หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดสุโขทัย >อ.ศรีสำโรง >ต.บ้านซ่าน > หลวงพ่อสามพี่น้อง
TL;DR: หลวงพ่อสามพี่น้อง อยู่ที่วัดบ้านซ่าน หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านซ่าน อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย เปิดทุกวัน เวลา ช่วงกลางวัน. จุดเด่นคือ เป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัยทั้ง 3 องค์ แต่ละองค์มีพระพักตร์และพุทธลักษณะไม่เหมือนกัน สะท้อนฝีมือช่างหลายสกุลและหลายสมัย.
หลวงพ่อสามพี่น้อง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: ช่วงกลางวัน
หลวงพ่อสามพี่น้อง วัดบ้านซ่าน จังหวัดสุโขทัย เป็นพระพุทธรูปสำริดสำคัญของวัดบ้านซ่าน ตำบลบ้านซ่าน อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย และเป็นหนึ่งในสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนา ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ศิลปะสุโขทัย และพลังศรัทธาของชุมชนได้อย่างลึกซึ้ง พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ประดิษฐานอยู่ภายในวัดบ้านซ่านในปัจจุบัน เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยที่มีลักษณะงดงามตามแบบศิลปะสุโขทัย แต่ละองค์มีพุทธลักษณะและพระพักตร์แตกต่างกัน ทำให้หลวงพ่อสามพี่น้องไม่ได้เป็นเพียงพระพุทธรูปสำหรับกราบไหว้บูชาเท่านั้น หากยังเป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยให้เห็นพัฒนาการทางศิลปกรรม ความเชื่อ และประเพณีของผู้คนในพื้นที่สุโขทัยจากอดีตถึงปัจจุบัน
หากต้องสรุปให้เข้าใจทันที หลวงพ่อสามพี่น้องคือพระพุทธรูปสำริด 3 องค์ที่เดิมประดิษฐานอยู่ที่วัดโบสถ์ ตำบลบางขลัง อำเภอสวรรคโลก ก่อนจะได้รับการอัญเชิญมายังวัดบ้านซ่านเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2447 โดยพระอธิการพลอย เจ้าอาวาสวัดบ้านซ่านในขณะนั้น หลังจากทราบว่ามีพระพุทธรูปเก่าแก่ทรงคุณค่าอยู่ในวัดร้าง พระอธิการพลอยจึงทำพิธีบวงสรวงและอธิษฐานอัญเชิญองค์พระมาประดิษฐานที่วัดบ้านซ่าน พร้อมกำหนดให้มีการแห่และสรงน้ำเป็นประจำทุกปีในช่วงตรุษไทย กลายเป็นประเพณีสำคัญของชุมชนบ้านซ่านที่สืบทอดต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
วัดบ้านซ่านเป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านซ่าน อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย วัดแห่งนี้เป็นศูนย์กลางศรัทธาของชาวบ้านซ่านมาอย่างยาวนาน และมีความสำคัญจากการเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญหลายองค์ ทั้งหลวงพ่อสามพี่น้องและหลวงพ่อขาว ซึ่งเป็นพระพุทธรูปเก่าแก่ที่มีเรื่องเล่าศรัทธาในชุมชน วัดบ้านซ่านจึงเป็นวัดที่มีทั้งคุณค่าทางศาสนา คุณค่าทางประวัติศาสตร์ และคุณค่าทางวัฒนธรรมท้องถิ่น เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการรู้จักสุโขทัยในมิติของวัดชุมชนที่ยังมีชีวิต ไม่ใช่เพียงโบราณสถานขนาดใหญ่ในเขตเมืองเก่า
เรื่องราวของหลวงพ่อสามพี่น้องเริ่มต้นจากวัดโบสถ์ ตำบลบางขลัง อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย ซึ่งในช่วงประมาณปี พ.ศ. 2447 เป็นพื้นที่ร้าง พระพุทธรูปเก่าแก่ทั้ง 3 องค์ประดิษฐานอยู่ในวัดร้างดังกล่าว และเป็นที่เล่าขานถึงความศักดิ์สิทธิ์ พระอธิการพลอย เจ้าอาวาสวัดบ้านซ่านในเวลานั้น ได้ทราบข่าวจึงเดินทางไปตรวจสอบ เมื่อเห็นคุณค่าของพระพุทธรูปและเกิดศรัทธา จึงประกอบพิธีบวงสรวงเพื่ออัญเชิญหลวงพ่อสามพี่น้องมาประดิษฐานที่วัดบ้านซ่าน เพื่อให้ประชาชนได้มีโอกาสกราบไหว้บูชาและรักษาพระพุทธรูปสำคัญไม่ให้ถูกทอดทิ้งอยู่ในพื้นที่ร้าง
พิธีอัญเชิญหลวงพ่อสามพี่น้องมีความหมายลึกซึ้งมาก เพราะไม่ได้เป็นเพียงการเคลื่อนย้ายพระพุทธรูปจากวัดหนึ่งไปยังอีกวัดหนึ่ง แต่เป็นพิธีกรรมที่สะท้อนความเคารพต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์และจิตสำนึกในการดูแลมรดกทางศาสนา พระอธิการพลอยได้อธิษฐานขอให้เครื่องสังเวยและศาลพระภูมิที่ใช้ประกอบพิธีบวงสรวงคงอยู่เหมือนเดิม และให้ศาลพระภูมิเอนไปทางทิศตะวันออก พร้อมกำหนดให้มีการแห่และสรงน้ำหลวงพ่อสามพี่น้องเป็นประจำทุกปีในวันตรุษไทย คำอธิษฐานดังกล่าวเป็นไปตามความปรารถนา จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นของประเพณีประจำปีที่ชาวบ้านซ่านให้ความสำคัญอย่างยิ่ง
เมื่อมีการอัญเชิญหลวงพ่อสามพี่น้องมายังวัดบ้านซ่าน ชาวบ้านได้นำปี่พาทย์และล้อเกวียนแบบโบราณมาร่วมขบวนแห่เพื่อรับรองพระพุทธรูปอย่างยิ่งใหญ่ ภาพขบวนแห่ในอดีตสะท้อนสังคมชนบทที่ใช้ศรัทธาเป็นศูนย์กลางของการรวมคน ทุกคนร่วมแรงร่วมใจกันทั้งแรงกาย แรงใจ เครื่องดนตรี ข้าวของเครื่องใช้ และขบวนเกวียน เพื่อแสดงความเคารพต่อพระพุทธรูปสำคัญ การแห่พระจึงเป็นทั้งพิธีกรรมทางศาสนาและกิจกรรมของชุมชนที่ช่วยทำให้ผู้คนรู้สึกเป็นเจ้าของมรดกศรัทธานี้ร่วมกัน
คำว่า “หลวงพ่อสามพี่น้อง” สะท้อนภาพพระพุทธรูป 3 องค์ที่อยู่ร่วมกันอย่างมีความหมาย ชาวบ้านเรียกองค์พระทั้งสามด้วยความรู้สึกใกล้ชิดเสมือนเป็นพระพุทธรูปพี่น้องที่คุ้มครองชุมชนร่วมกัน ความเป็น 3 องค์ในชุดเดียวกันทำให้เกิดความรู้สึกสมบูรณ์และเป็นเอกภาพ ในเชิงศิลปะ พระพุทธรูปแต่ละองค์มีลักษณะและพระพักตร์ไม่เหมือนกัน ส่วนในเชิงศรัทธา ความแตกต่างนั้นไม่ได้ทำให้องค์พระแยกจากกัน แต่กลับช่วยเสริมให้หลวงพ่อสามพี่น้องมีเสน่ห์เฉพาะตัวมากขึ้น
หลวงพ่อสามพี่น้องเป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัยทั้ง 3 องค์ ปางมารวิชัยเป็นปางที่สื่อถึงชัยชนะของพระพุทธเจ้าเหนือมารและอุปสรรคทางจิตใจ มีความหมายเกี่ยวกับความมั่นคง ความอดทน ความตั้งมั่นในธรรม และการเอาชนะความทุกข์ด้วยปัญญา เมื่อประชาชนมากราบไหว้หลวงพ่อสามพี่น้อง จึงไม่ได้เป็นเพียงการขอพรเพื่อความเป็นสิริมงคล แต่ยังเป็นการน้อมระลึกถึงธรรมะเรื่องความไม่หวั่นไหว ความเพียร และการดำรงชีวิตด้วยความดี
ความโดดเด่นทางศิลปะของหลวงพ่อสามพี่น้องอยู่ที่พุทธลักษณะของแต่ละองค์ซึ่งไม่เหมือนกัน โดยเชื่อว่าเกิดจากฝีมือช่างหลายสกุลและหลายสมัย ทำให้พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์สะท้อนรูปแบบพระศิลป์สุโขทัยในต่างช่วงเวลา องค์พระมีความงามที่ไม่ซ้ำกัน ทั้งพระพักตร์ สัดส่วน พระวรกาย ท่าประทับ และรายละเอียดเชิงช่าง การที่พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์อยู่ร่วมกันในวัดบ้านซ่านจึงทำให้สถานที่แห่งนี้มีความสำคัญต่อผู้สนใจศิลปะสุโขทัยและการศึกษาพระพุทธรูปสำริดในระดับชุมชน
องค์เล็กสุดของหลวงพ่อสามพี่น้องมีจารึกอักษรสมัยสุโขทัยว่า “เจ้ารามลูก สร้างไว้ให้ได้ปรารถนาได้นิพพาน” ข้อความจารึกนี้มีความสำคัญอย่างมาก เพราะสะท้อนความตั้งใจของผู้สร้างที่ไม่ได้สร้างพระพุทธรูปเพื่อความงามหรือการบูชาทางพิธีกรรมเพียงอย่างเดียว แต่สร้างด้วยเป้าหมายทางพระพุทธศาสนา คือการปรารถนานิพพาน อันเป็นเป้าหมายสูงสุดของการหลุดพ้นจากความทุกข์ จารึกดังกล่าวจึงทำให้หลวงพ่อสามพี่น้องมีคุณค่าทั้งในฐานะพระพุทธรูปศิลปะสุโขทัยและหลักฐานความศรัทธาของผู้คนในอดีต
จารึกบนองค์เล็กยังช่วยให้ผู้มาเยือนเข้าใจว่า พระพุทธรูปในอดีตไม่ได้เป็นเพียงวัตถุศักดิ์สิทธิ์ แต่เป็นสื่อกลางของความตั้งใจ ความหวัง และความศรัทธาที่ผู้สร้างฝากไว้กับพระพุทธศาสนา คำว่า “ให้ได้ปรารถนาได้นิพพาน” แสดงความเชื่อว่าการสร้างพระพุทธรูปเป็นบุญกุศลใหญ่ เป็นการอุทิศความดีเพื่อเป้าหมายทางธรรม และเป็นวิธีที่คนในอดีตใช้เชื่อมชีวิตของตนกับพระพุทธศาสนาอย่างลึกซึ้ง
วัตถุประสงค์หลักของการอัญเชิญหลวงพ่อสามพี่น้องมายังวัดบ้านซ่านคือเพื่อให้ประชาชนได้มีโอกาสกราบไหว้บูชาและระลึกถึงคุณค่าทางศาสนาและประวัติศาสตร์ หากพระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ยังคงอยู่ในวัดร้าง อาจเสี่ยงต่อการชำรุด สูญหาย หรือถูกลืมเลือนไปตามกาลเวลา การอัญเชิญมาประดิษฐานในวัดที่มีชุมชนดูแลจึงเป็นการอนุรักษ์พระพุทธรูปและทำให้ศรัทธาเดินต่อได้ในชีวิตจริงของผู้คน
ประเพณีที่เกี่ยวข้องกับหลวงพ่อสามพี่น้องยังคงสืบทอดมาถึงปัจจุบัน เมื่อถึงช่วงตรุษไทย ชุมชนจะทำพิธีตักบาตรในตอนเช้า จากนั้นทำพิธีบวงสรวงและจัดขบวนแห่หลวงพ่อสามพี่น้องไปยังวัดปากคลองแดน หรือวัดบ้านญาติใกล้เคียง เพื่อให้ประชาชนได้สักการะบูชา หลังจากพระสงฆ์ฉันเสร็จ ขบวนจะอัญเชิญหลวงพ่อกลับมายังวัดบ้านซ่าน และจอดหน้าวิหารหลวงพ่อขาว เป็นภาพที่เชื่อมโยงพระพุทธรูปสำคัญของวัดเข้าด้วยกันอย่างมีความหมาย
ในช่วงเย็นของวันเดียวกัน จะมีการเจริญพระพุทธมนต์เพื่อความเป็นสิริมงคล และในตอนกลางคืนมีมหรสพสมโภช เป็นช่วงเวลาที่ชุมชนกลับมามีชีวิตชีวา ผู้คนจากบ้านซ่านและพื้นที่ใกล้เคียงเดินทางมาร่วมงาน พบปะญาติพี่น้อง ทำบุญ สักการะพระ และร่วมชมกิจกรรมกลางคืน งานประเพณีจึงเป็นพื้นที่ที่ศาสนา วัฒนธรรม ความบันเทิง และความสัมพันธ์ของชุมชนมารวมกันอย่างเป็นธรรมชาติ
ต่อมาในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 จะมีพิธีทำบุญตักบาตรและสรงน้ำหลวงพ่อเป็นประจำทุกปี การสรงน้ำพระมีความหมายในเชิงการชำระล้าง ความเป็นสิริมงคล และการแสดงความเคารพต่อพระพุทธรูปสำคัญ โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลปีใหม่ไทยหรือช่วงเปลี่ยนผ่านตามปฏิทินจันทรคติ การสรงน้ำจึงไม่ใช่เพียงพิธีกรรมภายนอก แต่เป็นการเริ่มต้นใหม่ทางจิตใจของผู้ศรัทธา
ในวันขึ้น 2 ค่ำ เดือน 5 จะมีการทำบุญตักบาตรในตอนเช้า และในตอนบ่ายมีการฟังพระเทศนาปุจฉาวิสัชชนาและการสอนธรรมมาสน์ เพื่อปิดรายการประเพณีอย่างสมบูรณ์ ส่วนนี้สะท้อนความสมบูรณ์ของงานบุญ เพราะไม่ได้มีเพียงพิธีบวงสรวง ขบวนแห่ หรือมหรสพเท่านั้น แต่ยังมีการฟังธรรมและการเรียนรู้หลักพระพุทธศาสนา การปิดงานด้วยธรรมะทำให้ประเพณีหลวงพ่อสามพี่น้องมีแก่นสารทางจิตใจชัดเจน
งานแห่หลวงพ่อสามพี่น้องและสรงน้ำพระวัดบ้านซ่านจึงเป็นประเพณีที่มีหลายมิติในงานเดียว ทั้งการรำลึกถึงเหตุการณ์อัญเชิญพระพุทธรูปจากวัดร้าง การแสดงความเคารพต่อพระพุทธรูปสำริดศิลปะสุโขทัย การรวมตัวของชุมชน การทำบุญตักบาตร การบวงสรวง การสรงน้ำ การฟังธรรม และการสมโภชด้วยมหรสพ ประเพณีนี้ช่วยทำให้หลวงพ่อสามพี่น้องไม่ใช่เพียงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ประดิษฐานนิ่งอยู่ในวิหาร แต่เป็นศูนย์กลางของกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่เคลื่อนไหวอยู่ทุกปี
ความสำคัญของหลวงพ่อสามพี่น้องยังอยู่ที่การเชื่อมโยงวัดบ้านซ่านกับวัดโบสถ์ ตำบลบางขลัง อำเภอสวรรคโลก ซึ่งเป็นสถานที่เดิมขององค์พระ เรื่องนี้ทำให้ประวัติของหลวงพ่อสามพี่น้องมีมิติของการเดินทางและการย้ายศูนย์กลางศรัทธา จากวัดร้างมาสู่วัดที่มีชุมชนดูแล การเดินทางขององค์พระจึงเปรียบเสมือนการรักษามรดกศาสนาให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งในบริบทใหม่
ในมิติของศิลปวัฒนธรรม หลวงพ่อสามพี่น้องเป็นหลักฐานที่ชี้ให้เห็นความงามและความหลากหลายของศิลปะสุโขทัย พระพุทธรูปสุโขทัยมักได้รับการยกย่องเรื่องความอ่อนช้อย สงบงาม และสัดส่วนที่แสดงอุดมคติทางพุทธศิลป์ แต่หลวงพ่อสามพี่น้องมีความพิเศษตรงที่แต่ละองค์สะท้อนลักษณะต่างกัน จึงช่วยให้เห็นว่าศิลปะสุโขทัยไม่ได้มีรูปแบบเดียวตายตัว หากมีความหลากหลายตามช่าง สกุลศิลป์ เวลา และบริบทของผู้สร้าง
การได้กราบไหว้หลวงพ่อสามพี่น้องจึงเป็นประสบการณ์ที่รวมทั้งศรัทธาและการเรียนรู้ ผู้มาเยือนได้เห็นพระพุทธรูปสำริดเก่าแก่ ได้รับรู้เรื่องจารึกขององค์เล็ก ได้เข้าใจประเพณีแห่และสรงน้ำ และได้เห็นบทบาทของวัดบ้านซ่านในฐานะศูนย์กลางของชุมชน การเดินทางมาที่นี่จึงเหมาะกับผู้สนใจวัดเก่า พระพุทธรูปศิลปะสุโขทัย ประเพณีท้องถิ่น และเรื่องราวของชุมชนที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน
บรรยากาศของวัดบ้านซ่านมีความเรียบง่ายแบบวัดชุมชนในอำเภอศรีสำโรง ผู้มาเยือนไม่ควรคาดหวังเพียงความอลังการของสถาปัตยกรรม แต่ควรมองหาความหมายที่ซ่อนอยู่ในเรื่องเล่า พิธีกรรม และการดูแลรักษาพระพุทธรูปของชาวบ้าน ความงดงามของหลวงพ่อสามพี่น้องจึงไม่ได้อยู่ที่องค์พระเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ความต่อเนื่องของศรัทธา ซึ่งทำให้องค์พระยังมีบทบาทในชีวิตคนบ้านซ่านจนถึงปัจจุบัน
ผู้ที่เดินทางมากราบไหว้หลวงพ่อสามพี่น้องควรแต่งกายสุภาพ สำรวมกิริยา เคารพพื้นที่ประกอบศาสนกิจ และหลีกเลี่ยงการสัมผัสองค์พระหรือวัตถุศักดิ์สิทธิ์โดยไม่จำเป็น การกราบไหว้สามารถทำได้ด้วยดอกไม้ ธูป เทียน การตั้งจิตอธิษฐาน และการร่วมทำบุญบำรุงวัดตามกำลังศรัทธา หากเดินทางมาในช่วงงานประจำปี ควรให้ความร่วมมือกับชุมชนและผู้จัดงาน เพื่อให้พิธีกรรมเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและคงความศักดิ์สิทธิ์ของงานบุญ
การเดินทาง ไปวัดบ้านซ่านสามารถเริ่มจากตัวเมืองสุโขทัย ใช้เส้นทางไปอำเภอศรีสำโรง แล้วเข้าสู่ตำบลบ้านซ่าน วัดตั้งอยู่หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านซ่าน การเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าจะสะดวกที่สุด เพราะสามารถจัดเส้นทางร่วมกับวัดปากคลองแดน วัดโสภาราม ศาลพระแม่ย่า สวนหลวงเฉลิมพระเกียรติ ร.9 จังหวัดสุโขทัย และอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยได้ในวันเดียว ผู้ที่เดินทางด้วยขนส่งสาธารณะสามารถมาถึงอำเภอศรีสำโรงก่อน แล้วต่อรถท้องถิ่นหรือเหมารถเข้าสู่วัดบ้านซ่าน
ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการมาเยือนคือช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายที่อากาศไม่ร้อนจัด หากต้องการเห็นวัดบ้านซ่านในบรรยากาศสงบ ควรมาในวันธรรมดาหรือช่วงที่ไม่มีงานใหญ่ แต่หากต้องการสัมผัสพลังศรัทธาของชุมชน ควรวางแผนมาในช่วงงานแห่หลวงพ่อสามพี่น้องและสรงน้ำพระในเดือนมีนาคมของทุกปี ซึ่งเป็นช่วงที่วัดเต็มไปด้วยผู้ศรัทธา ขบวนแห่ พิธีกรรม และบรรยากาศงานบุญที่สะท้อนวัฒนธรรมท้องถิ่นได้ชัดเจนที่สุด
ในมุมของผู้สนใจประวัติศาสตร์ท้องถิ่น หลวงพ่อสามพี่น้องช่วยเปิดมุมมองใหม่ให้กับจังหวัดสุโขทัย เพราะสุโขทัยไม่ได้มีเพียงเมืองเก่าและโบราณสถานในอุทยานประวัติศาสตร์เท่านั้น แต่ยังมีวัดชุมชน พระพุทธรูปเก่าแก่ ประเพณีประจำปี และเรื่องเล่าของผู้คนในอำเภอต่าง ๆ ที่ร่วมกันสร้างตัวตนของจังหวัด หลวงพ่อสามพี่น้อง วัดบ้านซ่าน จึงเป็นอีกหนึ่งจุดหมายที่ช่วยให้เข้าใจสุโขทัยในระดับลึกขึ้น
การฟื้นฟูและการดูแลหลวงพ่อสามพี่น้องโดยชาวบ้านเมืองบางขลัง ชาวบ้านซ่าน และประชาชนผู้ศรัทธา ทำให้เรื่องราวขององค์พระไม่หยุดอยู่เพียงอดีต พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ยังคงเป็นศูนย์รวมใจของชุมชนในปัจจุบัน และประเพณีแห่ สรงน้ำ ตักบาตร ฟังธรรม ยังคงทำหน้าที่เชื่อมอดีตกับปัจจุบันอย่างงดงาม ความต่อเนื่องนี้คือหัวใจของมรดกวัฒนธรรม เพราะสิ่งสำคัญไม่ได้อยู่เพียงการเก็บรักษาวัตถุ แต่คือการทำให้ความหมายของวัตถุนั้นยังคงมีชีวิตในใจผู้คน
โดยสรุป หลวงพ่อสามพี่น้อง วัดบ้านซ่าน จังหวัดสุโขทัย เป็นพระพุทธรูปสำริดศิลปะสุโขทัยที่มีคุณค่าทั้งด้านศาสนา ประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และประเพณีท้องถิ่น เรื่องราวการอัญเชิญจากวัดโบสถ์ ตำบลบางขลัง มายังวัดบ้านซ่านเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2447 จารึกบนองค์เล็ก ความงดงามที่แตกต่างกันของพระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ และประเพณีแห่สรงน้ำที่สืบทอดทุกปี ล้วนทำให้สถานที่แห่งนี้เป็นจุดหมายสำคัญสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสสุโขทัยในมิติของศรัทธาชุมชนและมรดกทางวัฒนธรรมที่ยังคงมีชีวิต
| ชื่อสถานที่ | หลวงพ่อสามพี่น้อง วัดบ้านซ่าน |
| ที่ตั้ง | วัดบ้านซ่าน หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านซ่าน อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย |
| พิกัด | 17.196006, 99.779336 |
| ไฮไลต์ | พระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย 3 องค์ ศิลปะสุโขทัย มีพุทธลักษณะต่างกัน และเป็นศูนย์กลางประเพณีแห่หลวงพ่อสามพี่น้องและสรงน้ำพระวัดบ้านซ่าน |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | เดิมประดิษฐานอยู่ที่วัดโบสถ์ ตำบลบางขลัง อำเภอสวรรคโลก และได้รับการอัญเชิญมายังวัดบ้านซ่านเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2447 โดยพระอธิการพลอย เจ้าอาวาสวัดบ้านซ่านในขณะนั้น |
| ที่มาของชื่อ | เรียกตามพระพุทธรูปสำริด 3 องค์ที่ประดิษฐานร่วมกัน และชาวบ้านเคารพนับถือในฐานะหลวงพ่อสามพี่น้องผู้คุ้มครองชุมชน |
| ลักษณะเด่น | เป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัยทั้ง 3 องค์ แต่ละองค์มีพระพักตร์และพุทธลักษณะไม่เหมือนกัน สะท้อนฝีมือช่างหลายสกุลและหลายสมัย |
| หลักฐานสำคัญ | องค์เล็กสุดมีจารึกอักษรสมัยสุโขทัยว่า “เจ้ารามลูก สร้างไว้ให้ได้ปรารถนาได้นิพพาน” |
| ประเพณี / พิธีกรรมสำคัญ | งานแห่หลวงพ่อสามพี่น้องและสรงน้ำพระวัดบ้านซ่าน จัดในเดือนมีนาคมของทุกปี ช่วงวันแรม 14 ค่ำ เดือน 4 ถึงวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 มีพิธีตักบาตร บวงสรวง แห่พระ สรงน้ำ เจริญพระพุทธมนต์ มหรสพสมโภช และฟังธรรม |
| การเดินทาง | เดินทางจากตัวเมืองสุโขทัยไปอำเภอศรีสำโรง แล้วเข้าสู่ตำบลบ้านซ่าน เหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือเหมารถท้องถิ่นจากอำเภอศรีสำโรง |
| สถานะปัจจุบัน | ประดิษฐานอยู่ที่วัดบ้านซ่าน เปิดให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวเข้ากราบไหว้สักการะ เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์สำคัญของชุมชนบ้านซ่าน |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | ช่วงกลางวัน |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | พื้นที่สักการะภายในวัด ลานวัด พื้นที่จอดรถในบริเวณวัด และพื้นที่ประกอบศาสนกิจของชุมชน |
| เจ้าอาวาส / ผู้ดูแล | พระครูมงคลสาธุกิจ (เจริญ) |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. วัดปากคลองแดน ประมาณ 3 กม. 2. วัดโสภาราม อำเภอศรีสำโรง ประมาณ 12 กม. 3. สวนหลวงเฉลิมพระเกียรติ ร.9 จังหวัดสุโขทัย ประมาณ 16 กม. 4. ศาลพระแม่ย่า ประมาณ 18 กม. 5. อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ประมาณ 28 กม. 6. วัดมหาธาตุ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ประมาณ 29 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. Long Cafe by A Long บ้านซ่าน ประมาณ 1 กม. โทร. 093-945-9896 2. ร้าน ก.ไก่ ศรีสำโรง สาขาริมยม ประมาณ 11 กม. โทร. 096-687-5874 3. ก๋วยเตี๋ยวตาพุธ ประมาณ 11 กม. 4. ORDINA.HOUSE ประมาณ 12 กม. 5. Amornbergfah Cafe’ สุโขทัย ประมาณ 13 กม. 6. ร้านอาหารในย่านตัวเมืองสุโขทัย ประมาณ 18 กม. |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. แสนรัก รีสอร์ท จังหวัดสุโขทัย ประมาณ 10 กม. โทร. 081-971-9709 2. วีวรรณ รีสอร์ท สุโขทัย ประมาณ 12 กม. โทร. 097-918-9966 3. สุขฤทัยรีสอร์ท ประมาณ 12 กม. โทร. 081-020-3111 4. ซันสไมล์ รีสอร์ท ตำบลสามเรือน อำเภอศรีสำโรง ประมาณ 15 กม. โทร. 063-882-9323 5. ที่พักในตัวเมืองสุโขทัย ประมาณ 18 กม. |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: หลวงพ่อสามพี่น้องอยู่ที่ไหน?
ตอบ: หลวงพ่อสามพี่น้องประดิษฐานอยู่ที่วัดบ้านซ่าน หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านซ่าน อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย
ถาม: หลวงพ่อสามพี่น้องเดิมอยู่ที่ไหน?
ตอบ: เดิมประดิษฐานอยู่ที่วัดโบสถ์ ตำบลบางขลัง อำเภอสวรรคโลก ก่อนพระอธิการพลอยจะอัญเชิญมายังวัดบ้านซ่านเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2447
ถาม: หลวงพ่อสามพี่น้องมีความสำคัญอย่างไร?
ตอบ: เป็นพระพุทธรูปสำริดศิลปะสุโขทัย 3 องค์ที่มีพุทธลักษณะแตกต่างกัน มีคุณค่าทั้งด้านศาสนา ประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และประเพณีท้องถิ่น
ถาม: จารึกบนองค์เล็กสุดมีข้อความว่าอะไร?
ตอบ: จารึกระบุว่า “เจ้ารามลูก สร้างไว้ให้ได้ปรารถนาได้นิพพาน” ซึ่งสะท้อนความศรัทธาและเป้าหมายทางพระพุทธศาสนาของผู้สร้าง
ถาม: งานแห่หลวงพ่อสามพี่น้องจัดเมื่อใด?
ตอบ: งานแห่หลวงพ่อสามพี่น้องและสรงน้ำพระวัดบ้านซ่านจัดในเดือนมีนาคมของทุกปี ช่วงวันแรม 14 ค่ำ เดือน 4 ถึงวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5
ถาม: ในงานประเพณีมีพิธีอะไรบ้าง?
ตอบ: มีพิธีตักบาตร บวงสรวง แห่หลวงพ่อสามพี่น้อง สรงน้ำพระ เจริญพระพุทธมนต์ มหรสพสมโภช ฟังเทศน์ปุจฉาวิสัชชนา และการสอนธรรมมาสน์
ถาม: นักท่องเที่ยวควรไปช่วงเวลาใด?
ตอบ: หากต้องการบรรยากาศสงบควรไปช่วงเช้าหรือบ่ายในวันทั่วไป แต่หากต้องการชมประเพณีชุมชนควรไปช่วงงานแห่หลวงพ่อสามพี่น้องและสรงน้ำพระในเดือนมีนาคม
ถาม: เที่ยวหลวงพ่อสามพี่น้องแล้วไปเที่ยวที่ไหนต่อได้บ้าง?
ตอบ: สามารถเดินทางต่อไปยังวัดปากคลองแดน วัดโสภาราม ศาลพระแม่ย่า อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย และวัดมหาธาตุได้
หมวดหมู่: ●สถานที่ศักดิ์สิทธิ์
กลุ่ม: ●สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ
●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคเหนือ
ปรับปรุงล่าสุด : 3 เดือนที่แล้ว




