐานการใช้พื้นที่ของมนุษย์และชุมชนมาหลายยุค
โดยสรุป ถ้ำเขาปินะเป็นสถานที่ที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์และควรอยู่ในแผนเที่ยวห้วยยอดสำหรับผู้ที่ต้องการรู้จักตรังให้ลึกกว่าทะเลและเมืองเก่า สถานที่นี้มีองค์ประกอบครบทั้งภูเขาหินปูนลูกโดด ถ้ำหลายระดับ พระพุทธไสยาสน์ ถ้ำจำปา จารึก “ปปร.” ของรัชกาลที่ 7 หลักฐานโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ วัดเขาปินะ และชุมชนตำบลนาวง หากเที่ยวอย่างสุภาพ ระมัดระวัง และไม่ทำลายหลักฐาน ถ้ำเขาปินะจะเป็นหนึ่งในจุดหมายที่ช่วยให้ทริปตรังมีความรู้ ความสงบ และความหมายทางประวัติศาสตร์เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
| ชื่อสถานที่ | ถ้ำเขาปินะ |
| ชื่อที่เกี่ยวข้อง | เขาปินะ / วัดเขาปินะ / ถ้ำจำปา / ถ้ำเสวย |
| ที่ตั้ง | วัดเขาปินะ หมู่ที่ 7 ตำบลนาวง อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง |
| ที่อยู่ | เลขที่ 279 หมู่ที่ 7 ตำบลนาวง อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง 92210 |
| พิกัด | 7.749212, 99.526943 |
| ไฮไลต์ | ภูเขาหินปูนลูกโดดคล้ายกระทะคว่ำ ถ้ำหลายระดับ พระพุทธรูปปางไสยาสน์ จุดชมวิว ถ้ำจำปาหรือถ้ำเสวย และจารึก “ปปร.” พระปรมาภิไธยย่อของรัชกาลที่ 7 |
| ภูมิหลัง | เป็นแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งโบราณคดีสำคัญของจังหวัดตรัง พบหลักฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์ ยุคประวัติศาสตร์ และร่องรอยการใช้พื้นที่ทางศาสนาอย่างต่อเนื่อง |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อเขาปินะเป็นชื่อท้องถิ่นของภูเขาหินปูนลูกโดดในตำบลนาวง ส่วนชื่อถ้ำจำปาและถ้ำเสวยสัมพันธ์กับถ้ำชั้นบนและเหตุการณ์เสด็จประพาสในอดีต |
| ลักษณะภูมิประเทศ | ภูเขาหินปูนลูกโดด สูงประมาณ 100 เมตร ตั้งอยู่ในพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำตรัง ทิศตะวันออกติดคลองขี้เสียด ภายในมีโพรงถ้ำหลายระดับเชื่อมถึงกัน |
| ส่วนต่าง ๆ ภายในถ้ำ | ถ้ำน้ำ ถ้ำฤาษี ถ้ำแกลบ ถ้ำพระบรรทม ถ้ำพระองค์กลาง ถ้ำเจดีย์ ถ้ำลม แอ่งน้ำธรรมชาติ ถ้ำหอยโข่ง และถ้ำจำปา/ถ้ำเสวย |
| หลักฐานสำคัญ | หม้อสามขา เครื่องมือหิน ขวานหินขัด ชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์ กระดูกสัตว์ เปลือกหอย พระพุทธรูป รูปปั้น เจดีย์ และจารึกพระปรมาภิไธยย่อ “ปปร.” |
| ยุคสมัยสำคัญ | ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ยุคประวัติศาสตร์ สมัยอยุธยา และสมัยรัตนโกสินทร์ |
| การขึ้นทะเบียน | ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2539 |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองตรังใช้ถนนเพชรเกษมประมาณ 45 กม. ถึงพื้นที่ตำบลนาวง แล้วแยกจากถนนใหญ่เข้าไปประมาณ 2 กม. หากเริ่มจากที่ว่าการอำเภอห้วยยอด ใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าจังหวัดกระบี่ประมาณ 14.3 กม. เลี้ยวเข้าถนนเทศบาล 1 ประมาณ 1.7 กม. แล้วเลี้ยวเข้าวัดเขาปินะประมาณ 230 เมตร |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยว แหล่งโบราณคดี และศาสนสถานในพื้นที่วัดเขาปินะ |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 09.00 – 17.00 น. |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | บันไดคอนกรีตขึ้นชมถ้ำ พื้นที่วัด ลานจอดรถในบริเวณวัด จุดสักการะพระพุทธรูป และทางเดินชมถ้ำตามระดับต่าง ๆ |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | เชิงเขาและวัดเขาปินะ ปากถ้ำ ถ้ำน้ำ กลุ่มถ้ำระดับกลาง ถ้ำพระบรรทม ถ้ำพระองค์กลาง ถ้ำเจดีย์ ถ้ำจำปา/ถ้ำเสวย จุดจารึก “ปปร.” และจุดชมวิวรอบเขา |
| ผู้ดูแล / หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง | วัดเขาปินะ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ กรมป่าไม้ กรมศิลปากร และองค์การบริหารส่วนตำบลนาวงในฐานะหน่วยงานท้องถิ่น |
| เจ้าอาวาส | พระอธิการบุญเลิศ เตชปญฺโญ |
| เบอร์ติดต่อ | วัดเขาปินะ โทร. 075-215867 / เจ้าอาวาส โทร. 093-6150090 / องค์การบริหารส่วนตำบลนาวง โทร. 075-264078 |
| ข้อควรปฏิบัติ | แต่งกายสุภาพ ใช้เสียงเบา ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่แตะต้องหลักฐานโบราณคดี ไม่ปีนป่ายหินงอกหินย้อย ไม่ทิ้งขยะ และเดินด้วยความระมัดระวังบนบันไดกับพื้นหินปูน |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. วัดเขาปินะ อยู่ในพื้นที่เดียวกัน 2. วัดคีรีวิหาร ประมาณ 8 กม. 3. ถ้ำเลเขากอบ ประมาณ 15 กม. 4. ย่านเมืองห้วยยอด ประมาณ 16 กม. 5. ทะเลสองห้อง ประมาณ 30 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. หมูย่างเมืองตรัง By ดาบรัตน์หมูย่าง ประมาณ 3 กม. โทร. 081-4051212 2. หมูย่างเมืองตรัง หมูย่างท่าโด ประมาณ 5 กม. โทร. 098-7062852 3. ร้านชิลชิลล์ นาวง ประมาณ 6 กม. โทร. 098-3086230 4. หมูย่างตรังโกด้วง สี่แยกอันดามัน ประมาณ 9 กม. โทร. 081-8981450 5. ครัวมณี ประมาณ 17 กม. โทร. 075-823883, 088-7512712 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. อันดามันวิว รีสอร์ท ประมาณ 11 กม. โทร. 083-1831702 2. ปรางค์ทองการ์เด้นโฮม ประมาณ 15 กม. โทร. 083-5909427 3. ภูผายอดรีสอร์ท ประมาณ 18 กม. โทร. 083-0807541 4. SafezonecafeTrang ประมาณ 22 กม. โทร. 082-9862455 5. ปากแจ่มรีสอร์ต ประมาณ 27 กม. โทร. 062-8249693 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: ถ้ำเขาปินะอยู่ที่ไหน?
ตอบ: ถ้ำเขาปินะตั้งอยู่ในเขตวัดเขาปินะ เลขที่ 279 หมู่ที่ 7 ตำบลนาวง อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง
ถาม: ถ้ำเขาปินะเปิดให้เข้าชมเวลาใด?
ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 09.00 – 17.00 น.
ถาม: ถ้ำเขาปินะสำคัญอย่างไร?
ตอบ: ถ้ำเขาปินะเป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยว ถ้ำหินปูน ศาสนสถาน และแหล่งโบราณคดีสำคัญของจังหวัดตรัง พบหลักฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์และยุคประวัติศาสตร์ รวมถึงจารึกพระปรมาภิไธยย่อ “ปปร.” ของรัชกาลที่ 7
ถาม: ภายในถ้ำเขาปินะมีอะไรน่าสนใจ?
ตอบ: ภายในมีถ้ำหลายระดับ เช่น ถ้ำน้ำ ถ้ำฤาษี ถ้ำพระบรรทม ถ้ำพระองค์กลาง ถ้ำเจดีย์ ถ้ำหอยโข่ง และถ้ำจำปาหรือถ้ำเสวย รวมถึงพระพุทธรูปปางไสยาสน์ จุดชมวิว และหลักฐานโบราณคดี
ถาม: จารึก “ปปร.” อยู่ตรงไหนของถ้ำเขาปินะ?
ตอบ: จารึก “ปปร.” อยู่บริเวณผนังถ้ำชั้นบนสุดในส่วนถ้ำจำปาหรือถ้ำเสวย เป็นพระปรมาภิไธยย่อของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7
ถาม: เดินทางไปถ้ำเขาปินะอย่างไร?
ตอบ: จากตัวเมืองตรังใช้ถนนเพชรเกษมประมาณ 45 กม. ถึงตำบลนาวง แล้วแยกจากถนนใหญ่เข้าไปประมาณ 2 กม. หากเริ่มจากอำเภอห้วยยอด ใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้ากระบี่ประมาณ 14.3 กม. แล้วเข้าถนนท้องถิ่นไปยังวัดเขาปินะ
ถาม: ถ้ำเขาปินะเหมาะกับใคร?
ตอบ: เหมาะกับผู้สนใจถ้ำหินปูน โบราณคดี ประวัติศาสตร์ราชสำนัก ศาสนสถาน พระพุทธรูปในถ้ำ และเส้นทางท่องเที่ยวอำเภอห้วยยอด
ถาม: ไปถ้ำเขาปินะควรเตรียมตัวอย่างไร?
ตอบ: ควรสวมรองเท้าพื้นเกาะดี เตรียมน้ำดื่ม เดินตามเส้นทางที่จัดไว้ ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่แตะต้องโบราณวัตถุ และใช้ความระมัดระวังบนบันไดกับพื้นหินปูน
หมวดหมู่: ●ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
กลุ่ม: ●ถ้ำ
ปรับปรุงล่าสุด : 2 วันที่แล้ว




