พระธาตุศรีสุราษฎร์

วันเปิดทำการ: พื้นที่พระธาตุและลานยอดเขาเปิดทุกวัน; อาคารศูนย์ศึกษาธรรมชาติเปิดวันจันทร์ – วันศุกร์

เวลาเปิดทำการ: พื้นที่พระธาตุและลานยอดเขา 08.00 – 17.00 น.; อาคารศูนย์ศึกษาธรรมชาติ 09.00 – 16.00 น.

 

พระธาตุศรีสุราษฎร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือที่ชาวสุราษฎร์ธานีเรียกกันว่า พระธาตุเขาท่าเพชร เป็นปูชนียสถานสำคัญบนยอดเขาท่าเพชร อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี โดดเด่นด้วยองค์พระธาตุทรงสูงเรียวคล้ายลำเทียน ศิลปะศรีวิชัยผสมรัตนโกสินทร์ตอนต้น เป็นทั้งสถานที่สักการะ จุดชมวิวเมืองสุราษฎร์ธานี และศูนย์รวมประเพณีแห่ผ้าห่มพระธาตุที่จัดขึ้นในวันที่ 26 – 27 มีนาคมของทุกปี

 

พระธาตุศรีสุราษฎร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตั้งอยู่บนยอดเขาท่าเพชร ตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อชาวเมืองบ้านดอนและชาวสุราษฎร์ธานี เพราะเป็นปูชนียสถานองค์แรกของชาวบ้านดอนหรือชาวอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี สร้างขึ้นจากแรงศรัทธาของประชาชนในพื้นที่ ก่อนจะได้รับการสนับสนุนจากทุกภาคส่วนจนก่อสร้างสำเร็จในปี พ.ศ. 2500 ทำให้องค์พระธาตุแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงศาสนสถาน แต่ยังเป็นหลักฐานของพลังชุมชน ความร่วมมือ และความผูกพันของผู้คนกับพระพุทธศาสนาในพื้นที่เมืองสุราษฎร์ธานี

 

องค์พระธาตุประดิษฐานอยู่ท่ามกลางธรรมชาติของเขาท่าเพชร ซึ่งเป็นพื้นที่ภูเขาและผืนป่าที่สำคัญของเมืองสุราษฎร์ธานี เมื่อขึ้นไปถึงบริเวณยอดเขา นักท่องเที่ยวจะพบกับบรรยากาศสงบ ร่มรื่น มีต้นไม้ใหญ่ล้อมรอบ และสามารถมองเห็นทิวทัศน์ตัวเมืองสุราษฎร์ธานีได้กว้างไกล สถานที่แห่งนี้จึงมีลักษณะพิเศษ 2 ด้านในเวลาเดียวกัน คือเป็นทั้งพื้นที่สักการะทางศาสนาและเป็นจุดชมวิวธรรมชาติใกล้ตัวเมือง เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการไหว้พระ ทำบุญ เรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และพักสายตาจากความเร่งรีบของเมือง

 

รูปแบบของพระธาตุศรีสุราษฎร์มีเอกลักษณ์เด่นชัด องค์พระธาตุเป็นทรงสูงเรียวคล้ายลำเทียนหรือเสาอโศก ตั้งอยู่บนฐานที่ยกสูงและมีรูปแบบสถาปัตยกรรมที่ได้รับแรงบันดาลใจจากศิลปะศรีวิชัยผสมกับศิลปะรัตนโกสินทร์ตอนต้น ลวดลายปูนปั้นและองค์ประกอบประดับโดยรอบช่วยให้องค์พระธาตุดูสง่างาม แม้อยู่ในพื้นที่ธรรมชาติแต่ยังคงให้ความรู้สึกมั่นคง น่าเคารพ และเป็นศูนย์กลางสายตาของพื้นที่ยอดเขา ความสูงขององค์พระธาตุประมาณ 30.40 เมตร ทำให้สามารถมองเห็นได้เด่นชัดเมื่ออยู่ใกล้บริเวณเขาท่าเพชร

 

ส่วนยอดของพระธาตุบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ 2 องค์ และพระธาตุของพระพุทธสาวกอีก 16 องค์ ทำให้พระธาตุศรีสุราษฎร์เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวสุราษฎร์ธานีให้ความเคารพอย่างสูง ผู้คนเดินทางมาสักการะเพื่อความเป็นสิริมงคล ขอพร และรำลึกถึงคุณค่าทางพระพุทธศาสนา การขึ้นไปกราบพระธาตุจึงไม่ใช่เพียงการท่องเที่ยว แต่เป็นประสบการณ์ที่เชื่อมโยงศรัทธา ประวัติศาสตร์ และธรรมชาติไว้ด้วยกันอย่างกลมกลืน

 

วันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2502 เป็นวันสำคัญในประวัติศาสตร์ของพระธาตุศรีสุราษฎร์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 เสด็จมาสักการะพระธาตุศรีสุราษฎร์ และทรงปลูกต้นพะยอมไว้บริเวณหน้าองค์พระธาตุเพื่อเป็นสิริมงคล ต่อมาพระธาตุศรีสุราษฎร์ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้อยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์ จึงมีชื่อเต็มว่า พระธาตุศรีสุราษฎร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ และกลายเป็นสถานที่ที่มีความหมายยิ่งต่อจิตใจของชาวสุราษฎร์ธานี

 

ต่อมาในปี พ.ศ. 2519 พบว่าองค์พระธาตุเดิมมีรอยชำรุดแตกร้าวบริเวณฐาน จำเป็นต้องบูรณะครั้งใหญ่โดยการรื้อถอนและสร้างองค์ใหม่ทั้งหมด การบูรณะครั้งนั้นมีอาจารย์จิตร หรือประกิต บัวบุษย์ เป็นผู้ออกแบบองค์พระเจดีย์ใหม่ โดยยังรักษาแนวคิดเรื่องทรงสูงเรียวคล้ายเทียนพรรษาไว้ องค์พระธาตุที่สร้างขึ้นใหม่จึงมีรูปทรงเทียนพรรษาทรงเหลี่ยม ฐานล่างสุดเป็นลานวงกลมรอบองค์พระธาตุ มีบันไดขึ้นสู่ฐานบน 4 ทิศ ระหว่างช่องบันไดมีพื้นที่สำหรับปลูกต้นไม้ประดับ และโดยรอบมีซุ้ม 8 ทิศที่ช่วยเสริมมิติทางสถาปัตยกรรมให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

 

รายละเอียดขององค์พระธาตุที่สร้างใหม่สะท้อนความตั้งใจด้านงานช่างอย่างชัดเจน จากส่วนบัวขึ้นไปทำเป็นรูปทรงเทียนแปดเหลี่ยมแล้วลดรูปให้เล็กลง มีบัวขั้นกลาง 1 ชั้น จากนั้นสร้างลดรูปขึ้นไปอีกเป็นรูปสิบหกเหลี่ยมจนถึงยอด ส่วนยอดประกอบด้วยบัว เปลวไฟ ฉัตรบัวยอด และฉัตรที่ทำเป็นรูปตรีศูล การรื้อถอนพระเจดีย์องค์เก่าเริ่มเอาฤกษ์เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 และการก่อสร้างองค์ใหม่แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2522 ทำให้พระธาตุศรีสุราษฎร์กลับมาประดิษฐานอย่างสง่างามบนยอดเขาท่าเพชรอีกครั้ง

 

วันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2527 เป็นอีกวาระสำคัญของพระธาตุศรีสุราษฎร์ เมื่อสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์มาทรงประกอบพิธีบรรจุพระบรมสารีริกธาตุและพระธาตุสาวก นอกจากนี้ยังทรงปลูกต้นเคี่ยม ซึ่งเป็นต้นไม้ประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานีไว้เป็นที่ระลึก ทำให้พื้นที่พระธาตุศรีสุราษฎร์มีความสำคัญทั้งในฐานะศาสนสถาน สถานที่ประวัติศาสตร์ และพื้นที่แห่งความทรงจำของจังหวัด

 

ความสำคัญของพระธาตุศรีสุราษฎร์ยังปรากฏชัดผ่าน ประเพณีแห่ผ้าห่มพระธาตุศรีสุราษฎร์ แลธรรมชาติเขาท่าเพชร ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 26 – 27 มีนาคมของทุกปี ประเพณีนี้เป็นกิจกรรมที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี คณะสงฆ์ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนร่วมกันสืบสาน เพื่อเปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนได้ร่วมกันสักการะพระธาตุและถวายผ้าห่มพระธาตุ การแห่ผ้าขึ้นห่มองค์พระธาตุเป็นการแสดงออกถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนา เปรียบได้กับการถวายผ้าไตรแด่พระพุทธเจ้า และยังเป็นประเพณีที่ช่วยย้ำให้เห็นถึงความเป็นศูนย์รวมจิตใจของพระธาตุศรีสุราษฎร์ต่อชาวจังหวัดสุราษฎร์ธานี

 

ในช่วงงานประเพณี พื้นที่เมืองสุราษฎร์ธานีจะมีบรรยากาศคึกคัก เริ่มตั้งแต่พิธีบวงสรวงศาลหลักเมือง พิธีบวงสรวงพระธาตุศรีสุราษฎร์ พิธีสมโภชผ้าห่มพระธาตุ และขบวนอัญเชิญผ้าพระบฏกับผ้าห่มพระธาตุจากบริเวณศาลหลักเมืองสุราษฎร์ธานีขึ้นไปยังพระธาตุศรีสุราษฎร์บนยอดเขาท่าเพชร ผู้ร่วมงานจำนวนมากนิยมแต่งกายสุภาพ โดยเฉพาะโทนสีขาวหรือสีอ่อน เพื่อร่วมพิธีด้วยความเรียบร้อยและเคารพต่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาในวันปกติ พระธาตุศรีสุราษฎร์เป็นสถานที่ที่เหมาะกับการเที่ยวแบบสงบ ใช้เวลาไม่เร่งรีบ เริ่มจากการขึ้นสู่บริเวณยอดเขา ชมองค์พระธาตุ ไหว้พระ สักการะพระบรมสารีริกธาตุ ชมต้นพะยอมและต้นเคี่ยมที่เกี่ยวข้องกับพระราชประวัติของสถานที่ จากนั้นสามารถชมทิวทัศน์เมืองสุราษฎร์ธานีและพื้นที่สีเขียวของเขาท่าเพชรได้โดยรอบ บรรยากาศช่วงเช้าหรือช่วงเย็นเหมาะกับการถ่ายภาพและเดินชมพื้นที่มากกว่าช่วงแดดจัด

 

พื้นที่โดยรอบพระธาตุเป็นส่วนหนึ่งของเขาท่าเพชรซึ่งมีความสำคัญด้านธรรมชาติ เป็นพื้นที่ป่าที่ประกอบด้วยป่าดิบแล้งและป่าเบญจพรรณ มีพันธุ์ไม้หลากหลายชนิดและเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านป่าไม้และสัตว์ป่า นักท่องเที่ยวที่สนใจธรรมชาติสามารถใช้เส้นทางศึกษาธรรมชาติในพื้นที่ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่าเขาท่าเพชรควบคู่กับการสักการะพระธาตุได้ ภายในพื้นที่มีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติและป้ายสื่อความหมายบางส่วน ทำให้การมาเยือนพระธาตุศรีสุราษฎร์ไม่ได้จบแค่การไหว้พระ แต่ยังต่อยอดเป็นการเรียนรู้ระบบนิเวศใกล้เมืองได้ด้วย

 

พระธาตุศรีสุราษฎร์เหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม ทั้งผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์สุราษฎร์ธานี ผู้ที่ชอบเที่ยววัดและศาสนสถาน นักถ่ายภาพ ผู้สูงอายุที่ต้องการสถานที่สงบ และครอบครัวที่ต้องการแหล่งเรียนรู้ใกล้เมือง จุดเด่นสำคัญคืออยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองมากนัก สามารถจัดเป็นโปรแกรมครึ่งวันร่วมกับศาลหลักเมืองสุราษฎร์ธานี สวนสาธารณะเกาะลำพู ตลาดศาลเจ้า หรือร้านอาหารท้องถิ่นในอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานีได้อย่างสะดวก

 

การเดินทางไปพระธาตุศรีสุราษฎร์สามารถใช้เส้นทางสุราษฎร์ธานี – บ้านนาสาร จากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีมุ่งหน้าไปทางเขาท่าเพชร ระยะทางจากตัวเมืองประมาณ 6 กิโลเมตร จากถนนใหญ่มีทางแยกด้านซ้ายเข้าสู่พื้นที่เขาท่าเพชรอีกประมาณ 1.5 กิโลเมตร ถนนสามารถใช้รถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างในเมืองได้สะดวก ผู้ที่ไม่คุ้นเส้นทางควรใช้แผนที่นำทางไปยังพระธาตุศรีสุราษฎร์หรือเขาท่าเพชร และควรขับขี่ด้วยความระมัดระวังบริเวณทางขึ้นเขา

 

มารยาทในการเข้าชมควรให้ความสำคัญกับความสงบและความเคารพต่อสถานที่ ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ ไม่ส่งเสียงดังบริเวณลานสักการะ ไม่ปีนหรือสัมผัสองค์พระธาตุ และรักษาความสะอาดของพื้นที่ หากเดินทางในช่วงงานแห่ผ้าห่มพระธาตุควรวางแผนเวลาให้ดี เนื่องจากบริเวณศาลหลักเมืองและเส้นทางขึ้นเขาท่าเพชรจะมีประชาชนเข้าร่วมงานจำนวนมาก

 

โดยรวมแล้ว พระธาตุศรีสุราษฎร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นหนึ่งในสถานที่ที่สะท้อนตัวตนของสุราษฎร์ธานีได้ครบถ้วน ทั้งความศรัทธาในพระพุทธศาสนา ประวัติศาสตร์เมืองบ้านดอน ความทรงจำเกี่ยวกับพระมหากรุณาธิคุณของสถาบันพระมหากษัตริย์ สถาปัตยกรรมที่มีเอกลักษณ์ และธรรมชาติบนเขาท่าเพชร หากต้องการรู้จักสุราษฎร์ธานีในมุมที่ลึกกว่าเมืองผ่านทางหรือประตูสู่เกาะต่าง ๆ การขึ้นไปสักการะพระธาตุศรีสุราษฎร์คือหนึ่งในประสบการณ์ที่ควรจัดไว้ในเส้นทางเที่ยวเมืองสุราษฎร์ธานี

 

 

ตอบ: พระธาตุศรีสุราษฎร์ตั้งอยู่บนยอดเขาท่าเพชร ตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี ห่างจากตัวเมืองประมาณ 6 กม.

 

ตอบ: เป็นปูชนียสถานองค์แรกของชาวบ้านดอนหรือชาวอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี และเป็นสถานที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ 2 องค์ พร้อมพระธาตุของพระพุทธสาวก 16 องค์

 

ตอบ: พื้นที่พระธาตุและลานยอดเขาเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. ส่วนอาคารศูนย์ศึกษาธรรมชาติเปิดวันจันทร์ – วันศุกร์ เวลา 09.00 – 16.00 น.

 

ตอบ: ไม่เก็บค่าเข้าชม นักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมและสักการะได้โดยไม่เสียค่าเข้า

 

ตอบ: ประเพณีแห่ผ้าห่มพระธาตุศรีสุราษฎร์ แลธรรมชาติเขาท่าเพชร จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในวันที่ 26 – 27 มีนาคม

 

ตอบ: จากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีใช้เส้นทางสุราษฎร์ธานี – บ้านนาสาร ระยะทางประมาณ 6 กม. จากถนนใหญ่เลี้ยวซ้ายเข้าสู่เขาท่าเพชรอีกประมาณ 1.5 กม.

 

ตอบ: เหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงศรัทธา ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และธรรมชาติ สามารถเที่ยวเป็นโปรแกรมครึ่งวันร่วมกับศาลหลักเมือง สวนสาธารณะเกาะลำพู และตลาดศาลเจ้าได้