วัดโมลีโลกยารามราชวรวิหาร

Rating: 3/5 (12 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 16.00 น.

 

วัดโมลีโลกยาราม คือวัดเก่าแก่ฝั่งธนบุรีที่เล่าเรื่อง “กรุงธนบุรี–รัตนโกสินทร์” ได้ในพื้นที่เดียว ทั้งมิติของศรัทธา ความสัมพันธ์กับราชสำนัก และบทบาทความเป็นวัดชุมชนที่ยังทำงานจริงในชีวิตประจำวันของผู้คน วัดนี้สันนิษฐานว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยอยุธยา แต่ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าใครเป็นผู้สร้างหรือสร้างเมื่อใด เดิมทีผู้คนเรียกกันว่า “วัดท้ายตลาด” เพราะอยู่ถัดจากตลาดเมืองธนบุรี และเมื่อถึงสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชที่ทรงตั้งกรุงธนบุรีเป็นราชธานี ได้มีการรวมอุปจารวัดแจ้ง (วัดอรุณราชวราราม) และวัดท้ายตลาดเข้าไปในเขตพระราชวัง ทำให้ช่วงหนึ่งของประวัติศาสตร์ วัดอยู่ในบริบท “วัดในเขตพระราชฐาน” และไม่มีพระสงฆ์จำพรรษาตลอดรัชกาล

 

เมื่อสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงย้ายราชธานีไปฝั่งพระนคร ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นิมนต์พระสงฆ์กลับมาจำพรรษาทั้งที่วัดแจ้งและวัดท้ายตลาด และแต่งตั้งพระมหาศรีจากวัดราชสิทธารามเป็นพระเทพโมลี ก่อนจะสถาปนาสมณศักดิ์สูงขึ้นและให้มาครองวัดท้ายตลาดในเวลาต่อมา วัดจึงกลับมามี “ชีวิตคณะสงฆ์” เต็มรูปแบบอีกครั้ง และค่อย ๆ สะสมความสำคัญจนกลายเป็นพระอารามหลวงที่มีบทบาทต่อเนื่องในประวัติศาสตร์ฝั่งธนบุรี

 

อีกช่วงที่ทำให้ภาพของวัดชัดขึ้นคือสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เมื่อครั้งยังเป็นสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร ได้โปรดเกล้าฯ ให้ปฏิสังขรณ์และสร้างพระอุโบสถ พร้อมพระราชทานนามใหม่ตามข้อมูลประวัติที่สืบเล่ากันมา ความสำคัญของวัดในยุคนั้นไม่ได้มีแค่การบูรณะอาคาร แต่ยังอยู่ที่บทบาท “วัดคือโรงเรียน” เพราะการศึกษาเบื้องต้นของเจ้านายและผู้คนในอดีตมักต้องอาศัยสำนักเรียนในวัด โดยเฉพาะสำนักของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ขุน) ซึ่งเป็นพระราชาคณะสำคัญและเป็นที่เคารพนับถือในหมู่เจ้านายอย่างมาก

 

ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว วัดได้รับการปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ทั้งพระอาราม และทรงพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดโมลีโลกสุธาราม” ก่อนจะเรียกกันแพร่หลายว่า “วัดโมลีโลกยาราม” ในยุคเดียวกันนี้ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ถึงแก่มรณภาพ และมีการหล่อรูปเหมือนประดิษฐานไว้ในหอภายในวัดเพื่อสักการะ โดยมีเรื่องเล่าความสืบเนื่องเกี่ยวกับการเสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานผ้าพระกฐินจนกลายเป็นธรรมเนียมสำคัญที่ผู้คนจดจำวัดนี้ในฐานะ “วัดที่ผูกกับพิธีหลวง” อย่างเป็นรูปธรรม

 

เมื่อมองในมุมงานช่างและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ วัดมีปูชนียวัตถุที่ควรกราบไหว้และควรอ่านรายละเอียดอย่างตั้งใจ ได้แก่พระประธานในพระอุโบสถซึ่งเป็นพระพุทธรูปหล่อปางมารวิชัย และรูปหล่อสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ขุน) ที่มีคำจารึกฐานรูปหล่ออันสะท้อน “น้ำเสียงของรัฐ” และความตั้งใจให้สานุศิษย์สักการบูชาสืบไป ส่วนถาวรวัตถุสำคัญที่ทำให้เดินชมแล้วได้ทั้งความสงบและความรู้ คือพระอุโบสถทรงไทยยุคต้นรัตนโกสินทร์ที่มีรายละเอียดหลังคา ช่อฟ้าใบระกา งานไม้ งานลายรดน้ำ และหน้าบันซึ่งตามข้อมูลประวัติสัมพันธ์กับการปฏิสังขรณ์ในรัชกาลที่ 4 วัดยังมีพระวิหารที่ผสมกลิ่นจีนในทรงอาคาร และมีเรื่องเล่า “พระวิหารฉางเกลือ” ที่ทำให้เราเห็นว่าศาสนสถานในบางยุคถูกใช้ด้วยเหตุผลเชิงบ้านเมืองอย่างไร ไม่ใช่มีแค่เหตุผลทางพิธีกรรมเท่านั้น

 

เสน่ห์ของวัดโมลีโลกยารามในวันนี้คือความเป็น “วัดที่ยังทำงาน” ทั้งการทำบุญ การศึกษาพระปริยัติธรรม และการเป็นจุดยึดโยงของชุมชนฝั่งธนบุรี ข้อมูลปัจจุบันระบุว่าวัดมีพระภิกษุสามเณรจำนวนมาก และมีโรงเรียนพระปริยัติธรรมเปิดสอนแผนกบาลีตั้งแต่ระดับต้นไปจนถึงเปรียญธรรม รวมถึงนักธรรมหลายชั้น ทำให้ภาพ “วัดเป็นโรงเรียน” ยังไม่หายไปไหน แต่กลายเป็นโครงสร้างจริงที่ประคองชุมชนและคณะสงฆ์ให้เดินไปด้วยกัน

 

การเดินทาง หากต้องการมาแบบคล่องตัว แนะนำเชื่อมจากโซนท่าเตียน–วัดอรุณ แล้วต่อทางฝั่งธนบุรีตามสภาพการจราจร หรือเลือกเดินทางด้วยเรือและต่อระยะสั้นด้วยแท็กซี่/รถรับจ้างให้เหมาะกับช่วงเวลา หากมาโดยรถยนต์หรือแท็กซี่ให้ปักหมุดชื่อวัดแล้วเลือกเส้นทางฝั่งธนบุรีที่เข้าใกล้พื้นที่พระราชวังเดิมได้สะดวก ส่วนผู้ใช้รถสาธารณะสามารถใช้รถเมล์ที่ผ่านย่านนี้และต่อระยะสั้นเพื่อเข้าวัดตามความเหมาะสมของจุดเริ่มต้น

 

 

ตอบ: ตามข้อมูลประวัติที่สืบเล่า วัดนี้เดิมเรียกว่า “วัดท้ายตลาด” เพราะอยู่ถัดจากตลาดเมืองธนบุรี ก่อนจะมีการพระราชทานนามและเรียกกันแพร่หลายว่า “วัดโมลีโลกยาราม” ในเวลาต่อมา

 

ตอบ: แนะนำกราบพระประธานในพระอุโบสถ และสักการะรูปหล่อสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ขุน) ซึ่งเป็นจุดศรัทธาที่มีความหมายเชิงประวัติศาสตร์ของวัด

 

ตอบ: มีข้อมูลว่าเมื่อกรุงธนบุรีเป็นราชธานี วัดท้ายตลาดถูกจัดให้อยู่ในบริบทเขตพระราชวังร่วมกับวัดแจ้ง ทำให้ช่วงหนึ่งไม่มีพระสงฆ์จำพรรษา และต่อมาจึงกลับมามีพระสงฆ์จำพรรษาอีกครั้งในสมัยรัตนโกสินทร์

 

ตอบ: มีข้อมูลว่ามีโรงเรียนพระปริยัติธรรม เปิดสอนทั้งสายบาลีและนักธรรม ทำให้วัดยังคงบทบาท “วัดเป็นโรงเรียน” ต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน

 

ตอบ: เจ้าอาวาสล่าสุดคือ พระพรหมวชิโรดม (สุทัศน์ วรทสฺสี) และเบอร์โทรวัด 02-891-0288