อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราช

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: เปิดตลอด 24 ชั่วโมง

 

อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราช เป็นแลนด์มาร์กสำคัญของจังหวัดเชียงรายที่นักเดินทางแทบทุกคนต้องผ่านตา เพราะตั้งอยู่บริเวณห้าแยกพ่อขุน อันเป็นจุดตัดสำคัญของตัวเมืองเชียงราย ไม่ว่าจะเดินทางเข้าตัวเมืองจากถนนพหลโยธิน หรือเริ่มต้นเที่ยวรอบเมืองเชียงราย จุดนี้มักเป็นทั้งจุดนัดพบ จุดสักการะ และสัญลักษณ์ที่บอกให้รู้ทันทีว่ามาถึงเมืองของพ่อขุนเม็งรายแล้ว สำหรับชาวเชียงราย อนุสาวรีย์แห่งนี้ไม่ใช่เพียงรูปปั้นกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ แต่เป็นศูนย์รวมความเคารพ ศรัทธา และความภาคภูมิใจในรากฐานของเมืองเชียงรายอย่างแท้จริง

 

ความสำคัญของอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชเริ่มต้นจากพระเกียรติคุณของพ่อขุนเม็งราย ผู้ทรงได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้สร้างเมืองเชียงรายและเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์เม็งราย พระองค์เป็นกษัตริย์องค์ที่ 25 แห่งราชวงศ์ลัวะจังคราช เป็นโอรสของพญาลาวเม็งและพระนางเทพคำขยาย หรือพระนางอั้วมิ่งจอมเมือง ตามประวัติที่สืบทอดกันมา พระองค์ประสูติเมื่อ พ.ศ. 1782 และทรงสถาปนาเมืองเชียงรายขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1805 บนดอยทองจากฐานเมืองเดิมที่มีอยู่มาก่อน ก่อนจะรวบรวมบ้านเมืองต่าง ๆ ในภูมิภาคนี้เข้าเป็นอาณาจักรล้านนาไทยที่รุ่งเรืองสืบต่อมาอีกยาวนาน

 

เมื่อมองจากแง่มุมการท่องเที่ยว อนุสาวรีย์แห่งนี้จึงไม่ได้มีความสำคัญเพียงในฐานะจุดถ่ายภาพหรือวงเวียนกลางเมือง แต่เป็นเหมือนประตูทางประวัติศาสตร์ที่เชื่อมผู้มาเยือนเข้ากับเรื่องราวของเชียงรายทั้งจังหวัด หากใครต้องการเริ่มต้นทำความเข้าใจเมืองเชียงรายอย่างมีบริบท การมาสักการะพ่อขุนเม็งรายก่อนถือเป็นจุดเริ่มต้นที่เหมาะมาก เพราะจากจุดนี้สามารถเชื่อมโยงไปยังสถานที่สำคัญอีกหลายแห่งที่เกี่ยวข้องกับพระองค์โดยตรง ทั้งกู่พญามังรายบนดอยงำเมือง และวัดพระสิงห์ เชียงราย ที่มีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์เกี่ยวโยงกับราชวงศ์ล้านนาอย่างชัดเจน

 

ลักษณะของอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชเป็นพระบรมรูปเต็มองค์ในอิริยาบถยืน ทรงเครื่องกษัตริย์ล้านนาอย่างสง่างาม ตั้งเด่นอยู่บนฐานสูงบริเวณห้าแยกพ่อขุน รายล้อมด้วยพื้นที่สำหรับสักการะและวางพวงมาลัยหรือเครื่องบูชา บรรยากาศของสถานที่จึงต่างจากวงเวียนจราจรทั่วไป เพราะแม้จะอยู่กลางเมืองและมีรถสัญจรผ่านตลอดวัน แต่พื้นที่รอบอนุสาวรีย์กลับให้ความรู้สึกเป็นเขตศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้คนตั้งใจแวะมาถวายความเคารพอยู่เสมอ โดยเฉพาะช่วงเช้าและช่วงเย็นที่ชาวเชียงรายจำนวนมากนิยมแวะมาขอพรเพื่อความเป็นสิริมงคล

 

นักท่องเที่ยวที่มาเชียงรายครั้งแรกมักนิยมแวะที่นี่เพื่อสักการะก่อนเริ่มทริป บ้างถือเป็นการขอพรให้เดินทางปลอดภัย บ้างมองว่าเป็นธรรมเนียมที่ควรทำเมื่อมาเยือนเมืองของพ่อขุนเม็งราย ความนิยมนี้ทำให้อนุสาวรีย์แห่งนี้กลายเป็นหนึ่งในจุดที่มีชีวิตชีวาที่สุดของเมืองเชียงราย แม้จะไม่มีอาคารนิทรรศการหรือพื้นที่จัดแสดงแบบพิพิธภัณฑ์ แต่กลับมีพลังของสถานที่จากการใช้งานจริงของคนในพื้นที่และผู้มาเยือนที่สืบต่อกันมาอย่างต่อเนื่อง

 

หากมองลึกไปกว่านั้น อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชยังทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ของความต่อเนื่องทางประวัติศาสตร์ของเชียงราย เพราะพระองค์ไม่ได้เป็นเพียงผู้สร้างเมือง แต่ยังเป็นผู้วางรากฐานของล้านนาในเชิงการเมือง การปกครอง และการรวมอำนาจของเมืองต่าง ๆ ในภาคเหนือ เรื่องราวของพระองค์จึงไม่ใช่เพียงประวัติของเชียงราย แต่เป็นประวัติของภูมิภาคล้านนาโดยรวม และนั่นทำให้การมาสักการะอนุสาวรีย์แห่งนี้มีความหมายมากกว่าการมาเยือนแลนด์มาร์กทั่วไป

 

สถานที่สำคัญอีกแห่งที่เกี่ยวข้องกับพ่อขุนเม็งรายโดยตรงคือ กู่พญามังราย หรือกู่พระเจ้าเม็งราย ซึ่งตั้งอยู่หน้าวัดงำเมืองบนดอยงำเมือง กู่นี้เป็นสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์อย่างยิ่ง เพราะตามข้อมูลของ ททท. ระบุว่าเป็นที่บรรจุอัฐิของพ่อขุนเม็งรายมหาราช เรื่องราวที่สืบต่อกันมาระบุว่า พระเจ้าไชยสงครามราชโอรสของพ่อขุนเม็งราย เมื่อตั้งพระเจ้าแสนภูราชโอรสขึ้นครองนครเชียงใหม่แล้ว ได้อัญเชิญอัฐิพระราชบิดามาประดิษฐานที่เมืองเชียงราย และโปรดให้สร้างกู่บรรจุอัฐิไว้ที่ดอยงำเมืองแห่งนี้

 

การได้รู้จักกู่พญามังรายช่วยให้การมาเยือนอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชมีมิติที่ลึกขึ้น เพราะทำให้เข้าใจว่าความทรงจำเกี่ยวกับพ่อขุนเม็งรายในเชียงรายไม่ได้มีเพียงรูปเคารพกลางเมือง แต่ยังมีสถานที่บรรจุอัฐิจริงที่เกี่ยวข้องกับประวัติราชวงศ์ด้วย นักท่องเที่ยวที่สนใจประวัติศาสตร์จึงมักจัดเส้นทางเที่ยวให้เชื่อมกันระหว่างอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราช หอนาฬิกาเชียงราย วัดพระแก้ว วัดพระสิงห์ และกู่พญามังราย เพื่อให้เห็นภาพของเมืองเก่าเชียงรายอย่างเป็นระบบและสมบูรณ์มากขึ้น

 

อีกแห่งที่ควรเชื่อมโยงในทริปเดียวกันคือ วัดพระสิงห์ เชียงราย ซึ่งตั้งอยู่บนถนนท่าหลวงใกล้ศาลากลางจังหวัด วัดแห่งนี้เคยเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธสิหิงค์องค์สำคัญ ก่อนที่พระพุทธสิหิงค์จะถูกอัญเชิญกลับไปประดิษฐาน ณ วัดพระสิงห์ จังหวัดเชียงใหม่ในเวลาต่อมา เรื่องราวดังกล่าวสะท้อนความสัมพันธ์ทางการเมืองและศาสนาระหว่างเชียงรายกับเชียงใหม่ในยุคล้านนาได้อย่างชัดเจน และทำให้วัดพระสิงห์ เชียงราย เป็นอีกหนึ่งจุดที่ช่วยเติมเนื้อหาประวัติศาสตร์ของราชวงศ์เม็งรายให้ครบถ้วนยิ่งขึ้น

 

เมื่อนำสถานที่ทั้ง 3 แห่งมาพิจารณาร่วมกัน จะเห็นว่าอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชไม่ใช่จุดที่แยกขาดออกจากประวัติศาสตร์เมืองเชียงราย แต่เป็นเหมือนศูนย์กลางเชิงสัญลักษณ์ที่เชื่อมไปยังจุดจริงของเรื่องราวในอดีต ทั้งสถานที่ตั้งเมืองเดิม บริเวณดอยงำเมือง และวัดสำคัญในเขตเมืองเก่า นักท่องเที่ยวที่วางแผนเที่ยวเชียงรายในตัวเมืองจึงควรใช้อนุสาวรีย์แห่งนี้เป็นจุดตั้งต้นของเส้นทางท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ เพราะช่วยให้การเที่ยวมีทั้งแกนเรื่องและความต่อเนื่องมากขึ้น

 

ในแง่ของบรรยากาศการเที่ยว อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชมีข้อดีตรงที่แวะได้ง่ายมาก ใช้เวลาไม่นาน และไม่เสียค่าเข้าชม เหมาะทั้งสำหรับคนที่มีเวลาน้อยและคนที่ต้องการเริ่มต้นเที่ยวตัวเมืองแบบสบาย ๆ หากมาในช่วงเช้าจะได้บรรยากาศสงบ อากาศไม่ร้อน และมีผู้คนทยอยมาไหว้สักการะ ส่วนช่วงเย็นและค่ำจะเห็นแสงไฟช่วยขับให้อนุสาวรีย์ดูโดดเด่นขึ้น เหมาะกับการถ่ายภาพอีกแบบหนึ่ง แม้บริเวณนี้จะไม่มีลานจอดรถเฉพาะ แต่สามารถจอดรับส่งหรือหาที่จอดใกล้เคียงแล้วเดินเข้ามาได้

 

สำหรับสายถ่ายภาพ จุดนี้ถือว่าเป็นแลนด์มาร์กที่ถ่ายได้ทั้งกลางวันและกลางคืน กลางวันจะเห็นรายละเอียดของพระบรมรูปและองค์ประกอบล้านนาได้ชัดเจน ส่วนกลางคืนจะได้อารมณ์ขรึมขลังจากแสงไฟและเครื่องสักการะที่ชาวบ้านนำมาถวาย นอกจากนี้ด้วยความที่ตั้งอยู่กลางห้าแยกพ่อขุน ภาพถ่ายจากมุมต่าง ๆ ยังให้ความรู้สึกถึงการเป็นหัวใจของเมืองเชียงรายได้ชัดเจนมากกว่าสถานที่อื่น

 

อีกเหตุผลที่ควรแวะที่นี่คือเรื่องของการเดินทางต่อ เพราะอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะกับการต่อเส้นทางไปยังวัดสำคัญ คาเฟ่ ร้านอาหาร และที่พักในตัวเมืองได้สะดวกมาก นักท่องเที่ยวสามารถเริ่มต้นจากการสักการะอนุสาวรีย์ แล้วเดินทางต่อไปวัดพระแก้ว วัดพระสิงห์ วัดมิ่งเมือง หรือหอนาฬิกาเชียงรายได้ภายในระยะไม่ไกล ทำให้เหมาะกับทริปครึ่งวันหรือ 1 วันที่เน้นเที่ยวเมืองเก่าเชียงรายแบบไม่ต้องขับรถไกล

 

สำหรับคนที่ชอบเที่ยวแบบได้สาระ อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชยังเป็นจุดที่ช่วยให้การอ่านประวัติศาสตร์ล้านนาเข้าใจง่ายขึ้น เพราะแทนที่จะอ่านเฉพาะตัวอักษรจากหนังสือ การได้มายืนอยู่หน้าพระบรมรูปของผู้สร้างเมืองเชียงรายในพื้นที่จริง ช่วยให้รับรู้ขนาดของความทรงจำที่คนในพื้นที่มีต่อพระองค์ได้อย่างชัดเจน การเห็นชาวบ้านและนักท่องเที่ยวมาสักการะจริง ๆ ทำให้เข้าใจว่าพ่อขุนเม็งรายยังคงเป็นบุคคลสำคัญในชีวิตประจำวันของเชียงราย ไม่ได้เป็นเพียงชื่อที่ปรากฏในหน้าประวัติศาสตร์เท่านั้น

 

ทุกวันที่ 26 มกราคมของทุกปี จังหวัดเชียงรายยังมีการจัดงานวันพ่อขุนเม็งรายมหาราชเพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ ยิ่งตอกย้ำว่าอนุสาวรีย์แห่งนี้เป็นศูนย์กลางทางสัญลักษณ์ของความทรงจำร่วมของคนเชียงราย แม้นักท่องเที่ยวจะไม่ได้มาในช่วงงานประจำปี แต่การได้แวะมาสักการะที่ห้าแยกพ่อขุนก็ยังถือเป็นการเข้าถึงหัวใจของเมืองเชียงรายในระดับที่ลึกกว่าการแวะแลนด์มาร์กทั่วไป

 

หากต้องการเที่ยวเชียงรายตัวเมืองแบบมีทั้งประวัติศาสตร์ ศาสนา และบรรยากาศเมืองเหนือในเส้นทางเดียว อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชคือจุดเริ่มต้นที่เหมาะอย่างมาก เพราะเชื่อมโยงได้ทั้งเรื่องการสร้างเมือง เรื่องราชวงศ์เม็งราย เรื่องอัฐิที่ดอยงำเมือง และเรื่องพระพุทธสิหิงค์ที่วัดพระสิงห์ เมื่อเข้าใจจุดนี้แล้ว การเที่ยวเชียงรายจะไม่ใช่เพียงการแวะถ่ายรูปตามสถานที่ แต่เป็นการค่อย ๆ อ่านเมืองผ่านร่องรอยของประวัติศาสตร์ที่ยังคงอยู่ในชีวิตจริงของผู้คน

 

การเดินทาง อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งรายมหาราชตั้งอยู่บริเวณห้าแยกพ่อขุนเม็งราย ในเขตตัวเมืองเชียงราย ตำบลเวียง อำเภอเมืองเชียงราย สามารถเดินทางได้สะดวกทั้งรถยนต์ส่วนตัว รถสองแถว รถแท็กซี่ท้องถิ่น และรถรับจ้างในเมือง หากพักอยู่ย่านหอนาฬิกาเชียงรายหรือไนท์บาซาร์ สามารถนั่งรถไม่ไกลหรือเดินทางต่อได้สะดวกมาก ส่วนผู้ที่ใช้ระบบขนส่งสาธารณะยังสามารถอาศัยเส้นทางรถรางเที่ยวเมืองเชียงรายที่ผ่านแลนด์มาร์กสำคัญในตัวเมืองได้เช่นกัน หลังสักการะอนุสาวรีย์แล้วสามารถวางเส้นทางต่อไปยังวัดพระสิงห์ กู่พญามังราย วัดพระแก้ว และจุดท่องเที่ยวสำคัญในเขตเมืองเก่าได้ภายในวันเดียวอย่างสบาย

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่บริเวณห้าแยกพ่อขุนเม็งราย ในเขตตัวเมืองเชียงราย ตำบลเวียง อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย

 

ตอบ: เปิดให้สักการะได้ตลอด 24 ชั่วโมง ทุกวัน

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชม

 

ตอบ: พระองค์ทรงเป็นผู้สร้างเมืองเชียงรายและเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์เม็งราย รวมทั้งมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานอาณาจักรล้านนา

 

ตอบ: กู่พญามังรายที่วัดดอยงำเมืองเป็นสถานที่บรรจุอัฐิของพ่อขุนเม็งรายมหาราชตามข้อมูลประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและข้อมูลท่องเที่ยวทางการ

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อไปยังวัดพระสิงห์ เชียงราย, กู่พญามังราย วัดดอยงำเมือง, วัดพระแก้ว และหอนาฬิกาเชียงรายได้สะดวกในเส้นทางเดียวกัน