วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก)

Rating: 2.4/5 (14 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06:00 – 20:00 (อาจขยายเวลาในวันเทศกาล/วันพิธี ควรตรวจสอบก่อนเดินทาง)

 

วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก สีลม) คือเทวสถานศาสนาฮินดูที่ตั้งอยู่หัวมุมถนนสีลมตัดถนนปั้น ในย่านบางรัก ใจกลางกรุงเทพมหานคร ความพิเศษของที่นี่ไม่ใช่แค่เป็น “แลนด์มาร์กสายศรัทธา” แต่คือการได้เห็นศิลปะเทวาลัยอินเดียใต้ที่มีชีวิตอยู่ท่ามกลางเมืองสมัยใหม่ งานปูนปั้นสีสันแน่นละเอียดบนซุ้มและองค์ประกอบต่าง ๆ ทำให้หลายคนแวะมาได้ทั้งในฐานะผู้มาสักการะ และในฐานะคนรักสถาปัตยกรรมที่อยากเห็น “ภาษาศิลป์จากอีกวัฒนธรรม” ที่ฝังตัวอยู่ในโครงสร้างเมืองกรุงเทพอย่างเป็นธรรมชาติ

 

ในเชิงประวัติ วัดแห่งนี้เกิดขึ้นจากกลุ่มผู้ศรัทธาชาวอินเดียใต้ โดยเฉพาะชุมชนทมิฬที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในย่านบางรักและสีลมในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 เรื่องเล่าการก่อกำเนิดมักเริ่มจากการตั้งศาลไม้เพื่อบูชาพระแม่ ก่อนจะพัฒนาเป็นเทวสถานถาวรเมื่อมีการจัดหาที่ดินที่เหมาะสม และย้ายเทวรูปเข้าประดิษฐานอย่างเป็นระบบ รายชื่อผู้เกี่ยวข้องกับการตั้งวัดที่มักปรากฏในเอกสาร ได้แก่ นายไวตรีประเดียอะจิ นายนารายเจติ และนายโกบาระตี ซึ่งสะท้อนว่าที่นี่ไม่ใช่งานของบุคคลเดียว หากเป็น “พลังรวม” ของชุมชนผู้อพยพที่ต้องการศูนย์กลางทางศาสนาและพื้นที่ยึดโยงอัตลักษณ์ของตนในสังคมใหม่

 

สิ่งที่ทำให้ชื่อ “วัดพระศรีมหาอุมาเทวี” เป็นที่คุ้นหูคนไทย คือความศรัทธาต่อ “พระแม่” ในสายศักติที่ยกเทพสตรีเป็นหลัก ผู้คนจำนวนมากนิยมมาสักการะขอพรด้านชีวิตส่วนตัว โดยเฉพาะเรื่องความรัก ความเมตตา และความราบรื่นของความสัมพันธ์ ขณะเดียวกัน ในคติอินเดียใต้ยังให้ความสำคัญกับพระพิฆเนศในฐานะเทพแห่งการเริ่มต้นและความสำเร็จ จึงมักเห็นผู้มาสักการะเริ่มด้วยการขอพรอย่างมีลำดับ เพื่อความเป็นสิริมงคลตามธรรมเนียมพิธี

 

ด้านสถาปัตยกรรมและศิลปกรรม เทวสถานแห่งนี้มีบุคลิกแบบอินเดียใต้ชัดเจนในรายละเอียดของงานประดับ โดยเฉพาะการจัดวางรูปเทพและลวดลายที่แน่นเต็มพื้นที่ ซึ่งเป็นเสน่ห์ของสกุลงานช่างเทวาลัยฝั่งทมิฬ เมื่อเดินเข้าไปภายในจะพบอาคารโบสถ์หลักอยู่กึ่งกลางและหันหน้าไปทางถนนปั้น บริเวณด้านในสุดของโบสถ์แบ่งเป็น 3 ซุ้ม ซุ้มกลางเป็นที่ประดิษฐานองค์ประธาน ขณะที่ซุ้มซ้ายและขวาเป็นพื้นที่ของเทวรูปสำคัญอื่นตามคติ โดยพื้นที่ชั้นในของซุ้มพิธีมักสงวนไว้สำหรับพราหมณ์ผู้ประกอบพิธีเป็นหลัก ซึ่งช่วยรักษาความศักดิ์สิทธิ์และระเบียบพิธีกรรมให้คงเดิมตามธรรมเนียม

 

อีกภาพจำที่หลายคนจำได้ทันทีคือเสาสีทองที่ตั้งเด่นบนลานด้านหน้า และเทวาลัยย่อยหลายจุดที่ทำให้พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ถูกแบ่งชั้นความหมายอย่างละเอียด ไม่ว่าจะเป็นจุดบูชาศิวลึงค์ เทวาลัยพระพรหม หรือพื้นที่บูชาเทวรูปประจำวันต่าง ๆ การเดินชมจึงไม่ใช่แค่เดินดูความสวยงาม แต่เป็นการอ่าน “แผนผังความเชื่อ” ผ่านพื้นที่จริง ยิ่งในช่วงมีพิธี จะยิ่งเห็นว่าพื้นที่ทุกส่วนถูกออกแบบให้รองรับทั้งการสักการะรายบุคคลและพิธีกรรมของชุมชนได้พร้อมกัน

 

ถ้าพูดถึงช่วงเวลาที่ทำให้วัดแขกสีลมถูกกล่าวถึงมากที่สุด หนึ่งในนั้นคือเทศกาล “นวราตรี” ซึ่งเป็นช่วงบูชาพระแม่ตามคติศักติ และมีวันสำคัญที่ผู้คนรอคอยคือวันแห่ใหญ่ในช่วงค่ำ บรรยากาศจะคึกคักเป็นพิเศษเพราะพื้นที่โดยรอบกลายเป็นภาพเมืองที่เต็มไปด้วยผู้ศรัทธา ดอกไม้ ของถวาย และจังหวะพิธี ทั้งหมดนี้คือเหตุผลว่าทำไมหลายคนตั้งใจมาสักครั้ง แม้ไม่ได้มาเพื่อขอพรเป็นหลักก็ยังได้เห็นมิติทางวัฒนธรรมที่หาได้ยากในกรุงเทพ

 

การเดินทาง ไป วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก สีลม) สะดวกมากสำหรับคนใช้ขนส่งสาธารณะ โดยสามารถใช้ BTS ลงสถานีศาลาแดง แล้วเดินตามแนวถนนสีลมมุ่งหน้าไปทางแยกถนนปั้น หรือใช้ MRT ลงสถานีสีลมแล้วเดินต่อในระยะใกล้เคียง ย่านนี้มีทั้งรถเมล์ แท็กซี่ และทางเดินเท้าที่ค่อนข้างต่อเนื่อง ทำให้การวางแผนทริปทำได้ง่าย หากอยากได้บรรยากาศไม่แน่นจนเกินไป มักแนะนำช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ และหลีกเลี่ยงช่วงที่ตรงกับวันพิธีใหญ่ซึ่งคนจะหนาแน่นเป็นพิเศษ

 

 

ตอบ: อยู่หัวมุมถนนสีลมตัดถนนปั้น เขตบางรัก กรุงเทพฯ เป็นจุดที่เดินทางสะดวกมากด้วย BTS/MRT และการเดินเท้าในย่านสีลม

 

ตอบ: มีข้อมูลอธิบายว่าเริ่มสร้างในช่วงปลายรัชกาลที่ 5 โดยชุมชนชาวอินเดียใต้ (ทมิฬ) ที่ตั้งถิ่นฐานในย่านบางรัก–สีลม ก่อนพัฒนาเป็นเทวสถานถาวรของชุมชน

 

ตอบ: วัดนี้เป็นเทวสถานในคติศักติที่นับถือเทพสตรีเป็นหลัก โดยศรัทธาต่อ “พระแม่” อย่างเด่นชัด และมีเทวรูปสำคัญอื่น ๆ ตามคติอินเดียใต้ เช่น พระพิฆเนศ ซึ่งนิยมบูชาก่อนเทพองค์อื่นเพื่อความเป็นสิริมงคล

 

ตอบ: โดยมากอยู่ช่วงประมาณปลายกันยายนถึงตุลาคมของทุกปี และจะมีวันพิธีสำคัญรวมถึงวันแห่ในช่วงค่ำ ซึ่งวันจริงเปลี่ยนไปตามปฏิทินพิธีของแต่ละปี

 

ตอบ: แต่งกายสุภาพคลุมไหล่และเข่า พูดคุยเบา ๆ เคารพพื้นที่พิธี และทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่/พราหมณ์ โดยเฉพาะช่วงที่มีพิธีซึ่งคนค่อนข้างหนาแน่น