อ่างเก็บน้ำวังนอง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

อ่างเก็บน้ำวังนอง จังหวัดร้อยเอ็ด หรือที่ชาวบ้านนิยมเรียกว่า เขื่อนวังนอง และในระบบชลประทานใช้ชื่อว่า อ่างเก็บน้ำห้วยวังนอง เป็นแหล่งน้ำขนาดใหญ่ในพื้นที่ตำบลภูเขาทอง อำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด ตั้งอยู่ในภูมิประเทศรอยต่อระหว่างอำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด กับอำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ และยังเชื่อมโยงกับแนวภูเขาและพื้นที่ธรรมชาติที่ทอดต่อไปทางจังหวัดมุกดาหารบางส่วน อ่างเก็บน้ำแห่งนี้เป็นทั้งแหล่งกักเก็บน้ำเพื่อใช้ในฤดูแล้ง แหล่งน้ำเพื่อการเกษตร แหล่งพักผ่อนหย่อนใจของชุมชน สถานที่ฝึกอบรมของหน่วยงานต่าง ๆ และจุดท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีบรรยากาศกว้าง สงบ และโอบล้อมด้วยภูเขา

 

ความโดดเด่นของอ่างเก็บน้ำวังนองอยู่ที่การเป็นผืนน้ำกว้างท่ามกลางภูเขาและพื้นที่ชนบทของตำบลภูเขาทอง ผู้มาเยือนจะได้เห็นผืนน้ำขนาดใหญ่ทอดตัวอยู่ระหว่างแนวเขา ท้องฟ้าเปิดกว้าง ลมพัดเย็นในหลายช่วงเวลา และบรรยากาศที่ให้ความรู้สึกเหมือนทะเลสาบธรรมชาติกลางอีสาน หลายคนจึงเรียกพื้นที่นี้ว่าเป็นมุม “ทะเลอีสาน” ของร้อยเอ็ด เพราะมีทั้งแนวหาดทราย ลานริมอ่าง โขดหินในบางช่วงน้ำลด และมุมมองกว้างที่แตกต่างจากภาพเมืองร้อยเอ็ดที่คนส่วนใหญ่มักคุ้นเคย

 

อ่างเก็บน้ำวังนองมีบทบาทสำคัญต่อระบบน้ำของพื้นที่หนองพอกและพื้นที่ต่อเนื่องในกาฬสินธุ์ เพราะเป็นอ่างเก็บน้ำที่ช่วยกักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้งของทั้งสองอำเภอ น้ำจากอ่างมีความสำคัญต่อการเพาะปลูก การอุปโภคบริโภคของชุมชน การรักษาความชุ่มชื้นของพื้นที่ และการสนับสนุนวิถีเกษตรกรรมในพื้นที่เชิงเขา ตำบลภูเขาทองเป็นพื้นที่ที่มีทั้งภูเขา เนินเขา และดินบางส่วนที่เก็บน้ำได้ไม่ดี การมีอ่างเก็บน้ำจึงช่วยลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนน้ำและทำให้ชุมชนสามารถใช้ประโยชน์จากน้ำได้ต่อเนื่องมากขึ้น

 

ในด้านชลประทาน อ่างเก็บน้ำห้วยวังนองอยู่ในความเกี่ยวข้องของโครงการชลประทานจังหวัดร้อยเอ็ด สำนักงานชลประทานที่ 6 มีความจุระดับเก็บกักประมาณ 11.49 ล้านลูกบาศก์เมตร ความจุระดับน้ำสูงสุดประมาณ 17.09 ล้านลูกบาศก์เมตร และมีพื้นที่รับน้ำฝนประมาณ 37.20 ตารางกิโลเมตร ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าอ่างเก็บน้ำแห่งนี้ไม่ใช่เพียงแหล่งน้ำชุมชนขนาดเล็ก แต่เป็นโครงสร้างน้ำที่มีบทบาทต่อการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำระดับพื้นที่ โดยเฉพาะในเขตลุ่มน้ำและภูเขาของอำเภอหนองพอก

 

ชื่อ “วังนอง” และ “ห้วยวังนอง” สะท้อนลักษณะภูมิประเทศเดิมที่เกี่ยวข้องกับลำห้วย วังน้ำ และพื้นที่รับน้ำตามธรรมชาติ คำว่า “ห้วย” หมายถึงลำน้ำหรือร่องน้ำธรรมชาติ ส่วนคำว่า “วัง” ในบริบทท้องถิ่นมักใช้เรียกช่วงน้ำลึกหรือแอ่งน้ำที่มีความสำคัญต่อชุมชน เมื่อพื้นที่ถูกพัฒนาเป็นอ่างเก็บน้ำ ชื่อเดิมจึงยังคงอยู่ในความทรงจำของคนท้องถิ่น และกลายเป็นชื่อที่เชื่อมโยงภูมิประเทศ ชุมชน และระบบจัดการน้ำเข้าด้วยกัน

 

ตำบลภูเขาทองเป็นพื้นที่ที่มีเอกลักษณ์ด้านภูเขาและธรรมชาติ จึงทำให้อ่างเก็บน้ำวังนองมีฉากหลังที่งดงามกว่าสถานที่พักผ่อนริมอ่างทั่วไป บางช่วงของพื้นที่สามารถมองเห็นแนวภูเขา 3 จังหวัด คือร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์ และมุกดาหาร บรรยากาศเช่นนี้ทำให้อ่างเก็บน้ำวังนองเหมาะกับการชมวิว ถ่ายภาพ พักผ่อนแบบเงียบสงบ และใช้เป็นจุดเชื่อมต่อการเที่ยวธรรมชาติในเส้นทางหนองพอก-ภูเขาทอง-ผาน้ำย้อย-ผาหมอกมิวาย

 

บริเวณรอบอ่างมีสวนอนุรักษ์สัตว์ป่าของกรมป่าไม้และพื้นที่ธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ระบบนิเวศ ผู้มาเยือนจึงสามารถมองอ่างเก็บน้ำวังนองได้ทั้งในฐานะพื้นที่ชลประทานและพื้นที่ธรรมชาติที่มีคุณค่าด้านสิ่งแวดล้อม พื้นที่ลักษณะนี้ช่วยรองรับสัตว์น้ำ นก แมลง พืชริมน้ำ และสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กในระบบนิเวศน้ำจืด การรักษาความสะอาดและความสงบของพื้นที่จึงมีความสำคัญต่อทั้งชุมชน นักท่องเที่ยว และสัตว์ป่าที่อาศัยอยู่ในบริเวณใกล้เคียง

 

อ่างเก็บน้ำวังนองเป็นสถานที่ที่เหมาะกับการพักผ่อนแบบเรียบง่ายมากกว่าการท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ขนาดใหญ่ ผู้มาเยือนสามารถเดินชมสันอ่าง นั่งรับลมริมผืนน้ำ ถ่ายภาพภูเขา ชมแสงเช้าหรือแสงเย็น ใช้เวลาเงียบ ๆ กับธรรมชาติ หรือปูเสื่อรับประทานอาหารในจุดที่เหมาะสมกับครอบครัวและเพื่อนฝูง บรรยากาศของอ่างเก็บน้ำให้ความรู้สึกกว้าง โล่ง และสงบ เหมาะกับผู้ที่ต้องการหลีกจากความวุ่นวายของเมืองและใช้เวลาสั้น ๆ กับธรรมชาติที่ยังคงความเป็นท้องถิ่น

 

ช่วงที่น้ำลดจะมองเห็นพื้นที่หาดทราย โขดหิน และแนวชายอ่างบางส่วนชัดขึ้น ทำให้เกิดมุมถ่ายภาพธรรมชาติที่แตกต่างจากช่วงน้ำเต็มอ่าง ในขณะที่ช่วงน้ำมากจะให้ภาพของผืนน้ำกว้างที่เต็มตาและสะท้อนท้องฟ้าอย่างสวยงาม ความเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำในแต่ละฤดูกาลทำให้อ่างเก็บน้ำวังนองมีบรรยากาศไม่ซ้ำกัน ผู้ที่กลับมาเยือนในช่วงเวลาต่างกันจะได้เห็นภาพสถานที่ที่เปลี่ยนไปตามฤดูฝน ฤดูหนาว และฤดูแล้ง

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนคือช่วงเช้าและช่วงบ่ายแก่ถึงเย็น ช่วงเช้าอากาศสดชื่น แสงอ่อน และเหมาะกับการเดินชมบรรยากาศรอบอ่าง ส่วนช่วงเย็นเป็นเวลาที่ผืนน้ำและภูเขารอบด้านดูสวยเป็นพิเศษ แสงอาทิตย์ที่ค่อย ๆ ลดระดับลงทำให้ผิวน้ำมีประกายและให้บรรยากาศสงบกว่าช่วงกลางวัน ผู้ที่ชอบถ่ายภาพธรรมชาติควรมาถึงก่อนเวลาเย็นเล็กน้อยเพื่อเลือกมุมถ่ายภาพและมีเวลาชมแสงที่ค่อย ๆ เปลี่ยนสีเหนือผืนน้ำ

 

พื้นที่นี้เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. ผู้มาเยือนทั่วไปควรใช้พื้นที่ในช่วงเวลาที่มองเห็นเส้นทางชัดเจน โดยเฉพาะผู้ที่ไม่คุ้นเคยเส้นทางชนบทและเส้นทางเชิงเขา เนื่องจากอ่างเก็บน้ำตั้งอยู่ในพื้นที่ค่อนข้างห่างจากตัวเมืองและอยู่ในภูมิประเทศที่มีทั้งถนนชุมชน ทางลาด และพื้นที่ธรรมชาติ การเดินทางช่วงกลางวันถึงเย็นก่อนปิดพื้นที่จึงเหมาะกับความปลอดภัยมากที่สุด

 

การเดินทาง ไปอ่างเก็บน้ำวังนองสะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างท้องถิ่น จากอำเภอหนองพอกให้มุ่งหน้าไปตำบลภูเขาทอง ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอหนองพอก ระยะทางจากตัวอำเภอหนองพอกไปตำบลภูเขาทองประมาณ 24 กม. จากนั้นใช้เส้นทางท้องถิ่นเข้าสู่บ้านภูเขาทองและบริเวณอ่างเก็บน้ำห้วยวังนอง หากเดินทางจากตัวเมืองร้อยเอ็ดควรวางแผนเป็นทริปหนึ่งวันหรือพักค้างในอำเภอหนองพอก เพราะระยะทางจากตัวเมืองถึงพื้นที่ตำบลภูเขาทองค่อนข้างไกลและเหมาะกับการเที่ยวแบบไม่เร่งรีบ

 

การใช้ระบบนำทางสามารถใช้พิกัด 16.32200594, 104.2357739 เป็นจุดอ้างอิงของอ่างเก็บน้ำห้วยวังนอง เส้นทางเข้าสู่อ่างบางช่วงเป็นถนนชุมชนและพื้นที่ธรรมชาติ ผู้ขับรถควรใช้ความเร็วเหมาะสม ตรวจสภาพรถให้พร้อม และหลีกเลี่ยงการเดินทางในช่วงฝนตกหนักหรือช่วงค่ำ หากเดินทางด้วยรถกระบะ รถยนต์ส่วนตัว หรือรถจักรยานยนต์ ควรเตรียมน้ำดื่มและของใช้จำเป็นไว้ล่วงหน้า เพราะบริเวณอ่างไม่ใช่ย่านร้านค้าหนาแน่นเหมือนตัวอำเภอ

 

อ่างเก็บน้ำวังนองเหมาะกับการเชื่อมเส้นทางท่องเที่ยวธรรมชาติในอำเภอหนองพอก เพราะอยู่ไม่ไกลจากกลุ่มสถานที่สำคัญ เช่น พระมหาเจดีย์ชัยมงคล วัดผาน้ำทิพย์เทพประสิทธิ์วนาราม ผาหมอกมิวาย ผาภูไท เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์ อ่างเก็บน้ำห้วยพุงใหญ่ และน้ำตกถ้ำโสดา ผู้ที่สนใจธรรมชาติสามารถจัดเส้นทางแบบเช้าไปสักการะพระมหาเจดีย์ บ่ายแวะชมวิวผาหมอกมิวายหรืออ่างเก็บน้ำวังนอง และพักในอำเภอหนองพอกเพื่อไม่ให้การเดินทางเหนื่อยเกินไป

 

กิจกรรมที่เหมาะกับอ่างเก็บน้ำวังนอง ได้แก่ ชมวิวผืนน้ำ ชมภูเขารอบอ่าง ถ่ายภาพธรรมชาติ พักผ่อนริมอ่าง ปิกนิกในจุดที่เหมาะสม ตกปลาในกรอบที่ไม่ขัดกับระเบียบพื้นที่ ศึกษาระบบนิเวศน้ำจืด ชมพื้นที่อนุรักษ์สัตว์ป่า และใช้เป็นจุดฝึกอบรมหรือกิจกรรมกลุ่มของหน่วยงานต่าง ๆ พื้นที่นี้ไม่เหมาะกับกิจกรรมที่รบกวนธรรมชาติ เช่น เปิดเพลงเสียงดัง ทิ้งขยะ เล่นน้ำในจุดเสี่ยง หรือเข้าไปในเขตชลประทานและเขตอนุรักษ์โดยไม่ได้รับอนุญาต

 

สำหรับผู้ที่ชอบแคมป์ปิง อ่างเก็บน้ำวังนองมีภาพจำของพื้นที่ลานทรายกว้างและบรรยากาศริมอ่างที่เหมาะกับการพักแรมแบบธรรมชาติในบางจุด อย่างไรก็ตาม การกางเต็นท์ควรทำเฉพาะในบริเวณที่ผู้ดูแลพื้นที่หรือชุมชนอนุญาต และควรตรวจสอบเงื่อนไขก่อนเดินทางจริง เพราะพื้นที่เกี่ยวข้องกับทั้งชลประทาน ป่าไม้ ชุมชน และเขตอนุรักษ์สัตว์ป่า การใช้พื้นที่ค้างคืนต้องเน้นความสะอาด ความเงียบ และความปลอดภัยเป็นหลัก

 

สำหรับครอบครัว อ่างเก็บน้ำวังนองเป็นสถานที่ที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนเรียนรู้เรื่องน้ำ ธรรมชาติ และชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม ผู้ปกครองสามารถอธิบายให้เด็กเห็นว่าผืนน้ำกว้างตรงหน้าไม่ได้มีไว้เพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งน้ำฤดูแล้งของชุมชน เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำ เป็นพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับการเกษตร และเป็นส่วนหนึ่งของภูมิประเทศรอยต่อหลายจังหวัด การเรียนรู้จากสถานที่จริงเช่นนี้ทำให้การท่องเที่ยวมีคุณค่าเกินกว่าการถ่ายภาพหรือพักผ่อนเพียงอย่างเดียว

 

สำหรับนักถ่ายภาพ อ่างเก็บน้ำวังนองมีมุมภาพที่น่าสนใจหลายแบบ ทั้งภาพผืนน้ำกว้าง ภาพภูเขาโอบล้อมอ่าง ภาพโขดหินช่วงน้ำลด ภาพหาดทรายริมอ่าง ภาพแสงเย็นบนผิวน้ำ และภาพเส้นทางชนบทเข้าสู่เขื่อน มุมภาพที่ดีควรสะท้อนความกว้างของผืนน้ำและความสงบของภูเขา ไม่จำเป็นต้องปรุงแต่งมาก เพราะเสน่ห์แท้ของสถานที่อยู่ที่ความเป็นธรรมชาติ ความเรียบง่าย และความรู้สึกห่างไกลจากความวุ่นวาย

 

สำหรับชาวต่างชาติ อ่างเก็บน้ำวังนองสามารถอธิบายได้ว่าเป็น mountain reservoir หรือแหล่งน้ำขนาดใหญ่กลางภูเขาในภาคอีสาน ไม่ใช่เขื่อนขนาดใหญ่แบบแหล่งผลิตไฟฟ้า แต่เป็นอ่างเก็บน้ำชลประทานที่มีความสำคัญต่อชุมชน เกษตรกรรม การใช้น้ำฤดูแล้ง และการพักผ่อนของคนท้องถิ่น นักท่องเที่ยวต่างชาติที่สนใจธรรมชาติจะได้เห็นร้อยเอ็ดในมุมที่แตกต่างจากวัด เมือง และตลาด เพราะพื้นที่นี้แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างภูเขา น้ำ ป่า และชีวิตชนบทได้อย่างชัดเจน

 

ในด้านสิ่งแวดล้อม ผู้มาเยือนควรช่วยกันรักษาความสะอาดของอ่างเก็บน้ำ ไม่ทิ้งขยะ ไม่ทิ้งเศษอาหารลงน้ำ ไม่ปล่อยสัตว์น้ำต่างถิ่น ไม่ตัดกิ่งไม้ ไม่รบกวนสัตว์ป่า และไม่ใช้พื้นที่ในลักษณะที่ทำให้เกิดมลพิษต่อแหล่งน้ำ อ่างเก็บน้ำที่สะอาดจะช่วยรักษาคุณภาพน้ำ สัตว์น้ำ นก พืชริมน้ำ และภาพลักษณ์การท่องเที่ยวของตำบลภูเขาทองได้ในระยะยาว

 

ความปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญในการเที่ยวอ่างเก็บน้ำวังนอง ผู้มาเยือนไม่ควรลงเล่นน้ำในจุดที่ไม่ได้จัดไว้ ไม่ควรเดินใกล้ขอบน้ำที่ลาดชัน ไม่ควรปล่อยเด็กอยู่ลำพังริมอ่าง ไม่ควรเข้าใกล้อาคารชลประทานหรือจุดระบายน้ำโดยไม่ได้รับอนุญาต และควรหลีกเลี่ยงการเดินทางเข้าออกพื้นที่ในช่วงค่ำ เนื่องจากเส้นทางบางช่วงอาจมืดและไม่คุ้นเคยสำหรับนักท่องเที่ยวจากต่างพื้นที่

 

ร้านอาหารใกล้อ่างเก็บน้ำวังนองมีทั้งร้านค้าและอาหารพื้นบ้านในตำบลภูเขาทอง รวมถึงร้านอาหารและคาเฟ่ในอำเภอหนองพอก ผู้มาเยือนควรเตรียมน้ำดื่มและอาหารว่างไว้ล่วงหน้า หากต้องการรับประทานอาหารแบบมีตัวเลือกมากขึ้นควรแวะตัวอำเภอหนองพอกก่อนหรือหลังเข้าอ่างเก็บน้ำ ร้านอาหารและคาเฟ่ในเมืองหนองพอกเหมาะกับการพักระหว่างเส้นทาง โดยเฉพาะผู้ที่เดินทางต่อไปยังพระมหาเจดีย์ชัยมงคล ผาน้ำย้อย และผาหมอกมิวาย

 

ที่พักใกล้อ่างเก็บน้ำวังนองส่วนใหญ่อยู่ในอำเภอหนองพอกและพื้นที่ใกล้เส้นทางผาน้ำย้อย ผู้ที่ต้องการพักใกล้ธรรมชาติสามารถเลือกรีสอร์ทหรือที่พักในอำเภอหนองพอก ส่วนผู้ที่ต้องการความสะดวกด้านร้านอาหารและบริการครบถ้วนมากกว่า สามารถพักในตัวเมืองร้อยเอ็ดหรือจังหวัดกาฬสินธุ์ตามแผนการเดินทาง แต่หากต้องการเที่ยวอ่างเก็บน้ำวังนองอย่างเต็มที่ ควรพักในหนองพอกเพื่อประหยัดเวลาและลดความเหนื่อยจากการเดินทาง

 

โดยสรุป อ่างเก็บน้ำวังนอง ร้อยเอ็ด เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติและชลประทานที่มีคุณค่าทั้งด้านการเกษตร การใช้น้ำฤดูแล้ง ระบบนิเวศ พื้นที่อนุรักษ์สัตว์ป่า การพักผ่อนหย่อนใจ และการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ ตั้งอยู่ในตำบลภูเขาทอง อำเภอหนองพอก บริเวณรอยต่อร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์ และแนวภูเขาที่เชื่อมไปยังมุกดาหาร มีผืนน้ำกว้าง ภูเขาโอบล้อม บรรยากาศสงบ และเส้นทางท่องเที่ยวใกล้เคียงหลายแห่ง เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการชมวิว พักใจ ถ่ายภาพ เรียนรู้แหล่งน้ำชุมชน และสัมผัสร้อยเอ็ดในมุมป่าเขาอย่างแท้จริง

 

 

ตอบ: อ่างเก็บน้ำวังนองตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลภูเขาทอง อำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด บริเวณรอยต่ออำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด กับอำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์

 

ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: พื้นที่ทั่วไปของอ่างเก็บน้ำไม่เสียค่าเข้าชม ผู้มาเยือนสามารถชมวิว พักผ่อน และถ่ายภาพได้ตามเวลาทำการ

 

ตอบ: ชาวบ้านนิยมเรียกเขื่อนวังนองเพราะพื้นที่เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ที่มีสันเขื่อนและใช้กักเก็บน้ำเพื่อชุมชน แม้ชื่อในระบบชลประทานจะใช้ว่าอ่างเก็บน้ำห้วยวังนอง

 

ตอบ: จุดเด่นคือผืนน้ำกว้างท่ามกลางภูเขา บรรยากาศสงบ มีลานริมอ่าง หาดทรายและโขดหินในบางช่วงระดับน้ำ เหมาะกับการพักผ่อน ถ่ายภาพ และเชื่อมเส้นทางเที่ยวธรรมชาติหนองพอก

 

ตอบ: เป็นแหล่งกักเก็บน้ำเพื่อใช้ในฤดูแล้งของพื้นที่อำเภอหนองพอกและพื้นที่ต่อเนื่องกับอำเภอกุฉินารายณ์ สนับสนุนเกษตรกรรม การใช้น้ำชุมชน และระบบนิเวศน้ำจืด

 

ตอบ: จากอำเภอหนองพอกให้มุ่งหน้าไปตำบลภูเขาทอง แล้วใช้เส้นทางท้องถิ่นเข้าสู่บ้านภูเขาทองและอ่างเก็บน้ำห้วยวังนอง เหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างท้องถิ่น

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่อ่างเก็บน้ำห้วยพุงใหญ่ น้ำตกถ้ำโสดา พระมหาเจดีย์ชัยมงคล วัดผาน้ำทิพย์เทพประสิทธิ์วนาราม ผาหมอกมิวาย ผาภูไท เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์ และตลาดหนองพอก