ถ้ำสำ (ถ้ำซำ)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 17.00 น.

 

ถ้ำสำ หรือที่พบเรียกอีกชื่อว่า ถ้ำซำ และ ถ้ำน้ำซำ เป็นโบราณสถานแหล่งภาพเขียนสีโบราณในพื้นที่หมู่ 3 ตำบลถ้ำน้ำผุด อำเภอเมืองพังงา จังหวัดพังงา จุดเด่นสำคัญของถ้ำแห่งนี้คือภาพเขียนสีบนผนังหินปูนซึ่งมีอายุอยู่ในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ราวสมัยรัชกาลที่ 3 ถึงรัชกาลที่ 5 และเป็นกลุ่มภาพเขียนสีที่พบในพื้นที่ธรรมชาติ ซึ่งแตกต่างจากงานจิตรกรรมที่มักพบในวัดหรือศาสนสถานทั่วไป ถ้ำสำจึงเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และวัฒนธรรมท้องถิ่นของเมืองพังงาที่มีคุณค่าสูงมาก เพราะสะท้อนทั้งฝีมือช่างพื้นถิ่น ความเชื่อ วิถีชีวิต และภาพจำของสังคมพังงาในอดีตไว้บนผนังถ้ำธรรมชาติ

 

สำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจถ้ำสำอย่างรวดเร็ว สถานที่แห่งนี้ไม่ใช่ถ้ำผจญภัยแบบถ้ำพุงช้าง และไม่ใช่ถ้ำที่เน้นธารน้ำหรือกิจกรรมเดินลุยน้ำ แต่เป็นถ้ำขนาดกะทัดรัดที่มีคุณค่าหลักอยู่ที่ภาพเขียนโบราณบนผนังและเพิงหิน ภาพเหล่านี้ใช้สีแดง สีขาว และสีดำเป็นหลัก มีทั้งภาพคน ภาพสัตว์ ภาพนก ภาพดอกไม้ ภาพบุคคลในเครื่องแต่งกายโบราณ ภาพหน้าคล้ายยักษ์ และองค์ประกอบที่ตีความได้ว่าเกี่ยวข้องกับความเชื่อ ประเพณี และวิถีชีวิตของผู้คนในยุคนั้น กรมศิลปากรเริ่มเข้ามาสำรวจถ้ำสำตั้งแต่ปี 2515 และภายหลังได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานอย่างเป็นทางการ ทำให้ถ้ำแห่งนี้กลายเป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่ควรเข้าชมด้วยความระมัดระวังและเคารพต่อหลักฐานทางประวัติศาสตร์

 

ถ้ำสำตั้งอยู่ในตำบลถ้ำน้ำผุด ซึ่งเป็นพื้นที่ใกล้ตัวเมืองพังงาและมีแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและความเชื่อหลายแห่งอยู่โดยรอบ เช่น ถ้ำน้ำผุด ศาลหลักเมืองพังงา สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ถ้ำฤาษีสวรรค์ ถ้ำลูกเสือ ถ้ำพุงช้าง วัดถ้ำตาปาน และวนอุทยานสระนางมโนราห์ ทำให้ถ้ำสำเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการจัดเส้นทางเที่ยวเมืองพังงาแบบวัฒนธรรมผสมธรรมชาติ ผู้มาเยือนไม่จำเป็นต้องใช้เวลาเดินทางไกลจากตัวเมือง แต่สามารถเห็นหลักฐานทางศิลปะยุคต้นรัตนโกสินทร์บนผนังถ้ำธรรมชาติได้ในระยะทางที่เข้าถึงง่าย

 

ความสำคัญของถ้ำสำอยู่ที่ความหายากของภาพเขียนสีลักษณะนี้ ภาพเขียนยุคต้นรัตนโกสินทร์มักพบตามวัด พระอุโบสถ วิหาร หรือศาสนสถานที่มนุษย์สร้างขึ้น แต่ถ้ำสำเป็นกรณีที่พบงานเขียนสีในสภาพแวดล้อมธรรมชาติ คือเพิงหินและถ้ำหินปูน ภาพจึงมีลักษณะเฉพาะทั้งในแง่ตำแหน่งที่ตั้ง วัสดุพื้นผิว การคงอยู่ของสี และความสัมพันธ์ระหว่างงานศิลป์กับภูมิประเทศ นักโบราณคดีจึงมองว่าถ้ำสำเป็นหนึ่งในแหล่งโบราณคดีสำคัญของประเทศไทย เพราะหลักฐานประเภทนี้เหลืออยู่ไม่มากและมีความสมบูรณ์เพียงพอให้ศึกษาได้

 

ภาพเขียนภายในถ้ำสำบอกเล่าเรื่องราวได้หลายชั้น บางส่วนเป็นภาพนกและดอกไม้ที่ให้ความรู้สึกถึงความงดงามตามธรรมชาติ บางส่วนเป็นภาพบุคคล ชายหญิง เด็ก หรือผู้คนในท่าทางต่าง ๆ ซึ่งอาจสะท้อนสังคมและวิถีชีวิตในยุคนั้น บางภาพมีลักษณะคล้ายบุคคลสำคัญหรือตัวละครเชิงสัญลักษณ์ ขณะที่บางภาพมีรูปลักษณ์คล้ายยักษ์หรือสิ่งเหนือธรรมชาติ การรวมภาพหลายประเภทไว้ในพื้นที่เดียวกันทำให้ถ้ำสำมีคุณค่าทั้งในฐานะหลักฐานศิลปกรรมและหลักฐานทางมานุษยวิทยาวัฒนธรรม

 

สีที่ใช้ในภาพเขียนถ้ำสำมีลักษณะจำกัดแต่ทรงพลัง สีแดง สีขาว และสีดำช่วยสร้างน้ำหนักของภาพให้เด่นบนพื้นหินปูนธรรมชาติ พื้นผิวถ้ำที่ไม่เรียบทำให้ภาพมีมิติแตกต่างจากภาพวาดบนผนังเรียบในอาคาร ภาพบางส่วนจางลงตามกาลเวลา แต่ยังเห็นรายละเอียดสำคัญได้ชัดเจน การคงอยู่ของภาพเหล่านี้เป็นผลจากตำแหน่งที่อยู่ใต้เพิงหินหรือบริเวณที่ช่วยบังแดดและฝนบางส่วน ทำให้สีไม่ถูกชะล้างจนหมด แม้จะผ่านเวลายาวนานมากกว่า 100 ปี

 

ช่วงอายุของภาพเขียนถ้ำสำที่พบในแหล่งข้อมูลสำคัญอยู่ในกรอบต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดยข้อมูลต้นฉบับระบุช่วงปี พ.ศ. 2394 - 2493 ขณะที่นักโบราณคดีจากกรมศิลปากรให้ข้อมูลว่าจากบริบทของภาพน่าจะอยู่ในช่วงรัชกาลที่ 3 ถึงรัชกาลที่ 5 แก่นสารของข้อมูลทั้งสองชุดชี้ตรงกันว่าภาพเขียนถ้ำสำไม่ใช่ภาพก่อนประวัติศาสตร์ แต่เป็นศิลปะสมัยประวัติศาสตร์ในช่วงที่สังคมพังงามีความเคลื่อนไหวทางวัฒนธรรม เศรษฐกิจ และผู้คนหลากหลายกลุ่ม

 

พังงาในช่วงต้นรัตนโกสินทร์เป็นเมืองที่มีความสำคัญจากทรัพยากรธรรมชาติ เส้นทางการค้า และกิจกรรมทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการทำเหมืองแร่ดีบุกและการติดต่อกับชุมชนชายฝั่งฝั่งอันดามัน ภาพเขียนถ้ำสำจึงไม่ควรถูกมองเพียงเป็นภาพสวยบนผนังถ้ำ แต่ควรมองเป็นหน้าต่างที่ช่วยให้เราเข้าใจสังคมเมืองพังงาในยุคนั้น ทั้งเรื่องผู้คน การแต่งกาย ความเชื่อ รูปแบบศิลปะ และความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับภูเขาหินปูนที่รายล้อมเมือง

 

การที่ถ้ำสำตั้งอยู่ในตำบลถ้ำน้ำผุดยิ่งทำให้สถานที่นี้มีบริบทน่าสนใจ เพราะตำบลถ้ำน้ำผุดเป็นพื้นที่ที่มีทั้งแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ เรื่องเล่าท้องถิ่น ศาลเจ้า และถ้ำโบราณในระยะใกล้กัน พื้นที่นี้จึงเป็นเหมือนแผนที่ทางวัฒนธรรมขนาดย่อมของเมืองพังงา ผู้มาเยือนสามารถเรียนรู้เรื่องน้ำศรัทธาที่ถ้ำน้ำผุด แล้วต่อมายังถ้ำสำเพื่อชมภาพเขียนสีโบราณ จากนั้นเชื่อมต่อไปยังศาลหลักเมืองหรือถ้ำพุงช้างได้ในวันเดียว

 

ชื่อถ้ำสำหรือถ้ำซำอาจมีรูปสะกดต่างกันในแหล่งข้อมูล แต่หมายถึงโบราณสถานแหล่งเดียวกัน การมีชื่อเรียกหลายแบบเป็นเรื่องที่พบได้ในสถานที่ท้องถิ่น เพราะเสียงเรียกพื้นบ้าน การถอดเสียง และการเขียนในเอกสารต่างยุคอาจไม่ตรงกันทั้งหมด ในการจัดทำบทความเพื่อให้ผู้อ่านค้นหาได้ง่าย ควรระบุชื่อหลักว่า “ถ้ำสำ” พร้อมวงเล็บชื่ออื่นว่า “ถ้ำซำ” หรือ “ถ้ำน้ำซำ” เพื่อครอบคลุมทั้งการค้นหาของคนไทยและการอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลต่างประเทศที่มักใช้ชื่อ Tham Sam Rock Art

 

การขึ้นทะเบียนถ้ำสำเป็นโบราณสถานมีความหมายอย่างมากต่อการปกป้องพื้นที่ เพราะภาพเขียนสีบนผนังถ้ำเป็นหลักฐานที่เปราะบางมาก การขีดเขียนทับ การสัมผัสผนัง การจุดไฟ การใช้แฟลชรุนแรง การปีนป่าย หรือการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมรอบถ้ำสามารถทำให้ภาพเสื่อมสภาพได้รวดเร็ว การขึ้นทะเบียนจึงช่วยให้สถานที่ได้รับการคุ้มครองในฐานะมรดกวัฒนธรรม และช่วยเปิดทางให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันอนุรักษ์และพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้เชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน

 

ผู้ที่มาเยือนถ้ำสำควรเข้าใจว่าสถานที่แห่งนี้ต่างจากจุดถ่ายรูปทั่วไป ภาพเขียนบนผนังถ้ำไม่สามารถสร้างใหม่ให้เหมือนเดิมได้ หากเสียหายแล้วจะสูญเสียหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไปอย่างถาวร การชมที่ถูกต้องควรยืนในระยะเหมาะสม ไม่เอามือแตะผนัง ไม่ใช้วัตถุชี้หรือขูดภาพ ไม่ปีนขึ้นไปใกล้ภาพ และไม่ทิ้งขยะในพื้นที่ หากต้องการถ่ายภาพควรใช้แสงอย่างระมัดระวังและไม่รบกวนผู้อื่น

 

ถ้ำสำเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจประวัติศาสตร์ ศิลปะ โบราณคดี วัฒนธรรมท้องถิ่น และเส้นทางเรียนรู้เมืองพังงา ไม่ใช่สถานที่ที่ต้องใช้เวลาเดินนานหรือทำกิจกรรมผจญภัย แต่ต้องใช้สายตา ความตั้งใจ และความเคารพในการอ่านภาพบนผนังถ้ำ ผู้ที่เดินทางมาแบบเร่งรีบอาจเห็นเพียงภาพเก่า ๆ บนหิน แต่ผู้ที่หยุดมองอย่างละเอียดจะเห็นความพยายามของผู้คนในอดีตที่ใช้ผนังธรรมชาติเป็นพื้นที่บันทึกเรื่องราว ความเชื่อ และความทรงจำของสังคม

 

การจัดเส้นทางเที่ยวถ้ำสำควรให้เวลาอย่างน้อย 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมงสำหรับการชมพื้นที่และทำความเข้าใจภาพเขียน หากเดินทางกับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์หรือถ่ายภาพเชิงสารคดี อาจใช้เวลานานกว่านั้น เพราะต้องสังเกตองค์ประกอบของภาพ สี ลายเส้น ตำแหน่งบนผนัง และความสัมพันธ์กับรูปทรงของเพิงหิน ถ้ำสำอาจไม่ใช่สถานที่ใหญ่ แต่มีรายละเอียดจำนวนมากที่ควรมองอย่างช้า ๆ

 

การเดินทาง ไปถ้ำสำทำได้สะดวกจากตัวเมืองพังงา โดยมุ่งหน้าไปยังหมู่ 3 ตำบลถ้ำน้ำผุด อำเภอเมืองพังงา สามารถใช้จุดอ้างอิงในพื้นที่ เช่น ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบลถ้ำน้ำผุด ศาลหลักเมืองพังงา หรือชื่อสถานที่ “โบราณสถาน ถ้ำซำ” ในแผนที่นำทาง ถ้ำอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองและเชื่อมต่อกับแหล่งท่องเที่ยวเมืองพังงาหลายแห่ง หากเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าจะสะดวกที่สุด

 

ผู้ที่พักในตัวเมืองพังงาสามารถจัดถ้ำสำเป็นจุดเที่ยวช่วงเช้า แล้วต่อด้วยถ้ำน้ำผุด ศาลหลักเมืองพังงา และร้านอาหารในเมือง ส่วนช่วงบ่ายสามารถไปสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ถ้ำฤาษีสวรรค์ ถ้ำลูกเสือ หรือถ้ำพุงช้างได้ หากมีเวลามากขึ้นสามารถต่อไปวนอุทยานสระนางมโนราห์หรืออุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา เส้นทางลักษณะนี้ช่วยให้เห็นทั้งโบราณสถาน ศรัทธา ถ้ำธรรมชาติ และภูมิประเทศหินปูนของพังงาในวันเดียว

 

เนื่องจากถ้ำสำเป็นโบราณสถานที่มีภาพเขียนสีโบราณ การเข้าชมควรเลือกช่วงกลางวันที่มีแสงเพียงพอและปลอดภัยกว่าช่วงค่ำ แม้บางแหล่งข้อมูลจะระบุว่าเปิดตลอดเวลา แต่การชมโบราณสถานประเภทถ้ำควรอยู่ในช่วงที่มองเห็นพื้นที่ชัดเจน ไม่ควรเข้าชมในเวลามืดหรือสภาพอากาศไม่เหมาะสม เวลาที่เหมาะสมสำหรับผู้อ่านทั่วไปคือช่วง 08.00 - 17.00 น. ซึ่งสอดคล้องกับการเดินทางแบบท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่เมืองพังงา

 

ด้านค่าเข้าชม แหล่งข้อมูลท่องเที่ยวที่พบระบุว่าไม่มีค่าเข้าชม แต่ควรยึดหลักว่าเป็นพื้นที่โบราณสถานและอยู่ในการดูแลร่วมกันของหน่วยงานด้านศิลปากร วัฒนธรรม และท้องถิ่น การไม่มีค่าเข้าชมไม่ได้หมายความว่าสามารถใช้งานพื้นที่ได้โดยไม่มีข้อจำกัด ผู้มาเยือนยังต้องเคารพกฎหมายโบราณสถานและปฏิบัติตามข้อควรระวังเรื่องการอนุรักษ์อย่างเคร่งครัด

 

ข้อควรระวังสำคัญที่สุดคืออย่าสัมผัสภาพเขียน สีบนผนังถ้ำอาจเสื่อมสภาพจากความชื้น เหงื่อ ฝุ่น คราบน้ำมันจากมือ หรือการเสียดสีเพียงเล็กน้อย การยืนชมควรเว้นระยะ ไม่ชี้ด้วยของแข็ง ไม่พิงผนัง ไม่วางของบนพื้นถ้ำใกล้ภาพ และไม่ให้เด็กเล็กเข้าใกล้ผนังโดยไม่มีผู้ดูแล หากทุกคนช่วยกันรักษาระยะห่าง ภาพเขียนถ้ำสำจะคงอยู่เป็นแหล่งเรียนรู้ให้คนรุ่นหลังได้อีกยาวนาน

 

ถ้ำสำยังเหมาะกับการเรียนรู้เรื่องศิลปกรรมท้องถิ่นในภาคใต้ตอนบน เพราะภาพเขียนสีของถ้ำแห่งนี้ไม่ใช่งานศิลปะราชสำนักในอาคารหลวง แต่เป็นงานที่อยู่ในบริบทธรรมชาติและพื้นที่ท้องถิ่น ผู้ชมจึงควรให้ความสนใจกับลายเส้นที่ดูมีชีวิต ท่าทางของคนและสัตว์ การจัดวางภาพบนผนัง และสีที่ใช้บนพื้นผิวหิน การมองด้วยกรอบนี้จะช่วยให้เห็นคุณค่าของถ้ำสำในฐานะงานศิลป์ที่ผูกกับชีวิตของผู้คนมากกว่าการเป็นภาพสวยงามเพียงอย่างเดียว

 

ในเชิงการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ถ้ำสำมีศักยภาพสูงมาก เพราะอยู่ใกล้เมือง เข้าถึงง่าย มีเรื่องเล่าชัดเจน มีภาพเขียนจริงให้ศึกษา และมีสถานที่ใกล้เคียงที่ช่วยขยายเส้นทางได้หลายแบบ ไม่ว่าจะเป็นเส้นทางโบราณสถาน เส้นทางถ้ำ เส้นทางศรัทธา หรือเส้นทางครอบครัวในเมืองพังงา จุดที่ควรเพิ่มในการเที่ยวคือการให้ข้อมูลแก่ผู้มาเยือนก่อนเข้าชม เช่น ความหมายของภาพ ช่วงอายุ วิธีดูอย่างไม่ทำลาย และข้อห้ามในการสัมผัสผนังถ้ำ

 

ถ้ำน้ำผุดเป็นสถานที่ใกล้เคียงที่มีความหมายสำคัญต่อการจัดเส้นทางถ้ำสำ เพราะอยู่ในตำบลเดียวกันและมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับน้ำผุด ศาลเจ้าบุนเท๋าก๋ง และพิธีกรรมตักน้ำศักดิ์สิทธิ์ ถ้ำน้ำผุดสะท้อนมิติศรัทธาและน้ำ ส่วนถ้ำสำสะท้อนมิติศิลปกรรมและประวัติศาสตร์ เมื่อนำสองสถานที่นี้มาเชื่อมกัน ผู้อ่านจะเข้าใจตำบลถ้ำน้ำผุดในฐานะพื้นที่ที่มีทั้งน้ำศักดิ์สิทธิ์และภาพเขียนโบราณ ไม่ใช่เพียงจุดท่องเที่ยวแยกกัน

 

ถ้ำพุงช้างเป็นอีกจุดที่ช่วยเปรียบเทียบให้เห็นความหลากหลายของถ้ำในเมืองพังงา ถ้ำพุงช้างอยู่ในพื้นที่วัดประพาสประจิมเขต หลังศาลากลางจังหวัดพังงา มีธารน้ำไหลตลอดปีและเส้นทางชมถ้ำแบบนั่งเรือแคนู ล่องแพไม้ไผ่ และเดินลุยน้ำ ขณะที่ถ้ำสำเป็นถ้ำภาพเขียนสีที่ต้องชมด้วยความสงบและระมัดระวัง หากมีเวลาหนึ่งวัน นักท่องเที่ยวสามารถเที่ยวถ้ำสำเป็นถ้ำศิลปะ แล้วต่อถ้ำพุงช้างเป็นถ้ำผจญภัย เพื่อเห็นบทบาทของถ้ำในพังงาที่แตกต่างกัน

 

สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ถ้ำฤาษีสวรรค์ และถ้ำลูกเสือ เป็นกลุ่มสถานที่ที่เหมาะกับการจัดร่วมในทริปเดียวกัน เพราะอยู่ในตัวเมืองพังงาและมีบรรยากาศธรรมชาติร่มรื่น ถ้ำฤาษีสวรรค์มีธารน้ำใสและหินงอกหินย้อย สามารถเดินทะลุถ้ำได้ ส่วนถ้ำลูกเสือมีขนาดเล็กกว่าและมีหินงอกหินย้อยประปราย พื้นที่สวนยังเหมาะกับการพักผ่อนหลังจากชมโบราณสถานถ้ำสำ ซึ่งเป็นการเที่ยวที่ใช้สมาธิและความตั้งใจในการอ่านภาพบนผนัง

 

วัดถ้ำตาปานและวนอุทยานสระนางมโนราห์เป็นจุดต่อยอดสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติและวัฒนธรรมเพิ่มขึ้น วัดถ้ำตาปานมีบรรยากาศวัดถ้ำและงานประติมากรรมเชิงคติธรรม ส่วนสระนางมโนราห์มีป่าร่มรื่น ธารน้ำ และแอ่งน้ำธรรมชาติ เหมาะกับการพักผ่อนช่วงบ่าย เส้นทางนี้ทำให้ทริปถ้ำสำไม่ได้จบอยู่ที่โบราณสถานเพียงแห่งเดียว แต่ขยายไปสู่ภาพรวมของพังงาในฐานะเมืองถ้ำ เมืองน้ำ และเมืองภูเขาหินปูน

 

ด้านอาหารและที่พัก นักท่องเที่ยวสามารถใช้ตัวเมืองพังงาเป็นฐานได้สะดวก เพราะถ้ำสำอยู่ใกล้เขตเมือง มีร้านอาหาร คาเฟ่ และโรงแรมหลายแห่งให้เลือก ร้านอาหารใกล้เคียงที่พบข้อมูลเผยแพร่สาธารณะ ได้แก่ Hink Cafe, ระรื่น พังงา Cafe & Restaurant, เออกูคาเฟ่, พุงช้างกุ้งกะทะ พังงา และ Five Star ท้ายช้าง ส่วนที่พักในเมืองมีทั้ง The Sleep Phang-nga, Home Phang-Nga Guest House, Pranee Home Phang-nga, Le Erawan Phang Nga Hotel, Phang Nga Origin Hotel และ Rachawadee House Phang Nga

 

ถ้ำสำยังมีความเหมาะสมกับกลุ่มนักเรียน นักศึกษา ครู นักวิชาการท้องถิ่น ผู้สนใจศิลปกรรม และนักท่องเที่ยวที่ต้องการเที่ยวอย่างมีสาระ เพราะสถานที่นี้ช่วยเปิดประเด็นการเรียนรู้ได้หลายเรื่อง เช่น การอนุรักษ์โบราณสถาน การอ่านภาพเขียนสี การเปรียบเทียบภาพเขียนในถ้ำกับจิตรกรรมในวัด การทำความเข้าใจพังงายุคต้นรัตนโกสินทร์ และการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบต่อมรดกทางวัฒนธรรม หากจัดกิจกรรมอย่างเหมาะสม ถ้ำสำสามารถเป็นห้องเรียนกลางแจ้งที่มีคุณค่ามาก

 

โดยสรุป ถ้ำสำเป็นโบราณสถานแหล่งภาพเขียนสีโบราณที่สำคัญของจังหวัดพังงา อยู่ในพื้นที่หมู่ 3 ตำบลถ้ำน้ำผุด อำเภอเมืองพังงา มีภาพเขียนยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์ที่หาชมได้ยากและได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานโดยกรมศิลปากร จุดเด่นของถ้ำไม่ใช่ความใหญ่โต แต่คือคุณค่าของภาพ สี ลายเส้น เรื่องเล่า และหลักฐานทางวัฒนธรรมที่ยังอยู่บนผนังถ้ำธรรมชาติ หากมาเที่ยวด้วยความเข้าใจและความเคารพ ถ้ำสำจะเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ทำให้เห็นพังงาในมิติที่ลึกกว่าทะเล เกาะ และจุดชมวิว เพราะที่นี่คือหลักฐานของผู้คน ศิลปะ และความทรงจำของเมืองพังงาที่รอดผ่านกาลเวลามาจนถึงปัจจุบัน

 

 

ตอบ: ถ้ำสำตั้งอยู่ในพื้นที่หมู่ 3 ตำบลถ้ำน้ำผุด อำเภอเมืองพังงา จังหวัดพังงา เป็นโบราณสถานแหล่งภาพเขียนสีโบราณใกล้ตัวเมืองพังงา

 

ตอบ: เป็นสถานที่เดียวกัน โดยพบการเรียกชื่อทั้งถ้ำสำ ถ้ำซำ และถ้ำน้ำซำ หมายถึงแหล่งภาพเขียนสีโบราณในตำบลถ้ำน้ำผุด

 

ตอบ: ถ้ำสำเป็นแหล่งภาพเขียนสีโบราณยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์ที่พบในพื้นที่ธรรมชาติ ซึ่งหาชมได้ยากและได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานโดยกรมศิลปากร

 

ตอบ: ภาพเขียนอยู่ในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ข้อมูลต้นฉบับระบุช่วง พ.ศ. 2394 - 2493 และนักโบราณคดีประเมินว่าเกี่ยวข้องกับช่วงรัชกาลที่ 3 ถึงรัชกาลที่ 5

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชม แต่ผู้มาเยือนควรปฏิบัติตามแนวทางอนุรักษ์โบราณสถานอย่างเคร่งครัด

 

ตอบ: ห้ามสัมผัสภาพเขียน ห้ามขีดเขียนผนังถ้ำ ห้ามปีนป่าย ห้ามทิ้งขยะ และควรใช้แสงหรือการถ่ายภาพอย่างระมัดระวังเพื่อไม่ให้กระทบต่อภาพเขียนสีโบราณ

 

ตอบ: เหมาะกับการเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม โบราณคดี และการเรียนรู้เมืองพังงาในมุมลึกกว่าการเที่ยวทะเลหรือจุดชมวิวทั่วไป

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับถ้ำน้ำผุด ศาลหลักเมืองพังงา สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ถ้ำฤาษีสวรรค์ ถ้ำลูกเสือ ถ้ำพุงช้าง วัดถ้ำตาปาน และวนอุทยานสระนางมโนราห์