วัดบวรนิเวศวิหารราชวรวิหาร

Rating: 2.7/5 (13 votes)

วันเปิดทำการ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: โดยทั่วไปประมาณ 08:00 – 17:00 (เวลาอาจเปลี่ยนตามพื้นที่ประกอบพิธี/กิจของสงฆ์)

 

วัดบวรนิเวศวิหารราชวรวิหาร เป็นวัดสำคัญย่านถนนพระสุเมรุในเขตพระนคร ที่ให้บรรยากาศ “สงบแบบมีวินัย” สมกับการเป็นวัดหลวงใจกลางเมืองเก่า พอเดินพ้นแนวถนนและประตูวัดเข้ามา ความคึกคักของบางลำพูจะค่อย ๆ ลดระดับลง เหลือเพียงจังหวะก้าว เสียงระฆังเบา ๆ และความเรียบร้อยของพื้นที่ที่ทำให้คนมาเยือนเผลอปรับกายปรับใจให้สำรวมขึ้นโดยไม่ต้องมีใครเตือน

 

ในทางประวัติศาสตร์ วัดนี้เดิมมีชื่อว่า “วัดใหม่” และสถาปนาขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) โดยสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ (วังหน้า) เป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการสถาปนาและทำนุบำรุง วัดจึงมีสถานะเป็นพระอารามหลวงชั้นเอกชนิดราชวรวิหาร และกลายเป็นหนึ่งใน “หมุดหมาย” ของพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์ที่เชื่อมความศรัทธาเข้ากับโครงสร้างเมืองยุคต้นได้อย่างชัดเจน

 

เสน่ห์ของวัดบวรนิเวศฯ ไม่ได้อยู่ที่ความใหญ่โตอย่างเดียว แต่อยู่ที่ความ “ครบเครื่องแบบวัดหลวง” ที่ตั้งใจวางผังให้เกิดระเบียบ เขตพุทธาวาสและเขตสังฆาวาสแยกบทบาทกันชัด ทำให้ผู้มาไหว้พระเดินชมได้อย่างเป็นลำดับ โดยเฉพาะถ้าคุณชอบอ่านงานสถาปัตยกรรม วัดนี้เหมาะมากกับการเดินช้า ๆ แล้วมองรายละเอียดมากกว่าถ่ายรูปให้ครบ เพราะงานจริงของวัดหลวงมักซ่อนอยู่ในสัดส่วนอาคาร จังหวะหลังคา และองค์ประกอบที่ “ไม่จำเป็นต้องอธิบาย แต่สัมผัสได้”

 

หนึ่งในสิ่งสำคัญที่ผู้ศรัทธานิยมเข้าสักการะคือ “พระพุทธชินสีห์” พระพุทธรูปสำคัญสายพิษณุโลกที่มีประวัติการอัญเชิญมายังกรุงเทพฯ ในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ และถูกประดิษฐานที่วัดบวรนิเวศฯ ความงามของพระพุทธชินสีห์ให้ความรู้สึกสงบ หนักแน่น และมีระเบียบแบบแผนในเชิงศิลปกรรม ซึ่งเข้ากับบุคลิกของวัดนี้อย่างประหลาด คือดูนิ่ง แต่ยิ่งมองยิ่งเห็นรายละเอียด

 

ถ้าคุณสนใจ “พระศาสดา” (พระศรีศาสดา) ก็ถือเป็นอีกจุดที่ไม่ควรพลาด เพราะเป็นพระพุทธรูปสำคัญที่เกี่ยวโยงกับสายพิษณุโลกเช่นกัน และมีข้อสันนิษฐานด้านยุคสมัยที่พาเราไล่ย้อนกลับไปไกลกว่ารัตนโกสินทร์ ความน่าสนใจของการชมพระพุทธรูปในวัดนี้จึงไม่ใช่แค่การไหว้ขอพร แต่เป็นการยืนอยู่ต่อหน้าหลักฐานทางศิลปกรรมที่เดินทางข้ามเวลาและข้ามภูมิภาคมารวมอยู่ในวัดเดียว

 

อีกชั้นที่ทำให้วัดบวรนิเวศฯ ต่างจากการ “ไหว้พระในเมืองเก่า” แบบทั่วไป คือมิติศิลปกรรมยุครัชกาลที่ 4 โดยเฉพาะชื่อของ “ขรัวอินโข่ง” ที่ผู้สนใจประวัติศาสตร์ศิลป์ไทยมักพูดถึงในฐานะจิตรกรเอกผู้บุกเบิกเทคนิคแบบตะวันตกในการเขียนภาพฝาผนัง (การสร้างมิติใกล้–ไกล แสงเงา และปริมาตร) งานลักษณะนี้ทำให้การชมจิตรกรรมในวัดไม่ใช่แค่ดู “เรื่องเล่าในภาพ” แต่เป็นการดู “วิวัฒนาการของวิธีมองโลก” ของสังคมไทยในช่วงเปลี่ยนผ่านอีกด้วย

 

ถ้าจะให้แนะนำวิธีชมวัดนี้แบบได้อารมณ์ที่สุด ให้ลองแบ่งเวลาเป็น 2 จังหวะ จังหวะแรก “ไหว้แบบตั้งใจ” เลือก 1–2 จุดสำคัญแล้วอยู่กับความสงบจริง ๆ ไม่รีบ จังหวะที่สอง “ชมแบบนักอ่าน” คือเดินดูองค์ประกอบอาคารและศิลปกรรมให้ละเอียด คุณจะเริ่มเห็นว่าวัดหลวงในเมืองเก่าไม่ได้แข่งกันที่ความหวือหวา แต่แข่งกันที่ความประณีตและความหมายที่วางอยู่ในระเบียบของพื้นที่

 

การเดินทาง การมาเยือนสะดวกทั้งรถสาธารณะและการเดินเชื่อมจากย่านบางลำพู–ถนนข้าวสาร หากใช้รถเมล์ บริเวณวัดมีป้าย/ท่ารถที่มีหลายสายวิ่งผ่าน (เช่น สาย 56 และ 68 รวมถึงสายอื่นที่ผ่านโซนบางลำพู) ทำให้ต่อรถได้ไม่ยาก ส่วนการขับรถส่วนตัวควรเผื่อเวลาและวางแผนที่จอด เพราะพื้นที่เมืองเก่ามีข้อจำกัดเรื่องที่จอดและสภาพจราจร โดยเฉพาะช่วงเย็นถึงค่ำและวันหยุด

 

มารยาทในการเข้าวัดในเขตเมืองเก่าควรตั้งใจเป็นพิเศษ แต่งกายสุภาพ พูดคุยด้วยเสียงเบา ไม่ยืนบังทางสักการะ และถ้าจะถ่ายภาพให้สังเกตป้ายหรือหลีกเลี่ยงช่วงประกอบพิธี เพราะความสงบของวัดเป็น “ทรัพยากร” ที่ทุกคนช่วยกันรักษา ยิ่งคุณเดินเบาลง วัดนี้ยิ่งส่งความงามกลับมาให้ชัดขึ้น

 

 

ตอบ: อยู่ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร ใกล้ย่านบางลำพูและถนนข้าวสาร เดินเชื่อมแหล่งท่องเที่ยวเมืองเก่าได้สะดวก

 

ตอบ: สถาปนาขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 โดยสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ (วังหน้า) เป็นผู้สถาปนา/ทำนุบำรุงสำคัญ

 

ตอบ: จุดเด่นที่คนมักตั้งใจชมคือพระพุทธชินสีห์ พระศาสดา (พระศรีศาสดา) และงานจิตรกรรมฝาผนังสายขรัวอินโข่ง รวมถึงบรรยากาศวัดหลวงในเมืองเก่าที่วางผังเป็นระเบียบ

 

ตอบ: โดยทั่วไปเยี่ยมชมได้ประมาณ 08:00 – 17:00 ช่วงเช้าคนจะไม่แน่นและอากาศสบายกว่า ส่วนบ่ายแก่แสงนุ่มเหมาะกับการเดินชมรายละเอียดอาคาร

 

ตอบ: ได้ โดยโซนบางลำพูมีหลายสายผ่านและมีป้ายใกล้วัด (เช่น สาย 56 และ 68 รวมถึงสายอื่นในพื้นที่) เลือกลงบริเวณบางลำพูแล้วเดินต่อจะสะดวก

 

ตอบ: สามารถไปต่อถนนข้าวสาร อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ป้อมพระสุเมรุ สวนสันติชัยปราการ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ซึ่งอยู่ในระยะเดินทางใกล้ ๆ