วัดตรีทศเทพวรวิหาร

Rating: 2.6/5 (14 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 07:00 – 20:00 (เวลาอาจเปลี่ยนแปลง โปรดโทรสอบถาม)

 

วัดตรีทศเทพวรวิหาร เป็นวัดในกรุงเทพฯ ที่ถ้าเผลอเดินผ่านอาจคิดว่าเป็นวัดเมืองเก่าทั่วไป แต่ถ้าลอง “หยุดดู” จริง ๆ จะรู้เลยว่านี่คือวัดที่รวมทั้งชั้นเวลาของกรุงเทพไว้แบบแน่นมาก ตั้งแต่เรื่องการสร้างวัดนอกกำแพงเมืองฝั่งเหนือคลองบางลำภู ไปจนถึงงานศิลปกรรมที่คนสายดูงานช่างยืนดูได้นานแบบไม่รู้ตัว จุดดีคือบรรยากาศวัดค่อนข้างสงบเมื่อเทียบกับแลนด์มาร์กใหญ่ ๆ แถบเมืองเก่า ทำให้เหมาะกับคนที่อยากเที่ยวกรุงเทพแบบเดินช้า ๆ เก็บรายละเอียด และได้ทั้งความรู้กับความรู้สึกกลับไปพร้อมกัน

 

ทำเลของวัดอยู่แถวถนนประชาธิปไตย แขวงบ้านพานถม เขตพระนคร ซึ่งในเชิง “ภูมิศาสตร์ของเมือง” ถือว่าอยู่ในโซนที่เดินเชื่อมสถานที่สำคัญได้ง่ายมาก เพราะใกล้ทั้งแนวบางลำพู ถนนพระอาทิตย์ โซนเทเวศร์ ไปจนถึงผ่านฟ้าและราชดำเนิน ถ้าวางทริปดี ๆ คุณสามารถทำให้วัดตรีทศเทพเป็นจุดเริ่มต้น หรือเป็นจุดพักใจกลางทริปได้เลย แบบไหว้พระเสร็จแล้วค่อยต่อไปหาของกินหรือเดินชมเมืองเก่าต่อในระยะที่เดินถึงจริง ไม่ต้องอาศัยรถตลอดเวลา

 

เรื่องราวการสร้างวัดตรีทศเทพวรวิหารเริ่มในสมัยรัชกาลที่ 4 โดยมีการสันนิษฐานว่าวัดถูกริเริ่มสร้างก่อน พ.ศ. 2405 ซึ่งเป็นปีเดียวกับผู้ริเริ่มสิ้นพระชนม์ พระองค์นั้นคือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิศณุนารถนิภาธร หลังจากนั้นพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสานต่อเจตนารมณ์ของพระโอรส โดยโปรดให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส ซึ่งเป็นพระโอรสอีกพระองค์และเป็นพระเชษฐาของกรมหมื่นวิศณุนารถฯ เข้ามาดำเนินการต่อ แต่การดำเนินงานทำได้เพียงกำหนดเขตวัด วางรากฐานอุโบสถ และสร้างพระเจดีย์บางส่วนเท่านั้น ก่อนที่พระองค์จะสิ้นพระชนม์ลงอีกพระองค์หนึ่ง

 

เมื่อเจตนารมณ์การสร้างวัดเดินต่อแบบสะดุดถึงสองครั้ง รัชกาลที่ 4 จึงทรงสืบสานงานให้สำเร็จโดยโปรดเกล้าฯ ให้พระยาราชสงครามหรือพระยาเวียงในเป็นผู้ดำเนินการต่อจนแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2410 และทรงพระราชทานนามว่า “วัดตรีทศเทพวรวิหาร” ซึ่งความหมายของชื่อมีนัยชวนจำ คือหมายถึงสมมติเทพ 3 องค์ได้สร้างร่วมกัน โดยโยงกับคติที่ยกพระมหากษัตริย์เป็นสมมติเทพ นั่นทำให้ชื่อวัดไม่ใช่แค่ชื่อไพเราะ แต่เป็น “รหัสประวัติศาสตร์” ที่บอกเรากลาย ๆ ว่าวัดนี้เกิดจากการสืบต่อเจตนารมณ์ร่วมกันของเจ้านายหลายพระองค์ และลงท้ายด้วยพระราชศรัทธาที่ทำให้ทุกอย่างเสร็จสมบูรณ์

 

เสน่ห์ของวัดตรีทศเทพอยู่ที่ความวิจิตรของศิลปกรรมที่สัมผัสได้จริงเมื่อเดินชม ไม่ใช่ความอลังการแบบเห็นปุ๊บว้าวปั๊บ แต่เป็นความละเอียดที่ค่อย ๆ โผล่มาทีละชั้น ยิ่งถ้าคุณเป็นคนชอบดูวัดแบบ “อ่านรายละเอียด” จะสนุกมาก เพราะทุกมุมให้เหตุผลในการหยุดดู ไม่ว่าจะเป็นองค์ประกอบอาคารหลัก งานประดับ หรือบรรยากาศโดยรวมที่ทำให้วัดมีความเป็นระเบียบแบบวัดเมืองหลวง ซึ่งเข้ากับยุคสมัยและบริบทของพื้นที่ได้พอดี

 

ไฮไลต์ที่ทำให้วัดตรีทศเทพถูกพูดถึงในวงกว้างแบบจริงจังคืองานจิตรกรรมฝาผนังที่เกี่ยวข้องกับอาจารย์จักรพันธ์ โปษยกฤต ศิลปินแห่งชาติ ซึ่งมีการกล่าวถึงกันว่าเป็นงานที่โดดเด่นระดับ “แห่งเดียวในเมืองไทย” ในแง่ความตั้งใจและความต่อเนื่องในการทำงานยาวนาน เวลามาชมจริง แนะนำให้เผื่อเวลาไว้พอสมควร เพราะนี่ไม่ใช่งานที่ดูแค่ “สวย” แล้วจบ แต่เป็นงานที่ยิ่งดูยิ่งเห็นรายละเอียด และยิ่งเห็นรายละเอียดก็ยิ่งอยากดูต่ออีกนิด ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ไม่ค่อยเจอบ่อยในทริปเที่ยววัดแบบเร่ง ๆ

 

อีกมิติหนึ่งของวัดตรีทศเทพที่สะท้อนบทบาทร่วมสมัยคือการเป็นวัดฌาปนสถานของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ทำให้พื้นที่ของวัดมีการใช้งานในพิธีกรรมสำคัญอยู่เสมอ และมีการปรับปรุงสถานที่บำเพ็ญกุศลให้เหมาะสมกับการประกอบพิธีในหลายวาระ ดังนั้นเวลามาเที่ยวจริง หากเห็นพื้นที่บางส่วนถูกจัดเพื่อรองรับงานหรือมีข้อกำหนดเฉพาะหน้า การเคารพป้าย 안내และรักษามารยาทจะทำให้การเยี่ยมชมราบรื่นและให้เกียรติสถานที่อย่างเหมาะสมที่สุด

 

ถ้าตั้งใจจะมาเที่ยวให้ได้บรรยากาศ แนะนำช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ เพราะแดดไม่แข็งเกินและเดินสบายกว่า โดยเฉพาะถ้าคุณตั้งใจจะเดินต่อไปยังบางลำพูหรือพระอาทิตย์ การแต่งกายสุภาพ ใช้เสียงเบา และระวังเรื่องการถ่ายภาพในโซนที่มีคนสักการะหรือมีพิธี จะช่วยให้การเที่ยววัดในเมืองเก่ามีความนุ่มนวลและไม่รบกวนผู้อื่น

 

การเดินทาง วัดตรีทศเทพวรวิหารอยู่ถนนประชาธิปไตย แขวงบ้านพานถม เขตพระนคร เหมาะกับการใช้รถสาธารณะแล้วเดินต่อ เพราะย่านนี้สามารถเชื่อมบางลำพู เทเวศร์ และผ่านฟ้าได้ง่าย หากมาด้วยรถเมล์ให้เลือกสายที่ผ่านโซนถนนประชาธิปไตย–บ้านพานถม–บางลำพู แล้วเดินเข้าวัดตามระยะจริงในวันนั้น ส่วนการมาด้วยรถส่วนตัวทำได้ แต่ควรเผื่อเวลาเรื่องที่จอดในย่านเมืองเก่า และใช้การเดินเป็นหลักจะคล่องตัวกว่า

 

 

ตอบ: อยู่โซนถนนประชาธิปไตย แขวงบ้านพานถม เขตพระนคร ใกล้ย่านบางลำพูและสามารถเชื่อมทริปไปเทเวศร์หรือผ่านฟ้าได้สะดวก

 

ตอบ: จุดเด่นคือศิลปกรรมที่วิจิตรและงานจิตรกรรมฝาผนังที่เป็นที่กล่าวถึงอย่างมาก เหมาะกับคนที่ชอบเดินดูรายละเอียดงานช่างแบบค่อยเป็นค่อยไป

 

ตอบ: มีนัยว่า “สมมติเทพสามองค์ร่วมสร้าง” โดยโยงกับคติที่ยกกษัตริย์เป็นสมมติเทพ ทำให้ชื่อวัดเป็นเหมือนรหัสเล่าเรื่องการสืบสานการสร้างวัด

 

ตอบ: ถ้าแวะไหว้พระและเดินชมแบบทั่วไป แนะนำเผื่ออย่างน้อย 30–60 นาที แต่ถ้าตั้งใจดูงานศิลปกรรมและรายละเอียดให้เต็ม แนะนำเผื่อเวลา 1–2 ชั่วโมงจะไม่เร่ง

 

ตอบ: แนะนำช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ เพราะเดินสบาย แสงสวย และบรรยากาศย่านเมืองเก่าจะนุ่มขึ้น เหมาะกับการเดินต่อไปบางลำพูหรือพระอาทิตย์

 

ตอบ: แนะนำวัดมกุฏกษัตริยาราม วัดโสมนัสวิหาร ตลาดเทเวศร์ สวนสันติชัยปราการ และถนนข้าวสาร ซึ่งอยู่ในโซนที่ทำเป็นทริปเดินต่อกันได้