อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 09.00 – 16.00 น.

 

อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล) หรือที่ชาวชัยภูมิเรียกกันด้วยความเคารพว่า “อนุสาวรีย์เจ้าพ่อพญาแล” เป็นสัญลักษณ์สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของจังหวัดชัยภูมิ ตั้งอยู่กลางวงเวียนศูนย์ราชการในตัวเมืองชัยภูมิ เป็นจุดหมายที่คนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวนิยมเดินทางมาสักการะก่อนเริ่มต้นเที่ยวเมืองชัยภูมิ เพราะสถานที่แห่งนี้ไม่ใช่เพียงอนุสาวรีย์ของบุคคลสำคัญ แต่เป็นศูนย์รวมความทรงจำ ความกตัญญู และจิตวิญญาณของชาวชัยภูมิที่มีต่อเจ้าเมืองคนแรก ผู้มีบทบาทในการก่อตั้งเมืองชัยภูมิและยืนหยัดรักษาความมั่นคงของแผ่นดินไทยในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อทางประวัติศาสตร์ต้นกรุงรัตนโกสินทร์

 

หากต้องการเข้าใจตัวตนของจังหวัดชัยภูมิให้ลึกกว่าการเที่ยวชมภูเขา น้ำตก หรือทุ่งดอกไม้ การเริ่มต้นที่อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล) คือจุดที่เหมาะที่สุด เพราะที่นี่ทำให้เห็นว่าเมืองชัยภูมิเติบโตขึ้นจากความกล้าหาญ การโยกย้ายผู้คน การตั้งชุมชนใหม่ การเลือกข้างทางการเมือง และความเสียสละของผู้นำท้องถิ่นคนหนึ่งที่กลายเป็นวีรบุรุษคู่เมือง ผู้มาเยือนสามารถใช้เวลาไม่นานในการสักการะและถ่ายภาพ แต่เรื่องราวที่ซ่อนอยู่หลังองค์อนุสาวรีย์มีความหมายยาวไกลไปถึงประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ระหว่างเวียงจันทน์ นครราชสีมา และกรุงเทพฯ ในช่วงรัชกาลที่ 2 ถึงรัชกาลที่ 3

 

อนุสาวรีย์แห่งนี้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2518 จากความร่วมมือของทางราชการ พ่อค้า และประชาชนชาวชัยภูมิ เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่พระยาภักดีชุมพล (แล) เจ้าเมืองคนแรกของชัยภูมิ องค์อนุสาวรีย์ประดิษฐานอยู่บนฐานสูงกลางวงเวียน มีรูปหล่อพระยาภักดีชุมพลยืนสง่างามในชุดขุนนางไทย แสดงบุคลิกของผู้นำเมืองและผู้พิทักษ์แผ่นดิน บริเวณฐานอนุสาวรีย์มีพื้นที่สำหรับวางพวงมาลัย ดอกไม้ ธูปเทียน และเครื่องสักการะ เป็นภาพที่พบเห็นได้ตลอดทั้งปี เพราะคนชัยภูมิยังคงมากราบไหว้ขอพรเจ้าพ่อพญาแลอย่างต่อเนื่อง

 

พระยาภักดีชุมพลเดิมชื่อ “แล” เป็นชาวนครเวียงจันทน์ เคยรับราชการอยู่ในสำนักเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ ตามประวัติเล่าว่าในปี พ.ศ. 2360 ซึ่งตรงกับสมัยรัชกาลที่ 2 นายแลได้อพยพครอบครัวและบริวารข้ามลำน้ำโขงลงมาตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณบ้านน้ำขุ่น ในเขตอำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมาในปัจจุบัน การอพยพครั้งนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางชีวิตที่นำไปสู่การสร้างชุมชนใหม่ในพื้นที่ชัยภูมิ และกลายเป็นรากฐานของเมืองที่มีเอกลักษณ์ทางประวัติศาสตร์ในเวลาต่อมา

 

ต่อมานายแลได้ย้ายผู้คนมาตั้งชุมชนใหม่ที่โนนน้ำอ้อม บ้านชีลอง ซึ่งอยู่ห่างจากตัวเมืองชัยภูมิในปัจจุบันประมาณ 6 กิโลเมตร ชุมชนแห่งนี้ยังคงส่งส่วยต่อเจ้าอนุวงศ์เวียงจันทน์ในช่วงแรก ก่อนจะย้ายมาตั้งอยู่ที่บ้านหลวงในเขตอำเภอเมืองชัยภูมิปัจจุบัน การย้ายชุมชนแต่ละครั้งสะท้อนความสามารถในการเลือกทำเลที่ตั้ง การจัดการผู้คน และการสร้างฐานเศรษฐกิจชุมชนของนายแล ซึ่งไม่ใช่เพียงผู้นำครอบครัวหรือหัวหน้ากลุ่มอพยพ แต่เป็นผู้มีความสามารถในการปกครองและรวบรวมกำลังคนอย่างชัดเจน

 

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อนายแลหันมาขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมาและส่งส่วยแก่กรุงเทพฯ ในสมัยรัชกาลที่ 3 โดยไม่ขึ้นแก่เจ้าอนุวงศ์เวียงจันทน์อีกต่อไป การตัดสินใจนี้มีความหมายทางการเมืองอย่างยิ่ง เพราะพื้นที่อีสานในช่วงเวลานั้นอยู่ในบริบทของอำนาจหลายฝ่าย ทั้งเวียงจันทน์ นครราชสีมา และกรุงเทพฯ เมื่อนายแลแสดงความจงรักภักดีต่อราชสำนักสยาม รัชกาลที่ 3 จึงโปรดเกล้าฯ ให้ยกบ้านหลวงขึ้นเป็นเมืองชัยภูมิ และแต่งตั้งขุนภักดีชุมพล (แล) เป็นเจ้าเมืองคนแรกของชัยภูมิ

 

คำว่า “ชัยภูมิ” มีความหมายงดงามในเชิงภูมิศาสตร์และความเป็นมงคล หมายถึงทำเลที่มีชัยหรือพื้นที่ที่เหมาะแก่การตั้งเมือง เมื่อนำมาประกอบกับประวัติของพระยาภักดีชุมพล (แล) ชื่อเมืองนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงชื่อจังหวัด แต่เป็นภาพสะท้อนการเลือกพื้นที่เพื่อสร้างชีวิตใหม่และปักหลักความมั่นคงของชุมชน การที่พระยาภักดีชุมพลสามารถพาผู้คนโยกย้ายจากพื้นที่หนึ่งไปสู่อีกพื้นที่หนึ่งจนกลายเป็นเมืองสำคัญ แสดงให้เห็นบทบาทของผู้นำท้องถิ่นที่มีทั้งความรอบคอบ ความกล้าหาญ และความสามารถในการสร้างสังคม

 

เหตุการณ์ที่ทำให้พระยาภักดีชุมพล (แล) กลายเป็นวีรบุรุษคู่เมืองชัยภูมิเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2369 เมื่อเจ้าอนุวงศ์เวียงจันทน์ก่อการกบฏและยกทัพเข้าตีเมืองนครราชสีมา ขุนภักดีชุมพลพร้อมเจ้าเมืองใกล้เคียงได้ยกกำลังไปสมทบกับคุณหญิงโม หรือท้าวสุรนารี ในการตีกระหนาบกองทัพเจ้าอนุวงศ์จนแตกพ่าย เหตุการณ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การป้องกันหัวเมืองอีสานและนครราชสีมาในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ และทำให้ชื่อของพระยาภักดีชุมพลเชื่อมโยงกับความกล้าหาญ ความภักดี และการปกป้องแผ่นดิน

 

หลังจากกองทัพเจ้าอนุวงศ์แตกพ่าย เจ้าอนุวงศ์เกิดความแค้นและย้อนกลับมาจับขุนภักดีชุมพล (แล) ไปประหารชีวิตที่บริเวณใต้ต้นมะขามริมหนองปลาเฒ่า เหตุการณ์ครั้งนั้นกลายเป็นบาดแผลและความทรงจำสำคัญของชาวชัยภูมิ เพราะผู้นำเมืองผู้มีบทบาทในการสร้างบ้านแปงเมืองต้องจบชีวิตลงจากความจงรักภักดีต่อแผ่นดินไทย ต่อมาด้วยคุณงามความดีและวีรกรรมของท่าน จึงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาภักดีชุมพล (แล) และได้รับการยกย่องจากชาวเมืองว่าเป็นเจ้าพ่อพญาแล สิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองชัยภูมิ

 

ความศรัทธาที่มีต่อพระยาภักดีชุมพลไม่ได้จำกัดอยู่ที่องค์อนุสาวรีย์กลางเมืองเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงอย่างแนบแน่นกับศาลเจ้าพ่อพระยาแล หรือศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่า ซึ่งตั้งอยู่ริมหนองปลาเฒ่า ห่างจากตัวเมืองชัยภูมิประมาณ 3 – 4 กิโลเมตร บริเวณนั้นเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์ประหารชีวิตของพระยาภักดีชุมพล และมีต้นมะขามใหญ่เป็นหมุดหมายทางความทรงจำ ศาลเจ้าพ่อพญาแลจึงเป็นศูนย์กลางทางจิตใจอีกแห่งหนึ่งของชาวชัยภูมิ เป็นสถานที่ที่ผู้คนไปกราบไหว้ ขอพร แก้บน และร่วมพิธีกรรมสำคัญของเมือง

 

อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล) และศาลเจ้าพ่อพญาแลจึงควรถูกมองเป็นพื้นที่ศรัทธาคู่กัน อนุสาวรีย์กลางเมืองทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ทางประวัติศาสตร์และการระลึกถึงเจ้าเมืองคนแรก ส่วนศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่าเป็นพื้นที่พิธีกรรมและความเชื่อที่ยังมีชีวิตในชุมชน คนชัยภูมิจำนวนมากนิยมสักการะทั้งสองแห่ง โดยเริ่มจากอนุสาวรีย์กลางเมือง แล้วเดินทางไปยังศาลหนองปลาเฒ่าเพื่อกราบไหว้ ณ สถานที่ที่เกี่ยวข้องกับวาระสุดท้ายของท่าน การเที่ยวชมทั้งสองจุดในวันเดียวจึงช่วยให้เข้าใจเรื่องราวของพระยาภักดีชุมพลได้ครบถ้วนกว่าไปเพียงจุดใดจุดหนึ่ง

 

บรรยากาศรอบอนุสาวรีย์สะท้อนความเป็นศูนย์กลางเมืองชัยภูมิอย่างชัดเจน เพราะตั้งอยู่บริเวณวงเวียนสำคัญของตัวเมือง ใกล้หน่วยงานราชการ ถนนสายหลัก ร้านค้า และชุมชนเมือง ผู้ที่ขับรถผ่านเมืองชัยภูมิจะมองเห็นองค์อนุสาวรีย์ได้ง่าย และมักใช้เป็นจุดอ้างอิงเส้นทางในตัวเมือง แม้พื้นที่ตั้งจะเป็นวงเวียนจราจร แต่บริเวณโดยรอบยังเป็นจุดที่ผู้คนแวะสักการะในช่วงเช้า เย็น หรือในโอกาสสำคัญ นักท่องเที่ยวควรระมัดระวังการข้ามถนนและเลือกจอดรถในจุดที่เหมาะสมก่อนเดินเข้าสักการะ

 

สิ่งที่นักท่องเที่ยวจะเห็นเมื่อมาถึงอนุสาวรีย์คือองค์รูปหล่อของพระยาภักดีชุมพลที่ตั้งเด่นบนฐานสูง รูปแบบการจัดวางมีลักษณะเป็นอนุสรณ์สถานกลางเมือง มองเห็นได้รอบทิศทาง ฐานอนุสาวรีย์มีพื้นที่ให้วางพวงมาลัยและเครื่องบูชา โดยเฉพาะพวงมาลัยดอกดาวเรือง ผ้าสี และเครื่องสักการะที่ผู้คนถวายด้วยความศรัทธา บรรยากาศโดยรวมไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวแบบถ่ายรูปอย่างเดียว แต่เป็นพื้นที่เคารพบูชาที่มีความหมายต่อชาวชัยภูมิอย่างลึกซึ้ง

 

สำหรับผู้ที่ต้องการสักการะเจ้าพ่อพญาแล นิยมเตรียมพวงมาลัย ดอกไม้ ธูปเทียน หรือเครื่องบูชาตามความเหมาะสม บางคนมาขอพรเรื่องการเดินทาง ความสำเร็จ หน้าที่การงาน สุขภาพ หรือความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน ความเชื่อเหล่านี้มีรากจากภาพจำของพระยาภักดีชุมพลในฐานะผู้นำที่ปกป้องเมืองและเสียสละเพื่อส่วนรวม การสักการะจึงไม่ได้เป็นเพียงการขอพร แต่เป็นการแสดงความเคารพต่อบุคคลสำคัญผู้วางรากฐานเมืองชัยภูมิ

 

ประเพณีสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพระยาภักดีชุมพลคือ “งานประเพณีบุญเดือนหก ศาลเจ้าพ่อพญาแล” ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีที่ศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่า โดยมักเปิดงานในช่วงเดือน 6 ตามปฏิทินจันทรคติ ก่อนหรือใกล้ช่วงวันวิสาขบูชา ภายในงานมีพิธีบวงสรวง สักการะเจ้าพ่อพญาแล กิจกรรมรำถวาย การเซ่นไหว้ และพิธีกรรมที่สะท้อนความเชื่อท้องถิ่น เช่น รำผีฟ้าถวายเจ้าพ่อ งานนี้เป็นงานใหญ่ของชาวชัยภูมิที่รวมทั้งมิติทางศาสนา ความเชื่อ ประเพณี และการแสดงพลังศรัทธาของคนในจังหวัด

 

การรำถวายเจ้าพ่อพญาแลเป็นภาพที่โดดเด่นมากในงานประเพณี เพราะมีประชาชนจำนวนมากแต่งกายพร้อมเพรียงกันเพื่อร่วมรำบวงสรวง แสดงถึงความสามัคคีและความเคารพต่อเจ้าพ่อพญาแล พิธีนี้ทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นวัฒนธรรมชัยภูมิในมิติที่มีชีวิต ไม่ใช่เพียงเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์ แต่เป็นการสืบทอดความทรงจำผ่านร่างกาย ดนตรี จังหวะการรำ เครื่องแต่งกาย และพิธีกรรมสาธารณะที่คนทั้งเมืองมีส่วนร่วม

 

นอกจากงานบุญเดือนหกแล้ว ช่วงเดือนมกราคมของบางปียังมีพิธีบวงสรวงและกิจกรรมสักการะบริเวณอนุสาวรีย์เจ้าพ่อพญาแลในตัวเมือง ซึ่งสะท้อนว่าความศรัทธาต่อพระยาภักดีชุมพลมีอยู่ทั้งในพื้นที่อนุสาวรีย์และศาลหนองปลาเฒ่า นักท่องเที่ยวที่สนใจประเพณีควรตรวจสอบกำหนดการประจำปีจากหน่วยงานจังหวัดหรือศาลเจ้าพ่อพญาแลก่อนเดินทาง เพราะวันจัดงานอาจเปลี่ยนไปตามปฏิทินจันทรคติและการกำหนดของคณะกรรมการจัดงานในแต่ละปี

 

หากมองในเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล) ทำหน้าที่คล้ายประตูทางความทรงจำของเมืองชัยภูมิ ผู้มาเยือนจะเข้าใจได้ทันทีว่าจังหวัดนี้ให้ความสำคัญกับบุคคลผู้ก่อตั้งเมืองเพียงใด การที่อนุสาวรีย์ตั้งอยู่กลางวงเวียนศูนย์ราชการ ไม่ได้อยู่ในพื้นที่ปิดหรือพื้นที่ห่างไกล แสดงให้เห็นว่าความทรงจำของเจ้าพ่อพญาแลอยู่ในชีวิตประจำวันของเมือง ผู้คนเห็นองค์อนุสาวรีย์ทุกครั้งที่ผ่านเข้าออกเมือง และชื่อของท่านถูกเรียกซ้ำในคำบอกทาง เรื่องเล่า งานพิธี และความเชื่อของคนชัยภูมิ

 

สำหรับนักท่องเที่ยวสายวัฒนธรรม การมาเยือนอนุสาวรีย์ควรเชื่อมโยงกับสถานที่สำคัญใกล้เคียง เช่น ศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่า ปรางค์กู่ ชุมชนตัวเมืองชัยภูมิ และตลาดกลางเมือง เพราะแต่ละสถานที่ช่วยเติมภาพชัยภูมิคนละมิติ อนุสาวรีย์เล่าเรื่องผู้นำและวีรกรรม ศาลเจ้าพ่อพญาแลเล่าเรื่องศรัทธาและพิธีกรรม ปรางค์กู่เล่าเรื่องอารยธรรมขอมและพุทธมหายาน ส่วนตลาดและย่านเมืองเล่าเรื่องชีวิตปัจจุบันของคนชัยภูมิ การจัดเส้นทางเช่นนี้ทำให้การเที่ยวเมืองชัยภูมิมีความสมบูรณ์และไม่ใช่เพียงการแวะถ่ายรูปสั้น ๆ

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการไปสักการะอนุสาวรีย์คือช่วงเช้าหรือช่วงเย็น เพราะอากาศไม่ร้อน แสงเหมาะสำหรับการถ่ายภาพ และจราจรอาจไม่หนาแน่นเท่าช่วงกลางวัน ผู้ที่ต้องการถ่ายภาพควรใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากอนุสาวรีย์ตั้งอยู่กลางวงเวียน ไม่ควรยืนถ่ายภาพในจุดที่กีดขวางการจราจรหรือเสี่ยงอันตราย หากต้องการชมรายละเอียดให้ชัด ควรจอดรถในบริเวณที่อนุญาต แล้วเดินเข้าไปอย่างระมัดระวัง

 

หากเดินทางต่อไปยังศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่า บรรยากาศจะเปลี่ยนจากความเป็นวงเวียนกลางเมืองไปสู่พื้นที่ศรัทธาริมน้ำ ศาลตั้งอยู่ใกล้หนองปลาเฒ่า มีความสัมพันธ์กับต้นมะขามใหญ่และเหตุการณ์ประหารชีวิตของพระยาภักดีชุมพล ภายในศาลมีรูปเคารพเจ้าพ่อพญาแลและองค์ประกอบเครื่องบูชาจำนวนมาก แสดงให้เห็นว่าผู้คนยังคงเดินทางมาขอพร แก้บน และร่วมพิธีกรรมอย่างต่อเนื่อง ศาลเปิดให้เข้าสักการะทุกวันในช่วงเวลา 06.00 – 18.00 น. และเป็นจุดสำคัญที่ควรอยู่ในเส้นทางเดียวกับอนุสาวรีย์

 

การเที่ยวชมสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับเจ้าพ่อพญาแลควรทำด้วยความเคารพ แต่งกายสุภาพ ใช้เสียงพอเหมาะ ไม่แตะต้องรูปเคารพหรือเครื่องบูชาของผู้อื่น และรักษาความสะอาดทั้งบริเวณอนุสาวรีย์และศาลเจ้าพ่อพญาแล หากเดินทางในช่วงงานประเพณี ควรเผื่อเวลาเดินทางมากกว่าปกติ เพราะพื้นที่จะมีประชาชนจำนวนมากเข้าร่วมพิธีและอาจมีการจัดการจราจรเป็นพิเศษ การเตรียมตัวล่วงหน้าจะช่วยให้เที่ยวได้ราบรื่นและสัมผัสบรรยากาศงานได้เต็มที่

 

การเดินทาง ไปยังอนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล) ทำได้สะดวกมาก เพราะตั้งอยู่กลางตัวเมืองชัยภูมิ บริเวณวงเวียนศูนย์ราชการและปากทางเข้าสู่ตัวเมือง ผู้ที่เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวสามารถใช้เส้นทางหลักเข้าสู่ตัวเมืองชัยภูมิ แล้วมุ่งหน้าไปยังวงเวียนอนุสาวรีย์ หากต้องการเดินทางต่อไปศาลเจ้าพ่อพระยาแล ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 2159 แล้วแยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 2051 หรือใช้เส้นทางชัยภูมิ – บ้านเขว้า ทางหลวงหมายเลข 225 แล้วเลี้ยวเข้าหนองปลาเฒ่า ระยะทางจากตัวเมืองประมาณ 3 – 4 กิโลเมตร

 

ผู้ที่ไม่มีรถส่วนตัวสามารถใช้รถรับจ้างในเมือง รถสองแถว หรือบริการเรียกรถในพื้นที่ได้ โดยควรแจ้งจุดหมายว่า “อนุสาวรีย์เจ้าพ่อพญาแล” หรือ “ศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่า” เพราะเป็นชื่อที่คนท้องถิ่นรู้จักดี หากมีเวลาครึ่งวัน สามารถจัดเส้นทางเริ่มจากอนุสาวรีย์กลางเมือง ไปศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่า แวะปรางค์กู่ และจบด้วยร้านอาหารหรือคาเฟ่ในตัวเมืองชัยภูมิได้อย่างเหมาะสม

 

ในเชิงการท่องเที่ยว อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพลเหมาะกับนักเดินทางหลายกลุ่ม ครอบครัวสามารถพาเด็ก ๆ มาเรียนรู้ประวัติศาสตร์เมืองชัยภูมิ นักเรียนและนักศึกษาสามารถใช้เป็นแหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียน นักท่องเที่ยวสายวัฒนธรรมจะได้เข้าใจบทบาทของเจ้าเมืองคนแรกและประเพณีบุญเดือนหก ส่วนผู้ที่ชื่นชอบการถ่ายภาพจะได้ภาพสัญลักษณ์เมืองชัยภูมิที่สื่อความหมายชัดเจน ที่สำคัญคือไม่มีค่าเข้าชมและใช้เวลาเดินทางจากจุดอื่นในตัวเมืองไม่นาน

 

สิ่งที่ทำให้อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพลแตกต่างจากอนุสาวรีย์บุคคลสำคัญทั่วไปคือความผูกพันระหว่างประวัติศาสตร์กับความเชื่อที่ยังมีพลังในปัจจุบัน เจ้าพ่อพญาแลไม่ได้เป็นเพียงตัวละครในอดีต แต่เป็นบุคคลที่คนชัยภูมิยังเรียกขาน ขอพร บวงสรวง และเล่าเรื่องสืบต่อกันมา สถานที่แห่งนี้จึงเป็นจุดที่อดีตและปัจจุบันซ้อนทับกันอย่างชัดเจน ผู้มาเยือนไม่ได้เห็นเพียงรูปหล่อบนฐานสูง แต่จะเห็นความสัมพันธ์ระหว่างคน เมือง ผู้นำ ความทรงจำ และศรัทธาที่หล่อหลอมตัวตนของชัยภูมิมาจนถึงวันนี้

 

เมื่อสรุปภาพรวม อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล) คือสถานที่ที่ควรแวะเป็นลำดับแรกเมื่อมาเที่ยวชัยภูมิ เพราะช่วยเปิดประตูให้เข้าใจเมืองนี้ตั้งแต่รากฐาน ทั้งเรื่องการตั้งเมือง การต่อสู้ทางประวัติศาสตร์ การเสียสละของเจ้าเมืองคนแรก ความศรัทธาต่อเจ้าพ่อพญาแล และประเพณีที่ชาวชัยภูมิร่วมกันสืบทอด หากเดินทางต่อไปยังศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่าในเส้นทางเดียวกัน การเที่ยวครั้งนี้จะสมบูรณ์ยิ่งขึ้น เพราะได้เห็นทั้งสัญลักษณ์กลางเมืองและพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นหัวใจทางจิตวิญญาณของชาวชัยภูมิอย่างแท้จริง

 

 

ตอบ: อนุสาวรีย์ตั้งอยู่กลางวงเวียนศูนย์ราชการในตัวเมืองชัยภูมิ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ เป็นจุดสังเกตสำคัญบริเวณปากทางเข้าสู่ตัวเมือง

 

ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 09.00 – 16.00 น. โดยควรเดินทางในช่วงกลางวันเพื่อความสะดวกในการสักการะและถ่ายภาพ

 

ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชม นักท่องเที่ยวสามารถเข้าสักการะและถ่ายภาพได้โดยไม่มีค่าบริการ

 

ตอบ: พระยาภักดีชุมพล (แล) เป็นเจ้าเมืองคนแรกของชัยภูมิ เดิมชื่อแล เป็นผู้นำชุมชนที่มีบทบาทในการตั้งเมืองชัยภูมิและได้รับการยกย่องจากชาวชัยภูมิว่าเป็นเจ้าพ่อพญาแล

 

ตอบ: ชาวชัยภูมิเคารพเจ้าพ่อพญาแลเพราะท่านเป็นผู้ก่อตั้งเมือง มีความกล้าหาญ จงรักภักดีต่อแผ่นดินไทย และเสียสละชีวิตจากเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ในช่วงกบฏเจ้าอนุวงศ์

 

ตอบ: ควรเที่ยวร่วมกับศาลเจ้าพ่อพญาแลหนองปลาเฒ่า ปรางค์กู่ ตลาดไนท์บาซาร์ชัยภูมิ สวนสาธารณะหนองปลาเฒ่า และวัดศิลาอาสน์ภูพระ เพื่อเข้าใจทั้งประวัติศาสตร์ ศรัทธา และวิถีเมืองชัยภูมิ

 

ตอบ: งานประเพณีบุญเดือนหก ศาลเจ้าพ่อพญาแล จัดเป็นประจำทุกปีในช่วงเดือน 6 ก่อนหรือใกล้วันวิสาขบูชา มีพิธีสักการะ บวงสรวง รำถวาย และกิจกรรมตามความเชื่อท้องถิ่น

 

ตอบ: ควรแต่งกายสุภาพ ใช้เสียงพอเหมาะ ระมัดระวังการข้ามถนนบริเวณวงเวียน ไม่กีดขวางการจราจร ไม่แตะต้องเครื่องบูชาของผู้อื่น และรักษาความสะอาดบริเวณอนุสาวรีย์