สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าจังหวัดพังงา

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.

 

สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าจังหวัดพังงา เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าที่ตั้งอยู่ริมถนนเพชรเกษม ตำบลตากแดด อำเภอเมืองพังงา จังหวัดพังงา บริเวณกิโลเมตรที่ 33 ใกล้เส้นทางสายพังงา–ภูเก็ต และอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองพังงา สถานที่แห่งนี้ทำหน้าที่เพาะเลี้ยง ขยายพันธุ์ ดูแล และอนุรักษ์สัตว์ป่าหายากหรือสัตว์ป่าที่มีความเสี่ยงต่อการลดจำนวนในธรรมชาติ โดยเฉพาะกลุ่มสัตว์ปีกและสัตว์ป่าพื้นถิ่นหลายชนิด เช่น นกปรอดหัวโขนเคราแดง นกแก็บ นกแสก เหยี่ยวแดง ไก่ฟ้าสีทอง นกยูงไทย นกยูงอินเดีย เลียงผา เม่น ชะนี ลิง ค่างดำ หมี และเป็ดป่า พื้นที่นี้จึงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเรียนรู้เรื่องสัตว์ป่าในบรรยากาศใกล้ชิดธรรมชาติ โดยไม่ต้องเดินทางไกลจากเมืองพังงา

 

สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าพังงาไม่ได้เป็นสวนสัตว์เพื่อความบันเทิง แต่เป็นหน่วยงานด้านอนุรักษ์สัตว์ป่าที่มีบทบาทเฉพาะทาง การเข้าชมจึงควรเข้าใจว่าเป้าหมายหลักของสถานีคือการดูแลสัตว์ เพาะขยายพันธุ์สัตว์ป่าบางชนิด ฟื้นฟูสัตว์ที่ต้องได้รับการดูแล และส่งเสริมความรู้แก่ประชาชน ผู้มาเยือนจะได้เห็นสัตว์หลายชนิดในพื้นที่ดูแลของสถานี พร้อมเรียนรู้ว่าการอนุรักษ์สัตว์ป่าไม่ได้มีเพียงการประกาศเขตป่าเท่านั้น แต่ยังรวมถึงงานหลังบ้านที่ต้องใช้เจ้าหน้าที่ สัตวบาล สัตวแพทย์ พื้นที่เพาะเลี้ยง อาหารสัตว์ การจัดกรง การดูแลสุขภาพ และการควบคุมสภาพแวดล้อมให้เหมาะกับสัตว์แต่ละชนิด

 

พื้นที่ดำเนินการของสถานีอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่านากก มีขนาดประมาณ 1,573 ไร่ ลักษณะพื้นที่เป็นที่ราบตอนกลางและมีภูเขาสูงชันล้อมรอบบางด้าน มีลำธารไหลผ่านพื้นที่ราบตอนกลาง มีแหล่งน้ำซับตลอดปี และมีความชื้นสูงตามลักษณะภูมิอากาศของพังงา สภาพแวดล้อมแบบนี้เหมาะกับการดูแลสัตว์ป่าหลายชนิด เพราะช่วยให้พื้นที่มีร่มเงา อากาศชื้น และมีบริบทใกล้เคียงธรรมชาติของสัตว์ป่าภาคใต้บางกลุ่ม แม้ส่วนที่เปิดให้ประชาชนเข้าชมจะเป็นเพียงบางส่วนของพื้นที่ทั้งหมด แต่ผู้มาเยือนยังสามารถสัมผัสได้ถึงความเขียวร่มรื่นและบรรยากาศของพื้นที่อนุรักษ์ที่ต่างจากแหล่งท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ทั่วไป

 

ประวัติการจัดตั้งสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าพังงาเริ่มจากแนวคิดของหน่วยงานอนุรักษ์สัตว์ป่าในช่วงที่เล็งเห็นความสำคัญของพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่านากก และต้องการมีพื้นที่สำหรับเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าให้สอดคล้องกับภารกิจด้านอนุรักษ์ของจังหวัดพังงา ต่อมาสถานีอยู่ภายใต้ระบบงานของสำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ผ่านสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 5 นครศรีธรรมราช บทบาทของสถานีจึงเชื่อมโยงกับการดูแลสัตว์ป่าในระดับพื้นที่ภาคใต้ ไม่ใช่เพียงจุดท่องเที่ยวริมถนนเพชรเกษม

 

จุดเด่นที่ผู้มาเยือนมักสนใจคือกลุ่มนกและสัตว์ปีก เพราะสถานีมีการเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าหายากและใกล้สูญพันธุ์หลายชนิด นกปรอดหัวโขนเคราแดงเป็นหนึ่งในชนิดที่ควรใช้เป็นตัวอย่างในการเรียนรู้ เพราะเป็นนกที่ได้รับความนิยมในสังคมมนุษย์และเกี่ยวข้องกับประเด็นการจับจากธรรมชาติ การเพาะเลี้ยงและดูแลสัตว์ปีกในสถานีจึงช่วยให้ผู้เข้าชมเห็นภาพว่าความสวยงามของนกแต่ละชนิดควรถูกมองคู่กับความรับผิดชอบด้านการอนุรักษ์ ไม่ใช่เพียงความชอบส่วนตัวหรือการเลี้ยงเพื่อความเพลิดเพลิน

 

นอกจากนกปรอดหัวโขนเคราแดงแล้ว ยังมีกลุ่มนกอื่น ๆ เช่น นกแก็บ นกแสก เหยี่ยวแดง ไก่ฟ้าสีทอง และนกยูงไทยกับนกยูงอินเดีย นกแต่ละชนิดมีลักษณะเด่นต่างกัน นกแสกช่วยให้ผู้เรียนรู้เข้าใจบทบาทของนกกลางคืนและการควบคุมสัตว์ขนาดเล็กในระบบนิเวศ เหยี่ยวแดงเป็นตัวแทนของนกล่าเหยื่อที่มีบทบาทสูงในห่วงโซ่อาหาร ไก่ฟ้าสีทองและนกยูงเป็นกลุ่มสัตว์ปีกที่มีสีสันสวยงามและดึงดูดความสนใจได้ดี เหมาะสำหรับครอบครัวที่พาเด็กมาเรียนรู้เรื่องความหลากหลายของสัตว์ป่า

 

กลุ่มสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมภายในสถานีช่วยให้ผู้มาเยือนเห็นความหลากหลายของสัตว์ป่าภาคใต้ได้กว้างขึ้น เลียงผาเป็นสัตว์ป่าที่มีความสำคัญสูงในพื้นที่ภูเขาหินปูนและป่าภูเขา เม่นเป็นสัตว์ที่มีลักษณะเฉพาะจากขนแข็งคล้ายหนาม ชะนี ลิง และค่างดำช่วยอธิบายความหลากหลายของสัตว์กลุ่มไพรเมต ส่วนหมีเป็นสัตว์ขนาดใหญ่ที่ต้องได้รับการดูแลอย่างรอบคอบ การเห็นสัตว์เหล่านี้ในพื้นที่เพาะเลี้ยงควรทำให้เกิดความเข้าใจว่าแต่ละชนิดมีความต้องการด้านอาหาร พื้นที่ พฤติกรรม และความปลอดภัยแตกต่างกัน

 

สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าจังหวัดพังงาเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการทัศนศึกษา เพราะเปิดให้เข้าชมโดยไม่เสียค่าเข้าชม และสามารถเป็นห้องเรียนธรรมชาติสำหรับนักเรียน นักศึกษา ครอบครัว และผู้สนใจสัตว์ป่าได้ดี หากเป็นการเข้าชมแบบหมู่คณะและต้องการเจ้าหน้าที่นำชม ควรทำหนังสือติดต่อล่วงหน้าถึงหัวหน้าสถานี เพื่อให้เจ้าหน้าที่จัดเวลา เส้นทาง และเนื้อหาการบรรยายได้เหมาะสม การเข้าชมแบบมีเจ้าหน้าที่นำชมจะช่วยให้ผู้มาเยือนได้รับข้อมูลถูกต้อง เข้าใจภารกิจของสถานี และลดพฤติกรรมที่อาจรบกวนสัตว์โดยไม่ตั้งใจ

 

การชมสัตว์ป่าในสถานีควรยึดหลักความเคารพต่อชีวิตสัตว์เป็นสำคัญ ไม่ควรส่งเสียงดัง ตีกรง ให้อาหารสัตว์เอง ยื่นมือเข้าไปในพื้นที่เลี้ยง หรือใช้แฟลชใกล้สัตว์ เพราะสัตว์บางชนิดไวต่อเสียง แสง และการเคลื่อนไหวของคน การให้อาหารเองอาจทำให้สัตว์ได้รับอาหารที่ไม่เหมาะสมหรือเกิดพฤติกรรมคุ้นคนมากเกินไป ผู้ปกครองควรดูแลเด็กอย่างใกล้ชิดและอธิบายให้เด็กเข้าใจว่าสัตว์ในสถานีไม่ใช่ของเล่น แต่เป็นสิ่งมีชีวิตที่เจ้าหน้าที่กำลังดูแลตามหลักอนุรักษ์

 

บรรยากาศของสถานีค่อนข้างร่มรื่น มีต้นไม้และพื้นที่สีเขียวโดยรอบ ทำให้เหมาะกับการเดินชมในช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายที่แดดไม่แรงเกินไป เวลาเปิดให้เข้าชมคือ 08.30 – 16.30 น. ผู้มาเยือนควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1–2 ชั่วโมง เพื่อเดินดูสัตว์อย่างไม่เร่งรีบ อ่านป้ายข้อมูล สังเกตพฤติกรรมสัตว์ และพักเป็นระยะ หากมาในช่วงกลางวันควรเตรียมหมวก น้ำดื่ม และรองเท้าที่เดินสะดวก เพราะพื้นที่บางส่วนเป็นทางเดินกลางแจ้งและอากาศพังงามีความชื้นสูง

 

การเดินทางไปสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าจังหวัดพังงาทำได้ง่าย เพราะตั้งอยู่ติดทางหลวงหมายเลข 4 ถนนเพชรเกษม บริเวณตำบลตากแดด หากออกจากตัวเมืองพังงาให้ใช้เส้นทางเพชรเกษมมุ่งหน้าไปทางภูเก็ตหรือโคกกลอย บริเวณกิโลเมตรที่ 33 จะพบสถานีอยู่ริมทาง จุดเด่นของตำแหน่งคืออยู่ในเส้นทางหลัก จึงสามารถจัดเป็นจุดแวะก่อนหรือหลังเที่ยวตัวเมืองพังงา อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา ถ้ำพุงช้าง วนอุทยานสระนางมโนราห์ หรือวัดถ้ำสุวรรณคูหาได้สะดวก

 

ผู้ที่สนใจสัตว์ป่าจะได้รับประโยชน์จากการมาเยือนสถานีแห่งนี้มากกว่าการดูสัตว์เพียงผิวเผิน เพราะสถานีช่วยให้เห็นคำถามสำคัญเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์ป่า เช่น ทำไมสัตว์บางชนิดจึงต้องเข้าสู่กระบวนการเพาะเลี้ยง ทำไมสัตว์ป่าบางตัวไม่สามารถกลับคืนสู่ธรรมชาติได้ทันที เหตุใดการซื้อขายสัตว์ป่าหรือการจับสัตว์จากธรรมชาติจึงกระทบต่อระบบนิเวศ และเหตุใดการอนุรักษ์จึงต้องอาศัยทั้งกฎหมาย ความรู้วิทยาศาสตร์ เจ้าหน้าที่ภาคสนาม และความร่วมมือจากประชาชน

 

สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าพังงายังมีบทบาทในฐานะแหล่งสร้างจิตสำนึกอนุรักษ์ เพราะการได้เห็นสัตว์ป่าตัวจริงช่วยให้ผู้เรียนรู้เข้าใจความเปราะบางของชีวิตสัตว์มากกว่าการอ่านข้อมูลจากหนังสือเพียงอย่างเดียว เด็กและเยาวชนจะเห็นว่าสัตว์แต่ละชนิดมีความงาม มีพฤติกรรม มีพื้นที่อยู่ และมีความต้องการเฉพาะ การปลูกฝังมุมมองเช่นนี้ทำให้การเที่ยวสถานีไม่ใช่เพียงกิจกรรมวันหยุด แต่เป็นการเรียนรู้ที่จะนำไปสู่พฤติกรรมที่รับผิดชอบต่อธรรมชาติ เช่น ไม่ซื้อสัตว์ป่าผิดกฎหมาย ไม่สนับสนุนการเลี้ยงสัตว์ป่าที่ไม่ถูกต้อง และแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเมื่อพบสัตว์ป่าบาดเจ็บหรือถูกครอบครองผิดกฎหมาย

 

สำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป สถานีแห่งนี้เหมาะกับการเที่ยวแบบสั้น ๆ ในเมืองพังงา โดยเฉพาะผู้ที่เดินทางเป็นครอบครัวหรือมีเด็กเล็ก เพราะสามารถใช้เวลาไม่มาก เดินทางง่าย และไม่เสียค่าเข้าชม นอกจากนี้ยังเป็นตัวเลือกที่ดีในวันที่ไม่สะดวกออกเรือหรือไม่ต้องการเดินป่าหนัก บรรยากาศร่มรื่นและสัตว์ป่าหลากชนิดทำให้ที่นี่เป็นจุดแวะที่ช่วยเพิ่มความหลากหลายให้ทริปพังงา ซึ่งมักถูกจดจำจากทะเล อ่าว และภูเขาหินปูนเป็นหลัก

 

หากจัดเส้นทางเที่ยวหนึ่งวันจากตัวเมืองพังงา สามารถเริ่มช่วงเช้าที่สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าจังหวัดพังงา เพื่อเดินชมสัตว์และเรียนรู้ภารกิจอนุรักษ์ จากนั้นแวะถ้ำพุงช้างหรือศาลหลักเมืองพังงา ต่อด้วยมื้อกลางวันในตัวเมือง แล้วเลือกไปวนอุทยานสระนางมโนราห์ในช่วงบ่าย หรือขับต่อไปอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงาหากต้องการเที่ยวทางน้ำ การจัดเส้นทางแบบนี้จะทำให้ทริปพังงามีทั้งสัตว์ป่า ถ้ำ ป่า น้ำ และเมืองในวันเดียว โดยไม่ต้องขับรถไกลเกินไป

 

การเตรียมตัวก่อนเข้าชมควรเรียบง่ายแต่รอบคอบ ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพและเหมาะกับการเดินกลางแจ้ง สวมรองเท้าที่เดินสบาย เตรียมน้ำดื่มส่วนตัว และหลีกเลี่ยงการนำอาหารที่มีกลิ่นแรงเข้าใกล้พื้นที่เลี้ยงสัตว์ หากเป็นหมู่คณะควรเตรียมรายชื่อ จำนวนคน เวลาที่ต้องการเข้าชม และวัตถุประสงค์ของการเรียนรู้ให้ชัดเจนก่อนทำหนังสือติดต่อ เพื่อให้เจ้าหน้าที่วางแผนการนำชมได้อย่างเหมาะสม

 

เมื่อเทียบกับข้อมูลทั่วไปที่มักกล่าวถึงสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าพังงาเพียงว่าเป็นสถานที่ดูสัตว์ริมถนนเพชรเกษม บทความที่ครบถ้วนควรอธิบายให้ผู้อ่านเข้าใจลึกกว่านั้นว่า สถานีเป็นพื้นที่อนุรักษ์สัตว์ป่าที่มีภารกิจด้านเพาะเลี้ยง ขยายพันธุ์ ดูแลสัตว์ป่าหายากและใกล้สูญพันธุ์ มีพื้นที่ดำเนินการขนาดใหญ่ในป่าสงวนแห่งชาติป่านากก มีสัตว์ปีกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลากชนิด เปิดให้เรียนรู้โดยไม่เสียค่าเข้าชม และเหมาะกับการเข้าชมแบบหมู่คณะเมื่อมีการติดต่อล่วงหน้า ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ผู้มาเยือนไม่มองสถานีเป็นเพียงสถานที่ถ่ายภาพสัตว์ แต่เห็นบทบาทด้านอนุรักษ์ที่อยู่เบื้องหลังด้วย

 

สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าจังหวัดพังงาจึงเป็นจุดหมายที่ควรอยู่ในเส้นทางเที่ยวเมืองพังงา โดยเฉพาะผู้ที่สนใจธรรมชาติ สัตว์ป่า การเรียนรู้เชิงอนุรักษ์ และการท่องเที่ยวที่มีสาระ พื้นที่แห่งนี้ทำให้เห็นว่าพังงาไม่ได้มีเพียงทะเลและเกาะสวย แต่ยังมีงานอนุรักษ์สัตว์ป่าที่ดำเนินอยู่บนพื้นที่ป่าใกล้เมือง หากมาเยือนด้วยท่าทีสงบ เคารพสัตว์ และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ สถานีแห่งนี้จะเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ช่วยให้เข้าใจคุณค่าของสัตว์ป่าและธรรมชาติพังงาได้ชัดเจนขึ้น

 

 

ตอบ: สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าจังหวัดพังงาอยู่ริมถนนเพชรเกษม หมู่ที่ 3 ตำบลตากแดด อำเภอเมืองพังงา จังหวัดพังงา บริเวณกิโลเมตรที่ 33 ใกล้เส้นทางพังงา–ภูเก็ต

 

ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น. ช่วงเช้าหรือบ่ายต้นเหมาะกับการเดินชมสัตว์และเรียนรู้ข้อมูลมากที่สุด

 

ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชม ประชาชนและนักท่องเที่ยวสามารถเข้าไปเรียนรู้เรื่องสัตว์ป่าได้โดยไม่มีค่าธรรมเนียม

 

ตอบ: มีสัตว์ป่าหายากและสัตว์ป่าหลายชนิด เช่น นกปรอดหัวโขนเคราแดง นกแก็บ นกแสก เหยี่ยวแดง ไก่ฟ้าสีทอง นกยูงไทย นกยูงอินเดีย เลียงผา เม่น ชะนี ลิง ค่างดำ หมี และเป็ดป่า

 

ตอบ: หากเข้าชมเป็นหมู่คณะและต้องการเจ้าหน้าที่นำชม ควรทำหนังสือติดต่อล่วงหน้าถึงหัวหน้าสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าจังหวัดพังงา เพื่อให้เจ้าหน้าที่จัดเวลาและเส้นทางให้เหมาะสม

 

ตอบ: เหมาะกับครอบครัว นักเรียน นักศึกษา ผู้สนใจสัตว์ป่า ผู้ที่ต้องการเรียนรู้เรื่องการอนุรักษ์ และนักท่องเที่ยวที่ต้องการจุดแวะใกล้ตัวเมืองพังงา

 

ตอบ: ควรเดินชมอย่างสงบ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ให้อาหารสัตว์เอง ไม่ตีกรง ไม่ใช้แฟลชใกล้สัตว์ และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ เพื่อความปลอดภัยและสวัสดิภาพของสัตว์

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่ถ้ำพุงช้าง ศาลหลักเมืองพังงา เขาช้าง วนอุทยานสระนางมโนราห์ อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา วัดถ้ำสุวรรณคูหา หรือเสม็ดนางชีได้ตามเส้นทางท่องเที่ยวเมืองพังงาและพื้นที่ใกล้เคียง