เกาะพิทักษ์

วันเปิดทำการ: ทุกวัน โดยควรติดต่อโฮมสเตย์หรือผู้ประสานงานชุมชนล่วงหน้า และตรวจระดับน้ำทะเลก่อนเดินทาง

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 18.00 น. สำหรับกิจกรรมท่องเที่ยวกลางวัน ส่วนการพักโฮมสเตย์เป็นไปตามรอบจองของแต่ละบ้านพัก

 

เกาะพิทักษ์ ชุมพร เป็นเกาะขนาดเล็กในทะเลอ่าวไทย ตั้งอยู่หมู่ที่ 14 ตำบลบางน้ำจืด อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร อยู่บริเวณอ่าวท้องครกหรืออ่าวครก ห่างจากชายฝั่งประมาณ 1 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากตัวอำเภอหลังสวนประมาณ 25 กิโลเมตร เกาะแห่งนี้เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวชุมชนที่มีชื่อเสียงของชุมพร เพราะมีทั้งน้ำทะเลใส โขดหินสวยงาม หาดทรายขนาดเล็ก หมู่บ้านชาวประมง โฮมสเตย์ริมน้ำ วิถีประมงพื้นบ้าน จุดชมวิวด้านหลังเกาะ และปรากฏการณ์น้ำลงที่สามารถเดินข้ามจากฝั่งมายังเกาะได้ เกาะพิทักษ์จึงเป็นสถานที่ที่เหมาะกับการพักผ่อนแบบเรียบง่าย เรียนรู้วิถีชุมชน และเที่ยวทะเลเชิงอนุรักษ์ในบรรยากาศที่ยังคงความเป็นธรรมชาติ

 

เกาะพิทักษ์ เดิมชาวบ้านเรียกว่า “เกาะผีทัก” ตามเรื่องเล่าท้องถิ่นที่สืบต่อกันมาว่า ในอดีตมีเรือประมงลอยเรือหาปลามาถึงบริเวณเกาะแห่งนี้ แล้วมองเห็นคล้ายมีคนบนเกาะกวักมือเรียก แต่เมื่อพาเรือเข้าไปใกล้กลับไม่พบผู้คนอาศัยอยู่บนเกาะเลยแม้แต่คนเดียว ชาวบ้านจึงเรียกกันว่าเกาะผีทัก ต่อมาเมื่อเริ่มมีชาวบ้านขึ้นไปตั้งถิ่นฐาน ทำประมง และอยู่อาศัยบนเกาะ จึงเปลี่ยนชื่อเป็นเกาะพิทักษ์เพื่อความเป็นสิริมงคล ชื่อนี้ยังคงรักษาเสียงและความทรงจำจากชื่อเดิมไว้ แต่ให้ความหมายใหม่ที่เชื่อมโยงกับการปกปักรักษาทะเล ชุมชน และวิถีชีวิตของคนบนเกาะ

 

เสน่ห์ของเกาะพิทักษ์อยู่ที่ความเป็นเกาะชาวประมงจริง ไม่ใช่เกาะที่ถูกจัดฉากให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวโดยตัดขาดจากชีวิตคนท้องถิ่น บ้านเรือนบนเกาะส่วนใหญ่เป็นบ้านไม้และบ้านยกพื้นริมทะเล มีทางเดินเชื่อมภายในชุมชน มีเรือประมงขนาดเล็กจอดอยู่หน้าบ้าน มีเครื่องมือจับสัตว์น้ำ มีสวนมะพร้าว และมีพื้นที่ชุมชนที่ยังดำเนินชีวิตอย่างเรียบง่าย นักท่องเที่ยวที่พักโฮมสเตย์จึงไม่ได้เห็นเพียงวิวทะเล แต่ได้เห็นจังหวะชีวิตของชุมชน ทั้งการออกเรือ การเตรียมอาหารทะเล การพูดคุยกับเจ้าบ้าน และการใช้ชีวิตที่สัมพันธ์กับน้ำขึ้นน้ำลง

 

เกาะพิทักษ์มีพื้นที่ประมาณ 712 ไร่ มีชุมชนชาวประมงอาศัยอยู่บนเกาะ อาชีพสำคัญของคนในพื้นที่คือการทำประมงพื้นบ้าน เช่น วางลอบหมึก อวนปู อวนปลาเรือเล็ก เลี้ยงหอยแมลงภู่ รวมถึงทำสวนมะพร้าวในพื้นที่ราบของเกาะ ลักษณะชุมชนเช่นนี้ทำให้เกาะพิทักษ์มีเอกลักษณ์ต่างจากเกาะรีสอร์ต เพราะผู้มาเยือนจะได้เรียนรู้ว่าทะเลไม่ได้เป็นเพียงสถานที่พักผ่อน แต่เป็นแหล่งทำกิน แหล่งอาหาร และพื้นที่ชีวิตของคนในชุมชนด้วย

 

จุดเด่นที่เป็นภาพจำของเกาะพิทักษ์คือการเดินข้ามทะเลในช่วงน้ำลง เมื่อน้ำทะเลลดระดับลงต่ำ จะปรากฏแนวสันทรายและพื้นที่น้ำตื้นระหว่างท่าเรืออ่าวครกกับเกาะ ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถเดินเท้าข้ามมายังเกาะได้ในบางช่วงเวลา ใช้เวลาประมาณ 15 นาทีตามสภาพพื้นทรายและระดับน้ำ ปรากฏการณ์นี้เป็นที่มาของกิจกรรม “วิ่งแหวกทะเลสู่เกาะพิทักษ์” ซึ่งเป็นกิจกรรมท้องถิ่นที่ได้รับความสนใจ เพราะสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติ น้ำขึ้นน้ำลง และชุมชนชายฝั่งอย่างชัดเจน

 

แม้การเดินข้ามทะเลจะเป็นกิจกรรมที่น่าสนใจมาก แต่ต้องทำด้วยความระมัดระวังทุกครั้ง นักท่องเที่ยวควรดูช่วงน้ำลงจริง ถามคนในพื้นที่ก่อนเดินข้าม และเผื่อเวลากลับให้ทันก่อนน้ำขึ้น ไม่ควรเดินข้ามในช่วงฟ้าใกล้มืด ฝนตกหนัก คลื่นลมแรง หรือช่วงที่มองแนวทางเดินไม่ชัดเจน หากระดับน้ำสูงหรือไม่มั่นใจ ควรใช้เรือหางยาวจากท่าเรืออ่าวครกไปยังเกาะแทน การเดินทางที่ดีของเกาะพิทักษ์จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับระยะทางใกล้ฝั่งอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการอ่านจังหวะน้ำและการเคารพธรรมชาติของทะเล

 

เกาะพิทักษ์มีโขดหินสวยงาม น้ำทะเลใส และบริเวณทางทิศตะวันออกของเกาะมีหาดทรายขนาดเล็กที่เหมาะกับการพักผ่อนและเล่นน้ำในช่วงที่ทะเลสงบ ส่วนด้านหลังเกาะมีจุดชมวิวสูงประมาณ 200 เมตร เป็นจุดที่นักท่องเที่ยวใช้ชมทิวทัศน์ทะเลรอบเกาะ บ้านเรือนชาวประมง และแนวชายฝั่งอำเภอหลังสวน ในวันที่อากาศเปิด มุมมองจากด้านบนจะทำให้เห็นว่าเกาะพิทักษ์ไม่ได้เป็นเพียงเกาะเล็กใกล้ฝั่ง แต่เป็นส่วนหนึ่งของภูมิประเทศทะเลหลังสวนที่มีทั้งอ่าว ท่าเรือ ชุมชน และเกาะใกล้เคียงเชื่อมโยงกัน

 

การเดินรอบเกาะพิทักษ์เป็นกิจกรรมที่เหมาะกับผู้ที่อยากสัมผัสพื้นที่แบบช้า ๆ บนเกาะมีเส้นทางเดินภายในชุมชน สามารถเดินชมบ้านเรือน วิถีประมง โขดหิน ชายหาด และมุมทะเลได้ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง หากพักค้างคืนจะยิ่งเห็นบรรยากาศที่แตกต่างกันระหว่างเช้า กลางวัน เย็น และกลางคืน ช่วงเช้าจะได้เห็นวิถีชาวบ้านและแสงทะเลอ่อน ๆ ช่วงกลางวันเหมาะกับการเล่นน้ำหรือชมกิจกรรมชุมชน ช่วงเย็นเหมาะกับการนั่งชมพระอาทิตย์และรับประทานอาหารทะเล ส่วนกลางคืนบางโปรแกรมสามารถออกไปตกหมึกหรือเรียนรู้การทำประมงตามฤดูกาลกับชาวบ้านได้

 

หัวใจของการเที่ยวเกาะพิทักษ์คือโฮมสเตย์ ชุมชนบนเกาะจัดบริการที่พักแบบบ้านชาวบ้านมานาน และได้รับการยอมรับในฐานะแบบอย่างของการท่องเที่ยวโดยชุมชน นักท่องเที่ยวจะพักกับเจ้าบ้าน รับประทานอาหารทะเลพื้นบ้าน เรียนรู้ชีวิตประมง และใช้เวลาพักผ่อนในบ้านริมทะเล โฮมสเตย์หลายแห่งเป็นบ้านไม้ยกพื้น มีชานกว้างรับลมทะเล มีบรรยากาศอบอุ่นเรียบง่าย และมีบริการอาหารทะเลตามฤดูกาล การพักแบบนี้ต่างจากโรงแรม เพราะความประทับใจไม่ได้อยู่ที่ความหรูหรา แต่อยู่ที่ความจริงใจของเจ้าบ้าน ความสดของอาหาร และบรรยากาศชีวิตบนเกาะ

 

ผู้ที่ต้องการพักโฮมสเตย์ควรจองล่วงหน้า โดยเฉพาะวันหยุดยาวหรือช่วงที่มีกิจกรรมบนเกาะ เนื่องจากจำนวนบ้านพักมีจำกัดและแต่ละบ้านรองรับนักท่องเที่ยวได้ต่างกัน การจองล่วงหน้าช่วยให้ชุมชนเตรียมห้องพัก อาหาร เรือรับส่ง และกิจกรรมได้เหมาะสม นักท่องเที่ยวควรแจ้งจำนวนคน วันที่เข้าพัก จำนวนคืน ความต้องการด้านอาหาร ผู้สูงอายุ เด็ก หรือข้อจำกัดด้านสุขภาพ เพื่อให้เจ้าบ้านจัดการดูแลได้อย่างเรียบร้อย

 

กิจกรรมบนเกาะพิทักษ์มีหลายรูปแบบ ได้แก่ เดินชมวิถีชีวิตชุมชน ปั่นจักรยานรอบเกาะ พายเรือคายัก เล่นน้ำทะเลในจุดที่ปลอดภัย ล่องเรือชมเกาะ ดำน้ำตื้นดูปะการังและหอยมือเสือที่เกาะใกล้เคียง เช่น เกาะคราม เรียนรู้การวางลอบหมึก อวนปู และเครื่องมือประมงพื้นบ้าน ชมการทำอาหารทะเล รับประทานอาหารสดจากทะเล และออกตกหมึกในช่วงเวลาที่เหมาะสม กิจกรรมเหล่านี้ทำให้เกาะพิทักษ์เป็นมากกว่าที่พักริมทะเล แต่เป็นห้องเรียนกลางชุมชนประมงที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าใจทะเลผ่านชีวิตจริง

 

หนึ่งในแนวคิดสำคัญของเกาะพิทักษ์คือการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ชุมชนมีบทบาทในการดูแลทรัพยากรทะเล การรักษาความสะอาด การจัดการกิจกรรม และการถ่ายทอดความรู้ให้ผู้มาเยือน นักท่องเที่ยวจึงควรปฏิบัติตามกติกาของชุมชนอย่างเคร่งครัด เช่น ไม่ทิ้งขยะลงทะเล ไม่ส่งเสียงดังรบกวนชุมชน ไม่นำสิ่งเสพติดขึ้นเกาะ ไม่เก็บหอย ปะการัง หรือสิ่งมีชีวิตจากทะเล ไม่รบกวนอุปกรณ์ประมงของชาวบ้าน และเคารพพื้นที่ส่วนตัวของแต่ละครัวเรือน การเที่ยวเกาะพิทักษ์ให้ดีจึงต้องใช้ทั้งความอยากเที่ยวและความรับผิดชอบร่วมกัน

 

การดำน้ำและชมปะการังรอบเกาะหรือเกาะใกล้เคียงควรทำกับผู้ดูแลที่รู้จักพื้นที่ เพราะทะเลใกล้ชุมชนมีทั้งแนวหิน จุดน้ำตื้น กระแสน้ำ และพื้นที่ทำประมง นักท่องเที่ยวควรสวมเสื้อชูชีพ ไม่เหยียบปะการัง ไม่จับหอยมือเสือ ไม่ให้อาหารปลา ไม่ไล่จับสัตว์ทะเล และไม่ทิ้งเศษอาหารลงน้ำ การรักษาแนวปะการังและหอยมือเสือเป็นเรื่องสำคัญ เพราะทรัพยากรเหล่านี้คือฐานของทั้งธรรมชาติและการท่องเที่ยวในระยะยาว

 

การเดินทาง ไปเกาะพิทักษ์จากตัวเมืองชุมพรสามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 41 มุ่งสู่อำเภอหลังสวน แล้วต่อเข้าทางหลวงชนบทหมายเลข 4097 ไปยังท่าเรือบ้านเกาะพิทักษ์หรือท่าเรืออ่าวครก บริเวณตำบลบางน้ำจืด จากนั้นใช้เรือหางยาวของชาวบ้านข้ามไปยังเกาะ ระยะทางทางทะเลประมาณ 1 กิโลเมตร ใช้เวลาสั้น ๆ หากเป็นช่วงน้ำลงต่ำและสภาพอากาศเหมาะสม สามารถเดินข้ามแนวน้ำตื้นไปยังเกาะได้ แต่ต้องดูเวลาน้ำขึ้นน้ำลงและฟังคำแนะนำของคนในพื้นที่เสมอ

 

สำหรับผู้ที่เดินทางด้วยรถไฟ สามารถลงที่สถานีหลังสวน แล้วต่อรถไปยังท่าเรืออ่าวครกหรือจุดนัดหมายของโฮมสเตย์ หากเดินทางโดยรถโดยสารหรือรถตู้ ควรลงในตัวอำเภอหลังสวนแล้วนัดรถรับส่งกับที่พักหรือผู้ประสานงานล่วงหน้า ส่วนผู้ที่ใช้รถยนต์ส่วนตัวควรสอบถามจุดจอดรถบนฝั่งก่อน เพราะพื้นที่เกาะไม่เหมาะกับการนำรถข้ามไป และการเดินทางหลักบนเกาะใช้การเดิน ปั่นจักรยาน หรือเคลื่อนที่ตามเส้นทางชุมชน

 

เรื่องค่าใช้จ่ายควรแยกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ค่าเรือข้ามฝั่ง ค่าโฮมสเตย์หรือแพ็กเกจที่พักพร้อมอาหาร และค่ากิจกรรมเพิ่มเติม เช่น ล่องเรือ ดำน้ำ พายคายัก หรือตกหมึก ค่าเข้าชมทั่วไปของเกาะไม่มีการประกาศเป็นค่าธรรมเนียมกลาง แต่ราคาบริการเรือและโฮมสเตย์เปลี่ยนได้ตามช่วงเวลา จำนวนคน และเงื่อนไขของแต่ละบ้านพัก นักท่องเที่ยวจึงควรติดต่อยืนยันราคาปัจจุบันก่อนเดินทาง ไม่ควรยึดราคาเก่าจากบทความย้อนหลังเพียงอย่างเดียว

 

เกาะพิทักษ์เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ต้องการพักช้า ๆ มากกว่าการรีบเที่ยวให้ครบหลายจุดในวันเดียว หากมีเวลาน้อยสามารถไปเช้าเย็นกลับเพื่อเดินชมเกาะ เล่นน้ำ และรับประทานอาหารบนเกาะได้ แต่ถ้าต้องการสัมผัสเสน่ห์ของชุมชนจริง ควรพักอย่างน้อย 1 คืน เพราะช่วงเย็นและช่วงเช้าของเกาะมีบรรยากาศที่แตกต่างจากเวลาท่องเที่ยวกลางวันอย่างชัดเจน การนั่งรับลมหน้าบ้านพัก ฟังเสียงน้ำใต้พื้นบ้าน ดูเรือประมง และรับประทานอาหารกับเจ้าบ้านคือประสบการณ์ที่ทำให้เกาะพิทักษ์มีเอกลักษณ์

 

ด้านความปลอดภัย นักท่องเที่ยวควรให้ความสำคัญกับน้ำขึ้นน้ำลงมากที่สุด หากเดินข้ามไปเกาะต้องกลับให้ทันก่อนน้ำขึ้น และไม่ควรเดินออกนอกแนวที่คนในพื้นที่แนะนำ หากนั่งเรือต้องสวมเสื้อชูชีพเมื่อผู้ดูแลกำหนด ไม่ยืนบนเรือขณะเรือเคลื่อนตัว ไม่เล่นน้ำบริเวณทางเรือเข้าออก และไม่ลงน้ำกลางคืนโดยไม่มีผู้ดูแล สำหรับผู้ที่เมาเรือง่ายควรเตรียมยาหรือวิธีป้องกันตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร แม้ระยะทางข้ามเกาะจะสั้น แต่ความปลอดภัยยังเป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจ

 

เกาะพิทักษ์ยังเหมาะกับการถ่ายภาพหลายมุม ทั้งภาพบ้านเรือนริมทะเล สะพานไม้ เรือหางยาว ชุมชนประมง สันทรายช่วงน้ำลง หาดทรายเล็กทางทิศตะวันออก โขดหินริมทะเล และมุมสูงจากจุดชมวิวด้านหลังเกาะ ช่วงเช้าเหมาะกับภาพวิถีชุมชนและแสงอ่อนริมทะเล ช่วงเย็นเหมาะกับภาพบ้านพักและผืนน้ำที่เปลี่ยนสีตามแสงอาทิตย์ ส่วนช่วงน้ำลงเหมาะกับภาพการเดินข้ามทะเลและเส้นทางธรรมชาติระหว่างฝั่งกับเกาะ

 

สถานที่ใกล้เคียงที่ควรจัดรวมในทริป ได้แก่ ท่าเรืออ่าวครก อ่าวท้องครก เกาะคราม ปากน้ำหลังสวน หาดอรุโณทัย เรือจำลองจักรีนฤเบศร กรมหลวงชุมพร ปากน้ำหลังสวน และตัวเมืองหลังสวน หากมีเวลา 2 วัน 1 คืน สามารถพักบนเกาะพิทักษ์ 1 คืน แล้ววันถัดไปเที่ยวฝั่งหลังสวนต่อได้ เช่น รับประทานอาหารทะเลริมฝั่ง เดินชมปากน้ำหลังสวน หรือแวะจุดท่องเที่ยวชายฝั่งก่อนเดินทางกลับ การวางแผนแบบนี้ทำให้ทริปเกาะพิทักษ์ไม่ใช่เพียงการข้ามเกาะ แต่เป็นการรู้จักพื้นที่หลังสวนทั้งทะเล ชุมชน และอาหารท้องถิ่น

 

โดยสรุป เกาะพิทักษ์เป็นเกาะเล็กที่มีคุณค่ามากกว่าขนาดของพื้นที่ เพราะมีทั้งตำนานเกาะผีทัก ชุมชนชาวประมง โฮมสเตย์เชิงอนุรักษ์ น้ำทะเลใส หาดทรายเล็ก โขดหิน จุดชมวิวสูงประมาณ 200 เมตร กิจกรรมดำน้ำ พายคายัก ตกหมึก และปรากฏการณ์เดินข้ามทะเลช่วงน้ำลง หากวางแผนตามระดับน้ำ ติดต่อชุมชนล่วงหน้า เคารพกติกาของเจ้าบ้าน และเที่ยวด้วยความรับผิดชอบ เกาะพิทักษ์จะเป็นหนึ่งในประสบการณ์ท่องเที่ยวชุมชนทางทะเลที่สะท้อนเสน่ห์ของชุมพรได้ครบทั้งธรรมชาติ วิถีชีวิต และความอบอุ่นของคนท้องถิ่น

 

 

ตอบ: เกาะพิทักษ์ตั้งอยู่หมู่ที่ 14 ตำบลบางน้ำจืด อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร อยู่บริเวณอ่าวท้องครกหรืออ่าวครก ห่างจากชายฝั่งประมาณ 1 กิโลเมตร

 

ตอบ: เดิมชาวบ้านเรียกว่าเกาะผีทัก จากเรื่องเล่าชาวประมงเห็นคล้ายมีคนบนเกาะกวักมือเรียก ต่อมามีชาวบ้านขึ้นไปอยู่อาศัยและเปลี่ยนชื่อเป็นเกาะพิทักษ์เพื่อความเป็นสิริมงคล

 

ตอบ: สามารถเดินข้ามจากท่าเรืออ่าวครกไปยังเกาะได้ในช่วงน้ำลงต่ำ แต่ต้องตรวจเวลาน้ำขึ้นน้ำลงและเผื่อเวลากลับก่อนน้ำขึ้น หากไม่มั่นใจควรใช้เรือของชาวบ้าน

 

ตอบ: มีกิจกรรมพักโฮมสเตย์ เดินหรือปั่นจักรยานชมเกาะ เล่นน้ำ ชมจุดชมวิว ดำน้ำตื้น พายคายัก ล่องเรือ ชมวิถีประมงพื้นบ้าน และตกหมึกตามฤดูกาล

 

ตอบ: มีโฮมสเตย์ชุมชนหลายแห่งบนเกาะ นักท่องเที่ยวควรจองล่วงหน้าและแจ้งจำนวนคน วันเข้าพัก และความต้องการด้านอาหารหรือกิจกรรมก่อนเดินทาง

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชมทั่วไป ค่าใช้จ่ายหลักคือค่าเรือ ค่าโฮมสเตย์ ค่าอาหาร และกิจกรรมเพิ่มเติม ซึ่งควรสอบถามราคาปัจจุบันจากผู้ให้บริการโดยตรงก่อนเดินทาง

 

ตอบ: สามารถติดต่อโฮมสเตย์บ้านเกาะพิทักษ์ โทร. 081-093-1443 หรือ 089-018-0644 และควรยืนยันรอบเรือ ระดับน้ำ และสถานะบ้านพักก่อนเดินทาง

 

ตอบ: ต้องระวังน้ำขึ้นน้ำลง หากเดินข้ามต้องกลับก่อนน้ำขึ้น ไม่ควรนำสิ่งเสพติดขึ้นเกาะ ไม่ทิ้งขยะ ไม่รบกวนอุปกรณ์ประมง และควรเคารพพื้นที่ส่วนตัวของชาวบ้าน