วัดป่าภูก้อน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 17.00 น.

 

วัดป่าภูก้อน อุดรธานี ตั้งอยู่ที่บ้านนาคำใหญ่ ตำบลบ้านก้อง อำเภอนายูง จังหวัดอุดรธานี ภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่านายูงและป่าน้ำโสม บนพื้นที่รอยต่อ 3 จังหวัด คือ อุดรธานี เลย และหนองคาย วัดแห่งนี้เป็นหนึ่งในวัดป่าที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของภาคอีสานตอนบน เพราะรวมคุณค่าด้านพระพุทธศาสนา ศิลปกรรมร่วมสมัย การอนุรักษ์ป่าต้นน้ำ และความงดงามของธรรมชาติไว้ในพื้นที่เดียวกัน ผู้มาเยือนจะได้เห็นพระวิหารขนาดใหญ่ พระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาว พระปฐมรัตนบูรพาจารย์มหาเจดีย์ ป่าไม้เขียวชอุ่ม และภูเขาที่โอบล้อมพื้นที่วัดอย่างสงบงาม

 

วัดป่าภูก้อนเกิดขึ้นจากความตั้งใจของพุทธบริษัทที่เห็นคุณค่าของป่าธรรมชาติและป่าต้นน้ำลำธาร ซึ่งกำลังถูกคุกคามจากการตัดไม้ในอดีต เป้าหมายสำคัญของการสร้างวัดคือการรักษาป่า รักษาแหล่งน้ำ รักษาสัตว์ป่า และรักษาพรรณไม้นานาชนิดให้เป็นมรดกของแผ่นดินไทย พร้อมกับสร้างสถานที่ปฏิบัติธรรมที่สงบ สัปปายะ และเหมาะแก่การบำเพ็ญภาวนา วัดจึงไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อความสวยงามทางสถาปัตยกรรมเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากเจตนารมณ์ที่จะใช้พระพุทธศาสนาเป็นหลักใจในการปกป้องธรรมชาติ

 

ในปี พ.ศ. 2527 ครอบครัวคุณโอฬารและคุณปิยวรรณ วีรวรรณ พร้อมคณะได้เดินทางมาธุดงค์กรรมฐานในภาคอีสาน และเกิดความเลื่อมใสในปฏิปทาของพระป่า ต่อมาท่านพระอาจารย์อินทร์ถวาย สันตุสสโก แห่งสำนักสงฆ์บ้านนาคำน้อย ได้เมตตาพาคณะศรัทธาไปดูพื้นที่ป่าภูก้อน ซึ่งในเวลานั้นเป็นป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์แต่กำลังจะถูกสัมปทานตีตราตัดไม้ คณะศรัทธาจึงตัดสินใจสร้างวัดในพื้นที่นี้เพื่อช่วยรักษาป่า โดยกราบอาราธนาท่านพระอาจารย์ชาลี ถิรธัมโม หรือพระครูจิตตภาวนาญาณ เป็นประธานและเป็นขวัญกำลังใจในการก่อสร้าง

 

วัดป่าภูก้อนได้รับอนุญาตให้ใช้พื้นที่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติเพื่อสร้างวัดในเนื้อที่ 15 ไร่ เมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2530 ได้รับอนุญาตให้สร้างวัดเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2530 และได้รับประกาศตั้งเป็นวัดป่าภูก้อนในพระพุทธศาสนาเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530 ต่อมาเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2531 ได้รับหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์หรืออยู่อาศัยในเขตป่าสงวนแห่งชาติเพื่อจัดตั้งพุทธอุทยาน มีเนื้อที่ 1,000 ไร่ และได้รับขนานนามว่า พุทธอุทยานมหารุกขปาริชาติภูก้อน ภายหลังวัดยังได้รับมอบให้ช่วยดูแลพื้นที่ป่าโดยรอบเพิ่มขึ้น รวมพื้นที่กว่า 3,000 ไร่

 

การมีพื้นที่ป่าขนาดใหญ่ทำให้วัดป่าภูก้อนมีความหมายต่างจากวัดท่องเที่ยวทั่วไป พื้นที่วัดเป็นทั้งเขตพุทธาวาส เขตปฏิบัติธรรม และเขตอนุรักษ์ป่าในเวลาเดียวกัน ป่าไม้รอบวัดทำหน้าที่เป็นแหล่งต้นน้ำ เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า เป็นแหล่งพรรณไม้พื้นถิ่น และเป็นฉากธรรมชาติที่ช่วยให้ผู้มาเยือนเห็นความสัมพันธ์ระหว่างธรรมะกับธรรมชาติอย่างชัดเจน เมื่อเดินทางขึ้นมายังวัด สิ่งแรกที่สัมผัสได้คือความเขียว ความสงบ และความกว้างของภูเขาที่ช่วยลดความเร่งรีบของชีวิตประจำวันลงอย่างเป็นธรรมชาติ

 

จุดศูนย์กลางที่ผู้มาเยือนนิยมกราบสักการะคือพระวิหารสังฆบิดร ซึ่งเป็นพระวิหารที่โดดเด่นด้วยสถาปัตยกรรมไทยประยุกต์สมัยรัตนโกสินทร์ ตัวอาคารตั้งอยู่บนพื้นที่สูงและล้อมรอบด้วยแนวป่าเขา ทำให้พระวิหารสีงดงามตัดกับฉากธรรมชาติอย่างสง่างาม ภายในพระวิหารตกแต่งอย่างประณีต มีภาพพุทธประวัติและภาพทศชาติปั้นนูนต่ำหล่อด้วยทองแดงจำนวน 22 ช่อง ผนังด้านบนแกะสลักบทสวดอิติปิโสเป็นท่อน ๆ บนหินอ่อนขาว เกิดเป็นองค์ประกอบที่ทั้งงามทางศิลปะและมีความหมายทางธรรม

 

ภายในพระวิหารประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์โลกนาถศาสดามหามุนี พระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาวที่เป็นสัญลักษณ์สำคัญของวัดป่าภูก้อน องค์พระมีความยาว 20 เมตร สร้างจากหินอ่อนขาวจากประเทศอิตาลี นำมาเรียงและแกะสลักอย่างประณีต ใช้เวลาสร้าง 6 ปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2549 ถึง พ.ศ. 2555 สร้างขึ้นเนื่องในมหามงคลสมัยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราชทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 7 รอบ 84 พรรษาในปี พ.ศ. 2554 องค์พระจึงเป็นพุทธศิลป์ร่วมสมัยที่สร้างขึ้นด้วยศรัทธา ความกตัญญู และความประณีตสูงมาก

 

พระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาวภายในวัดป่าภูก้อนมีความงามสงบอย่างโดดเด่น พระพักตร์ขององค์พระให้ความรู้สึกเย็น สงบ และอ่อนโยน ผิวหินอ่อนขาวสะท้อนแสงภายในพระวิหารอย่างนุ่มนวล ทำให้บรรยากาศภายในวิหารเงียบ สว่าง และเหมาะแก่การกราบไหว้ด้วยความสำรวม ฐานพระพุทธรูปประดับเรื่องราวพระมหาปรินิพพานสูตร ช่วยให้ผู้มาเยือนได้ระลึกถึงวาระสุดท้ายของพระพุทธเจ้าและความหมายของการดับขันธปรินิพพานในพระพุทธศาสนา

 

นอกจากพระพุทธไสยาสน์แล้ว วัดป่าภูก้อนยังมีพระปฐมรัตนบูรพาจารย์มหาเจดีย์เป็นอีกหนึ่งปูชนียสถานสำคัญ ภายในองค์มหาเจดีย์แบ่งพื้นที่เป็นชั้นต่าง ๆ โดยชั้นบนยอดบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ชั้นสองอัญเชิญรูปหล่อเหมือนบูรพาจารย์สายกรรมฐาน และชั้นหนึ่งอัญเชิญรูปครูบาอาจารย์ร่วมสมัยให้พุทธศาสนิกชนได้กราบระลึกบูชา มหาเจดีย์แห่งนี้จึงเป็นสถานที่เชื่อมโยงศรัทธาต่อพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ และพ่อแม่ครูบาอาจารย์สายกรรมฐานอย่างครบถ้วน

 

พระปฐมรัตนบูรพาจารย์มหาเจดีย์สร้างขึ้นเพื่ออัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุขึ้นประดิษฐานในสถานที่อันเหมาะสม และเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อคุณของพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และบูรพาจารย์กรรมฐานในภาคอีสาน จุดเด่นของมหาเจดีย์ไม่ได้อยู่ที่ความสูงหรือความใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่เจตนาในการรวมป่า ภูเขา ศรัทธา และการปฏิบัติธรรมเข้าด้วยกัน ผู้ที่เดินขึ้นไปสักการะมหาเจดีย์จะได้ทั้งกราบพระธาตุ ระลึกถึงครูบาอาจารย์ และชมทิวทัศน์ของป่าภูก้อนในมุมที่กว้างไกลขึ้น

 

วัดป่าภูก้อนมีความสัมพันธ์กับพระป่าสายกรรมฐานอย่างชัดเจน ทั้งจากประวัติการก่อสร้างที่เกี่ยวข้องกับพระอาจารย์อินทร์ถวาย สันตุสสโก พระอาจารย์ชาลี ถิรธัมโม และแรงศรัทธาของผู้ที่ต้องการรักษาป่าเพื่อให้พระสงฆ์ได้ใช้เป็นที่บำเพ็ญภาวนา ป่าในมุมมองของวัดป่าภูก้อนไม่ใช่พื้นที่ว่างหรือทรัพยากรที่รอการใช้ประโยชน์เท่านั้น แต่เป็นสถานที่สัปปายะ เป็นครูของผู้ปฏิบัติ และเป็นสภาพแวดล้อมที่ช่วยให้เกิดศีล สมาธิ และปัญญา

 

เจ้าอาวาสวัดป่าภูก้อนคือพระครูปลัดสุวัฒนวิจิตรคุณ อดุลสังฆานุนายก ตรีปิฎกธรรมวิจิตร หรือพระพุทธิพงศ์ อภิชาโต ท่านมีความผูกพันกับวัดป่าภูก้อนตั้งแต่ช่วงเริ่มก่อสร้าง เพราะครอบครัวของท่านเป็นหนึ่งในคณะศรัทธาที่ช่วยผลักดันการสร้างวัดและการรักษาป่า ท่านอุปสมบทในพระพุทธศาสนาและได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดป่าภูก้อนเมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2561 วัดจึงมีการสืบสานงานทั้งด้านศาสนา การอนุรักษ์ป่า และการดูแลสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ให้ดำรงอยู่ต่อเนื่อง

 

ภายในวัดมีพื้นที่สำคัญหลายส่วนที่ควรจัดเวลาเข้าชมอย่างเป็นลำดับ ได้แก่ พระวิหารสังฆบิดร พระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาว พระปฐมรัตนบูรพาจารย์มหาเจดีย์ ลานชมทิวทัศน์ ศาลาอุโบสถ กุฏิพระ พื้นที่ปฏิบัติธรรม เส้นทางเดินภายในวัด และพื้นที่ป่าอนุรักษ์โดยรอบ การเดินชมวัดควรเริ่มจากพระวิหารและพระพุทธไสยาสน์ก่อน จากนั้นจึงเดินไปยังมหาเจดีย์และพื้นที่ชมวิว เพื่อให้เข้าใจวัดจากแกนศรัทธาภายในพระวิหารออกไปสู่ป่าและภูเขาที่เป็นรากของสถานที่แห่งนี้

 

พื้นที่ลานรอบพระวิหารและจุดชมวิวเป็นส่วนที่ทำให้วัดป่าภูก้อนมีชื่อเสียงด้านทิวทัศน์ ผู้มาเยือนสามารถมองเห็นแนวเขาและผืนป่าที่กว้างไกล โดยเฉพาะในช่วงเช้าและช่วงบ่ายแก่ แสงธรรมชาติจะทำให้สีของพระวิหาร หินอ่อน และป่าไม้มีความงดงามเป็นพิเศษ บรรยากาศเช่นนี้ทำให้วัดป่าภูก้อนเหมาะกับทั้งการไหว้พระ การพักใจ การถ่ายภาพอย่างสำรวม และการเรียนรู้ความสำคัญของป่าต้นน้ำในอุดรธานี

 

การเดินทางจากตัวเมืองอุดรธานีมายังวัดป่าภูก้อนใช้ระยะทางประมาณ 125 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง 45 นาทีถึง 2 ชั่วโมงครึ่งตามเส้นทางและสภาพการจราจร เส้นทางหลักคือออกจากตัวเมืองอุดรธานีไปทางจังหวัดหนองคายตามทางหลวงหมายเลข 2 ถึงบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 13 แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2021 ไปทางอำเภอบ้านผือและอำเภอนายูง เมื่อถึงบ้านนาคำใหญ่จะมีทางแยกเข้าสู่วัดป่าภูก้อน เส้นทางช่วงท้ายมีลักษณะขึ้นเขาและคดเคี้ยวบางช่วง ควรใช้รถที่มีสภาพพร้อมและขับด้วยความระมัดระวัง

 

ผู้ที่เดินทางด้วยรถโดยสารสามารถใช้รถบัสปรับอากาศไปยังอำเภอนายูง ซึ่งอยู่ห่างจากวัดประมาณ 8 กิโลเมตร แล้วต่อรถท้องถิ่นหรือรถรับจ้างเข้าสู่วัด การเดินทางแบบนี้ทำได้ แต่สำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวหลายจุดในวันเดียว เช่น อุทยานแห่งชาตินายูง-น้ำโสม อำเภอสังคม วัดป่าภูก้อน หรือเส้นทางบ้านผือ-ภูพระบาท การใช้รถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถตู้พร้อมคนขับจะสะดวกและควบคุมเวลาได้ดีกว่า

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการมาเยือนคือช่วงเช้าและช่วงบ่ายแก่ ช่วงเช้ามีอากาศเย็นกว่า เหมาะกับการกราบพระและชมทิวทัศน์ก่อนมีผู้คนมาก ส่วนช่วงบ่ายแก่แสงจะอ่อนลงและเหมาะกับการถ่ายภาพพระวิหารกับภูเขา หากมาในวันหยุดยาวหรือเทศกาล ควรเผื่อเวลาเพิ่มเพราะมีผู้แสวงบุญและนักท่องเที่ยวจำนวนมาก การมาเยือนวัดบนพื้นที่ป่าภูเขาควรเตรียมน้ำดื่ม แต่งกายสุภาพ และสวมรองเท้าที่เดินสะดวก

 

วัดป่าภูก้อนเป็นศาสนสถานและสถานที่ปฏิบัติธรรม ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ ไม่สวมเสื้อผ้าสั้นหรือรัดรูป ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ปีนราวหรือพื้นที่ต้องห้าม ถอดรองเท้าก่อนเข้าอาคารที่กำหนด และไม่ใช้ภาพพระพุทธรูปหินอ่อนขาวในลักษณะที่ไม่เหมาะสม วัดมีข้อกำหนดเรื่องการถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว และงานสารคดีในบางพื้นที่ จึงควรปฏิบัติตามระเบียบของวัดอย่างเคร่งครัด การเคารพสถานที่ช่วยรักษาความสงบให้ทั้งพระสงฆ์ ผู้ปฏิบัติธรรม และผู้มาเยือนทุกคน

 

สำหรับผู้สนใจธรรมชาติ วัดป่าภูก้อนเป็นตัวอย่างสำคัญของการใช้พระพุทธศาสนาเกื้อหนุนการอนุรักษ์ป่า ป่ารอบวัดช่วยรักษาความชุ่มชื้น ป้องกันการบุกรุก ลดความเสี่ยงไฟป่า และเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องป่าต้นน้ำ ภาพของพระวิหารใหญ่ท่ามกลางป่าเขาจึงไม่ได้เป็นเพียงความงามทางสายตา แต่เป็นสัญลักษณ์ของการอยู่ร่วมกันระหว่างศรัทธาและธรรมชาติอย่างสมดุล

 

สำหรับชาวต่างชาติ วัดป่าภูก้อนเป็นสถานที่ที่ช่วยอธิบายพระพุทธศาสนาไทยร่วมสมัยได้ชัดเจน วัดนี้มีทั้งสถาปัตยกรรมงดงาม พระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาวขนาดใหญ่ พื้นที่ปฏิบัติธรรม และแนวคิดด้านการอนุรักษ์ป่า ผู้มาเยือนจะได้เห็นว่าวัดไทยไม่ได้เป็นเพียงอาคารศาสนาหรือสถานที่ประกอบพิธี แต่ยังสามารถเป็นพื้นที่รักษาธรรมชาติ สร้างความสงบ และเชื่อมโยงศิลปกรรมกับธรรมะได้อย่างลึกซึ้ง

 

เมื่อพิจารณาจากประวัติการก่อตั้งเพื่อรักษาป่า พระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาว พระปฐมรัตนบูรพาจารย์มหาเจดีย์ ความสัมพันธ์กับพระป่าสายกรรมฐาน และทิวทัศน์ภูเขาที่งดงาม วัดป่าภูก้อนจึงเป็นหนึ่งในสถานที่สำคัญที่สุดของจังหวัดอุดรธานี ผู้มาเยือนจะได้ทั้งไหว้พระ ทำบุญ ชมพุทธศิลป์ เรียนรู้การอนุรักษ์ป่า และสัมผัสความสงบของวัดป่าที่ตั้งอยู่ท่ามกลางธรรมชาติอย่างแท้จริง

 

 

ตอบ: วัดป่าภูก้อนตั้งอยู่ที่บ้านนาคำใหญ่ ตำบลบ้านก้อง อำเภอนายูง จังหวัดอุดรธานี อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่านายูงและป่าน้ำโสม บริเวณรอยต่อ 3 จังหวัด คือ อุดรธานี เลย และหนองคาย

 

ตอบ: วัดป่าภูก้อนเปิดให้เข้าชมทุกวัน โดยประตูวิหารเปิดเวลา 08.30 – 17.00 น. ควรเดินทางถึงก่อนช่วงเย็นเพื่อมีเวลาไหว้พระและชมพื้นที่วัดอย่างเหมาะสม

 

ตอบ: วัดป่าภูก้อนไม่มีค่าเข้าชมทั่วไป ผู้มาเยือนสามารถเข้ากราบพระพุทธไสยาสน์ ชมพระวิหาร มหาเจดีย์ และพื้นที่วัดได้ตามเวลาเปิดทำการ

 

ตอบ: จุดเด่นของวัดคือพระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาวยาว 20 เมตร พระวิหารสังฆบิดร พระปฐมรัตนบูรพาจารย์มหาเจดีย์ พระบรมสารีริกธาตุ ป่าอนุรักษ์ และทิวทัศน์ภูเขาที่งดงาม

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดป่าภูก้อนคือพระครูปลัดสุวัฒนวิจิตรคุณ อดุลสังฆานุนายก ตรีปิฎกธรรมวิจิตร หรือพระพุทธิพงศ์ อภิชาโต

 

ตอบ: พระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาวสร้างขึ้นเนื่องในมหามงคลสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราชทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 7 รอบ 84 พรรษาในปี พ.ศ. 2554 เป็นพุทธศิลป์ร่วมสมัยที่สำคัญของรัชกาลที่ 9

 

ตอบ: จากตัวเมืองอุดรธานีใช้ทางหลวงหมายเลข 2 ไปทางหนองคาย ถึงหลักกิโลเมตรที่ 13 เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2021 ไปทางอำเภอบ้านผือและอำเภอนายูง ถึงบ้านนาคำใหญ่แล้วเลี้ยวเข้าสู่วัด ระยะทางรวมประมาณ 125 กม.

 

ตอบ: สถานที่ใกล้เคียงที่เหมาะสำหรับเที่ยวต่อ ได้แก่ อุทยานแห่งชาตินายูง-น้ำโสม น้ำตกยูงทอง จุดชมวิวผาแดง อำเภอสังคม วัดภูนาหลาว อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท และตัวเมืองอุดรธานี