หน้าหลัก >ภาคเหนือ >จ.เชียงราย >อ.เชียงแสน >ต.ป่าสัก > วัดป่าสัก
TL;DR: วัดป่าสัก อยู่ที่ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. จุดเด่นคือ เป็นวัดร้างและกลุ่มโบราณสถานที่ได้รับการขุดแต่งและบูรณะ มีเจดีย์ทรงปราสาทแบบล้านนาเป็นองค์ประธาน และมีลายปูนปั้นประดับทั้งองค์.

เชียงราย

วัดป่าสัก

วัดป่าสัก

Rating: 4/5 (5 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.
 
วัดป่าสัก เป็นโบราณสถานสำคัญของเมืองเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ที่เหมาะมากสำหรับคนที่อยากเที่ยวเชียงรายในมุมลึกกว่าสถานที่ยอดนิยมทั่วไป เพราะที่นี่ไม่ใช่เพียงวัดเก่า แต่เป็นหลักฐานชิ้นสำคัญของศิลปะล้านนาในช่วงต้นที่ยังคงความงามของลวดลายปูนปั้นไว้ได้อย่างน่าประทับใจ หากต้องการคำตอบสั้นที่สุดก่อน วัดป่าสักคือวัดร้างสมัยล้านนาที่สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าแสนภู เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ มีเจดีย์ประธานทรงมณฑปยอดระฆังอันโดดเด่น เป็นหนึ่งในโบราณสถานที่งดงามที่สุดของเชียงแสน และอยู่ห่างจากตัวอำเภอเชียงแสนเพียงประมาณ 1 กิโลเมตร จึงเที่ยวได้สะดวกมากในทริปเดียวกับเมืองเก่าเชียงแสน
 
ตัววัดตั้งอยู่นอกเมืองเชียงแสนด้านทิศตะวันตก ติดกับคูเมือง กำแพงเมือง และแนวประตูเมืองเก่า ทำให้การมาเยือนวัดป่าสักไม่ได้เป็นเพียงการชมเจดีย์องค์หนึ่งเท่านั้น แต่ยังเป็นการสัมผัสโครงสร้างของเมืองโบราณเชียงแสนในภาพรวมด้วย นักท่องเที่ยวที่ชอบประวัติศาสตร์จะเห็นความสัมพันธ์ระหว่างศาสนสถาน ระบบป้องกันเมือง และภูมิประเทศโบราณได้ค่อนข้างชัดเจน พื้นที่โดยรอบเป็นเขตเมืองเก่าที่เดินทางง่าย บรรยากาศสงบ และเหมาะกับการเดินชมอย่างค่อยเป็นค่อยไปมากกว่าการเที่ยวแบบรีบเร่ง
 
ประวัติของวัดป่าสักผูกพันกับพระเจ้าแสนภู กษัตริย์แห่งราชวงศ์มังราย ซึ่งโปรดให้สร้างพระอารามแห่งนี้ขึ้นเพื่อเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุส่วนกระดูกตาตุ่มข้างขวา หรือที่เรียกกันว่าโคปผกะธาตุ อันเชิญมาจากเมืองปาฏลีบุตรโดยพระพุทธโฆษาจารย์ เรื่องราวนี้ทำให้วัดป่าสักมีสถานะเป็นทั้งโบราณสถานและสถานที่แห่งศรัทธาในเวลาเดียวกัน อีกทั้งยังมีการปลูกต้นสักล้อมรอบพระอารามจำนวน 300 ต้น จนกลายเป็นที่มาของชื่อ “วัดป่าสัก” ซึ่งเป็นชื่อที่เรียบง่ายแต่บอกอัตลักษณ์ของวัดได้ชัดเจนมาก
 
ความสำคัญอีกประการหนึ่งของวัดป่าสักคือบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้เป็นสังฆราชและจำพรรษาอยู่ ณ พระอารามแห่งนี้ เรื่องนี้ทำให้วัดป่าสักไม่ใช่เพียงสถานที่บรรจุพระธาตุ แต่ยังเป็นศูนย์กลางทางศาสนาในระดับสูงของเชียงแสนช่วงหนึ่งด้วย เมื่อมองในมิติประวัติศาสตร์ วัดแห่งนี้จึงสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจรัฐ ศาสนา และศิลปกรรมในสังคมล้านนาได้อย่างชัดเจน
 
โบราณสถานที่สำคัญที่สุดของวัดป่าสักคือเจดีย์ประธานทรงมณฑปยอดระฆัง หรือในอีกคำอธิบายหนึ่งคือเจดีย์ทรงปราสาทแบบล้านนา ซึ่งถือเป็นผลงานช่างชั้นครูของเชียงแสน เจดีย์องค์นี้เป็นเหตุผลหลักที่ทำให้วัดป่าสักได้รับการยกย่องอย่างมากในวงการประวัติศาสตร์ศิลปะ เพราะเป็นโบราณปูชนียสถานที่มีลวดลายปูนปั้นประดับทั้งองค์อย่างวิจิตรและสมบูรณ์มากเมื่อเทียบกับโบราณสถานร่วมสมัยแห่งอื่นในภาคเหนือ เสน่ห์ของวัดป่าสักจึงอยู่ที่การได้ยืนมองลายปูนปั้นจริงตรงหน้า แล้วเห็นว่าศิลปะโบราณของล้านนานั้นมีความประณีตเพียงใด
 
ในเชิงสถาปัตยกรรม เจดีย์ประธานของวัดป่าสักแสดงให้เห็นการผสมผสานอิทธิพลทางศิลปกรรมหลายสายอย่างแนบแน่น ทั้งองค์ประกอบแบบล้านนา หริภุญไชย สุโขทัย พุกาม และคติความเชื่อทางพุทธศิลป์ที่ถ่ายทอดออกมาในรูปของซุ้มพระ ซุ้มเทวดา และลายปูนปั้นอันละเอียดอ่อน รอบองค์เจดีย์มีซุ้มจระนำที่ประดิษฐานพระพุทธรูปและรูปเทวดาสลับกัน ทำให้การชมเจดีย์ไม่ได้เป็นเพียงการมองรูปทรงโดยรวม แต่เป็นการอ่านงานช่างในระดับรายละเอียดด้วย จุดนี้เองที่ทำให้วัดป่าสักถูกยกให้เป็นหนึ่งในเจดีย์ที่งดงามที่สุดของเชียงแสนและของศิลปะล้านนาโดยรวม
 
สิ่งที่ทำให้วัดป่าสักโดดเด่นสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป คือแม้จะเป็นวัดร้าง แต่สภาพพื้นที่ได้รับการขุดแต่ง บูรณะ และปรับภูมิทัศน์มาแล้ว ทำให้เดินชมได้สะดวกกว่าที่หลายคนคาดคิด พื้นที่ภายในยังมีร่องรอยของโบราณสถานอื่นอีกหลายส่วน ทั้งแนวฐานอาคาร วิหาร และองค์ประกอบที่ช่วยให้จินตนาการภาพวัดในอดีตได้ชัดขึ้น นักท่องเที่ยวจึงสามารถมองเห็นภาพรวมของวัดโบราณได้มากกว่าการเห็นเพียงเจดีย์เดี่ยว ๆ
 
บรรยากาศของวัดป่าสักต่างจากวัดท่องเที่ยวขนาดใหญ่ที่มีผู้คนพลุกพล่านอย่างชัดเจน ที่นี่ให้ความรู้สึกสงบ โปร่ง และมีความเป็นโบราณสถานมากกว่าสถานที่สักการะร่วมสมัย ผู้ที่ชอบถ่ายภาพสถาปัตยกรรมจะได้มุมภาพที่สวยจากแนวอิฐเก่า เงาของต้นไม้ และรายละเอียดของปูนปั้น ส่วนผู้ที่ชอบอ่านประวัติศาสตร์จะรู้สึกเพลิดเพลินกับการเดินชมพื้นที่จริงที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของเมืองโบราณริมแม่น้ำโขงอันรุ่งเรือง
 
อีกจุดที่ทำให้วัดป่าสักน่าแวะมากคือทำเลที่ใกล้กับแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของเชียงแสนหลายแห่ง ไม่ว่าจะเป็นวัดพระธาตุจอมกิตติ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน วัดเจดีย์หลวง วัดพระเจ้าล้านทอง และวัดพระยืน นักท่องเที่ยวสามารถจัดเส้นทางแบบครึ่งวันหรือเต็มวันได้ง่าย โดยเริ่มจากโบราณสถานในเขตเมืองเก่าแล้วค่อยต่อไปยังจุดชมวิวหรือพื้นที่ริมแม่น้ำโขง จึงเหมาะทั้งกับคนที่มาเที่ยวเชียงรายแบบขับรถเอง และคนที่ตั้งใจตามรอยอารยธรรมเชียงแสนโดยเฉพาะ
 
ในเชิงศิลปะ วัดป่าสักมีชื่อเสียงอย่างมากเรื่องลวดลายปูนปั้นที่ยังเห็นความคมชัดและความซับซ้อนของงานช่างได้ดี รายละเอียดบางส่วนแสดงถึงระดับฝีมือของช่างที่สูงมากจนได้รับการกล่าวถึงซ้ำอยู่เสมอในงานนำชมและฐานข้อมูลทางโบราณคดี ความงามของวัดแห่งนี้จึงไม่ใช่ความอลังการแบบใหม่ แต่เป็นความงามแบบเงียบลึกที่ยิ่งมองใกล้ยิ่งเห็นความประณีต หากใครชอบวัดเก่า เจดีย์โบราณ และสถาปัตยกรรมที่เล่าเรื่องด้วยผิววัสดุ วัดป่าสักจะเป็นสถานที่ที่น่าจดจำมาก
 
สำหรับคนที่สนใจ “ที่เที่ยวเชียงรายแนวประวัติศาสตร์” หรือกำลังหาข้อมูลว่าเชียงแสนมีอะไรน่าเที่ยว วัดป่าสักถือเป็นคำตอบที่ครบทั้งด้านประวัติศาสตร์ ศิลปะ และการเดินทางจริง เพราะอยู่ไม่ไกลจากตัวอำเภอ เข้าถึงง่าย ใช้เวลาเที่ยวไม่มาก แต่ให้คุณค่าทางการเรียนรู้สูงมาก โดยเฉพาะเมื่อจับคู่กับการเที่ยวพิพิธภัณฑ์หรือวัดโบราณอื่น ๆ ในพื้นที่ จะยิ่งช่วยให้เห็นภาพพัฒนาการของเชียงแสนได้ชัดขึ้น
 
นักท่องเที่ยวที่มาเยือนควรเผื่อเวลาเดินชมอย่างน้อย 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง หากเป็นคนที่ชอบถ่ายภาพหรืออ่านรายละเอียดตามป้ายและข้อมูลโบราณสถาน อาจใช้เวลาได้นานกว่านั้น ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวคือช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ เพราะแสงจะช่วยขับให้รายละเอียดของลายปูนปั้นและผิวอิฐชัดขึ้น อีกทั้งยังเดินสบายกว่าช่วงแดดจัดตอนกลางวัน การมาในช่วงที่อากาศไม่ร้อนเกินไปยังทำให้การชมพื้นที่เมืองเก่าเชียงแสนต่อเนื่องกันหลายจุดเป็นไปได้สะดวกขึ้นด้วย
 
แม้วัดป่าสักจะเป็นวัดร้าง แต่การเข้าชมก็ควรทำด้วยความเคารพต่อพื้นที่ประวัติศาสตร์ ไม่ปีนป่ายองค์เจดีย์หรือฐานโบราณสถาน และหลีกเลี่ยงการสัมผัสลวดลายปูนปั้นโดยไม่จำเป็น เพราะความงามที่หลงเหลือมาถึงปัจจุบันนั้นเป็นมรดกที่ผ่านกาลเวลามายาวนาน การเที่ยวอย่างระมัดระวังจึงเป็นส่วนหนึ่งของการช่วยอนุรักษ์สถานที่ให้คนรุ่นต่อไปได้เห็นเช่นกัน
 
การเดินทาง ไปวัดป่าสักทำได้สะดวกมากจากตัวอำเภอเชียงแสน เพราะอยู่ห่างออกไปทางทิศตะวันตกเพียงประมาณ 1 กิโลเมตร ในเขตตำบลเวียง นักท่องเที่ยวที่ใช้รถยนต์ส่วนตัวสามารถขับตามเส้นทางในเขตเมืองเก่าเชียงแสนได้โดยง่าย และสามารถวางแผนเที่ยวต่อเนื่องกับวัดพระธาตุจอมกิตติ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน และวัดโบราณอื่นได้ในวันเดียว หากไม่มีรถส่วนตัว สามารถใช้บริการรถท้องถิ่นหรือเช่ารถจากจุดพักในเชียงแสนได้เช่นกัน ด้วยระยะทางที่ไม่ไกล วัดป่าสักจึงเป็นหนึ่งในสถานที่ที่เหมาะกับการแวะเที่ยวระหว่างสำรวจเมืองเชียงแสนมากที่สุดแห่งหนึ่ง
 
ในภาพรวม วัดป่าสักคือสถานที่ที่รวมศรัทธา ประวัติศาสตร์ และศิลปกรรมล้านนาไว้ในจุดเดียวอย่างสมบูรณ์ คนที่ชอบวัดสวยอาจประทับใจกับรายละเอียดของปูนปั้น คนที่ชอบเรื่องเล่าในอดีตจะสนใจบทบาทของพระเจ้าแสนภูและพระพุทธโฆษาจารย์ ส่วนคนที่ชอบเที่ยวเมืองเก่าจะมองเห็นว่าวัดแห่งนี้เป็นชิ้นส่วนสำคัญของผังเมืองเชียงแสนโบราณอย่างไร หากกำลังมองหาสถานที่ท่องเที่ยวเชียงรายที่มีทั้งความรู้สึกสงบและคุณค่าทางวัฒนธรรมสูง วัดป่าสักเป็นหนึ่งในจุดหมายที่ควรอยู่ในแผนการเดินทางอย่างชัดเจน
 
ชื่อสถานที่วัดป่าสัก
ที่ตั้งตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย
ที่อยู่เขตเมืองเก่าเชียงแสน ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย 57150
พิกัด20.274108, 100.076804
ไฮไลต์เจดีย์ประธานทรงมณฑปยอดระฆัง, ลวดลายปูนปั้นงดงามมาก, โบราณสถานสำคัญของเมืองเชียงแสน, ที่เที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ใกล้ตัวอำเภอเชียงแสน
ประวัติ / สมัย / ยุคสมัยล้านนา ราวพุทธศตวรรษที่ 20 สร้างในสมัยพระเจ้าแสนภู เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ
ที่มาของชื่อพระเจ้าแสนภูโปรดให้ปลูกต้นสักล้อมรอบพระอารามจำนวน 300 ต้น จึงได้ชื่อว่า “วัดป่าสัก”
ลักษณะเด่นเป็นวัดร้างและกลุ่มโบราณสถานที่ได้รับการขุดแต่งและบูรณะ มีเจดีย์ทรงปราสาทแบบล้านนาเป็นองค์ประธาน และมีลายปูนปั้นประดับทั้งองค์
การเดินทางอยู่ห่างจากตัวอำเภอเชียงแสนไปทางทิศตะวันตกประมาณ 1 กม. ขับรถเข้าถึงได้ง่ายในเขตเมืองเก่าเชียงแสน และเหมาะกับการเที่ยวต่อเนื่องหลายจุดในวันเดียว
สถานะปัจจุบันเป็นวัดร้างและแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เปิดให้เข้าชมและสักการะได้ทุกวัน
วันเปิดทำการทุกวัน
เวลาเปิดทำการ08.00 – 17.00 น.
ค่าเข้าไม่เสียค่าเข้าชม
เบอร์ติดต่อหลัก061-808-8140, 053-650803
เว็บไซต์ / เพจทางการAmazing Thailand
สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง1) วัดพระธาตุจอมกิตติ ประมาณ 1 กม.
2) พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน ประมาณ 2 กม.
3) วัดพระเจ้าล้านทอง ประมาณ 2 กม.
4) วัดเจดีย์หลวง เชียงแสน ประมาณ 2 กม.
5) วัดพระยืน ประมาณ 1 กม.
ร้านอาหารใกล้เคียง1) 3 หญิง เชียงแสน ประมาณ 1 กม. โทร 053-777-040
2) Dé Balcony Chiang Saen Cafe & Restaurent ประมาณ 2 กม. โทร 053-777-300, 084-615-0241
3) ครัวฟ้าใหม่ริมโขง เชียงแสน ประมาณ 3 กม. โทร 088-252-3158
4) ร้านอาหารริมโขง เชียงแสน ประมาณ 4 กม. โทร 053-160-845, 081-993-1061
5) COME MOON : คำมูล2 ประมาณ 4 กม. โทร 093-430-2300
ที่พักใกล้เคียง1) A Hotel Cozy ประมาณ 1 กม. โทร 053-651115, 082-790-1741
2) Pak Ping Rim Khong ประมาณ 2 กม. โทร 053-650151, 081-993-3763
3) Siam Triangle Hotel Chiang Saen ประมาณ 2 กม. โทร 053-651115-17, 094-641-4447
4) One Budget Hotel Chiangsaen ประมาณ 3 กม. โทร 080-075-4988, 080-085-3988
5) Athita Hotel Chiang Saen ประมาณ 3 กม. โทร 063-426-9464, 053-602-731
 
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: วัดป่าสักอยู่ที่ไหน?
ตอบ: วัดป่าสักตั้งอยู่ในตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย อยู่ห่างจากตัวอำเภอเชียงแสนไปทางทิศตะวันตกประมาณ 1 กม.
 
ถาม: วัดป่าสักเปิดให้เข้าชมทุกวันหรือไม่?
ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.
 
ถาม: วัดป่าสักมีค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชม
 
ถาม: จุดเด่นที่สุดของวัดป่าสักคืออะไร?
ตอบ: จุดเด่นที่สุดคือเจดีย์ประธานทรงมณฑปยอดระฆังที่มีลวดลายปูนปั้นละเอียดงดงามมาก และได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในเจดีย์ศิลปะล้านนาที่สวยที่สุดของเชียงแสน
 
ถาม: วัดป่าสักเป็นวัดที่ยังมีพระจำพรรษาหรือไม่?
ตอบ: ปัจจุบันเป็นวัดร้างและโบราณสถานที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้สำหรับการศึกษาและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
 
ถาม: ใช้เวลาเที่ยววัดป่าสักนานแค่ไหน?
ตอบ: โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง และสามารถเที่ยวต่อเนื่องกับโบราณสถานอื่นในเชียงแสนได้สะดวก
 
ถาม: เหมาะกับนักท่องเที่ยวแบบไหน?
ตอบ: เหมาะมากกับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ ศิลปกรรมล้านนา วัดร้าง เมืองเก่าเชียงแสน และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเชียงราย

โทร : 053650803

สถานที่ศักดิ์สิทธิ์หมวดหมู่: ●สถานที่ศักดิ์สิทธิ์

วัดกลุ่ม: ●วัดประเพณีไทยวัฒนธรรมไทยประเพณีภาคเหนือ

ปรับปรุงล่าสุด : 1 วันที่แล้ว

ศิลปะ วัฒนธรรม และแหล่งมรดก ศิลปะ วัฒนธรรม และแหล่งมรดก

สถานที่ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ และอนุสาวรีย์ สถานที่ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ และอนุสาวรีย์(3)

แลนด์มาร์ก และอนุสรณ์สถาน แลนด์มาร์ก และอนุสรณ์สถาน(7)

ศูนย์ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี ศูนย์ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี(6)

พิพิธภัณฑ์ พิพิธภัณฑ์(8)

บ้านโบราณ และเมืองโบราณ บ้านโบราณ และเมืองโบราณ(1)

สถานที่ท่องเที่ยวเชิงวิชาการ สถานที่ท่องเที่ยวเชิงวิชาการ

พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษา พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษา(1)

ห้องสมุด ห้องสมุด(1)

ไร่ สวนเพื่อการศึกษา ไร่ สวนเพื่อการศึกษา(3)

มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัย

สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ สถานที่ศักดิ์สิทธิ์

วัด วัด(38)

สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ(5)

โครงการในพระราชดำริ โครงการในพระราชดำริ

โครงการหลวง โครงการหลวง(9)

วิถีชีวิต วิถีชีวิต

หมู่บ้าน ชุมชน หมู่บ้าน ชุมชน(16)

ตลาดท้องถิ่น ตลาดท้องถิ่น(5)

ธรรมชาติ และสัตว์ป่า ธรรมชาติ และสัตว์ป่า

อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และเขตอนุรักษ์ทางทะเล อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และเขตอนุรักษ์ทางทะเล(18)

ดอย และภูเขา ดอย และภูเขา(20)

เขื่อน พื้นที่อนุรักษ์ ทะเลสาบ เขื่อน พื้นที่อนุรักษ์ ทะเลสาบ(8)

น้ำตก น้ำตก(16)

น้ำพุร้อน น้ำพุร้อน(6)

ถ้ำ ถ้ำ(8)

แม่น้ำลำคลอง แม่น้ำลำคลอง(10)

ทะเล และหาด ทะเล และหาด(1)

แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่นๆ แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่นๆ(3)

บันเทิง และท่องเที่ยวเชิงเกษตร บันเทิง และท่องเที่ยวเชิงเกษตร

แคมป์สัตว์ และการแสดงสัตว์ แคมป์สัตว์ และการแสดงสัตว์(1)

ฟาร์ม, ไร่, สวน, สวนสาธารณะ และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ฟาร์ม, ไร่, สวน, สวนสาธารณะ และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ(9)

ช้อปปิ้ง ช้อปปิ้ง

ช้อปปิ้ง และตลาดกลางคืน ช้อปปิ้ง และตลาดกลางคืน(2)

หมายเลขโทรศัพท์สำคัญในการท่องเที่ยว หมายเลขโทรศัพท์สำคัญในการท่องเที่ยว

หมายเลขโทรศัพท์สำคัญในการท่องเที่ยว หมายเลขโทรศัพท์สำคัญในการท่องเที่ยว(1)

บทความท่องเที่ยว, สูตรอาหาร บทความท่องเที่ยว, สูตรอาหาร

รีวิวท่องเที่ยว, รีวิวอาหาร รีวิวท่องเที่ยว, รีวิวอาหาร(1)

เมนูอาหารเหนือ, สูตรอาหารเหนือ เมนูอาหารเหนือ, สูตรอาหารเหนือ(1)