ถ้ำผาผึ้ง

วันเปิดทำการ: ติดต่อเจ้าหน้าที่หรือชุมชนก่อนเข้าชม

เวลาเปิดทำการ: แนะนำเข้าชมช่วงกลางวัน

 

ถ้ำผาผึ้ง จังหวัดน่าน ตั้งอยู่ระหว่างเส้นทางไปหมู่บ้านมณีพฤกษ์ 1 ตำบลงอบ อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน เป็นถ้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ที่มีความโดดเด่นทั้งด้านภูมิประเทศ ระบบถ้ำ ป่าดิบที่ยังคงความสมบูรณ์ และเรื่องราวการใช้พื้นที่เป็นที่หลบภัยของชาวบ้านในอดีต ตัวถ้ำอยู่ห่างจากสำนักงานโครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคงพื้นที่ลุ่มน้ำน่าน หรือ พมพ. บ้านมณีพฤกษ์ ประมาณ 1 กม. และอยู่ห่างจากถนนประมาณ 100 เมตร ทำให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่เข้าถึงได้ไม่ยากเมื่อเทียบกับถ้ำป่าลึกหลายแห่งในจังหวัดน่าน แต่ยังคงให้ความรู้สึกเป็นพื้นที่ธรรมชาติที่สงบและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

 

จุดเด่นของถ้ำผาผึ้งเริ่มตั้งแต่เส้นทางเดินเข้าสู่ตัวถ้ำ สภาพป่าระหว่างทางยังคงความสมบูรณ์มาก ลักษณะเป็นป่าดิบที่มีความชุ่มชื้นสูง และมีต้นเต่าร้างขึ้นอยู่ตลอดทาง บรรยากาศโดยรอบทำให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสธรรมชาติของพื้นที่สูงในบ้านมณีพฤกษ์อย่างชัดเจน เส้นทางนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ชอบเดินชมธรรมชาติ ดูพันธุ์ไม้ และต้องการสัมผัสป่าที่ยังมีความร่มรื่นก่อนเข้าสู่ตัวถ้ำ

 

ปากถ้ำผาผึ้งมีขนาดใหญ่ กว้างประมาณ 40 เมตร และสูงประมาณ 20 เมตร เมื่อนักท่องเที่ยวมาถึงบริเวณปากถ้ำจะเห็นลักษณะของผาหินขนาดใหญ่ที่เปิดเป็นช่องกว้าง ชื่อ “ผาผึ้ง” มีที่มาจากบริเวณหน้าผาและปากถ้ำที่เคยมีผึ้งมาทำรังเป็นจำนวนมาก จึงกลายเป็นชื่อเรียกของถ้ำแห่งนี้ในท้องถิ่น ภาพของปากถ้ำขนาดใหญ่ท่ามกลางป่าดิบทำให้สถานที่แห่งนี้มีบรรยากาศน่าค้นหาและแตกต่างจากถ้ำที่อยู่ใกล้ชุมชนทั่วไป

 

จากปากถ้ำต้องเดินลงไปอีกประมาณ 25 เมตรจึงถึงพื้นถ้ำ ช่วงต้นของถ้ำเป็นโถงขนาดใหญ่มาก สูงประมาณ 20 เมตร พื้นที่ภายในโถงถ้ำกว้างและมีบรรยากาศเย็นชื้นตามธรรมชาติ บริเวณเพดานถ้ำมีน้ำย้อยไหลลงมาตลอดเวลา จนเกิดเป็นชั้นหินและลวดลายหินปูนที่มองดูคล้ายน้ำตกหินไหลต่อเนื่องลงไปตามแนวผนังถ้ำ ความงดงามของชั้นหินเหล่านี้เป็นผลจากกระบวนการสะสมตัวของแร่ธาตุที่ใช้เวลายาวนาน

 

นอกจากชั้นหินที่ดูคล้ายน้ำตกแล้ว ภายในถ้ำผาผึ้งยังมีหินย้อยที่สวยงามจำนวนมาก หินย้อยบางส่วนทอดตัวลงมาจากเพดานถ้ำอย่างเป็นธรรมชาติ บางจุดมีลวดลายละเอียดและมีสีสันแตกต่างกันตามแร่ธาตุที่สะสมอยู่ในชั้นหิน เมื่อนำแสงไฟส่องอย่างเหมาะสมจะเห็นมิติของผนังถ้ำและแนวหินย้อยได้อย่างชัดเจน ทำให้ถ้ำผาผึ้งเป็นจุดที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่ชื่นชอบธรณีสัณฐานและการสำรวจถ้ำ

 

ความลึกของถ้ำผาผึ้งเป็นอีกจุดที่ทำให้สถานที่แห่งนี้น่าสนใจ นักท่องเที่ยวสามารถเดินเข้าไปด้านในจนสุดถ้ำได้เป็นระยะทางประมาณ 400 เมตร ภายในยังมีอากาศหายใจอยู่ตามธรรมชาติ บรรยากาศระหว่างทางมีความเงียบ เย็น และชื้น เส้นทางภายในถ้ำจึงควรเดินด้วยความระมัดระวัง พร้อมไฟฉายหรืออุปกรณ์ส่องสว่างที่เหมาะสม เนื่องจากภายในถ้ำมืดและบางช่วงมีพื้นต่างระดับ

 

บริเวณปลายถ้ำมีปรากฏการณ์ธรรมชาติที่น่าสนใจ คือมีช่องขนาดกว้างประมาณ 20-30 เซนติเมตร และจากใต้ช่องนั้นสามารถได้ยินเสียงน้ำไหลผ่านอยู่ลึกลงไปด้านล่าง เสียงน้ำใต้พื้นถ้ำสะท้อนให้เห็นว่าถ้ำผาผึ้งมีระบบน้ำใต้ดินหรือทางน้ำธรรมชาติภายในภูเขา ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่เพิ่มความน่าค้นหาให้กับถ้ำแห่งนี้อย่างมาก

 

ถ้ำผาผึ้งยังมีความสำคัญในเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ในอดีตชาวบ้านเคยใช้ถ้ำแห่งนี้เป็นที่หลบภัย เนื่องจากโถงถ้ำมีขนาดใหญ่และสามารถรองรับคนได้หลายร้อยคน ลักษณะของถ้ำที่กว้าง ลึก และอยู่ในพื้นที่ป่าช่วยให้เป็นพื้นที่หลบภัยตามธรรมชาติได้ดี เรื่องราวนี้ทำให้ถ้ำผาผึ้งไม่ได้เป็นเพียงแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ แต่ยังเป็นพื้นที่ที่สะท้อนความทรงจำของชุมชนบ้านมณีพฤกษ์ด้วย

 

บ้านมณีพฤกษ์เป็นชุมชนบนพื้นที่สูงของอำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน มีชื่อเสียงด้านธรรมชาติ ป่าเขา วิถีชีวิตชุมชนชาติพันธุ์ และเส้นทางท่องเที่ยวเชิงนิเวศ นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเที่ยวถ้ำผาผึ้งจึงสามารถเชื่อมเส้นทางเที่ยวกับแหล่งท่องเที่ยวอื่นในบ้านมณีพฤกษ์ได้ เช่น โครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคง พมพ. บ้านมณีพฤกษ์ ดอยผาผึ้ง จุดชมวิว ไร่กาแฟ และเส้นทางศึกษาธรรมชาติในชุมชน

 

การเที่ยวถ้ำผาผึ้งควรเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อม โดยเฉพาะไฟฉาย รองเท้าที่เหมาะกับการเดินบนพื้นชื้น ถุงมือ หมวก และน้ำดื่ม เนื่องจากภายในถ้ำมีความมืดและมีความชื้นสูง การเดินภายในถ้ำควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสหินงอกหินย้อยโดยตรง เพราะคราบไขมันจากมือมนุษย์อาจรบกวนกระบวนการก่อตัวของหินปูนได้ นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงการขีดเขียนผนังถ้ำหรือทิ้งขยะในพื้นที่ธรรมชาติ

 

การเดินทาง ไปยังถ้ำผาผึ้งสามารถเริ่มต้นจากพื้นที่บ้านมณีพฤกษ์หรือสำนักงาน พมพ. บ้านมณีพฤกษ์ จากนั้นเดินทางไปตามเส้นทางไปหมู่บ้านมณีพฤกษ์ 1 ระยะทางประมาณ 1 กม. จากสำนักงาน พมพ. แล้วเดินจากถนนเข้าพื้นที่ถ้ำประมาณ 100 เมตร เส้นทางเหมาะกับการเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถของชุมชน และควรติดต่อกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนหรือเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ก่อนเข้าชมเพื่อความปลอดภัย

 

 

ตอบ: ถ้ำผาผึ้งอยู่ในพื้นที่บ้านมณีพฤกษ์ ตำบลงอบ อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน ระหว่างเส้นทางไปหมู่บ้านมณีพฤกษ์ 1

 

ตอบ: จุดเด่นคือปากถ้ำขนาดใหญ่ โถงถ้ำสูง ชั้นหินคล้ายน้ำตก หินย้อยสวยงาม และเสียงน้ำไหลใต้ปลายถ้ำ

 

ตอบ: อยู่ห่างจากสำนักงาน พมพ. บ้านมณีพฤกษ์ประมาณ 1 กม. และห่างจากถนนประมาณ 100 เมตร

 

ตอบ: ชื่อนี้มาจากบริเวณหน้าผาและปากถ้ำที่เคยมีผึ้งมาทำรังจำนวนมาก

 

ตอบ: สามารถเดินเข้าไปด้านในจนสุดถ้ำได้ประมาณ 400 เมตร โดยควรใช้อุปกรณ์ส่องสว่างและมีผู้นำทาง

 

ตอบ: ในอดีตชาวบ้านใช้ถ้ำผาผึ้งเป็นที่หลบภัย และตัวถ้ำสามารถรองรับคนได้หลายร้อยคน