วัดคีรีวิหาร (วัดท่าเลื่อน)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 18.00 น.

 

วัดคีรีวิหาร จังหวัดตราด หรือชื่อทางเอกสารที่พบในหลายแหล่งว่า วัดคิรีวิหาร เป็นวัดเก่าแก่สำคัญของจังหวัดตราด ตั้งอยู่บริเวณบ้านท่าเลื่อน ตำบลชำราก อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด เดิมมีชื่อเรียกว่า วัดท่าเลื่อน หรือวัดภูเขายวน เป็นวัดที่มีประวัติยาวนานมากกว่า 110 ปี และเป็นหนึ่งในศาสนสถานที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างประวัติศาสตร์เมืองตราด พุทธศาสนา ธรรมชาติ และงานสถาปัตยกรรมได้อย่างโดดเด่น วัดตั้งอยู่บนพื้นที่เนินเขา ทำให้สามารถมองเห็นทิวทัศน์ด้านล่างที่ประกอบด้วยป่า ภูเขา ชุมชน และแนวทะเลได้ในมุมกว้าง บรรยากาศโดยรอบมีความร่มรื่น เงียบสงบ และเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเดินทางมาทำบุญ ไหว้พระ ชมวิว และสัมผัสวัดเก่าแก่ที่มีเอกลักษณ์ต่างจากวัดในตัวเมืองทั่วไป

 

แม้วัดคีรีวิหารจะเป็นวัดเก่าแก่ แต่ภาพลักษณ์ในปัจจุบันได้รับการบูรณะและดูแลจนมีความงดงาม สะอาด และดูใหม่เกือบทั่วทั้งวัด การบูรณะไม่ได้ทำให้คุณค่าทางประวัติศาสตร์หายไป หากกลับช่วยให้วัดยังคงเป็นศาสนสถานที่ใช้งานได้จริง เป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจของพระสงฆ์และชุมชน รวมถึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงศรัทธาที่ผู้มาเยือนสามารถเข้าถึงได้ง่าย จุดเด่นของวัดอยู่ที่การผสมผสานสถาปัตยกรรมหลากหลายรูปแบบ ทั้งศิลปะไทย จีน และรูปแบบสมัยใหม่ที่ถูกนำมาประกอบกันอย่างกลมกลืน เกิดเป็นบรรยากาศที่งดงามและมีลักษณะเฉพาะของวัดบนภูเขาในจังหวัดตราด

 

ประวัติของวัดคีรีวิหารมีความเกี่ยวข้องกับพัฒนาการของพื้นที่ชายแดนตะวันออกของไทย วัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2429 และเคยมีชื่อเดิมว่า วัดท่าเลื่อน ตามชื่อบ้านท่าเลื่อนซึ่งเป็นชุมชนในพื้นที่ ต่อมาในช่วงที่ฝรั่งเศสเข้ามามีอิทธิพลและปกครองเมืองตราด มีการเรียกวัดแห่งนี้ว่าวัดภูเขายวน หลังจากไทยได้เมืองตราดกลับคืนมา จึงมีการเปลี่ยนชื่อวัด โดยสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ทรงพระทานชื่อให้เลือก 3 ชื่อ ได้แก่ วัดคีรีเวสวิหาร วัดเวสคีรีวิการ และวัดคิรีวิหาร ก่อนที่จะใช้ชื่อวัดคิรีวิหารหรือวัดคีรีวิหารมาจนถึงปัจจุบัน ชื่อของวัดจึงไม่ได้เป็นเพียงชื่อเรียกสถานที่ แต่เป็นร่องรอยของประวัติศาสตร์เมืองตราดและความเปลี่ยนแปลงทางสังคมในอดีต

 

คำว่า คีรี หรือ คิรี มีความหมายเกี่ยวข้องกับภูเขา สอดคล้องกับทำเลของวัดที่ตั้งอยู่บนเนินเขาและมีภูมิทัศน์ธรรมชาติรายล้อม เมื่อเดินทางขึ้นมาภายในวัด ผู้มาเยือนจะสัมผัสได้ถึงความสงบที่แตกต่างจากพื้นที่ราบในตัวเมือง ต้นไม้และพื้นที่สีเขียวช่วยสร้างความร่มเย็น โดยเฉพาะบริเวณที่ปลูกต้นสักไว้อย่างเป็นระเบียบจนมีลักษณะคล้ายสวนป่าขนาดย่อม ทำให้วัดมีทั้งความเป็นศาสนสถานและแหล่งพักใจท่ามกลางธรรมชาติ ผู้ที่ชื่นชอบวัดสงบ วิวสวย และบรรยากาศไม่พลุกพล่านจะพบว่าวัดคีรีวิหารเป็นจุดหมายที่เหมาะกับการแวะอย่างยิ่ง

 

สิ่งที่ทำให้วัดคีรีวิหารโดดเด่นคือการจัดวางพื้นที่และสถาปัตยกรรมที่มีความงามหลากหลาย ภายในวัดมีอุโบสถหลังใหญ่ พระเจดีย์ เรือนรับรองสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี กุฏิธรรมสารอุทิศ กุฏินิรมิตสามัคคี ศาลาการเปรียญ และวิหารจีนที่ประดิษฐานพระพุทธอุดมสมบูรณ์ พระอวโลกิเตศวร และพระสังกัจจายน์ แต่ละอาคารไม่ได้มีหน้าที่เพียงรองรับกิจกรรมทางศาสนาเท่านั้น หากยังสะท้อนการออกแบบที่ตั้งใจให้พื้นที่วัดเป็นทั้งสถานที่ปฏิบัติธรรม สถานที่ประกอบพิธีกรรม และพื้นที่เรียนรู้เชิงศิลปวัฒนธรรม

 

อุโบสถหลังใหญ่เป็นศูนย์กลางสำคัญของวัด ใช้ประกอบสังฆกรรมและพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา ลักษณะของอุโบสถสะท้อนความมั่นคงและความสง่างามของศาสนสถานหลัก ผู้มาเยือนสามารถสังเกตรายละเอียดงานสถาปัตยกรรมที่ประณีต ทั้งรูปทรงอาคาร ลวดลายตกแต่ง และองค์ประกอบโดยรอบ พื้นที่นี้เหมาะสำหรับการไหว้พระ ทำจิตใจให้สงบ และชมความงามของงานช่างที่ได้รับการบูรณะดูแลอย่างดี

 

พระเจดีย์ของวัดเป็นอีกจุดสำคัญที่มีความหมายทางศรัทธาและประวัติศาสตร์ โดยมีข้อมูลว่าเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาบรรจุพระบรมสารีริกธาตุในพระเจดีย์วัดคีรีวิหาร เหตุการณ์นี้ทำให้พระเจดีย์เป็นหนึ่งในจุดที่มีความสำคัญเป็นพิเศษสำหรับผู้เดินทางมาสักการะ เพราะไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม แต่เป็นศูนย์รวมศรัทธาและความเป็นสิริมงคลของวัด

 

เรือนรับรองสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เป็นอีกพื้นที่ที่เพิ่มมิติทางประวัติศาสตร์ให้กับวัดคีรีวิหาร เพราะสะท้อนถึงเหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์และพระพุทธศาสนาในพื้นที่จังหวัดตราด การมีเรือนรับรองภายในวัดช่วยยืนยันบทบาทของวัดในฐานะศาสนสถานสำคัญระดับจังหวัด ไม่ใช่เพียงวัดชุมชนทั่วไป แต่เป็นวัดที่มีความเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สำคัญทางศาสนาและสังคมในระดับกว้าง

 

วิหารจีนภายในวัดเป็นส่วนที่สร้างความแตกต่างและดึงดูดสายตาอย่างมาก เพราะเป็นพื้นที่ที่สะท้อนการผสมผสานศิลปกรรมไทยและจีนอย่างชัดเจน ภายในประดิษฐานพระพุทธอุดมสมบูรณ์ พระอวโลกิเตศวร และพระสังกัจจายน์ ผู้มาเยือนจึงสามารถสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ได้หลายรูปแบบในพื้นที่เดียวกัน พระอวโลกิเตศวรเป็นพระโพธิสัตว์ที่เกี่ยวข้องกับความเมตตา ส่วนพระสังกัจจายน์เป็นที่เคารพในด้านความสมบูรณ์พูนสุขและความเป็นสิริมงคล วิหารจีนจึงเป็นจุดที่เหมาะทั้งกับผู้ที่มาทำบุญ ไหว้พระ และผู้ที่สนใจศิลปกรรมจีนในพื้นที่วัดไทย

 

ศาลาการเปรียญ กุฏิธรรมสารอุทิศ และกุฏินิรมิตสามัคคี เป็นพื้นที่ที่สะท้อนการใช้งานจริงของวัดในฐานะศูนย์กลางพระพุทธศาสนาและชุมชน ศาลาการเปรียญใช้เป็นสถานที่ประกอบกิจกรรม ทำบุญ ฟังธรรม และรวมตัวของญาติโยม ส่วนกุฏิต่าง ๆ เป็นพื้นที่พักอาศัยของพระสงฆ์และเกี่ยวข้องกับการดำรงพระธรรมวินัย การมีอาคารเหล่านี้อยู่ร่วมกับอุโบสถ พระเจดีย์ และวิหารจีน ทำให้วัดคีรีวิหารมีโครงสร้างการใช้งานครบถ้วนทั้งด้านพิธีกรรม การศึกษา และการปฏิบัติธรรม

 

วัดคีรีวิหารยังเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ทำให้มีสถานะสำคัญในระบบคณะสงฆ์ของจังหวัดตราด ปัจจุบันมีพระโสภณธรรมธาดา หรือพระโสภณธรรมธาดา (หัน คุณวตฺโต) เป็นเจ้าอาวาส และยังมีบทบาทในฐานะที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดตราด ธรรมยุต การมีเจ้าอาวาสที่มีสมณศักดิ์และบทบาททางคณะสงฆ์ช่วยให้วัดคีรีวิหารเป็นศูนย์กลางทางศาสนาที่มีความสำคัญมากขึ้น ทั้งในด้านการปกครองคณะสงฆ์ การเผยแผ่ธรรม และการดูแลกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาในพื้นที่

 

อีกคุณค่าหนึ่งของวัดคีรีวิหารคือทัศนียภาพจากพื้นที่บนภูเขา เมื่อยืนในจุดที่เปิดโล่งภายในวัด ผู้มาเยือนสามารถมองเห็นภูมิประเทศด้านล่างที่ประกอบด้วยแนวป่า ภูเขา ชุมชน และทะเล บรรยากาศนี้ทำให้วัดมีเสน่ห์ในฐานะจุดชมวิวที่สงบและไม่วุ่นวาย เหมาะกับการถ่ายภาพ ชมธรรมชาติ และใช้เวลาอย่างช้า ๆ ผู้ที่เดินทางมาตอนเช้าหรือช่วงเย็นจะได้แสงที่นุ่มกว่า อากาศไม่ร้อนจัด และสามารถสัมผัสความเงียบสงบของวัดได้ดี

 

การปลูกต้นสักภายในวัดอย่างเป็นระเบียบทำให้พื้นที่วัดมีลักษณะคล้ายสวนป่าขนาดย่อม ต้นสักช่วยสร้างร่มเงาและเพิ่มความสง่างามให้ภูมิทัศน์โดยรวม เส้นทางเดินและพื้นที่โล่งภายในวัดจึงมีความร่มรื่น เหมาะกับผู้ที่ต้องการเดินชมวัดแบบไม่เร่งรีบ การมีพื้นที่สีเขียวจำนวนมากยังช่วยทำให้วัดเป็นสถานที่พักใจที่ดีสำหรับผู้เดินทางไกลบนเส้นทางตราด-คลองใหญ่-บ้านหาดเล็ก

 

สำหรับนักท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม วัดคีรีวิหารเป็นสถานที่ที่น่าสนใจเพราะสามารถเชื่อมโยงได้หลายมิติ ทั้งประวัติศาสตร์เมืองตราดในช่วงสัมพันธ์กับฝรั่งเศส ความเป็นวัดเก่าแก่ตั้งแต่ปลายสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นถึงกลาง บทบาทพระอารามหลวง ความงามของสถาปัตยกรรมไทย-จีน และการเป็นวัดบนภูเขาที่มองเห็นภูมิทัศน์ธรรมชาติ การเที่ยววัดแห่งนี้จึงไม่ใช่เพียงการไหว้พระ แต่เป็นการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นผ่านศาสนสถานที่ยังมีชีวิต

 

ผู้มาเยือนควรให้เวลาเดินชมวัดอย่างน้อย 1 – 2 ชั่วโมง เพื่อสักการะพระในอุโบสถ ชมพระเจดีย์ เดินดูวิหารจีน แวะชมจุดชมวิว และถ่ายภาพสถาปัตยกรรมโดยรอบ หากมาเป็นคณะหรือกลุ่มผู้สูงอายุ ควรเตรียมเวลาให้เพียงพอและเดินอย่างระมัดระวัง เพราะวัดตั้งอยู่บนพื้นที่เนินเขา แม้มีถนนและพื้นที่จอดรถค่อนข้างสะดวก แต่บางจุดอาจต้องเดินขึ้นลงหรือเดินผ่านพื้นที่ลาดเอียง

 

มารยาทในการเข้าชมวัดคีรีวิหารควรยึดตามหลักการเข้าวัดไทยทั่วไป คือแต่งกายสุภาพ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ปีนหรือสัมผัสองค์พระและสิ่งศักดิ์สิทธิ์โดยไม่เหมาะสม ถ่ายภาพอย่างสำรวม และหลีกเลี่ยงการรบกวนพระสงฆ์หรือผู้มาปฏิบัติธรรม หากต้องการถ่ายภาพในพื้นที่ภายในอาคารหรือในพิธีกรรม ควรสังเกตป้ายคำแนะนำและขออนุญาตก่อนเสมอ การเที่ยววัดด้วยความเคารพจะช่วยรักษาบรรยากาศสงบและคุณค่าของสถานที่ไว้ได้ดี

 

การเดินทาง จากตัวเมืองตราดให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 318 สายตราด-คลองใหญ่-บ้านหาดเล็ก มุ่งหน้าไปทางอำเภอคลองใหญ่ประมาณ 20 กิโลเมตร วัดตั้งอยู่บริเวณบ้านท่าเลื่อน ตำบลชำราก หรือพื้นที่ใกล้ตำบลตะกางในแนวถนนสายเดียวกัน การเดินทางเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างในพื้นที่ เส้นทางค่อนข้างสะดวกเพราะอยู่ริมเส้นทางหลักที่เชื่อมต่อไปยังแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลและพื้นที่ชายแดนตอนใต้ของจังหวัดตราด

 

วัดคีรีวิหารสามารถจัดอยู่ในเส้นทางเที่ยวจากตัวเมืองตราดไปยังคลองใหญ่หรือบ้านหาดเล็กได้อย่างลงตัว นักท่องเที่ยวสามารถเริ่มจากตัวเมืองตราด แวะไหว้พระที่วัดคีรีวิหาร จากนั้นเดินทางต่อไปยังหาดบานชื่น ศูนย์ราชการุณย์ สภากาชาดไทย เขาล้าน หาดไม้รูด หรืออำเภอคลองใหญ่ หากมีเวลาเพิ่มเติมสามารถเชื่อมต่อไปยังด่านพรมแดนบ้านหาดเล็กได้ เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวตราดทั้งด้านวัฒนธรรม ธรรมชาติ และชายทะเลในวันเดียว

 

สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียงที่เหมาะกับการจัดโปรแกรมร่วมกับวัดคีรีวิหาร ได้แก่ ศูนย์ราชการุณย์ สภากาชาดไทย เขาล้าน หาดไม้รูด หาดบานชื่น อนุสรณ์สถานยุทธนาวีที่เกาะช้าง ท่าเรือแหลมงอบ และตัวเมืองตราด แต่ละแห่งมีลักษณะแตกต่างกัน ตั้งแต่ประวัติศาสตร์มนุษยธรรม ชายหาดเงียบสงบ จุดชมวิวชายฝั่ง ไปจนถึงแหล่งเรียนรู้เมืองตราด การวางแผนเที่ยวร่วมกันจะทำให้การเดินทางคุ้มค่าและเห็นภาพจังหวัดตราดได้ครบถ้วนขึ้น

 

ในภาพรวม วัดคีรีวิหารเป็นวัดที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวตราดในมุมสงบ ลึก และมีสาระ วัดแห่งนี้มีทั้งประวัติศาสตร์ยาวนาน สถานะเป็นพระอารามหลวง สถาปัตยกรรมงดงาม วิหารจีนที่มีเอกลักษณ์ พระเจดีย์สำคัญ จุดชมวิวบนภูเขา และพื้นที่สีเขียวร่มรื่น จึงเป็นสถานที่ที่ตอบโจทย์ทั้งสายบุญ สายถ่ายภาพ สายประวัติศาสตร์ และนักเดินทางที่ต้องการสัมผัสตราดในมิติที่มากกว่าทะเลและเกาะ

 

การมาเยือนวัดคีรีวิหารจึงเป็นการเดินทางที่ได้ทั้งความสงบ ความรู้ และความประทับใจ ผู้มาเยือนได้สักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เรียนรู้เรื่องราววัดเก่าแก่ของเมืองตราด ชมสถาปัตยกรรมผสมผสาน และมองเห็นธรรมชาติจากมุมสูงในพื้นที่เดียวกัน วัดแห่งนี้จึงควรได้รับการจดจำในฐานะหนึ่งในวัดสำคัญของจังหวัดตราด และเป็นจุดแวะที่มีคุณค่าสำหรับทุกคนที่เดินทางผ่านเส้นทางตราด-คลองใหญ่

 

 

ตอบ: วัดคีรีวิหารตั้งอยู่ที่บ้านท่าเลื่อน ตำบลชำราก อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด บนเส้นทางทางหลวงหมายเลข 318 สายตราด-คลองใหญ่-บ้านหาดเล็ก

 

ตอบ: วัดคีรีวิหารมีชื่อเดิมว่า วัดท่าเลื่อน หรือวัดภูเขายวน เป็นวัดเก่าแก่ที่ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2429

 

ตอบ: จุดเด่นคืออุโบสถหลังใหญ่ พระเจดีย์ วิหารจีน พระพุทธอุดมสมบูรณ์ พระอวโลกิเตศวร พระสังกัจจายน์ จุดชมวิวบนภูเขา และบรรยากาศสวนป่าที่ร่มรื่น

 

ตอบ: เจ้าอาวาสคือพระโสภณธรรมธาดา (หัน คุณวตฺโต) เจ้าอาวาสวัดคีรีวิหาร พระอารามหลวง

 

ตอบ: ไม่เก็บค่าเข้าชม นักท่องเที่ยวสามารถเข้าไปไหว้พระ ชมสถาปัตยกรรม และชมวิวได้โดยควรแต่งกายสุภาพ

 

ตอบ: จากตัวเมืองตราดใช้ทางหลวงหมายเลข 318 สายตราด-คลองใหญ่-บ้านหาดเล็ก ไปประมาณ 20 กม. สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้าง

 

ตอบ: ควรใช้เวลาประมาณ 1 – 2 ชั่วโมง เพื่อไหว้พระ ชมอุโบสถ พระเจดีย์ วิหารจีน จุดชมวิว และเดินชมบรรยากาศร่มรื่นภายในวัด

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่ชุมชนบ้านน้ำเชี่ยว อนุสรณ์สถานยุทธนาวีที่เกาะช้าง หาดทรายดำ ท่าเรือแหลมงอบ ประภาคารแหลมงอบ และศูนย์ราชการุณย์ สภากาชาดไทย เขาล้านได้