หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดมุกดาหาร >อ.คำชะอี >ต.คำชะอี > น้ำตกคำชะอี
TL;DR: น้ำตกคำชะอี อยู่ที่ภายในหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 บ้านศรีมงคล หมู่ 8 ตำบลคำชะอี อำเภอคำชะอี จังหวัดมุกดาหาร เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 16.00 น.
น้ำตกคำชะอี

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 16.00 น.
น้ำตกคำชะอี จังหวัดมุกดาหาร น้ำตกขนาดเล็กกลางธรรมชาติที่มีธารน้ำยาวกว่า 100 เมตร น้ำตกคำชะอีเป็นน้ำตกขนาดเล็กที่สวยงาม ตั้งอยู่ภายในเขตหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 บ้านศรีมงคล หมู่ 8 ตำบลคำชะอี อำเภอคำชะอี จังหวัดมุกดาหาร ตัวน้ำตกไหลจากหน้าผาสูงประมาณ 4 เมตร ผ่านโขดหินสลับซับซ้อนและกลายเป็นธารน้ำธรรมชาติยาวประมาณ 100 เมตร มีน้ำไหลตลอดปี บริเวณโดยรอบร่มรื่น เหมาะสำหรับเล่นน้ำ พักผ่อน ปิกนิก และใช้เวลาร่วมกับครอบครัว เปิดให้เข้าชมทุกวันเวลา 08.00–16.00 น. การเดินทางจากตัวอำเภอคำชะอีใช้ระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตร ผู้มาเยือนควรติดต่อหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ก่อนเดินทาง เพื่อยืนยันสภาพน้ำ เวลาเข้าพื้นที่ และระเบียบการเข้าชมในวันนั้น
น้ำตกคำชะอีเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สะท้อนเสน่ห์ของอำเภอคำชะอีได้อย่างชัดเจน แม้ไม่ได้มีขนาดใหญ่หรือมีหน้าผาสูงตระหง่านเหมือนน้ำตกชื่อดังในภูมิภาคอื่น แต่สถานที่แห่งนี้โดดเด่นด้วยบรรยากาศเรียบง่าย ความร่มรื่นของต้นไม้ ธารน้ำที่ไหลต่อเนื่องผ่านโขดหิน และความสะดวกในการใช้เป็นพื้นที่พักผ่อนของคนในท้องถิ่น ความงดงามของน้ำตกจึงไม่ได้เกิดจากความยิ่งใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความใกล้ชิดกับธรรมชาติและจังหวะของสายน้ำที่ไหลผ่านพื้นที่อย่างนุ่มนวล
ที่ตั้งของน้ำตกอยู่ภายในบริเวณหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 สำนักงานพัฒนาภาค 2 หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา กองบัญชาการกองทัพไทย ในพื้นที่บ้านศรีมงคล หมู่ 8 ตำบลคำชะอี อำเภอคำชะอี จังหวัดมุกดาหาร พื้นที่ดังกล่าวได้รับการดูแลทั้งในด้านความเป็นระเบียบ ความปลอดภัย การพัฒนาสาธารณูปโภค และการส่งเสริมการเรียนรู้ตามแนวทางการพัฒนาชุมชน นักท่องเที่ยวที่เข้ามาเยือนจึงควรตระหนักว่าสถานที่ไม่ได้เป็นเพียงแหล่งธรรมชาติสาธารณะทั่วไป แต่ตั้งอยู่ภายในพื้นที่ของหน่วยงานราชการซึ่งมีระเบียบการเข้าออกและพื้นที่ปฏิบัติงานบางส่วน
ตัวน้ำตกมีความสูงประมาณ 4 เมตร น้ำไหลจากขอบหินลงสู่แอ่งด้านล่างก่อนกระจายตัวไปตามร่องหินและลานหินธรรมชาติ รูปแบบของสายน้ำไม่ได้ตกลงมาเป็นม่านสูงเพียงจุดเดียว แต่แยกไหลไปตามช่องว่างของโขดหินหลายระดับ ทำให้เกิดเสียงน้ำที่ต่อเนื่องและมุมพักผ่อนหลายจุด ความสูงระดับนี้ทำให้ผู้มาเยือนสามารถชมรายละเอียดของหิน กระแสน้ำ และแอ่งน้ำได้อย่างใกล้ชิด โดยไม่ต้องเดินขึ้นภูเขาหรือเข้าสู่เส้นทางป่าระยะไกล
จากตัวน้ำตก สายน้ำไหลต่อเนื่องกลายเป็นธารธรรมชาติยาวประมาณ 100 เมตร ลักษณะของธารมีทั้งช่วงที่น้ำไหลผ่านพื้นหินเรียบ ช่วงที่ลดระดับเป็นแก่งเล็ก ช่วงที่รวมตัวเป็นแอ่งตื้น และช่วงที่แทรกผ่านก้อนหินกับรากไม้ ความหลากหลายของพื้นผิวทำให้ทิวทัศน์ตลอดแนวธารไม่ซ้ำกัน นักท่องเที่ยวสามารถเลือกนั่งพักในบริเวณที่หน่วยงานเปิดให้ใช้ หรือเดินชมความเปลี่ยนแปลงของสายน้ำจากต้นธารไปยังช่วงปลายน้ำได้อย่างเพลิดเพลิน
ต้นน้ำของน้ำตกเชื่อมโยงกับลำห้วยคันแทใหญ่ ซึ่งไหลมาจากบริเวณบ้านโนนสว่างก่อนเข้าสู่พื้นที่น้ำตก ระบบลำห้วยธรรมชาติทำหน้าที่รวบรวมน้ำจากพื้นที่สูง ป่า และพื้นที่รับน้ำโดยรอบ ปริมาณน้ำจึงเปลี่ยนแปลงตามฝน ความชุ่มชื้นของดิน และฤดูกาล แม้น้ำตกคำชะอีจะมีน้ำไหลได้ตลอดปี แต่รูปลักษณ์และความแรงของกระแสน้ำในแต่ละเดือนย่อมแตกต่างกัน ช่วงที่มีฝนเพียงพอจะเห็นสายน้ำเต็มแนวหินมากกว่าช่วงปลายฤดูแล้ง
คำว่า “มีน้ำตลอดปี” หมายถึงลำห้วยยังคงมีน้ำหล่อเลี้ยงระบบธรรมชาติในหลายช่วงของปี ไม่ได้หมายความว่าปริมาณน้ำจะเท่ากันทุกวัน ในช่วงฤดูฝน สายน้ำอาจกว้าง ไหลแรง และมีสีเข้มขึ้นจากตะกอนธรรมชาติ ส่วนฤดูหนาวน้ำมักไหลในระดับพอเหมาะ อากาศเย็นและเหมาะกับการพักผ่อน ขณะที่ฤดูร้อนปริมาณน้ำอาจลดลงจนเห็นชั้นหินและร่องน้ำได้ชัด แต่ยังคงมีบรรยากาศร่มรื่นในบริเวณที่มีต้นไม้ปกคลุม
เสน่ห์สำคัญของน้ำตกคำชะอีคือความเป็นน้ำตกสำหรับการพักผ่อนมากกว่าการเดินทางแบบผจญภัย นักท่องเที่ยวไม่จำเป็นต้องใช้เวลาเดินป่าหลายชั่วโมงหรือเตรียมอุปกรณ์เฉพาะทางจำนวนมาก ผู้มาเยือนสามารถใช้เวลาชมสายน้ำ นั่งพักใต้ร่มไม้ รับประทานอาหารที่เตรียมมา และลงเล่นน้ำในจุดที่ปลอดภัยตามคำแนะนำของผู้ดูแล ลักษณะดังกล่าวทำให้สถานที่เหมาะกับครอบครัว กลุ่มเพื่อน นักเรียน และผู้ที่ต้องการหลีกหนีความวุ่นวายโดยไม่ต้องเดินทางออกจากอำเภอคำชะอีไปไกลมาก
บริเวณรอบน้ำตกมีต้นไม้ขึ้นให้ร่มเงา ช่วยลดความร้อนจากแสงแดดและสร้างบรรยากาศสงบ เสียงใบไม้ เสียงนก และเสียงน้ำไหลทำให้พื้นที่เหมาะกับการนั่งพักอย่างไม่เร่งรีบ ในช่วงเช้าอากาศมักสดชื่นและมีผู้มาเยือนไม่มาก แสงที่ลอดผ่านกิ่งไม้ช่วยให้สีของน้ำและหินดูนุ่มนวล ส่วนช่วงสายถึงบ่ายต้นไม้ยังช่วยบังแดดได้หลายจุด แต่ควรหลีกเลี่ยงการนั่งใต้กิ่งไม้แห้งหรือบริเวณที่พื้นลาดชัน
โขดหินภายในลำธารมีรูปร่างแตกต่างกันตามการกัดเซาะของน้ำ บางก้อนมีผิวมนจากการถูกกระแสน้ำพัดผ่านเป็นเวลานาน บางจุดเป็นร่องซึ่งช่วยบังคับทิศทางของน้ำ และบางช่วงเป็นลานหินกว้างที่ดูเหมือนเหมาะสำหรับการนั่งหรือเดิน อย่างไรก็ตาม ผิวหินที่สัมผัสน้ำอาจมีตะไคร่บาง ๆ ซึ่งมองเห็นไม่ชัดและลื่นกว่าที่คาด ผู้มาเยือนจึงควรเดินช้า ๆ ใช้รองเท้ารัดส้น และหลีกเลี่ยงการวิ่งหรือกระโดดข้ามหิน
น้ำตกคำชะอีเหมาะแก่การเล่นน้ำเพราะมีธารยาวและแอ่งน้ำหลายช่วง แต่ความปลอดภัยต้องมาก่อนความสนุกทุกครั้ง จุดที่เคยเล่นได้ในวันหนึ่งอาจมีระดับน้ำหรือกระแสน้ำต่างออกไปในอีกวันหนึ่ง โดยเฉพาะหลังฝนตก ผู้เข้าชมควรสอบถามเจ้าหน้าที่ว่าบริเวณใดเปิดให้ลงน้ำ ไม่เข้าใกล้จุดที่น้ำไหลแรง ไม่ปีนขึ้นไปยืนบนขอบน้ำตก และไม่กระโดดลงแอ่งน้ำซึ่งไม่ทราบความลึกหรือสภาพพื้นด้านล่าง
เด็กเล็กต้องอยู่ในระยะที่ผู้ปกครองสามารถเข้าถึงได้ทันที แม้น้ำบางช่วงจะดูตื้น แต่พื้นหินอาจต่างระดับ มีหลุม หรือมีน้ำไหลผ่านอย่างต่อเนื่อง เด็กควรสวมรองเท้าสำหรับเดินในน้ำและอุปกรณ์ช่วยลอยตัวที่เหมาะสมกับขนาดร่างกาย ผู้ปกครองไม่ควรฝากการดูแลเด็กไว้กับห่วงยางเพียงอย่างเดียว เพราะห่วงยางสามารถหลุดออกหรือถูกกระแสน้ำพัดไปได้
ผู้สูงอายุและผู้ที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหวสามารถใช้พื้นที่พักผ่อนบริเวณใกล้ทางเข้าและลานธรรมชาติได้ โดยไม่จำเป็นต้องลงไปเดินบนโขดหิน ความเหมาะสมของเส้นทางขึ้นอยู่กับสภาพพื้นและระดับน้ำในวันที่มาเยือน ควรใช้ไม้เท้าหรือมีผู้ช่วยพยุงเมื่อเดินบนพื้นไม่เรียบ รวมทั้งเลือกจุดนั่งที่มั่นคง ไม่ชิดขอบน้ำ และสามารถลุกขึ้นได้สะดวก
พื้นที่น้ำตกสามารถแบ่งตามลักษณะการใช้งานได้หลายส่วน เริ่มจากโซนทางเข้าและจุดติดต่อหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ซึ่งใช้สำหรับสอบถามข้อมูลและปฏิบัติตามระเบียบการเข้าออก ถัดมาเป็นบริเวณจอดรถและจุดพักก่อนเข้าสู่แนวธาร จากนั้นจึงเป็นโซนน้ำตกหลักซึ่งเห็นสายน้ำตกจากหน้าผาสูงประมาณ 4 เมตร ต่อด้วยโซนธารหินยาวประมาณ 100 เมตร แอ่งเล่นน้ำ พื้นที่ร่มไม้ และจุดพักผ่อนที่จัดไว้
โซนทางเข้าเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวควรหยุดติดต่อหรือแจ้งความประสงค์ก่อนเข้าชม เนื่องจากพื้นที่อยู่ภายในหน่วยงานของกองบัญชาการกองทัพไทย ผู้มาเยือนควรเตรียมบัตรประจำตัว ปฏิบัติตามป้าย และไม่ขับรถเข้าไปในพื้นที่ซึ่งไม่ได้เปิดสำหรับนักท่องเที่ยว การแจ้งเจ้าหน้าที่ช่วยให้ทราบสถานะน้ำตก เส้นทางที่เปิดใช้งาน และกิจกรรมของหน่วยงานที่อาจส่งผลต่อการเข้าชมในวันนั้น
โซนจอดรถเป็นพื้นที่สำหรับเตรียมตัวก่อนลงสู่บริเวณน้ำตก ควรจอดรถในจุดที่กำหนด ไม่กีดขวางทางราชการ ทางเข้าอาคาร หรือเส้นทางรถฉุกเฉิน ก่อนออกจากรถควรเก็บสิ่งของมีค่าให้มิดชิด ตรวจสอบว่าพกน้ำดื่ม ยาประจำตัว รองเท้าเล่นน้ำ และถุงสำหรับเก็บขยะครบแล้ว ไม่ควรนำอาหารหรือเครื่องดื่มจำนวนมากลงไปจนถือไม่สะดวก เพราะอาจทำให้เสียการทรงตัวระหว่างเดิน
โซนน้ำตกหลักเป็นจุดที่เห็นลักษณะหน้าผาสูงประมาณ 4 เมตรได้ชัดที่สุด สายน้ำไหลผ่านขอบหินและแตกออกตามร่องธรรมชาติ ก่อนตกลงสู่พื้นที่ด้านล่าง ในวันที่มีน้ำมากเสียงน้ำจะดังและเกิดละอองกระจายใกล้หน้าผา นักท่องเที่ยวควรยืนถ่ายภาพจากพื้นที่มั่นคง ไม่ปีนขึ้นด้านบนของน้ำตก และไม่รวมตัวกันบนก้อนหินแคบ ๆ จนกีดขวางผู้อื่น
โซนธารน้ำยาวประมาณ 100 เมตรเป็นส่วนที่สร้างเอกลักษณ์ให้กับน้ำตกคำชะอี เพราะผู้มาเยือนไม่ได้เห็นเพียงจุดน้ำตกจุดเดียว แต่สามารถมองตามสายน้ำที่ไหลผ่านแก่งขนาดเล็กอย่างต่อเนื่อง แต่ละช่วงมีความลึก ความเร็ว และลักษณะพื้นต่างกัน นักท่องเที่ยวจึงควรเลือกใช้เฉพาะจุดที่เปิดให้เข้าถึง ไม่เดินออกนอกแนวทาง และไม่ย้ายก้อนหินเพื่อสร้างแอ่งหรือกั้นน้ำ
โซนเล่นน้ำควรเลือกจากบริเวณที่เจ้าหน้าที่แนะนำในวันเดินทาง แอ่งที่เหมาะมักมีน้ำไม่ไหลแรง พื้นไม่ลาดชัน และสามารถขึ้นจากน้ำได้สะดวก ก่อนลงควรทดลองเหยียบพื้นอย่างช้า ๆ ไม่ดำน้ำโดยไม่ทราบความลึก และไม่ใช้ภาชนะกระจกใกล้ลำธาร ผู้ที่ว่ายน้ำไม่แข็งแรงควรอยู่ในระดับน้ำตื้นและมีผู้ดูแลอยู่ใกล้ตลอดเวลา
โซนร่มไม้และพื้นที่พักผ่อนเหมาะสำหรับนั่งรับประทานอาหาร พักหลังเล่นน้ำ หรือรอสมาชิกในครอบครัว ควรใช้เสื่อหรืออุปกรณ์ที่ไม่ทำลายพื้น ไม่ผูกเปลกับต้นไม้ขนาดเล็ก และไม่ตอกหมุดหรือแขวนของหนักกับกิ่งไม้ การเลือกจุดพักต้องไม่กีดขวางทางเดินหรืออยู่ในแนวที่น้ำสามารถเพิ่มระดับได้เมื่อฝนตก
ภายในพื้นที่ของหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ยังมีการดำเนินงานด้านการพัฒนาและศูนย์เรียนรู้ตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กิจกรรมหรือส่วนจัดแสดงที่เปิดให้เยี่ยมชมขึ้นอยู่กับตารางและการอนุญาตของหน่วยงาน นักท่องเที่ยวที่สนใจสามารถสอบถามล่วงหน้าเพื่อจัดการเดินทางให้ได้ทั้งการพักผ่อนที่น้ำตกและการเรียนรู้เรื่องการพัฒนาชุมชน การเกษตร และการจัดการทรัพยากรอย่างเหมาะสม
ช่วงฤดูฝนตั้งแต่ประมาณเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคมเป็นเวลาที่น้ำตกมีความสดชื่นและปริมาณน้ำเพิ่มขึ้น ต้นไม้โดยรอบแตกใบเขียว พื้นดินชุ่ม และธารน้ำดูมีชีวิตชีวา ช่วงนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการชมสายน้ำเต็มแนวและถ่ายภาพธรรมชาติ แต่ต้องติดตามฝนอย่างใกล้ชิด เพราะน้ำจากพื้นที่ต้นน้ำอาจไหลลงมาเพิ่มแม้บริเวณน้ำตกยังไม่มีฝนตก
สัญญาณที่ควรรีบออกจากลำธาร ได้แก่ น้ำเปลี่ยนเป็นสีเข้มอย่างรวดเร็ว ระดับน้ำสูงขึ้นภายในเวลาไม่นาน มีกิ่งไม้ ใบไม้ หรือเศษวัสดุไหลมากับน้ำ เสียงน้ำดังผิดปกติ หรือเจ้าหน้าที่แจ้งเตือน เมื่อพบสัญญาณเหล่านี้ต้องขึ้นจากน้ำและเคลื่อนออกไปยังพื้นที่สูงทันที ไม่ควรยืนรอถ่ายภาพหรือกลับไปเก็บสิ่งของซึ่งอยู่ใกล้กระแสน้ำ
ช่วงปลายฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาวประมาณเดือนตุลาคมถึงธันวาคมเป็นช่วงที่เหมาะกับการมาเยือนมากที่สุดช่วงหนึ่ง ปริมาณน้ำยังอยู่ในระดับสวยงาม ขณะที่ฝนเริ่มลดลง อากาศไม่ร้อนจัด และเส้นทางไม่เปียกเท่าช่วงกลางฤดูฝน ช่วงเช้าอาจมีอากาศเย็นและหมอกบางในบางวัน นักท่องเที่ยวสามารถเล่นน้ำ พักผ่อน และเดินชมธารได้โดยใช้เวลานานขึ้นโดยไม่เหนื่อยจากความร้อนมากเกินไป
ฤดูหนาวตั้งแต่ประมาณเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์เหมาะกับการปิกนิกและพักผ่อนกลางแจ้ง อุณหภูมิช่วงเช้าและเย็นสบาย แต่ผู้ที่ต้องการลงเล่นน้ำควรประเมินอุณหภูมิน้ำและสุขภาพของตนเอง ผู้สูงอายุ เด็ก และผู้ที่เป็นตะคริวง่ายไม่ควรอยู่ในน้ำนาน หลังขึ้นจากน้ำควรเช็ดตัวและเปลี่ยนเสื้อผ้าเปียกเพื่อป้องกันการหนาวสั่น
ฤดูร้อนตั้งแต่ประมาณเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคมทำให้น้ำตกเป็นจุดพักคลายร้อนที่ได้รับความสนใจ ปริมาณน้ำอาจไม่มากเท่าฤดูฝน แต่ร่มเงาและธารน้ำช่วยลดความร้อนจากอากาศภายนอก นักท่องเที่ยวควรเดินทางช่วงเช้า พกน้ำดื่มให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการนั่งในพื้นที่เปิดช่วงกลางวัน หากมีผู้มาใช้พื้นที่จำนวนมากควรแบ่งปันจุดพักและไม่เปิดเสียงดังรบกวนผู้อื่น
เวลาที่เหมาะสำหรับเริ่มเที่ยวคือประมาณ 08.00–10.00 น. เพราะอากาศยังไม่ร้อน มีเวลาสอบถามเจ้าหน้าที่ และสามารถเลือกจุดพักได้สะดวก ผู้ที่เดินทางช่วงบ่ายควรเผื่อเวลาเก็บสัมภาระ เปลี่ยนเสื้อผ้า และออกจากพื้นที่ก่อน 16.00 น. ไม่ควรมาถึงใกล้เวลาปิดแล้วรีบลงเล่นน้ำ เพราะความเร่งรีบเพิ่มความเสี่ยงจากการลื่นหรือหลงลืมสิ่งของ
วันธรรมดามักเหมาะกับผู้ที่ต้องการบรรยากาศสงบและมีพื้นที่พักผ่อนมากกว่า ส่วนวันเสาร์ วันอาทิตย์ และวันหยุดยาวอาจมีครอบครัวกับกลุ่มเพื่อนเดินทางมาเพิ่มขึ้น ผู้มาเยือนควรมาถึงแต่เช้า จอดรถอย่างเป็นระเบียบ และหลีกเลี่ยงการยึดพื้นที่ริมน้ำขนาดใหญ่เกินความจำเป็น การใช้สถานที่ร่วมกันอย่างสุภาพทำให้ทุกกลุ่มสามารถพักผ่อนได้อย่างปลอดภัย
กิจกรรมยอดนิยมอันดับแรกคือการเล่นน้ำและนั่งพักตามแนวธาร น้ำที่ไหลผ่านโขดหินช่วยสร้างบรรยากาศเย็นสบาย ผู้มาเยือนสามารถแช่เท้า นั่งบริเวณน้ำตื้น หรือเล่นน้ำในแอ่งที่ได้รับอนุญาต ควรงดใช้แชมพู สบู่ น้ำยาล้างจาน หรือผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดทุกชนิดในลำธาร เพราะสารเหล่านี้ส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำและทำให้แหล่งน้ำธรรมชาติเสื่อมคุณภาพ
การปิกนิกเป็นอีกกิจกรรมที่เหมาะกับน้ำตกคำชะอี อาหารควรเตรียมในภาชนะที่ปิดสนิทและนำกลับมาใช้ซ้ำได้ หลีกเลี่ยงบรรจุภัณฑ์โฟม ถุงพลาสติกขนาดเล็ก และของที่ปลิวได้ง่าย ไม่ควรตั้งเตาหรือก่อไฟใกล้ต้นไม้กับใบไม้แห้ง หากหน่วยงานอนุญาตให้ประกอบอาหาร ต้องใช้จุดที่กำหนดและดับความร้อนให้หมดก่อนออกจากพื้นที่
อาหารที่เหมาะกับการนำมาควรรับประทานง่าย เก็บได้นานพอสมควร และไม่สร้างขยะจำนวนมาก เช่น ข้าวกล่อง ผลไม้ที่เตรียมแล้ว ขนมในกล่องใช้ซ้ำ และน้ำดื่มในขวดส่วนตัว ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีกลิ่นแรงหรือมีน้ำมันมากซึ่งหกเลอะพื้นที่ได้ง่าย เศษอาหารทุกชิ้นต้องนำกลับออกไป ไม่เทลงน้ำหรือทิ้งให้สัตว์มากิน
การถ่ายภาพน้ำตกควรเริ่มจากจุดที่มองเห็นหน้าผาและแนวธารโดยไม่ต้องยืนบนหินเปียก ช่วงเช้ามีแสงนุ่มและความแตกต่างระหว่างส่วนสว่างกับร่มไม้ไม่มาก โทรศัพท์หรือกล้องควรมีสายคล้องและเก็บในถุงกันน้ำเมื่อไม่ได้ใช้งาน ผู้ถ่ายภาพไม่ควรถอยหลังโดยไม่มองพื้น หรือวางขาตั้งกล้องกีดขวางทางเดินของผู้มาเยือนคนอื่น
หากต้องการถ่ายภาพสายน้ำให้ดูนุ่ม สามารถใช้ความเร็วชัตเตอร์ต่ำจากพื้นที่แห้งและมั่นคง ไม่จำเป็นต้องลงไปยืนกลางลำธาร การถ่ายภาพบุคคลควรเลือกจุดซึ่งไม่บังทางน้ำหรือทำให้ผู้อื่นต้องเดินอ้อม ไม่ปีนขึ้นก้อนหินสูงเพื่อให้ได้ภาพที่ดูหวาดเสียว เพราะภาพถ่ายไม่คุ้มกับความเสี่ยงจากการลื่นตกหรือกระแทกหิน
ผู้ที่ต้องการใช้โดรนควรขออนุญาตหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ก่อนทุกครั้ง เนื่องจากพื้นที่ตั้งอยู่ภายในหน่วยงานของกองทัพ การบินโดรนโดยไม่ได้รับอนุญาตอาจกระทบต่อความปลอดภัย ความเป็นส่วนตัว และการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ นอกจากนี้ผู้ควบคุมโดรนยังต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดการขึ้นทะเบียน การประกันภัย และข้อบังคับการบินของประเทศไทยอย่างครบถ้วน
การนำสัตว์เลี้ยงเข้าไปควรสอบถามผู้ดูแลก่อนเดินทาง หากได้รับอนุญาตต้องใช้สายจูง ดูแลไม่ให้สัตว์รบกวนผู้อื่นหรือเข้าไปในพื้นที่ราชการ และเก็บมูลสัตว์ออกจากบริเวณ ห้ามปล่อยสัตว์ลงลำธารโดยไม่มีการควบคุม เพราะอาจเกิดอันตรายจากกระแสน้ำหรือสร้างความไม่สะดวกแก่เด็กและนักท่องเที่ยวกลุ่มอื่น
สิ่งที่ควรเตรียม ได้แก่ รองเท้ารัดส้นหรือรองเท้าเล่นน้ำ เสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยน ผ้าเช็ดตัว น้ำดื่ม ยาประจำตัว ยากันแมลง ครีมกันแดด ถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์ และถุงสำหรับนำขยะกลับออกมา ผู้ที่เดินทางพร้อมเด็กควรมีอุปกรณ์ช่วยลอยตัว ส่วนผู้ที่มีบาดแผลควรหลีกเลี่ยงการลงน้ำหรือปิดแผลอย่างเหมาะสมก่อนสัมผัสน้ำธรรมชาติ
ชุดสำหรับเที่ยวควรเป็นเสื้อผ้าที่เคลื่อนไหวสะดวก แห้งเร็ว และไม่หนักเมื่อเปียกน้ำ ไม่ควรสวมกางเกงยีนส์หนาหรือเสื้อผ้าหลวมมากขณะเล่นน้ำ เพราะผ้าจะดูดน้ำและขัดขวางการเคลื่อนไหว รองเท้าต้องกระชับกับเท้าและมีพื้นเกาะผิวหิน ไม่ควรเดินเท้าเปล่าเนื่องจากอาจเหยียบหินคม เศษไม้ หรือแมลงตามพื้น
สัญญาณโทรศัพท์ในบริเวณชนบทอาจแตกต่างกันตามเครือข่ายและตำแหน่ง ผู้เดินทางควรบันทึกแผนที่ หมายเลขติดต่อ และข้อมูลเส้นทางไว้ก่อนออกจากตัวอำเภอ ควรแจ้งคนในครอบครัวว่ากำลังเดินทางไปที่ใดและคาดว่าจะกลับเมื่อใด หากเดินทางเป็นกลุ่มควรนัดจุดรวมตัวและไม่ปล่อยให้สมาชิกแยกไปตามลำธารเพียงลำพัง
กรณีเกิดอุบัติเหตุควรแจ้งเจ้าหน้าที่ทันที ไม่เคลื่อนย้ายผู้บาดเจ็บที่สงสัยว่ากระดูกหักหรือได้รับแรงกระแทกบริเวณศีรษะ เว้นแต่ตำแหน่งนั้นมีอันตรายจากน้ำ ควรมีชุดปฐมพยาบาลพื้นฐานสำหรับทำความสะอาดบาดแผล ห้ามใช้ยาหรือวิธีรักษาที่ไม่ทราบผล และควรจดจำจุดที่เกิดเหตุเพื่อช่วยให้เจ้าหน้าที่เข้าถึงได้รวดเร็ว
น้ำตกและลำธารเป็นระบบนิเวศที่มีสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กอาศัยอยู่ตามผิวหิน ใต้ใบไม้ และในน้ำ การจับปลา ลูกอ๊อด ปู แมลง หรือสัตว์อื่นออกจากพื้นที่ทำให้ระบบธรรมชาติถูกรบกวน ผู้มาเยือนควรใช้หลักดูด้วยตาและบันทึกด้วยภาพ ไม่จับ ไม่ให้อาหาร และไม่นำสิ่งมีชีวิตกลับบ้าน รวมทั้งไม่เด็ดพืชหรือขุดย้ายต้นไม้ตามแนวธาร
ใบไม้และกิ่งไม้ที่ตกอยู่ในน้ำไม่ได้เป็นขยะทั้งหมด วัสดุธรรมชาติเหล่านี้เป็นแหล่งอาหารและที่หลบซ่อนของสิ่งมีชีวิต รวมทั้งช่วยหมุนเวียนสารอาหารในระบบลำธาร นักท่องเที่ยวไม่ควรกวาดหรือขนออกเพื่อทำให้พื้นที่ดูสะอาดตามมาตรฐานสวนสาธารณะ สิ่งที่ต้องนำออกคือขยะจากมนุษย์ เช่น พลาสติก กระป๋อง กระดาษเปื้อนอาหาร และภาชนะใช้แล้ว
การรักษาความเงียบเป็นส่วนหนึ่งของการเคารพธรรมชาติ ไม่ควรเปิดลำโพงเสียงดัง ตะโกนต่อเนื่อง หรือใช้เครื่องยนต์ใกล้บริเวณพักผ่อน เสียงน้ำและเสียงป่าคือคุณค่าหลักของสถานที่ การลดเสียงช่วยให้ผู้มาเยือนกลุ่มอื่นพักผ่อนได้เต็มที่ และลดการรบกวนสัตว์ที่อาศัยอยู่ตามแนวลำห้วย
บ้านศรีมงคลและชุมชนรอบอำเภอคำชะอีมีบทบาทสำคัญต่อประสบการณ์การเดินทาง นักท่องเที่ยวต้องผ่านถนนชุมชน พื้นที่เกษตร และบ้านเรือนก่อนถึงน้ำตก จึงควรขับรถด้วยความเร็วต่ำ ไม่ใช้แตรโดยไม่จำเป็น และระวังเด็ก รถจักรยานยนต์ รวมถึงสัตว์เลี้ยงที่อาจข้ามถนน การซื้ออาหาร น้ำดื่ม หรือผลิตภัณฑ์จากร้านในชุมชนช่วยกระจายรายได้จากการท่องเที่ยวได้โดยตรง
อำเภอคำชะอีเป็นพื้นที่ที่มีทั้งภูเขา ป่า แหล่งน้ำ ชุมชนเกษตร และสถานที่ทางศาสนา การเที่ยวน้ำตกจึงสามารถเชื่อมต่อกับการเยี่ยมชมวัดป่าวิเวกวัฒนาราม เจดีย์ศรีไตรรัตนานุสรณ์ ภูผาซาน และแหล่งธรรมชาติอื่นได้อย่างเหมาะสม ผู้มาเยือนจะได้เห็นภาพของคำชะอีที่หลากหลาย ตั้งแต่ลำธารขนาดเล็กไปจนถึงภูมิประเทศบนที่สูงและวัฒนธรรมของชุมชน
วัดป่าวิเวกวัฒนารามเป็นสถานที่สำคัญที่เกี่ยวข้องกับหลวงปู่จาม มหาปุญโญ มีบรรยากาศสงบและเหมาะกับการเรียนรู้วิถีวัดป่า ผู้ที่เดินทางจากน้ำตกควรแต่งกายสุภาพ ลดเสียง และไม่เข้าพื้นที่สงฆ์ซึ่งไม่ได้เปิดให้บุคคลทั่วไป การจัดเส้นทางน้ำตกกับวัดป่าช่วยสร้างความสมดุลระหว่างการพักผ่อนทางกายและการเรียนรู้ทางจิตใจ
เจดีย์ศรีไตรรัตนานุสรณ์เป็นอีกจุดที่สามารถจัดอยู่ในเส้นทางเดียวกันได้ ลักษณะสถานที่เน้นความสงบ ความศรัทธา และการระลึกถึงคุณพระรัตนตรัย นักท่องเที่ยวควรตรวจสอบเวลาเปิดของพื้นที่ศาสนสถานแยกจากเวลาน้ำตก และไม่สวมเสื้อผ้าเปียกเข้าไปภายในอาคาร ควรเตรียมชุดเปลี่ยนจากน้ำตกให้เรียบร้อยก่อนเดินทางต่อ
ภูผาซานเป็นแหล่งท่องเที่ยวบนพื้นที่สูงของอำเภอคำชะอี มีทิวทัศน์ภูเขาและธรรมชาติแตกต่างจากบรรยากาศธารน้ำ การเที่ยวทั้งสองแห่งในวันเดียวเหมาะกับผู้ที่มีรถส่วนตัวและเริ่มเดินทางแต่เช้า ควรคำนวณเวลาเดินทาง สภาพถนน และเวลาที่ใช้ในแต่ละจุด ไม่ควรเร่งขับรถบนเส้นทางชนบทเพียงเพื่อเก็บสถานที่ให้ครบจำนวนมาก
น้ำตกห้วยเลาเป็นแหล่งน้ำตกอีกแห่งในพื้นที่คำชะอีซึ่งมีสภาพทางเข้ากับปริมาณน้ำแตกต่างกันตามฤดูกาล ผู้ที่สนใจควรสอบถามหน่วยงานท้องถิ่นก่อนเดินทาง ไม่ควรใช้ข้อมูลเส้นทางของน้ำตกคำชะอีแทนกัน เพราะสถานที่อยู่คนละจุดและมีข้อจำกัดการเข้าถึงต่างกัน การแบ่งเที่ยวคนละวันจะช่วยให้มีเวลาอยู่กับธรรมชาติแต่ละแห่งอย่างไม่เร่งรีบ
นักท่องเที่ยวที่มีเวลาครึ่งวันสามารถเริ่มจากตัวอำเภอคำชะอีประมาณ 08.00 น. เดินทางไปถึงน้ำตก ติดต่อเจ้าหน้าที่ และใช้เวลาพักผ่อนประมาณ 2–3 ชั่วโมง ก่อนออกไปรับประทานอาหารกลางวันในตัวอำเภอ เส้นทางนี้เหมาะกับครอบครัวที่ไม่ต้องการเดินทางหลายจุด และช่วยหลีกเลี่ยงช่วงอากาศร้อนที่สุดของวัน
แผนเที่ยวเต็มวันสามารถเริ่มด้วยน้ำตกในช่วงเช้า เปลี่ยนเสื้อผ้าและรับประทานอาหารในอำเภอคำชะอีช่วงกลางวัน จากนั้นเดินทางไปวัดป่าวิเวกวัฒนารามหรือเจดีย์ศรีไตรรัตนานุสรณ์ในช่วงบ่าย หากต้องการชมภูผาซานควรจัดเวลาให้ถึงพื้นที่ก่อนเย็นและออกจากเส้นทางภูเขาก่อนมืด การจัดวันแบบนี้ทำให้ได้สัมผัสธรรมชาติ อาหาร และศาสนสถานโดยไม่ต้องเร่งรีบมากเกินไป
ผู้ที่เดินทางมาจากตัวเมืองมุกดาหารควรเผื่อเวลาขับรถเข้าสู่อำเภอคำชะอี แล้วเดินทางต่อไปน้ำตกตามเส้นทางท้องถิ่น สามารถพักค้างคืนในอำเภอคำชะอีหรือกลับไปพักในตัวเมืองมุกดาหารได้ตามแผน ที่พักในคำชะอีส่วนใหญ่เป็นรีสอร์ตขนาดเล็ก บรรยากาศเรียบง่าย และควรโทรจองล่วงหน้าเพื่อยืนยันห้อง ราคา เวลาเช็กอิน และสิ่งอำนวยความสะดวก
ร้านอาหารใกล้น้ำตกกระจายตัวอยู่ตามชุมชนและตัวอำเภอ จึงไม่ควรคาดหวังว่าจะมีร้านเปิดอยู่หน้าทางเข้าน้ำตกตลอดเวลา นักท่องเที่ยวควรรับประทานอาหารก่อนเข้า หรือเตรียมอาหารในปริมาณที่เหมาะสม ร้านในอำเภอมีทั้งอาหารตามสั่ง อาหารอีสาน คาเฟ่ และร้านสำหรับครอบครัว การโทรสอบถามก่อนเดินทางช่วยลดปัญหาร้านหยุดหรือปิดเร็วกว่าปกติ
ในช่วงวันหยุด ร้านอาหารและที่พักขนาดเล็กอาจมีลูกค้ามากกว่าปกติ การสำรองโต๊ะหรือห้องพักช่วยให้วางแผนได้แน่นอนขึ้น เบอร์โทรในตารางเป็นหมายเลขที่สถานประกอบการเผยแพร่สาธารณะ แต่ผู้เดินทางควรโทรยืนยันอีกครั้ง เนื่องจากเวลาเปิด ราคา และบริการสามารถเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลหรือการบริหารของแต่ละแห่ง
การเดินทาง จากตัวอำเภอคำชะอีให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 12 สายคำชะอี–สมเด็จ เมื่อถึงบริเวณถนนตรงข้ามโรงเรียนชุมชนบ้านคำชะอี ให้เลี้ยวเข้าสู่ทางท้องถิ่นและเดินทางต่อไปยังบ้านศรีมงคลกับหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 รวมระยะทางจากตัวอำเภอประมาณ 12 กิโลเมตร ควรใช้ระบบนำทางร่วมกับป้ายพื้นที่และสอบถามคนในชุมชนเมื่อถึงทางแยก
ผู้ใช้แผนที่ออนไลน์ควรค้นหาคำว่า “น้ำตกคำชะอี” หรือ “หน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 คำชะอี” และตรวจสอบว่าปลายทางอยู่บ้านศรีมงคล หมู่ 8 ไม่ควรเลือกหมุดที่มีชื่อคล้ายกันในตำบลหรือจังหวัดอื่น ก่อนเดินทางควรบันทึกหมายเลข 042-635-450 หรือ 081-827-6499 ไว้สำหรับสอบถามเส้นทางและสถานะการเข้าชม
รถยนต์ส่วนตัวและรถเช่าเป็นวิธีเดินทางที่สะดวกที่สุด ควรตรวจน้ำมัน ยาง เบรก และสภาพรถก่อนออกเดินทาง แม้เส้นทางจากอำเภอไม่ไกลมาก แต่ถนนบางช่วงเป็นทางชุมชนและอาจมีรถเกษตรหรือรถจักรยานยนต์ร่วมใช้ ผู้ขับขี่ต้องลดความเร็วบริเวณหมู่บ้านและไม่จอดรถบนทางโค้งหรือจุดที่บดบังทัศนวิสัย
การเดินทางด้วยรถสาธารณะถึงตัวน้ำตกมีข้อจำกัด ผู้ที่ไม่มีรถควรเหมารถจากตัวอำเภอคำชะอีและตกลงค่าโดยสารกับเวลารับกลับให้ชัดเจน ไม่ควรลงรถโดยไม่มีแผนเดินทางกลับ เพราะบริเวณหน่วยอาจไม่มีรถรับจ้างรออยู่ตลอดเวลา นักท่องเที่ยวต่างชาติสามารถให้ที่พักช่วยประสานรถพร้อมคนขับหรือแสดงชื่อสถานที่ภาษาไทยแก่คนขับ
ก่อนออกจากน้ำตกควรตรวจสัมภาระบริเวณจุดพัก ห้องเปลี่ยนเสื้อผ้าที่ใช้ และพื้นที่จอดรถ นำขยะกลับทั้งหมด เช็ดรองเท้าที่เปียกก่อนขับรถ และไม่ออกเดินทางขณะเหนื่อยมาก ผู้ขับขี่ควรพักจนร่างกายพร้อม เพราะการเล่นน้ำกับอากาศร้อนสามารถทำให้เกิดความอ่อนล้าโดยไม่รู้ตัว
การท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบเป็นเงื่อนไขสำคัญที่ช่วยให้น้ำตกคำชะอียังคงเปิดต้อนรับผู้มาเยือนได้อย่างยั่งยืน ทุกคนควรเคารพเวลาปิด ปฏิบัติตามคำสั่งผู้ดูแล ไม่นำเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือสิ่งผิดกฎหมายเข้าไป ไม่ทำลายทรัพย์สินราชการ และไม่เข้าใกล้อาคารหรือพื้นที่ปฏิบัติงานซึ่งไม่ได้อนุญาตให้เยี่ยมชม
ขยะชิ้นเล็ก เช่น ฝาขวด หลอด ซองขนม ยางรัด และเศษพลาสติก มีผลกระทบต่อธรรมชาติมากกว่าที่เห็น เพราะถูกน้ำพัดไปติดตามซอกหินหรือไหลลงสู่พื้นที่ด้านล่างได้ง่าย การตรวจพื้นที่ก่อนกลับและเก็บขยะที่พบแม้ไม่ใช่ของตนช่วยลดภาระของเจ้าหน้าที่และรักษาความสะอาดของธารน้ำ
น้ำตกคำชะอีมีคุณค่าในฐานะแหล่งเรียนรู้เรื่องน้ำและการพึ่งพาธรรมชาติของชุมชน สายน้ำซึ่งไหลจากพื้นที่ต้นน้ำผ่านลำห้วยคันแทใหญ่แสดงให้เห็นว่าความสมบูรณ์ของพื้นที่รับน้ำมีผลต่อปริมาณน้ำตลอดปี การดูแลต้นไม้ ดิน และทางน้ำจึงเกี่ยวข้องกับทั้งการท่องเที่ยว การเกษตร และคุณภาพชีวิตของคนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ปลายน้ำ
สถานศึกษาสามารถใช้พื้นที่เป็นแหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียนเกี่ยวกับวัฏจักรน้ำ การกัดเซาะของหิน การเปลี่ยนแปลงของธารตามฤดูกาล การจัดการขยะ และบทบาทของหน่วยงานพัฒนาชุมชน การเข้าชมเป็นกลุ่มควรประสานหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ล่วงหน้า จัดครูหรือผู้ควบคุมให้เพียงพอ และแบ่งกลุ่มไม่ให้แออัดบริเวณน้ำตก
นักท่องเที่ยวต่างชาติจะได้เห็นแหล่งพักผ่อนแบบท้องถิ่นซึ่งต่างจากน้ำตกขนาดใหญ่ที่พัฒนาเพื่อการท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ น้ำตกแห่งนี้ไม่มีเครื่องเล่นหรือกิจกรรมเสียงดัง จุดเด่นอยู่ที่ธารน้ำขนาดพอเหมาะ ความร่มรื่น และการแบ่งปันพื้นที่กับชุมชน การแต่งกายสุภาพ การปฏิบัติตามระเบียบของหน่วยทหาร และการใช้เสียงอย่างพอดีเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการมาเยือน
ผู้มาเยือนควรทำความเข้าใจว่าข้อมูลเปิดทำการเป็นเวลาปกติ แต่ผู้ดูแลสามารถปรับเวลา จำกัดพื้นที่ หรือระงับการเข้าชมได้เมื่อมีฝนหนัก น้ำไหลแรง งานราชการ การซ่อมบำรุง หรือเหตุด้านความปลอดภัย การโทรสอบถามก่อนเดินทางไม่ได้เป็นเพียงการตรวจว่าพื้นที่เปิดหรือไม่ แต่ช่วยให้ทราบว่าจุดเล่นน้ำเปิดครบหรือมีข้อจำกัดเฉพาะในวันนั้น
อัตราค่าเข้าชมไม่ได้มีประกาศเผยแพร่เป็นอัตราประจำในช่องทางข้อมูลสาธารณะของสถานที่ ผู้เดินทางจึงควรสอบถามหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 โดยตรงก่อนเข้าพื้นที่ รวมถึงสอบถามค่าใช้บริการอื่นหากมีการจัดกิจกรรมเป็นกลุ่ม การใช้พื้นที่เฉพาะ หรือบริการเพิ่มเติม ไม่ควรอ้างอิงอัตราจากโพสต์หรือรีวิวเก่าเพียงแหล่งเดียว
น้ำตกคำชะอีอาจดูเป็นแหล่งท่องเที่ยวขนาดเล็กเมื่อพิจารณาจากหน้าผาสูงประมาณ 4 เมตร แต่ธารน้ำยาวประมาณ 100 เมตรทำให้พื้นที่มีมิติและกิจกรรมมากกว่าการยืนชมตัวน้ำตกเพียงจุดเดียว นักท่องเที่ยวสามารถเดินตามแนวธาร เลือกมุมพักใต้ต้นไม้ สังเกตการไหลของน้ำ และใช้เวลาร่วมกันโดยไม่ต้องเร่งทำกิจกรรมจำนวนมาก
คุณค่าของสถานที่ยังเกิดจากการมีน้ำไหลตลอดปี ซึ่งช่วยสร้างความชุ่มชื้นให้พื้นที่และทำให้น้ำตกเป็นจุดพักผ่อนของชุมชนในหลายฤดูกาล แม้ระดับน้ำแตกต่างกัน แต่แต่ละช่วงมีเสน่ห์ของตนเอง ฤดูฝนมีสายน้ำเต็มและสีเขียวสด ฤดูหนาวอากาศสบาย ส่วนฤดูร้อนสามารถมองเห็นรูปร่างของโขดหินและใช้ธารน้ำช่วยคลายร้อน
สำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวมุกดาหารนอกเส้นทางริมแม่น้ำโขง น้ำตกคำชะอีเป็นจุดหมายที่ช่วยเปิดมุมมองใหม่ของจังหวัด จากภาพเมืองชายแดนและตลาดอินโดจีน ผู้เดินทางจะได้เข้าสู่พื้นที่ชนบทที่มีภูเขา ชุมชน และแหล่งน้ำธรรมชาติ การจัดทริปมายังคำชะอีจึงช่วยเพิ่มความหลากหลายให้กับการท่องเที่ยวมุกดาหารอย่างชัดเจน
การมาเยือนที่ดีที่สุดไม่จำเป็นต้องวัดจากจำนวนภาพหรือระยะเวลาที่อยู่ในน้ำ แต่เกิดจากการได้พักอย่างสงบ เคารพสถานที่ และกลับออกไปโดยไม่ทิ้งผลกระทบไว้ ผู้ที่เตรียมตัวดี สอบถามข้อมูลล่าสุด ขับรถอย่างระมัดระวัง และปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ดูแล จะสามารถสัมผัสน้ำตกคำชะอีได้อย่างปลอดภัยและเต็มไปด้วยความประทับใจ
น้ำตกคำชะอีจึงเป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่ชื่นชอบน้ำตกขนาดกะทัดรัด ธารน้ำธรรมชาติ และบรรยากาศพักผ่อนแบบไม่วุ่นวาย จากหน้าผาสูงประมาณ 4 เมตร สายน้ำจะไหลผ่านโขดหินเป็นระยะทางประมาณ 100 เมตร ก่อนเคลื่อนต่อไปตามลำห้วย ท่ามกลางร่มเงาของต้นไม้และพื้นที่ซึ่งหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ดูแลรักษา หากทุกคนช่วยกันรักษาความสะอาดและความปลอดภัย สถานที่แห่งนี้จะยังคงเป็นพื้นที่พักผ่อนที่มีคุณค่าของอำเภอคำชะอีและจังหวัดมุกดาหารต่อไป
| ชื่อสถานที่ | น้ำตกคำชะอี |
| ชื่อภาษาอังกฤษ | Khamcha-i Waterfall |
| ที่ตั้ง | ภายในหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 บ้านศรีมงคล หมู่ 8 ตำบลคำชะอี อำเภอคำชะอี จังหวัดมุกดาหาร |
| ที่อยู่ | บ้านศรีมงคล หมู่ 8 ตำบลคำชะอี อำเภอคำชะอี จังหวัดมุกดาหาร 49110 |
| พิกัดโดยประมาณ | 16.5375, 104.3431 บริเวณหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 |
| ประเภทสถานที่ | น้ำตกขนาดเล็ก ธารน้ำธรรมชาติ และพื้นที่พักผ่อนภายในหน่วยงานราชการ |
| ผู้ดูแล | หน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 สำนักงานพัฒนาภาค 2 หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา กองบัญชาการกองทัพไทย |
| เบอร์ติดต่อหลัก | โทร. 042-635-450 และ 081-827-6499 ผู้ประสานงาน โทร. 062-180-3218 |
| อีเมล | MDU-24@outlook.co.th |
| เพจทางการของผู้ดูแล | https://www.facebook.com/MDU24/ |
| ลักษณะน้ำตก | น้ำไหลจากหน้าผาสูงประมาณ 4 เมตร ผ่านโขดหินหลายระดับและแอ่งน้ำธรรมชาติ |
| ความยาวของธารน้ำ | ประมาณ 100 เมตร |
| แหล่งต้นน้ำ | ลำห้วยคันแทใหญ่ ซึ่งไหลมาจากบริเวณบ้านโนนสว่าง |
| จุดเด่น | มีน้ำไหลตลอดปี ธารน้ำยาวผ่านโขดหิน บรรยากาศร่มรื่น เหมาะสำหรับเล่นน้ำ พักผ่อน และปิกนิก |
| พื้นที่และโซนสำคัญ | 1. จุดติดต่อและทางเข้าหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 2. พื้นที่จอดรถและจุดเตรียมตัว 3. โซนน้ำตกหลักสูงประมาณ 4 เมตร 4. โซนธารน้ำและแก่งหินยาวประมาณ 100 เมตร 5. แอ่งเล่นน้ำที่ผู้ดูแลเปิดให้ใช้ 6. พื้นที่ร่มไม้และจุดพักผ่อน 7. ศูนย์เรียนรู้และพื้นที่พัฒนาชุมชนของหน่วย ซึ่งเข้าชมได้ตามการอนุญาต |
| กิจกรรม | เล่นน้ำในจุดที่อนุญาต ชมธรรมชาติ ถ่ายภาพ ปิกนิก พักผ่อน และเรียนรู้การจัดการทรัพยากรกับงานพัฒนาชุมชนตามกำหนดของหน่วยงาน |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.00 – 16.00 น. การเข้าชมขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ ระดับน้ำ และภารกิจของหน่วยงานในวันนั้น |
| ค่าเข้าชม | ไม่มีอัตราค่าธรรมเนียมประจำเผยแพร่ในช่องทางสาธารณะ กรุณาสอบถามหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ก่อนเดินทาง |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | พื้นที่จอดรถ จุดติดต่อเจ้าหน้าที่ และพื้นที่พักผ่อนพื้นฐาน ควรเตรียมอาหาร น้ำดื่ม เสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยน และของใช้ส่วนตัวให้พร้อม |
| ช่วงที่เหมาะแก่การเที่ยว | ปลายฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาวประมาณเดือนตุลาคม–ธันวาคม สำหรับปริมาณน้ำสวยและอากาศไม่ร้อน ส่วนฤดูร้อนเหมาะกับการพักคลายร้อนโดยต้องตรวจระดับน้ำก่อนเดินทาง |
| ข้อควรระวัง | ระวังหินลื่น น้ำเพิ่มระดับหลังฝนตก และร่องหินใต้น้ำ ห้ามกระโดดจากหน้าผา ข้ามแนวกั้น หรือเข้าเขตราชการที่ไม่เปิดให้เยี่ยมชม |
| การเดินทาง | จากตัวอำเภอคำชะอีใช้ทางหลวงหมายเลข 12 สายคำชะอี–สมเด็จ เลี้ยวเข้าสู่ถนนท้องถิ่นบริเวณตรงข้ามโรงเรียนชุมชนบ้านคำชะอี แล้วเดินทางต่อไปบ้านศรีมงคลและหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ระยะทางรวมประมาณ 12 กม. |
| การจอดรถ | จอดในบริเวณที่หน่วยงานกำหนด ห้ามกีดขวางอาคารราชการ ทางปฏิบัติงาน และเส้นทางรถฉุกเฉิน |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดให้เข้าชมตามเวลาและระเบียบของหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ผู้ดูแลสามารถจำกัดหรือระงับการเข้าชมเมื่อมีฝนหนัก น้ำไหลแรง ภารกิจราชการ หรือเหตุด้านความปลอดภัย |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง หน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ระยะทางประมาณ 0.5 กม. โทร. 042-635-450 2. วัดป่าวิเวกวัฒนาราม ระยะทางประมาณ 10 กม. 3. เจดีย์ศรีไตรรัตนานุสรณ์และสำนักชีคุณแม่แก้ว ระยะทางประมาณ 11 กม. 4. ภูผาซาน อำเภอคำชะอี ระยะทางประมาณ 18 กม. 5. น้ำตกห้วยเลา อำเภอคำชะอี ระยะทางประมาณ 24 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ผ้าหยาด คาเฟ่ และ ลูกชาย ระยะทางประมาณ 11 กม. โทร. 092-171-8998 2. สวนอาหารพันใบ ระยะทางประมาณ 12 กม. โทร. 042-642-140 3. วังชา คาเฟ่ By ครัวชาววัง ระยะทางประมาณ 13 กม. โทร. 093-475-7381, 092-545-2324 4. หลานคุณตามุกดาคาเฟ่ ระยะทางประมาณ 14 กม. โทร. 061-447-8533 5. ร้านอาหารหนองเขียนโฮมสเตย์ ระยะทางประมาณ 20 กม. โทร. 096-828-7747 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. PT Resort คำชะอี ระยะทางประมาณ 12 กม. โทร. 093-518-8327 2. Mayu Resort คำชะอี ระยะทางประมาณ 13 กม. โทร. 093-251-2699 3. ชลธารรีสอร์ท คำชะอี ระยะทางประมาณ 14 กม. โทร. 083-284-3088, 096-592-3806 4. บ้านยายนาง รีสอร์ต ระยะทางประมาณ 16 กม. โทร. 084-428-7235, 090-587-9966 5. ทรัพย์เสถียรรีสอร์ท ระยะทางประมาณ 17 กม. โทร. 088-375-2525 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: น้ำตกคำชะอีตั้งอยู่ที่ไหน?
ตอบ: น้ำตกตั้งอยู่ภายในหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 บ้านศรีมงคล หมู่ 8 ตำบลคำชะอี อำเภอคำชะอี จังหวัดมุกดาหาร ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 12 กิโลเมตร
ถาม: น้ำตกคำชะอีเปิดกี่โมงและปิดกี่โมง?
ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวันเวลา 08.00–16.00 น. แต่เวลาและพื้นที่ที่เปิดใช้งานสามารถปรับได้ตามสภาพอากาศ ระดับน้ำ และภารกิจของหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24
ถาม: น้ำตกคำชะอีมีน้ำตลอดปีหรือไม่?
ตอบ: มีน้ำไหลตลอดปี แต่ปริมาณน้ำเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล ช่วงฤดูฝนมีน้ำมากและไหลแรง ส่วนปลายฤดูแล้งจะเห็นโขดหินกับร่องน้ำชัดขึ้น
ถาม: สามารถลงเล่นน้ำที่น้ำตกคำชะอีได้หรือไม่?
ตอบ: สามารถเล่นน้ำได้ในจุดที่ผู้ดูแลเปิดให้ใช้และมีสภาพปลอดภัยในวันนั้น ห้ามกระโดดจากหน้าผา ปีนก้อนหินลื่น หรือเข้าแอ่งที่ไม่ทราบความลึก
ถาม: น้ำตกคำชะอีเสียค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: ไม่มีอัตราค่าธรรมเนียมประจำเผยแพร่ในช่องทางสาธารณะ ควรโทรสอบถามหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ก่อนเดินทาง
ถาม: น้ำตกคำชะอีเหมาะกับเด็กและผู้สูงอายุหรือไม่?
ตอบ: เหมาะกับการพักผ่อนแบบครอบครัว แต่เด็กต้องมีผู้ปกครองดูแลใกล้ชิด ส่วนผู้สูงอายุควรใช้บริเวณพักผ่อนที่พื้นมั่นคงและหลีกเลี่ยงการเดินบนหินเปียก
ถาม: ควรไปน้ำตกคำชะอีช่วงเดือนไหน?
ตอบ: ช่วงปลายฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาวประมาณเดือนตุลาคม–ธันวาคมเหมาะที่สุด เพราะน้ำยังสวย อากาศไม่ร้อนจัด และฝนลดลงจากช่วงกลางฤดูฝน
ถาม: ต้องติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อนเข้าเที่ยวหรือไม่?
ตอบ: ควรติดต่อหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 24 ก่อนเดินทางทุกครั้ง เพื่อยืนยันเวลาเปิด สภาพน้ำ เส้นทาง และระเบียบการเข้าพื้นที่ของหน่วยงานในวันนั้น
หมวดหมู่: ●ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
กลุ่ม: ●น้ำตก
ปรับปรุงล่าสุด : 1 สัปดาห์ที่แล้ว




