วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว)

Rating: 3.5/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน (ยกเว้นวันที่มีพระราชพิธีหรือมีประกาศงดเข้าชมเป็นกรณีพิเศษ)

เวลาเปิดทำการ: 08:30 – 16:30 (จำหน่ายบัตรถึง 15:30)

 

วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) ถ้าพูดถึงที่เที่ยวกรุงเทพที่ “เป็นทั้งสัญลักษณ์ของชาติและเป็นสถานที่ที่เดินแล้วอ่านประวัติศาสตร์ได้จริง” วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) มักเป็นชื่อแรก ๆ ที่คนคิดถึง แต่สิ่งที่ทำให้ที่นี่ต่างจากวัดอื่นไม่ใช่แค่ความงดงามหรือความอลังการของสถาปัตยกรรมเท่านั้น หากคือสถานะพิเศษของวัดที่ตั้งอยู่ภายในเขตพระบรมมหาราชวัง และเป็นวัดคู่กรุงที่ทำหน้าที่รองรับพระราชพิธีและพิธีการสำคัญของบ้านเมืองมาอย่างยาวนาน วัดพระแก้วจึงไม่ใช่แค่วัดที่ “ไปไหว้พระ” แต่เป็นพื้นที่ที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างศรัทธา ศิลปกรรม และอำนาจรัฐในแบบที่เห็นได้จากสถานที่จริง

 

วัดพระศรีรัตนศาสดารามสร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) พร้อมกับการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ โดยวางแนวคิดให้เป็นวัดสำคัญในเขตพระราชวังตามแบบ “วัดพระศรีสรรเพชญ์” ในกรุงศรีอยุธยา กล่าวคือเป็นวัดประจำพระราชฐาน ใช้ประกอบพระราชพิธีและเป็นศูนย์รวมศรัทธาของแผ่นดินมากกว่าการเป็นวัดชุมชนทั่วไป ความพิเศษอีกชั้นคือวัดพระแก้วเป็นวัดที่ไม่มีส่วนสังฆาวาส จึงไม่มีพระสงฆ์จำพรรษาอยู่เป็นประจำ และภาพบรรยากาศที่คุณสัมผัสได้จะคล้ายการเดินอยู่ในเขตพิธีการที่มีความเป็นระเบียบสูงมาก

 

หัวใจของวัดพระแก้วคือพระอุโบสถซึ่งเป็นที่ประดิษฐาน “พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร” หรือที่คนไทยเรียกติดปากว่า “พระแก้วมรกต” พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองที่ถูกยกให้เป็นศูนย์รวมความศรัทธาและเป็นสัญลักษณ์ของความมั่นคงของกรุงรัตนโกสินทร์ สิ่งที่ทำให้การเข้าชมมีอรรถรสคือการมองวัดพระแก้วให้เป็น “ระบบภาพเล่าเรื่อง” ไม่ใช่แค่จุดถ่ายรูปหนึ่งจุด เพราะรอบพระอุโบสถเต็มไปด้วยอาคารประกอบ ศาลาราย หอระฆัง และองค์ประกอบประดับตกแต่งที่ตั้งใจสื่อความหมายทั้งด้านศิลปะและคติความเชื่อ

 

ถ้าคุณชอบดูงานช่าง วัดพระแก้วคือพื้นที่ที่รายละเอียดแน่นแบบ “ยิ่งดูยิ่งเห็น” ตั้งแต่หลังคาพระอุโบสถที่ซ้อนชั้นอย่างวิจิตร งานปิดทองประดับกระจกที่เล่นแสงได้ดีมากในช่วงเช้า ไปจนถึงฐานและองค์ประกอบรอบอาคารที่เต็มไปด้วยลายประดับแบบไทยผสมแรงบันดาลใจจากศิลปะหลายวัฒนธรรม สิ่งสำคัญคืออย่าเดินเร็วเกิน เพราะความงามของที่นี่ไม่ได้อยู่ที่จุดเดียว แต่อยู่ที่การสะสมรายละเอียดทีละชั้น คุณจะเริ่มเห็นว่าทำไมวัดพระแก้วถึงถูกบูรณะต่อเนื่องในหลายยุคสมัย และทำไมคนจำนวนมากถึงย้ำว่า “มาทีไรก็เห็นไม่หมด”

 

นอกจากกลุ่มพระอุโบสถแล้ว บริเวณฐานไพทีและกลุ่มอาคารสำคัญอื่น ๆ คืออีกโลกหนึ่งของวัดพระแก้วที่ทำให้การเดินชมเหมือนเดินผ่าน “จักรวาลจำลอง” ตามคติของศิลปกรรมไทย ทั้งพระมณฑป ปราสาทพระเทพบิดร พระศรีรัตนเจดีย์ รวมถึงสิ่งประดับอื่น ๆ ที่ช่วยประกอบภาพรวมให้พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้มีมิติทั้งด้านความงามและความหมาย ยิ่งถ้าคุณไปกับคนที่ชอบเล่าเรื่องหรือมีไกด์ดี ๆ การเดินจะสนุกขึ้นมาก เพราะแต่ละอาคารไม่ได้ตั้งขึ้นแบบสุ่ม แต่มีตำแหน่ง มีบทบาท และมีสัญลักษณ์เฉพาะของมัน

 

อีกไฮไลต์ที่คนจำนวนมากยอมเดินวนซ้ำคือ “จิตรกรรมฝาผนังที่พระระเบียง” ซึ่งเล่าเรื่องรามเกียรติ์ต่อเนื่องตลอดแนวระเบียง การดูให้สนุกคือเลือกดูเป็นตอน ๆ แล้วสังเกตรายละเอียดอย่างท่าทางตัวละคร ฉากเมือง ฉากป่า และวิธีที่ช่างจัดองค์ประกอบภาพให้การเล่าเรื่องไหลลื่น เวลาเดินจะรู้สึกเหมือนกำลังอ่านวรรณคดีฉบับภาพ ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมวัดพระแก้วถึงไม่ใช่แค่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ แต่เป็นแหล่งรวมมรดกศิลปกรรมชั้นครูของชาติในพื้นที่เดียวกัน

 

เพราะวัดพระแก้วตั้งอยู่ในเขตพระราชฐานและเป็นสถานที่สำคัญของชาติ การเข้าชมจึงมีข้อกำหนดเรื่องความสุภาพค่อนข้างชัด โดยเฉพาะการแต่งกาย ซึ่งเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวจำนวนมากพลาดกันบ่อย ถ้าคุณวางแผนมาที่นี่แบบไม่เสียเวลา แนะนำให้เตรียมชุดให้เรียบร้อยตั้งแต่ก่อนออกจากบ้าน เสื้อควรมีแขนและไม่รัดหรือเปิดไหล่มากเกิน กางเกง/กระโปรงควรยาวสุภาพ และควรหลีกเลี่ยงการแต่งกายที่ดูเหมือนไม่เหมาะกับสถานที่พิธีการ หากแต่งกายไม่ผ่าน อาจต้องเปลี่ยน/ยืมชุดตามเงื่อนไขของสถานที่ ซึ่งทำให้เสียเวลาหน้างานได้ง่าย

 

ถ้าอยากให้ทริปนี้คุ้มแบบ “ไม่เร่งแต่เก็บได้ครบ” แนะนำให้ไปช่วงเช้า เพราะแดดยังไม่แรงและคนยังไม่แน่นเท่าช่วงสายถึงบ่าย การเดินจะสบายกว่าและถ่ายภาพสถาปัตยกรรมได้สวยกว่าโดยไม่ต้องเบียดมาก อีกเรื่องที่ควรเผื่อใจไว้คือบางวันอาจมีการจำกัดการเข้าชมหรือมีประกาศงดเข้าชมบางพื้นที่จากพระราชพิธีหรือการจัดการภายใน ดังนั้นถ้าทริปคุณมีเวลาจำกัดมาก การเช็กข้อมูลล่าสุดก่อนออกเดินทางจะช่วยลดความเสี่ยงได้เยอะ

 

การเดินทาง วัดพระศรีรัตนศาสดารามตั้งอยู่ในเขตพระบรมมหาราชวัง โซนเมืองเก่า การเดินทางที่คล่องตัวมักเป็นการใช้รถสาธารณะแล้วเดินต่อ เช่น MRT ลงสถานีสนามไชยแล้วเดิน/ต่อรถระยะสั้นเข้าพระบรมมหาราชวัง หรือใช้เรือด่วนเจ้าพระยาลงท่าช้างหรือท่าเตียนแล้วเดินเข้าพื้นที่ (ขึ้นกับเส้นทางที่คุณเริ่มต้น) ส่วนการขับรถส่วนตัวทำได้แต่ควรเผื่อเวลาเรื่องรถติดและที่จอด เพราะย่านนี้เป็นโซนท่องเที่ยวหลักของกรุงเทพ

 

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิด 08:30 – 16:30 และจำหน่ายบัตรถึง 15:30 แต่บางวันอาจงดเข้าชมหรือจำกัดการเข้าชมจากพระราชพิธี จึงควรเช็กประกาศล่าสุดก่อนเดินทาง

 

ตอบ: โดยทั่วไปชาวต่างชาติค่าบัตร 500 บาท ส่วนคนไทยเข้าฟรีตามเงื่อนไขของสถานที่และการแสดงบัตร/เอกสารที่กำหนด (แนะนำตรวจข้อมูลล่าสุดก่อนเดินทาง)

 

ตอบ: เพราะวัดพระแก้วเป็นวัดในเขตพระบรมมหาราชวังและเป็นวัดที่ไม่มีส่วนสังฆาวาส จึงไม่มีพระสงฆ์จำพรรษาอยู่เป็นประจำ ทำให้ไม่มีเจ้าอาวาสในรูปแบบวัดทั่วไป

 

ตอบ: ควรแต่งกายสุภาพ เสื้อมีแขน ไม่เปิดไหล่ กางเกง/กระโปรงยาวสุภาพ หลีกเลี่ยงเสื้อผ้าสั้นหรือรัดรูปเกินไป เพราะเป็นเขตพระราชฐานและสถานที่สำคัญของชาติ หากแต่งกายไม่เหมาะสมอาจต้องเปลี่ยนหรือยืมชุดตามเงื่อนไขของสถานที่

 

ตอบ: ถ้าเดินชมแบบพอเก็บไฮไลต์ แนะนำเผื่ออย่างน้อย 1.5 – 2.5 ชั่วโมง แต่ถ้าตั้งใจดูรายละเอียดศิลปกรรมและพระระเบียงรามเกียรติ์แบบจริงจัง เผื่อ 3 – 4 ชั่วโมงจะไม่เร่ง

 

ตอบ: แนะนำไปเช้า ๆ ใกล้เวลาเปิด เพราะอากาศสบายกว่าและคนมักยังไม่แน่นเท่าช่วงสายถึงบ่าย ทำให้เดินชมและถ่ายภาพได้ลื่นกว่า