วัดจองสูง (วัดอุทยารมณ์)

วันเปิดทำการ: เปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08:00–18:00 น.

 

วัดจองสูง หรือ วัดอุทธยารมณ์ เป็นวัดสำคัญกลางอำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่โดดเด่นด้วยศิลปกรรมไทยใหญ่และเจดีย์ทรงมอญเก่าแก่ 3 องค์ซึ่งเป็นภาพจำของวัดแห่งนี้ หากใครกำลังมองหาวัดเก่าในแม่สะเรียงที่มีทั้งประวัติศาสตร์ งานช่างท้องถิ่น และบรรยากาศสงบแบบเมืองเล็กริมแม่น้ำยวม วัดจองสูงคือหนึ่งในจุดหมายที่ควรแวะอย่างยิ่ง เพราะเดินทางง่าย อยู่ในตัวเมือง และเชื่อมโยงกับมรดกวัฒนธรรมของชุมชนไทยใหญ่ในพื้นที่อย่างชัดเจน

 

วัดจองสูง สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2381 เดิมเป็นสำนักสงฆ์ที่มีพระไทยใหญ่ดูแล ต่อมาเมื่อเกิดเหตุไฟไหม้ครั้งใหญ่ในเมืองยวมเมื่อ พ.ศ. 2431 วัดได้รับความเสียหายไปด้วย ชาวบ้านจึงร่วมกันบูรณะและสร้างขึ้นใหม่จนแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2439 นับจากนั้นชื่อวัดจองสูงก็กลายเป็นชื่อที่คนแม่สะเรียงรู้จักและเรียกขานสืบต่อกันมา วัดยังได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 จึงมีฐานะเป็นวัดที่มีความต่อเนื่องทั้งด้านศาสนาและประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

 

เสน่ห์ที่ทำให้วัดจองสูงแตกต่างจากวัดอื่นในแม่สะเรียงอยู่ที่กลุ่มเจดีย์ 3 องค์ซึ่งสะท้อนอิทธิพลศิลปะมอญ พม่า และไทยใหญ่ผสมกันอย่างน่าสนใจ องค์ทางทิศตะวันตกเป็นเจดีย์เก่าแก่ที่สร้างในช่วงต้นรัชกาลที่ 6 ส่วนองค์กลางเป็นพระบรมธาตุเจดีย์ซึ่งเดิมทรุดโทรมเหลือเพียงครึ่งองค์ ก่อนจะได้รับการบูรณะใหม่ใน พ.ศ. 2499 ภายในมีผอบทองรูปเต่าบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ส่วนองค์ทางทิศตะวันออกเป็นเจดีย์ 7 ยอดที่สร้างขึ้นครอบพระพุทธรูปก่ออิฐ 9 องค์ซึ่งรอดจากเหตุไฟไหม้วิหารเดิม เรื่องราวเหล่านี้ทำให้การเดินชมวัดไม่ได้เป็นเพียงการชมความงามของสถาปัตยกรรม แต่ยังเป็นการอ่านประวัติศาสตร์ของชุมชนผ่านอาคารและรูปแบบการบูรณะในแต่ละยุคด้วย

 

เมื่อเดินเข้าไปภายในวัด นักท่องเที่ยวจะพบวิหารไม้ยกพื้นสูงหลังคาซ้อนหลายชั้นตามแบบจองของไทยใหญ่ บรรยากาศของวิหารให้ความรู้สึกสงบ เรียบง่าย และมีเอกลักษณ์ต่างจากวัดล้านนาทั่วไป ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปิดทองแบบมัณฑะเลย์ มีพระนอนไม้แบบพม่าขนาดเล็กซึ่งนับเป็นอีกจุดหนึ่งที่ทำให้วัดจองสูงมีคุณค่าในเชิงศิลปกรรมมากขึ้น รายละเอียดเล็ก ๆ ของงานไม้ หลังคา และจังหวะของพื้นที่ภายในวัด ล้วนสะท้อนให้เห็นรากวัฒนธรรมไทยใหญ่ที่ฝังแน่นอยู่ในแม่สะเรียง

 

อีกเหตุผลหนึ่งที่ทำให้วัดนี้เหมาะกับทั้งสายไหว้พระและสายเที่ยวเชิงวัฒนธรรม คือทำเลที่ตั้งอยู่ในเขตเมืองแม่สะเรียง สามารถวางแผนเที่ยวควบคู่กับวัดศรีบุญเรืองที่อยู่ติดกัน หรือขึ้นไปชมพระธาตุบนเนินเขารอบเมืองอย่างพระธาตุจอมมอญ พระธาตุจอมทอง และพระธาตุจอมกิตติได้ภายในวันเดียว จึงเหมาะมากสำหรับคนที่อยากเก็บบรรยากาศวัดเก่าและเรื่องราวของแม่สะเรียงแบบเป็นคลัสเตอร์ ไม่ต้องขับรถไกลทีละแห่ง

 

ในเชิงความสำคัญต่อชุมชน วัดจองสูงไม่ได้เป็นเพียงโบราณสถานหรือสถานที่ท่องเที่ยว แต่ยังเป็นพื้นที่ศรัทธาที่มีชีวิตอยู่จริง วัดเป็นหนึ่งในจุดจัดงานประเพณีออกหว่า เทศกาลออกพรรษาของแม่สะเรียง ซึ่งสะท้อนบทบาทของวัดในฐานะศูนย์กลางวัฒนธรรมร่วมสมัยของชุมชนด้วย นั่นทำให้ผู้มาเยือนไม่ได้สัมผัสเพียงอดีตของวัด แต่ยังเห็นว่าวัดแห่งนี้ยังคงอยู่ในชีวิตประจำวันและปฏิทินวัฒนธรรมของคนท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง

 

บรรยากาศของวัดจองสูงเหมาะกับการมาในช่วงเช้าหรือช่วงเย็น เพราะแสงจะช่วยขับรายละเอียดขององค์เจดีย์และงานไม้ได้สวยเป็นพิเศษ ผู้ที่ชอบถ่ายภาพสถาปัตยกรรมจะพบว่ามุมของเจดีย์ทั้ง 3 องค์มีมิติแตกต่างกันชัดเจน ขณะที่ผู้ที่ต้องการมาไหว้พระก็สามารถเดินชมได้อย่างไม่เร่งรีบ เนื่องจากพื้นที่วัดไม่ใหญ่จนเกินไป แต่มีองค์ประกอบให้ดูหลายจุด ทั้งเจดีย์ วิหารไม้ และบรรยากาศวัดเก่ากลางเมือง

 

สำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ศิลปะ วัดจองสูงมีคุณค่าในฐานะหลักฐานของความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมระหว่างชุมชนไทยใหญ่กับพื้นที่ชายแดนตะวันตกเฉียงเหนือของไทย รูปแบบของเจดีย์ งานวิหาร และพระพุทธรูปภายในวัด ล้วนแสดงให้เห็นการรับอิทธิพลจากศิลปะพม่าและมอญ แล้วปรับให้เข้ากับบริบทท้องถิ่นของแม่สะเรียง นี่คือเสน่ห์ที่ทำให้วัดแห่งนี้มีมากกว่าความงามเชิงท่องเที่ยว เพราะยังช่วยอธิบายภาพรวมของอัตลักษณ์เมืองแม่สะเรียงได้อย่างดี

 

การมาเยือนวัดจองสูงจึงเหมาะกับหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นนักท่องเที่ยวที่ขับรถตามเส้นทางแม่ฮ่องสอนลูปแล้วแวะพักในแม่สะเรียง นักเดินทางสายวัฒนธรรมที่อยากรู้จักเมืองเล็กให้ลึกขึ้น หรือแม้แต่ผู้ที่กำลังมองหาวัดสงบสำหรับไหว้พระและชมศิลปกรรมเก่าแก่ หากมีเวลาเพิ่มอีกเล็กน้อย การเดินต่อไปยังวัดศรีบุญเรืองที่อยู่ติดกันจะช่วยให้เห็นความงามของวัดไทยใหญ่ 2 แห่งที่มีบุคลิกต่างกันแต่สัมพันธ์กันอย่างน่าสนใจ

 

การเดินทาง ไปวัดจองสูงค่อนข้างสะดวก เพราะตั้งอยู่ในตัวอำเภอแม่สะเรียง หากขับรถมาตามทางหลวงหมายเลข 108 เมื่อเข้าสู่เขตเมืองแล้วสามารถใช้ระบบนำทางไปยังวัดได้โดยตรง วัดอยู่ไม่ไกลจากย่านชุมชน ร้านอาหาร และที่พักหลักของแม่สะเรียง นักท่องเที่ยวที่พักในตัวเมืองสามารถใช้รถยนต์ รถจักรยานยนต์ หรือแม้แต่เดินจากบางจุดในเมืองได้สบาย ที่ตั้งแบบนี้ทำให้วัดจองสูงเหมาะทั้งกับการแวะสั้น ๆ ระหว่างทางและการเที่ยวแบบค่อย ๆ ซึมซับบรรยากาศเมือง

 

แม้วัดจะอยู่ในพื้นที่ท่องเที่ยว แต่การแต่งกายสุภาพและการสำรวมกิริยาภายในเขตวัดยังเป็นสิ่งสำคัญ ผู้ที่ต้องการถ่ายภาพควรเคารพพื้นที่ประกอบศาสนกิจและหลีกเลี่ยงการรบกวนผู้มาสักการะ โดยเฉพาะภายในวิหารไม้และบริเวณเจดีย์ หากมาในช่วงที่มีงานประเพณีหรือกิจกรรมของชุมชน จะได้เห็นบรรยากาศที่คึกคักมากขึ้นและเข้าใจบทบาทของวัดต่อแม่สะเรียงในมิติที่ลึกกว่าเดิม

 

สำหรับคนที่กำลังค้นหาข้อมูลว่า วัดจองสูง แม่สะเรียง มีอะไรน่าสนใจ คำตอบที่ชัดที่สุดคือที่นี่เป็นวัดเก่าที่รวมทั้งประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และชีวิตของชุมชนไว้ในพื้นที่เดียว ไฮไลต์คือเจดีย์ทรงมอญ 3 องค์ วิหารไม้แบบไทยใหญ่ พระพุทธรูปสำคัญ และการเป็นหนึ่งในพื้นที่วัฒนธรรมที่ยังมีบทบาทจริงในปัจจุบัน จึงเป็นจุดหมายที่เหมาะมากสำหรับผู้ที่อยากเห็นแม่สะเรียงในมุมที่ลึก อบอุ่น และมีเสน่ห์ต่างจากเมืองท่องเที่ยวขนาดใหญ่

 

 

ตอบ: วัดจองสูงตั้งอยู่ในตัวอำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน อยู่ในเขตชุมชนกลางเมือง เดินทางสะดวกและอยู่ติดกับวัดศรีบุญเรือง

 

ตอบ: จุดเด่นที่สุดคือเจดีย์ทรงมอญเก่าแก่ 3 องค์ วิหารไม้แบบไทยใหญ่ และพระพุทธรูปสำคัญภายในวัดที่สะท้อนอิทธิพลศิลปะพม่าและไทยใหญ่

 

ตอบ: วัดสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2381 และได้รับการบูรณะครั้งสำคัญหลังเหตุไฟไหม้เมืองยวมใน พ.ศ. 2431 ก่อนแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2439

 

ตอบ: เหมาะกับทั้งสายไหว้พระ สายถ่ายภาพสถาปัตยกรรม และนักเดินทางที่สนใจวัฒนธรรมไทยใหญ่ของแม่สะเรียง

 

ตอบ: นิยมเที่ยวคู่กับวัดศรีบุญเรือง พิพิธภัณฑ์แม่สะเรียง และกลุ่มพระธาตุสำคัญรอบเมือง เช่น พระธาตุจอมทอง พระธาตุจอมมอญ และพระธาตุจอมกิตติ

 

ตอบ: มี วัดยังเป็นพื้นที่ศรัทธาของชุมชนและเป็นหนึ่งในจุดจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมสำคัญของแม่สะเรียง เช่น งานประเพณีออกหว่า