วัดศรีคุณเมือง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06.00 – 18.00 น.

 

วัดศรีคุณเมือง จังหวัดเลย เป็นวัดเก่าแก่คู่เมืองเชียงคาน ตั้งอยู่ริมถนนชายโขงบริเวณถนนศรีเชียงคาน ซอย 7 ตำบลเชียงคาน อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย อยู่ใกล้ย่านถนนคนเดินเชียงคานและแนวชุมชนเก่าริมแม่น้ำโขง วัดแห่งนี้เป็นหนึ่งในศาสนสถานสำคัญที่สะท้อนตัวตนของเชียงคานได้อย่างลึกซึ้ง เพราะไม่ได้มีคุณค่าเพียงในฐานะวัดสำหรับทำบุญหรือกราบพระเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่รวมงานศิลปะล้านนา ล้านช้าง และศิลปะพื้นถิ่นลุ่มน้ำโขงไว้ในบริเวณเดียวกัน ผู้มาเยือนจะได้เห็นอุโบสถที่มีหลังคาลดหลั่นงดงาม หน้าบันที่เต็มไปด้วยจิตรกรรมชาดก สีสันของลวดลายประดับแบบพื้นบ้าน พระพุทธรูปไม้จำหลักลงรักปิดทองแบบล้านช้าง ธรรมาสน์ไม้สักแกะสลักประดับกระจกสี ฮางฮดหรือรางรดน้ำโบราณ และศิลาจารึกที่ช่วยยืนยันความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของวัดในพื้นที่เชียงคาน

 

วัดศรีคุณเมืองมีชื่อเรียกในท้องถิ่นว่า “วัดใหญ่” หรือ “วัดใหญ่กลางเมือง” ชื่อนี้สะท้อนบทบาทของวัดในฐานะศูนย์รวมจิตใจของชาวเชียงคานมาเป็นเวลายาวนาน แม้เชียงคานในปัจจุบันจะเป็นเมืองท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงจากบ้านไม้เก่า ถนนคนเดิน ร้านอาหารริมโขง และบรรยากาศสงบแบบเมืองชายแดน แต่รากฐานสำคัญของเมืองยังคงอยู่ที่วัด ชุมชน และสายน้ำโขง วัดศรีคุณเมืองจึงเป็นสถานที่ที่ช่วยให้ผู้มาเยือนเข้าใจเชียงคานได้มากกว่าภาพของเมืองท่องเที่ยวร่วมสมัย เพราะภายในวัดมีทั้งประวัติศาสนา ศิลปกรรม งานช่าง ความเชื่อ ชีวิตชุมชน และร่องรอยการเดินทางของวัฒนธรรมสองฝั่งโขงที่สั่งสมต่อเนื่องกันมาหลายร้อยปี

 

ข้อมูลประวัติวัดศรีคุณเมืองมีหลายชั้นที่ควรทำความเข้าใจร่วมกัน ชั้นแรกคือประวัติวัดในฐานะวัดเก่าแก่ของเชียงคาน ซึ่งระบุว่าวัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2199 โดยมีหัวครูบุตรดีเป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และพระยาอุนุพินากเป็นประธานฝ่ายฆราวาส ร่วมกับชาวบ้านสร้างวัดขึ้นพร้อมกับการตั้งบ้านเมือง ต่อมาวัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2220 ชั้นที่สองคือข้อมูลการท่องเที่ยวท้องถิ่นหลายแหล่งที่กล่าวถึง พ.ศ. 2485 ซึ่งสะท้อนการรับรู้ร่วมสมัยของวัดในฐานะแหล่งรวมศิลปะล้านนาและล้านช้างบนถนนชายโขง ส่วนชั้นที่สามคือหลักฐานศิลาจารึกวัดศรีคูณเมืองที่ระบุศักราช พ.ศ. 2380 กล่าวถึงการร่วมกันสร้างวัดและศาสนสถานโดยพระเถระและขุนนางในเมืองเชียงคาน ทั้งหมดนี้ทำให้วัดศรีคุณเมืองเป็นสถานที่ที่มีประวัติซ้อนทับกันหลายระดับ ไม่ใช่วัดที่มีเรื่องเล่าจากช่วงเวลาเดียวเท่านั้น

 

ที่ตั้งของวัดศรีคุณเมืองมีความสำคัญมาก เพราะวัดอยู่บนถนนชายโขงและอยู่ใกล้ย่านชุมชนเก่าของเชียงคาน แม่น้ำโขงทำหน้าที่เป็นทั้งฉากหลังทางภูมิทัศน์และเส้นทางวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงผู้คนไทย ลาว และชุมชนริมฝั่งน้ำมาตั้งแต่อดีต สถาปัตยกรรมและศิลปวัตถุในวัดจึงได้รับอิทธิพลจากโลกวัฒนธรรมล้านช้างอย่างชัดเจน ขณะเดียวกันรายละเอียดบางส่วนของอุโบสถ เช่น หลังคาลดหลั่นและจังหวะเส้นสายของงานช่าง ก็สะท้อนอิทธิพลล้านนาและศิลปะพื้นเมืองภาคเหนือผสมอยู่ด้วย การเดินชมวัดแห่งนี้จึงเหมือนการอ่านประวัติศิลปะผ่านพื้นที่จริง โดยไม่ต้องเดินออกจากตัวเมืองเชียงคาน

 

อุโบสถหรือสิมวัดศรีคุณเมืองเป็นหัวใจทางสถาปัตยกรรมของวัด ลักษณะหลังคาลดหลั่นเป็นชั้นมีเส้นสายอ่อนช้อย ทำให้ผู้มาเยือนสังเกตได้ทันทีว่าอาคารหลังนี้ไม่ได้เป็นอุโบสถแบบภาคกลางทั่วไป แต่มีเอกลักษณ์ของงานช่างพื้นถิ่นที่ผสมผสานอิทธิพลล้านนาและล้านช้าง หน้าบันและผนังด้านหน้าเต็มไปด้วยลวดลายสีสันสดใส เมื่อมองจากภายนอกจะเห็นว่าตัวอาคารทำหน้าที่ทั้งเป็นศาสนสถานและงานศิลปะกลางชุมชน รายละเอียดของซุ้มประตู หน้าบัน ยักษ์เฝ้าบันได มอมรูปสิงห์ พญานาค และลวดลายประดับต่าง ๆ ช่วยให้สิมหลังนี้มีชีวิตชีวาและแตกต่างจากวัดอื่นในตัวอำเภอเชียงคาน

 

ด้านหน้าพระอุโบสถมีภาพจิตรกรรมฝาผนังเต็มหน้าบัน เป็นภาพนิทานชาดกชุดพระเจ้าสิบชาติหรือทศชาติชาดก ซึ่งเป็นเรื่องราวการบำเพ็ญบารมีของพระโพธิสัตว์ก่อนตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า ภาพเหล่านี้มีบทบาททั้งในฐานะงานศิลปะและสื่อธรรมะสำหรับชุมชน เพราะชาวบ้านสามารถเรียนรู้เรื่องทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา และอุเบกขา ผ่านภาพเล่าเรื่องบนผนังวัดได้ จิตรกรรมชุดนี้เป็นภาพที่เขียนขึ้นใหม่แทนของเดิม แต่ยังคงสื่อสารแก่นของนิทานชาดกและบรรยากาศศิลปะพื้นบ้านเอาไว้ ผู้ที่ชมอย่างละเอียดจะพบว่างานจิตรกรรมหน้าบันไม่ได้เป็นเพียงฉากตกแต่ง แต่ทำหน้าที่เล่าเรื่องธรรมะให้คนในชุมชนเห็นได้ทุกครั้งที่เดินผ่านวัด

 

รายละเอียดหนึ่งที่ทำให้จิตรกรรมหน้าบันวัดศรีคุณเมืองเป็นที่พูดถึงคือการปรากฏภาพร่วมสมัยบางส่วน เช่น รูปรถตุ๊กตุ๊กในบริเวณด้านล่างของภาพ ภาพลักษณะนี้ช่วยสะท้อนการบูรณะและการเขียนภาพขึ้นใหม่ในช่วงหลัง ทำให้เห็นว่างานศิลปะในวัดไม่ได้หยุดอยู่กับอดีตอย่างแข็งตัว แต่มีการเติมรายละเอียดจากยุคสมัยของผู้วาดและผู้บูรณะเข้าไปด้วย สำหรับผู้ชมทั่วไป รายละเอียดนี้ทำให้ภาพมีความน่าสนใจและเป็นกันเองมากขึ้น ส่วนในเชิงศิลปวัฒนธรรม รายละเอียดดังกล่าวช่วยให้เห็นความต่อเนื่องระหว่างโลกของชาดกกับโลกของชุมชนเชียงคานสมัยใหม่ในพื้นที่เดียวกัน

 

ภายในอุโบสถมีพระพุทธรูปไม้จำหลักลงรักปิดทองปางประทานอภัยแบบล้านช้าง เป็นหนึ่งในศิลปวัตถุสำคัญที่สุดของวัด พระพุทธรูปองค์นี้มีลักษณะพระเกศาเป็นปุ่มแหลมเล็ก พระกรรณค่อนข้างแหลมและยาว รูปแบบศิลปกรรมสะท้อนความนิยมของศิลปะล้านช้างหรือศิลปะลาวในช่วงพุทธศตวรรษที่ 24 – 25 พระพุทธรูปไม้ประเภทนี้มีคุณค่าอย่างยิ่ง เพราะเป็นทั้งวัตถุศักดิ์สิทธิ์ งานช่างไม้ งานลงรักปิดทอง และหลักฐานความสัมพันธ์ทางศิลปะระหว่างเชียงคานกับลุ่มน้ำโขงฝั่งลาว ผู้ที่มากราบไหว้ควรทำด้วยความเคารพ ไม่สัมผัสองค์พระโดยไม่ได้รับอนุญาต และควรสังเกตลักษณะงานช่างอย่างสงบ เพราะพระพุทธรูปองค์นี้เป็นหนึ่งในร่องรอยสำคัญที่ทำให้วัดศรีคุณเมืองมีคุณค่าทางศิลปกรรมสูง

 

นอกจากพระพุทธรูปไม้จำหลักปางประทานอภัยแล้ว วัดศรีคุณเมืองยังมีพระพุทธรูปยืนชนิดไม้ทาน้ำทอง พระพุทธรูปไม้ปางประทานพร พระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์ และพระประธานภายในสิม สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าชุมชนเชียงคานให้ความสำคัญกับการสร้างและเก็บรักษาพระพุทธรูปไม้มาอย่างต่อเนื่อง พระพุทธรูปไม้เป็นงานศิลปะที่มีความเปราะบางกว่างานสำริดหรือหิน เพราะไวต่อความชื้น ปลวก แสง และการเสื่อมสภาพตามกาลเวลา การที่วัดยังคงเก็บรักษาพระพุทธรูปไม้ไว้ได้ จึงเป็นหลักฐานของการดูแลศรัทธาและมรดกชุมชนอย่างยาวนาน

 

ธรรมาสน์ไม้สักแกะสลักลงรักปิดทองและประดับกระจกสีเป็นอีกหนึ่งศิลปวัตถุเด่นของวัดศรีคุณเมือง ธรรมาสน์มีการแกะสลักอย่างประณีตทุกด้าน พนักหลังมียอดคล้ายปราสาท สื่อถึงสถานะของธรรมาสน์ในฐานะที่ประทับสำหรับพระสงฆ์ใช้แสดงธรรม ไม่ใช่เพียงเฟอร์นิเจอร์ในศาสนสถาน แต่เป็นวัตถุที่ยกระดับการแสดงธรรมให้มีความศักดิ์สิทธิ์และสง่างาม งานไม้แกะสลักเช่นนี้สะท้อนทักษะของช่างพื้นถิ่น ความเข้าใจสัญลักษณ์ทางศาสนา และความตั้งใจของชุมชนที่ต้องการสร้างสิ่งงดงามเพื่อถวายพระพุทธศาสนา

 

ฮางฮดหรือรางรดน้ำที่เก็บรักษาในวัดเป็นวัตถุอีกชิ้นที่ควรให้ความสนใจอย่างมาก ลักษณะของฮางฮดคล้ายรางน้ำ มีรูปทรงเกี่ยวข้องกับเรือสุพรรณหงส์ ด้านหน้าเป็นเศียรพญานาค และมีช่องให้น้ำไหลลงมาได้ วัตถุประเภทนี้ใช้ในพิธีสรงน้ำพระผู้ใหญ่หรือเจ้าเมือง เป็นสิ่งที่พบเห็นได้ยากในปัจจุบัน ฮางฮดจึงช่วยเปิดมุมมองให้ผู้มาเยือนเข้าใจพิธีกรรมทางศาสนาและการปกครองท้องถิ่นในอดีตมากขึ้น เพราะการสรงน้ำไม่ได้เป็นเพียงพิธีเชิงกายภาพ แต่เป็นพิธีที่เชื่อมโยงความเคารพ ความเป็นมงคล และลำดับความสัมพันธ์ของคนในชุมชน

 

ศิลาจารึกวัดศรีคูณเมืองเป็นหลักฐานประวัติศาสตร์ที่มีคุณค่ามาก จารึกนี้ใช้อักษรธรรมอีสาน ภาษาไทย สลักบนหินอ่อนสีดำ ลักษณะเป็นรูปใบเสมา มีขนาดกว้างประมาณ 53 เซนติเมตร สูงประมาณ 51 เซนติเมตร ข้อความจารึกกล่าวถึงพระเถระและขุนนางในเมืองเชียงคานที่ร่วมกันสร้างวัดและศาสนสถาน รวมถึงบอกจำนวนเงินที่ใช้ในการสร้างวัด จารึกระบุศักราช พ.ศ. 2380 ซึ่งอยู่ในสมัยรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ การมีจารึกอยู่หน้าพระอุโบสถทำให้วัดศรีคุณเมืองเป็นสถานที่ที่มีหลักฐานจับต้องได้ ไม่ได้พึ่งพาตำนานหรือคำบอกเล่าเพียงอย่างเดียว

 

วัตถุที่ได้รับการขึ้นทะเบียนไว้เป็นโบราณวัตถุศิลปวัตถุของชาติ ได้แก่ ธรรมาสน์ไม้สักแกะสลักลายประดับกระจกสี พระพุทธรูปยืนชนิดไม้ทาน้ำทอง พระพุทธรูปปางประทานอภัยชนิดไม้ทาน้ำทอง และศิลาจารึกชนิดหิน วัตถุทั้ง 4 กลุ่มนี้ช่วยให้เห็นภาพรวมของความสำคัญของวัดในเชิงมรดกวัฒนธรรมอย่างชัดเจน เพราะครอบคลุมทั้งงานไม้ งานลงรักปิดทอง งานประติมากรรมพระพุทธรูป และหลักฐานจารึก การชมวัดจึงควรให้เวลากับวัตถุเหล่านี้อย่างตั้งใจ ไม่ควรมองเพียงภาพรวมของอุโบสถจากภายนอกเท่านั้น

 

ในมิติศิลปกรรม วัดศรีคุณเมืองเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ดีมากสำหรับผู้สนใจความสัมพันธ์ระหว่างล้านนาและล้านช้าง งานหลังคาและโครงสร้างบางส่วนให้กลิ่นอายล้านนา ขณะที่พระพุทธรูปไม้ จิตรกรรมบางแบบ ลวดลายประดับ และวัตถุพิธีกรรมหลายชิ้นสะท้อนโลกล้านช้างอย่างชัดเจน ความงามของวัดไม่ได้เกิดจากการเลือกใช้ศิลปะแบบใดแบบหนึ่งอย่างบริสุทธิ์ แต่เกิดจากการผสมผสานอย่างเป็นธรรมชาติของเมืองริมโขงที่รับอิทธิพลหลายทาง เมืองเชียงคานตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ผู้คนเดินทางข้ามไปมาระหว่างฝั่งไทยและลาวมาเนิ่นนาน ศิลปะในวัดจึงเป็นผลผลิตของความเคลื่อนไหวทางวัฒนธรรม ไม่ใช่งานช่างที่แยกตัวอยู่ลำพัง

 

วัดศรีคุณเมืองยังมีความสำคัญต่อชีวิตประจำวันของชาวเชียงคาน ทุกวันพระและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา วัดยังเป็นสถานที่ที่ชาวบ้านเข้ามาทำบุญ ฟังธรรม และร่วมกิจกรรมทางศาสนา การที่วัดตั้งอยู่ใกล้ถนนคนเดินทำให้ผู้มาเยือนเห็นความต่อเนื่องระหว่างพื้นที่ศรัทธากับพื้นที่ท่องเที่ยวอย่างชัดเจน ช่วงเย็นที่ถนนคนเดินเริ่มคึกคัก วัดยังคงตั้งอยู่อย่างสงบอยู่ใกล้กัน ทำหน้าที่เตือนว่าความเป็นเชียงคานไม่ได้มีเพียงการค้าขายและการพักผ่อน แต่ยังมีศาสนา ชุมชน และมรดกศิลปะเป็นแกนกลางของเมือง

 

โซนแรกที่ควรชมคือโซนอุโบสถหรือสิมวัดศรีคุณเมือง พื้นที่นี้เป็นจุดรวมงานศิลปะสำคัญที่สุดของวัด ทั้งหลังคาลดหลั่น หน้าบันจิตรกรรม ลวดลายประดับ ประติมากรรมยักษ์ มอม และพญานาค ผู้มาเยือนควรเริ่มจากการชมด้านนอกอุโบสถก่อน เพื่อสังเกตรูปทรงโดยรวมและลวดลายบนหน้าบัน จากนั้นจึงเข้าไปกราบพระภายในอย่างสงบ การชมตามลำดับเช่นนี้ช่วยให้เข้าใจว่าความงามของวัดไม่ได้อยู่เฉพาะวัตถุชิ้นใดชิ้นหนึ่ง แต่เกิดจากความสัมพันธ์ของอาคาร ภาพเขียน รูปเคารพ และพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ทั้งหมด

 

โซนที่ 2 คือโซนพระพุทธรูปไม้จำหลักและพระพุทธรูปสำคัญภายในอุโบสถ จุดนี้เป็นหัวใจทางศรัทธาและศิลปกรรม ผู้มาเยือนควรกราบสักการะด้วยความสำรวม และควรสังเกตลักษณะของพระพุทธรูปไม้แบบล้านช้าง เช่น พระเกศา พระกรรณ รูปทรงพระวรกาย การลงรักปิดทอง และปางประทานอภัย รายละเอียดเหล่านี้ช่วยให้เห็นความแตกต่างจากพระพุทธรูปไทยแบบภาคกลางและทำให้เข้าใจรสนิยมทางศิลปะของลุ่มน้ำโขงมากขึ้น

 

โซนที่ 3 คือโซนธรรมาสน์ไม้สักและฮางฮด เป็นพื้นที่ที่ทำให้ผู้ชมเข้าใจวัดในฐานะสถานที่ประกอบพิธีกรรมและแสดงธรรม ธรรมาสน์แสดงความสำคัญของการเทศน์และการสืบทอดพระธรรม ส่วนฮางฮดสะท้อนพิธีสรงน้ำพระผู้ใหญ่หรือเจ้าเมือง ซึ่งเกี่ยวข้องกับลำดับศักดิ์ทางสังคมและความเคารพในระบบชุมชน วัตถุทั้งสองชิ้นจึงช่วยให้วัดศรีคุณเมืองมีมิติทางวัฒนธรรมที่กว้างกว่าการเป็นสถานที่กราบพระทั่วไป

 

โซนที่ 4 คือโซนศิลาจารึกและโบราณวัตถุที่ขึ้นทะเบียน จุดนี้เหมาะสำหรับผู้สนใจประวัติศาสตร์และหลักฐานทางวิชาการ ศิลาจารึกวัดศรีคูณเมืองช่วยยืนยันความเกี่ยวข้องของพระเถระ ขุนนาง และชุมชนเชียงคานกับการสร้างวัดและศาสนสถาน ผู้มาเยือนควรอ่านป้ายข้อมูลและชมด้วยความระมัดระวัง ไม่สัมผัส เคลื่อนย้าย หรือพิงวัตถุใด ๆ เพราะศิลาจารึกและโบราณวัตถุเป็นสิ่งเปราะบางและเป็นมรดกของชุมชน

 

โซนที่ 5 คือโซนลานวัดและพื้นที่เชื่อมต่อถนนคนเดินเชียงคาน วัดศรีคุณเมืองตั้งอยู่ในทำเลที่เดินถึงได้สะดวกจากที่พัก ร้านอาหาร และจุดท่องเที่ยวริมโขง ผู้ที่พักในซอย 6 ซอย 7 หรือซอยใกล้เคียงสามารถเดินมาไหว้พระได้ง่ายในช่วงเช้าหรือเย็น ลานวัดเป็นพื้นที่ที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชน เพราะเป็นทั้งทางผ่าน จุดทำบุญ จุดพักสายตา และพื้นที่สงบกลางเมืองท่องเที่ยว ผู้มาเยือนควรรักษาความสะอาด ไม่จอดรถกีดขวาง และใช้พื้นที่ด้วยความเคารพต่อชาวบ้านและพระสงฆ์

 

โซนที่ 6 คือโซนสังฆาวาสและพื้นที่ศาสนกิจของวัด ซึ่งควรเข้าชมเท่าที่วัดเปิดให้บุคคลทั่วไป วัดศรีคุณเมืองยังเป็นวัดที่มีพระสงฆ์จำพรรษาและมีกิจกรรมทางศาสนาตามปฏิทินบุญ ผู้มาเยือนไม่ควรเดินเข้าเขตกุฏิหรือพื้นที่ส่วนตัวของพระสงฆ์โดยไม่ได้รับอนุญาต ควรแต่งกายสุภาพ พูดคุยเสียงเบา และเคารพผู้ที่มาทำบุญหรือปฏิบัติธรรม การวางตัวอย่างเหมาะสมทำให้วัดยังคงรักษาความสงบได้ แม้อยู่ใกล้พื้นที่ท่องเที่ยวที่มีผู้คนจำนวนมาก

 

โซนที่ 7 คือเส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมโยงรอบวัด เพราะวัดศรีคุณเมืองตั้งอยู่ในทำเลที่สามารถเดินหรือขับรถต่อไปยังวัดมหาธาตุเชียงคาน วัดท่าคก ถนนคนเดินเชียงคาน แก่งคุดคู้ วัดท่าแขก ภูทอกเชียงคาน และวัดพระพุทธบาทภูควายเงินได้สะดวก หากจัดทริปแบบครึ่งวัน ผู้มาเยือนสามารถเริ่มจากไหว้วัดศรีคุณเมืองในช่วงเช้า เดินชมชุมชนเก่าริมโขง แวะร้านอาหารพื้นถิ่น แล้วเดินทางต่อไปแก่งคุดคู้หรือภูทอกตามเวลาที่เหมาะสม หากพักค้างคืนในเชียงคาน วัดแห่งนี้เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีสำหรับการเรียนรู้เมืองก่อนออกไปชมจุดอื่น

 

การเดินทาง จากกรุงเทพฯ สามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 1 หรือถนนพหลโยธินมุ่งหน้าสู่จังหวัดสระบุรี จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 2 หรือถนนมิตรภาพ ผ่านอำเภอปากช่องและลำตะคอง แล้วแยกเข้าสู่อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เข้าทางหลวงหมายเลข 201 ผ่านอำเภอด่านขุนทด จังหวัดชัยภูมิ อำเภอคอนสวรรค์ อำเภอแก้งคร้อ อำเภอภูเขียว อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น จากนั้นเชื่อมกับทางหลวงหมายเลข 12 และเข้าสู่เส้นทางอำเภอคอนสาร ก่อนแยกกลับสู่ทางหลวงหมายเลข 201 ผ่านผานกเค้า ภูกระดึง วังสะพุง และตัวเมืองเลย แล้วเดินทางต่อจากตัวเมืองเลยไปอำเภอเชียงคานประมาณ 48 กิโลเมตร ระยะทางรวมจากกรุงเทพฯ ประมาณ 597 กิโลเมตร เมื่อถึงอำเภอเชียงคานให้เข้าสู่ถนนศรีเชียงคาน ซอย 7 หรือบริเวณถนนชายโขง วัดตั้งอยู่ในเขตชุมชนเก่าใกล้ถนนคนเดิน

 

ผู้ที่เดินทางจากตัวเมืองเลยไปวัดศรีคุณเมืองสามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 201 มุ่งหน้าอำเภอเชียงคาน ระยะทางประมาณ 47 – 48 กิโลเมตร เมื่อเข้าสู่ตัวอำเภอเชียงคานให้ตามเส้นทางสู่ถนนชายโขงหรือถนนศรีเชียงคาน แล้วเข้าสู่ซอย 7 วัดตั้งอยู่ในเขตเมืองเก่า เดินทางสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างในพื้นที่ ผู้ที่พักในย่านถนนคนเดินสามารถเดินเท้ามาได้ง่าย จึงเหมาะมากสำหรับการไหว้พระในช่วงเช้าก่อนออกเดินทาง หรือช่วงเย็นก่อนเริ่มเดินถนนคนเดินเชียงคาน

 

วันเวลาเข้าชมวัดศรีคุณเมืองคือทุกวัน เวลา 06.00 – 18.00 น. ไม่เก็บค่าเข้าชม ผู้มาเยือนสามารถกราบพระ ชมอุโบสถ ชมจิตรกรรม และศึกษาโบราณวัตถุได้ภายในช่วงเวลาที่วัดเปิดให้เข้าชม ช่วงเช้าเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการบรรยากาศสงบ แสงอ่อน และไม่พลุกพล่าน ส่วนช่วงเย็นเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเชื่อมการไหว้พระกับการเดินถนนคนเดินเชียงคาน ควรหลีกเลี่ยงการเข้าชมหลังเวลาเปิดให้เข้าชม และควรรักษาความสงบหากวัดมีพิธีกรรมทางศาสนาในวันนั้น

 

ค่าเข้าชมวัดศรีคุณเมืองไม่เก็บค่าเข้าชม ผู้มาเยือนสามารถทำบุญตามศรัทธาในจุดที่วัดจัดไว้ การเข้าชมฟรีทำให้วัดเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เข้าถึงง่ายสำหรับทุกคน ทั้งชาวเชียงคาน นักท่องเที่ยวไทย นักเรียน ครอบครัว ผู้สูงอายุ และชาวต่างชาติ อย่างไรก็ตาม วัดเป็นทั้งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และแหล่งมรดกศิลปกรรม ผู้มาเยือนจึงควรช่วยกันดูแลพื้นที่ ไม่ทิ้งขยะ ไม่สัมผัสโบราณวัตถุโดยไม่จำเป็น ไม่ใช้เสียงดัง และไม่ถ่ายภาพในลักษณะที่รบกวนผู้มากราบพระ

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการมาเยือนขึ้นอยู่กับลักษณะทริป หากต้องการชมรายละเอียดงานศิลปะและถ่ายภาพหน้าบันอุโบสถ ควรมาในช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ เพื่อให้แสงไม่แข็งเกินไป หากต้องการทำบุญแบบสงบควรมาเช้าก่อนนักท่องเที่ยวหนาแน่น หากต้องการเชื่อมกับถนนคนเดินควรมาช่วงเย็นก่อนเดินตลาด การจัดเวลาเช่นนี้ทำให้ผู้มาเยือนได้ทั้งความสงบของวัดและสีสันของเชียงคานในวันเดียว

 

มารยาทในการเข้าชมควรเริ่มจากการแต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าก่อนเข้าอุโบสถ พูดคุยเสียงเบา ไม่สัมผัสพระพุทธรูป ธรรมาสน์ ฮางฮด หรือศิลาจารึกโดยไม่ได้รับอนุญาต และไม่ปีนหรือพิงองค์ประกอบสถาปัตยกรรมใด ๆ หากต้องการถ่ายภาพควรถ่ายด้วยความเคารพและไม่รบกวนผู้ที่กำลังสักการะ หากเดินทางกับเด็กควรดูแลไม่ให้วิ่งเล่นในอุโบสถหรือเข้าใกล้โบราณวัตถุมากเกินไป เพราะวัตถุหลายชิ้นมีอายุและควรเก็บรักษาไว้ให้ชุมชนได้ใช้เรียนรู้ต่อไป

 

สำหรับครอบครัว วัดศรีคุณเมืองเป็นห้องเรียนวัฒนธรรมที่ดีมาก เด็ก ๆ สามารถเรียนรู้เรื่องพระพุทธรูปไม้ จิตรกรรมชาดก งานแกะสลัก ธรรมาสน์ ศิลาจารึก และความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับลาวในพื้นที่ลุ่มน้ำโขง ผู้ปกครองสามารถใช้การเดินชมวัดเพื่อสอนเรื่องมารยาทในศาสนสถาน การเคารพของเก่า และการสังเกตรายละเอียดทางศิลปะ การเรียนรู้จากสถานที่จริงเช่นนี้ทำให้ประวัติศาสตร์และศิลปะจับต้องได้มากกว่าการอ่านจากหนังสือเพียงอย่างเดียว

 

สำหรับผู้สนใจศิลปกรรม วัดศรีคุณเมืองเป็นจุดที่ควรใช้เวลานานกว่าการแวะไหว้พระทั่วไป เพราะองค์ประกอบของวัดมีรายละเอียดจำนวนมาก ตั้งแต่รูปทรงหลังคา ลายหน้าบัน ภาพจิตรกรรม สีสันของลวดลายพระอุโบสถ พระพุทธรูปไม้แบบล้านช้าง งานประดับกระจกสีบนธรรมาสน์ และศิลาจารึก ทุกจุดสะท้อนการเลือกใช้วัสดุ ทักษะช่าง และความคิดทางศาสนาของชุมชนริมโขง หากเดินชมอย่างช้า ๆ จะเห็นว่าวัดแห่งนี้เป็นเหมือนพิพิธภัณฑ์มีชีวิตของเชียงคานที่ยังคงทำหน้าที่ทางศาสนาไปพร้อมกัน

 

สำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ วัดศรีคุณเมืองเป็นสถานที่ที่ช่วยอธิบาย Chiang Khan’s Mekong Buddhist culture ได้อย่างดี เพราะที่นี่มีทั้ง Lanna-style roof, Lan Xang wooden Buddha image, Jataka murals, gilded wood carving, ritual water trough, inscription, และ active local temple community ชาวต่างชาติที่ไม่คุ้นกับศิลปะล้านนาและล้านช้างจะเห็นความแตกต่างจากวัดไทยภาคกลางได้อย่างชัดเจน การเยี่ยมชมวัดนี้จึงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจว่าเชียงคานเป็นเมืองริมโขงที่มีรากวัฒนธรรมไทย–ลาวและงานพุทธศิลป์เฉพาะตัว ไม่ใช่เพียงเมืองท่องเที่ยวถนนคนเดินเท่านั้น

 

การจัดเส้นทางเที่ยวที่เหมาะสมคือเริ่มจากวัดศรีคุณเมืองในช่วงเช้าเพื่อกราบพระและชมศิลปะภายในวัด จากนั้นเดินชมถนนชายโขงและบ้านไม้เก่าในตัวเชียงคาน แวะวัดมหาธาตุหรือวัดท่าคก แล้วช่วงบ่ายเดินทางไปแก่งคุดคู้ วัดท่าแขก หรือวัดพระพุทธบาทภูควายเงิน หากมีเวลาอีกครึ่งวันสามารถเพิ่มภูทอกเชียงคานหรือสกายวอล์คเชียงคานได้ เส้นทางนี้ทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นทั้งศาสนา ศิลปกรรม ชุมชนเก่า วิวแม่น้ำโขง และภูมิทัศน์ธรรมชาติของเชียงคานอย่างครบถ้วน

 

โดยสรุป วัดศรีคุณเมือง จังหวัดเลย เป็นวัดสำคัญของอำเภอเชียงคานที่ควรอยู่ในแผนการเดินทางของผู้ที่ต้องการเข้าใจเมืองริมโขงแห่งนี้อย่างลึกซึ้ง ภายในวัดมีอุโบสถศิลปะล้านนาและล้านช้าง พระพุทธรูปไม้จำหลักลงรักปิดทองปางประทานอภัยแบบล้านช้าง พระพุทธรูปยืนไม้ทาน้ำทอง ธรรมาสน์ไม้สักแกะสลักประดับกระจกสี ฮางฮดหายาก จิตรกรรมชาดกชุดพระเจ้าสิบชาติ และศิลาจารึกวัดศรีคูณเมือง วัดเปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 06.00 – 18.00 น. ไม่เก็บค่าเข้าชม อยู่ใกล้ถนนคนเดินเชียงคานและแหล่งท่องเที่ยวสำคัญหลายแห่ง ผู้มาเยือนที่เดินชมด้วยความเคารพจะได้สัมผัสทั้งความงามทางศิลปะ ความสงบทางศาสนา และรากวัฒนธรรมล้านช้างริมแม่น้ำโขงที่ยังมีชีวิตอยู่ในเชียงคานจนถึงปัจจุบัน

 

 

ตอบ: วัดศรีคุณเมืองตั้งอยู่บนถนนชายโขง บริเวณถนนศรีเชียงคาน ซอย 7 ตำบลเชียงคาน อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย อยู่ใกล้ถนนคนเดินเชียงคานและย่านชุมชนเก่าริมแม่น้ำโขง

 

ตอบ: วัดศรีคุณเมืองเปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 06.00 – 18.00 น.

 

ตอบ: ไม่เก็บค่าเข้าชม ผู้มาเยือนสามารถกราบพระ ชมอุโบสถ จิตรกรรม และศิลปวัตถุภายในวัดได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย และสามารถทำบุญตามศรัทธาในจุดที่วัดจัดไว้

 

ตอบ: จุดเด่นคืออุโบสถศิลปะล้านนาและล้านช้าง พระพุทธรูปไม้จำหลักลงรักปิดทองแบบล้านช้าง จิตรกรรมชาดกชุดพระเจ้าสิบชาติ ธรรมาสน์ไม้สักประดับกระจกสี ฮางฮด และศิลาจารึกวัดศรีคูณเมือง

 

ตอบ: โบราณวัตถุสำคัญได้แก่ ธรรมาสน์ไม้สักแกะสลักลายประดับกระจกสี พระพุทธรูปยืนชนิดไม้ทาน้ำทอง พระพุทธรูปปางประทานอภัยชนิดไม้ทาน้ำทอง และศิลาจารึกชนิดหิน

 

ตอบ: เป็นพระพุทธรูปไม้จำหลักลงรักปิดทองปางประทานอภัยแบบล้านช้าง มีพระเกศาเป็นปุ่มแหลมเล็ก พระกรรณค่อนข้างแหลมและยาว และสันนิษฐานว่ามีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 24 – 25

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดศรีคุณเมืองคือพระครูสิริปัญญาวิสุทธิ์

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่ถนนคนเดินเชียงคาน วัดมหาธาตุเชียงคาน วัดท่าคก แก่งคุดคู้ วัดท่าแขก ภูทอกเชียงคาน วัดพระพุทธบาทภูควายเงิน และสกายวอล์คเชียงคานได้สะดวก