หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดตาก >อ.สามเงา >ต.บ้านนา > พระพุทธบาทดอยเขาหนาม
TL;DR: พระพุทธบาทดอยเขาหนาม อยู่ที่บริเวณอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ตำบลบ้านนา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก ห่างจากสันเขื่อนภูมิพลประมาณ 5 กม. เปิดทุกวัน เวลา ตามเวลาการให้บริการเรือและสภาพอากาศ.
พระพุทธบาทดอยเขาหนาม
วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: ตามเวลาการให้บริการเรือและสภาพอากาศ
พระพุทธบาทดอยเขาหนาม จังหวัดตาก เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์กลางอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ตำบลบ้านนา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก ตั้งอยู่ห่างจากบริเวณสันเขื่อนภูมิพลประมาณ 5 กม. เป็นที่ประดิษฐานรอยพระพุทธบาทบนยอดดอยซึ่งชาวบ้านค้นพบราว พ.ศ. 2490 และให้ความเคารพสืบต่อกันมา ปัจจุบันมีมณฑป 5 ยอดครอบรอยพระพุทธบาทไว้บนยอดดอย การเดินทางต้องอาศัยเรือหรือแพจากบริเวณเขื่อนภูมิพล เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการไหว้พระ ทำบุญ ชมวิวทะเลสาบแม่ปิง และเรียนรู้ประเพณีสรงน้ำพระพุทธบาทในช่วงสงกรานต์ของชุมชนอำเภอสามเงา
พระพุทธบาทดอยเขาหนาม จังหวัดตาก เป็นหนึ่งในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่มีความสำคัญต่อชาวบ้านในอำเภอสามเงาและผู้ศรัทธาที่เดินทางมายังเขื่อนภูมิพล สถานที่แห่งนี้ตั้งอยู่บนยอดดอยกลางอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ในเขตตำบลบ้านนา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก ห่างจากบริเวณสันเขื่อนภูมิพลประมาณ 5 กม. ลักษณะของพื้นที่เป็นดอยที่ถูกล้อมรอบด้วยผืนน้ำกว้างของทะเลสาบแม่ปิง ทำให้พระพุทธบาทดอยเขาหนามมีเสน่ห์ทั้งในด้านความศักดิ์สิทธิ์ ความสงบ และภูมิทัศน์ธรรมชาติที่แตกต่างจากสถานที่ท่องเที่ยวเชิงศาสนาทั่วไป
ความสำคัญของพระพุทธบาทดอยเขาหนามเริ่มจากความเชื่อของชาวบ้านที่มีต่อรอยพระพุทธบาทบนยอดดอย ตามประวัติท้องถิ่น รอยพระพุทธบาทแห่งนี้ถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อประมาณ พ.ศ. 2490 โดยนายเสาแก้ว เขาหลวง ราษฎรในพื้นที่ตำบลบ้านนาเดิม เมื่อพบรอยที่มีลักษณะคล้ายรอยพระพุทธบาทบนดอยเขาหนาม ชาวบ้านจึงเกิดความศรัทธาและเริ่มเดินทางขึ้นไปสักการะ แม้ในอดีตการเข้าถึงยอดดอยจะไม่สะดวกเหมือนปัจจุบัน แต่แรงศรัทธาของชุมชนทำให้พื้นที่แห่งนี้ค่อย ๆ กลายเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้คนในอำเภอสามเงา
รอยพระพุทธบาทเป็นสัญลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาที่มีความหมายลึกซึ้ง เพราะเป็นเครื่องระลึกถึงพระพุทธเจ้าและเส้นทางแห่งธรรมะของพระองค์ เมื่อชาวบ้านพบรอยพระพุทธบาทบนดอยเขาหนาม จึงเกิดความเชื่อว่าสถานที่นี้เป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์และควรได้รับการดูแลรักษา การกราบไหว้รอยพระพุทธบาทจึงไม่ใช่เพียงการขอพรเพื่อความเป็นสิริมงคล แต่ยังเป็นการแสดงความเคารพต่อพระพุทธศาสนาและเป็นการยืนยันความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่อยู่ท่ามกลางธรรมชาติ
ในช่วงแรกหลังการค้นพบ รอยพระพุทธบาทดอยเขาหนามยังคงอยู่ในสภาพเรียบง่ายบนยอดดอย ผู้คนที่ต้องการขึ้นไปสักการะต้องอาศัยความตั้งใจและความอดทน เพราะพื้นที่ตั้งอยู่บนดอยและต้องเดินทางผ่านภูมิประเทศที่ไม่ง่ายนัก ต่อมาใน พ.ศ. 2516 ครูบาทิพย์ อินทะปัญโญ เจ้าอาวาสวัดชลประทานรังสรรค์รูปแรก ได้สร้างหลังคาครอบรอยพระพุทธบาท พร้อมตกแต่งบริเวณรอยพระพุทธบาทให้สวยงามยิ่งขึ้น การดำเนินงานในช่วงนี้ถือเป็นจุดสำคัญที่ช่วยให้สถานที่มีความมั่นคงและพร้อมรองรับผู้ศรัทธามากขึ้น
ต่อมาใน พ.ศ. 2519 พระอธิการสมพร อาสโภ เจ้าอาวาสวัดชลประทานรังสรรค์รูปที่ 2 ได้เป็นประธานสร้างศาลาขึ้น 1 หลัง พร้อมสร้างพระประธานไว้ในศาลาสำหรับใช้ประกอบศาสนกิจ การสร้างศาลาและพระประธานทำให้พระพุทธบาทดอยเขาหนามไม่ได้เป็นเพียงจุดสักการะรอยพระพุทธบาทเท่านั้น แต่เริ่มมีบทบาทเป็นพื้นที่ปฏิบัติศาสนกิจของชุมชนและผู้มาเยือนมากขึ้น ลักษณะนี้สะท้อนพัฒนาการของสถานที่จากรอยพระพุทธบาทที่ชาวบ้านค้นพบ ไปสู่สำนักสงฆ์และแหล่งท่องเที่ยวเชิงศาสนาที่เป็นที่รู้จักในพื้นที่เขื่อนภูมิพล
ปัจจุบันบริเวณรอยพระพุทธบาทมีการก่อสร้างมณฑป 5 ยอดครอบไว้ เพื่อปกปักรักษารอยพระพุทธบาทและเพิ่มความสง่างามให้กับสถานที่ มณฑป 5 ยอดตั้งอยู่บนยอดดอยและมองเห็นได้เด่นชัดจากบริเวณโดยรอบ เมื่อเรือหรือแพเข้าใกล้เกาะกลางอ่างเก็บน้ำ นักท่องเที่ยวจะเห็นมณฑปตั้งเด่นอยู่บนพื้นที่สูง กลายเป็นภาพจำสำคัญของพระพุทธบาทดอยเขาหนาม ความงดงามของมณฑปเมื่อผสานกับทิวทัศน์ของน้ำและภูเขา ทำให้สถานที่แห่งนี้มีบรรยากาศทั้งศักดิ์สิทธิ์และสงบงามในเวลาเดียวกัน
พื้นที่ดอยเขาหนามในปัจจุบันมีลักษณะเป็นเกาะกลางเขื่อนภูมิพล การเข้าออกต้องอาศัยเรือหรือแพจากบริเวณเขื่อนภูมิพล ทำให้การเดินทางไปสักการะพระพุทธบาทดอยเขาหนามมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว นักท่องเที่ยวไม่ได้เพียงเดินทางไปยังศาสนสถานบนภูเขา แต่ต้องล่องผ่านผืนน้ำของทะเลสาบแม่ปิง ชมทิวทัศน์ของเขื่อน ภูเขา และเกาะน้อยใหญ่ระหว่างทาง การเดินทางทางน้ำนี้ช่วยเพิ่มประสบการณ์ให้การมาเยือนมีความพิเศษมากขึ้น เพราะได้สัมผัสทั้งศรัทธาและธรรมชาติพร้อมกัน
พระพุทธบาทดอยเขาหนามมีความเกี่ยวข้องกับประเพณีสรงน้ำพระพุทธบาทในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ซึ่งเป็นพิธีกรรมที่ชาวบ้านในพื้นที่ให้ความสำคัญมาอย่างยาวนาน เมื่อถึงช่วงสงกรานต์ ชุมชนจะร่วมกันเดินทางขึ้นไปสรงน้ำรอยพระพุทธบาท เพื่อแสดงความเคารพและขอพรให้ชีวิตเป็นสิริมงคลในปีใหม่ไทย พิธีสรงน้ำพระพุทธบาทเป็นการเชื่อมโยงความศรัทธาทางพระพุทธศาสนาเข้ากับประเพณีปีใหม่ไทยอย่างชัดเจน เพราะน้ำในพิธีสื่อถึงความบริสุทธิ์ การชำระล้างสิ่งไม่ดี และการเริ่มต้นใหม่ด้วยความเป็นมงคล
ในอดีต งานสรงน้ำพระพุทธบาทดอยเขาหนามในช่วงสงกรานต์ไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นช่วงเวลาแห่งความสนุกสนานของชุมชน มีการละเล่นพื้นบ้านและการแข่งขันบ้องไฟระหว่างหมู่บ้าน สร้างบรรยากาศคึกคักและเป็นพื้นที่พบปะของผู้คนในอำเภอสามเงา การแข่งขันบ้องไฟสะท้อนความสนุกสนาน ความร่วมมือ และความภาคภูมิใจของแต่ละหมู่บ้าน ขณะเดียวกันก็ช่วยให้ประเพณีสงกรานต์ของชุมชนมีสีสันและเป็นที่จดจำของคนหลายรุ่น
แม้รูปแบบกิจกรรมบางอย่างอาจเปลี่ยนไปตามยุคสมัย แต่ความหมายหลักของงานสรงน้ำพระพุทธบาทยังคงอยู่ นั่นคือการรวมตัวกันของชุมชนเพื่อแสดงความเคารพต่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ การทำบุญ การสืบทอดประเพณี และการส่งต่อความทรงจำของพื้นที่ให้คนรุ่นหลัง ผู้ที่เดินทางไปพระพุทธบาทดอยเขาหนามในช่วงสงกรานต์จึงไม่ได้เห็นเพียงพิธีสรงน้ำ แต่ยังได้สัมผัสพลังศรัทธาของชุมชนและความผูกพันระหว่างผู้คนกับรอยพระพุทธบาทบนยอดดอย
บรรยากาศของพระพุทธบาทดอยเขาหนามแตกต่างจากวัดหรือศาสนสถานในตัวเมือง เพราะตั้งอยู่กลางธรรมชาติและต้องเดินทางข้ามน้ำไปถึง เมื่อขึ้นไปยังยอดดอย ผู้มาเยือนจะได้พบกับความเงียบสงบของสถานที่และทัศนียภาพที่เปิดกว้างของเขื่อนภูมิพล รอบด้านเป็นผืนน้ำ ภูเขา และอากาศบริสุทธิ์ของอำเภอสามเงา ความสงบเช่นนี้ทำให้การสักการะรอยพระพุทธบาทมีความรู้สึกเข้มข้นขึ้น เพราะผู้มาเยือนได้แยกตัวออกจากความวุ่นวายของเมืองและเข้าสู่พื้นที่แห่งศรัทธาที่ล้อมรอบด้วยธรรมชาติ
ผู้ที่เดินทางมาสักการะมักนิยมขอพรเรื่องความเป็นสิริมงคล สุขภาพ ความปลอดภัยในการเดินทาง ความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต และความสงบของจิตใจ หลายคนมาด้วยความตั้งใจทำบุญและกราบไหว้รอยพระพุทธบาท ขณะที่นักท่องเที่ยวอีกจำนวนหนึ่งเดินทางมาเพราะต้องการชมทิวทัศน์ของเขื่อนภูมิพลและสัมผัสบรรยากาศของวัดกลางน้ำ ทั้ง 2 กลุ่มสามารถได้รับประสบการณ์ที่เติมเต็มต่างกัน ผู้มีศรัทธาได้ความสงบทางใจ ส่วนผู้รักธรรมชาติได้ภาพจำของทะเลสาบแม่ปิงและยอดดอยที่งดงาม
สิ่งที่ควรสังเกตเมื่อมาเยือนพระพุทธบาทดอยเขาหนามคือองค์มณฑป 5 ยอดที่ครอบรอยพระพุทธบาทไว้ รูปแบบมณฑปมีความโดดเด่นเมื่อมองจากระยะไกล และยิ่งน่าสนใจเมื่อขึ้นไปชมใกล้ ๆ เพราะเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้พื้นที่บนยอดดอยมีความสง่างาม นอกจากนี้ยังควรสังเกตบริเวณศาลา พระประธาน พื้นที่ประกอบศาสนกิจ และทิวทัศน์รอบเกาะ ซึ่งช่วยให้เข้าใจว่าสถานที่แห่งนี้เป็นทั้งพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ พื้นที่พักสงฆ์ และจุดชมธรรมชาติของเขื่อนภูมิพลไปพร้อมกัน
พระพุทธบาทดอยเขาหนามยังมีคุณค่าในฐานะแหล่งท่องเที่ยวเชิงศาสนาและวัฒนธรรมของจังหวัดตาก จังหวัดตากมักเป็นที่รู้จักจากภูเขา น้ำตก เขื่อน และเส้นทางสู่ภาคเหนือหรือชายแดนแม่สอด แต่พระพุทธบาทดอยเขาหนามทำให้เห็นอีกมิติหนึ่งของจังหวัดนี้ คือมิติของศรัทธาที่อยู่กลางภูมิทัศน์ธรรมชาติขนาดใหญ่ การท่องเที่ยวที่นี่จึงไม่ใช่เพียงการชมวิวหรือการล่องเรือ แต่เป็นการเข้าไปสัมผัสเรื่องราวของชุมชนที่ผูกพันกับรอยพระพุทธบาทมานานกว่า 70 ปี
การเดินทางมายังพระพุทธบาทดอยเขาหนามควรวางแผนล่วงหน้า เพราะสถานที่ตั้งอยู่กลางอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพลและต้องอาศัยการเดินทางทางน้ำ นักท่องเที่ยวควรติดต่อผู้ให้บริการเรือ แพ หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องบริเวณเขื่อนภูมิพลก่อนเดินทาง เพื่อสอบถามเวลาการเดินเรือ สภาพอากาศ ระดับน้ำ และเงื่อนไขความปลอดภัย การเตรียมตัวให้พร้อมจะช่วยให้การเดินทางราบรื่นและเหมาะสมกับสภาพพื้นที่จริง
การเดินทาง จากตัวเมืองตากไปยังเขื่อนภูมิพลสามารถใช้เส้นทางถนนพหลโยธินหรือเส้นทางหลักสู่อำเภอสามเงา จากนั้นมุ่งหน้าไปยังบริเวณเขื่อนภูมิพลในตำบลสามเงาและตำบลบ้านนา เมื่อถึงบริเวณเขื่อนแล้วจึงต่อเรือหรือแพไปยังเกาะพระพุทธบาทเขาหนาม ระยะจากสันเขื่อนถึงพื้นที่พระพุทธบาทประมาณ 5 กม. การเดินทางทางน้ำใช้เวลาขึ้นอยู่กับประเภทเรือ เส้นทางที่ใช้ และสภาพน้ำในวันนั้น ผู้ที่ไม่ได้เดินทางเป็นหมู่คณะควรสอบถามบริการเรือในพื้นที่ก่อนเดินทาง เพื่อหลีกเลี่ยงการไปถึงแล้วไม่มีเรือให้บริการ
สำหรับผู้ที่เดินทางจากกรุงเทพฯ สามารถขับรถขึ้นมาตามถนนพหลโยธินผ่านจังหวัดกำแพงเพชรเข้าสู่จังหวัดตาก แล้วต่อไปยังอำเภอสามเงาและเขื่อนภูมิพล หากเดินทางจากเชียงใหม่ ลำปาง หรือภาคเหนือ สามารถใช้เส้นทางหลักลงมายังจังหวัดตากและเชื่อมต่อสู่อำเภอสามเงาได้เช่นกัน ผู้ที่เดินทางด้วยรถโดยสารประจำทางควรมาลงที่ตัวเมืองตากหรือจุดโดยสารในอำเภอสามเงา แล้วต่อรถท้องถิ่นหรือรถรับจ้างไปยังเขื่อนภูมิพล ก่อนต่อเรือไปยังพระพุทธบาทดอยเขาหนาม
ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนคือช่วงเช้าถึงช่วงบ่าย เพราะมีเวลาเดินทางทางน้ำ ขึ้นไปสักการะ และกลับเข้าฝั่งได้อย่างไม่เร่งรีบ ช่วงเช้าอากาศมักเย็นกว่า แสงธรรมชาติสวย และเหมาะกับการถ่ายภาพทิวทัศน์เขื่อนภูมิพล ส่วนช่วงสงกรานต์เป็นช่วงที่มีความหมายทางประเพณีมากเป็นพิเศษ เพราะเกี่ยวข้องกับพิธีสรงน้ำพระพุทธบาท หากต้องการบรรยากาศสงบ ควรเลือกเดินทางในวันธรรมดาหรือช่วงนอกเทศกาล แต่หากต้องการเห็นวิถีชุมชนและงานประเพณี ควรวางแผนเดินทางในช่วงสงกรานต์โดยเผื่อเวลาและตรวจสอบเรือล่วงหน้า
ผู้มาเยือนควรเตรียมตัวให้เหมาะกับการเดินทางทางน้ำและการขึ้นดอย ควรสวมรองเท้าที่เดินสะดวก เตรียมน้ำดื่ม หมวกหรือร่มกันแดด และแต่งกายสุภาพสำหรับการเข้าพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ หากเดินทางกับผู้สูงอายุหรือเด็ก ควรดูแลเรื่องความปลอดภัยบนเรือ การขึ้นลงท่าเรือ และการเดินบนทางลาดหรือบันไดบริเวณดอย การเดินทางไปสถานที่ศักดิ์สิทธิ์กลางเขื่อนมีความสวยงาม แต่ต้องอาศัยความระมัดระวังมากกว่าสถานที่ที่รถเข้าถึงได้โดยตรง
มารยาทในการสักการะพระพุทธบาทดอยเขาหนามควรยึดหลักความสุภาพและความเคารพ ผู้มาเยือนควรแต่งกายเรียบร้อย ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ปีนป่ายบริเวณมณฑปหรือพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ไม่ทิ้งขยะ และไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมบนเกาะ หากต้องการถ่ายภาพ ควรเลือกมุมที่เหมาะสมและไม่รบกวนผู้ที่กำลังทำบุญหรือสักการะ การรักษาความสะอาดและความสงบเป็นสิ่งสำคัญ เพราะพื้นที่นี้เป็นทั้งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และส่วนหนึ่งของระบบนิเวศกลางเขื่อนภูมิพล
พระพุทธบาทดอยเขาหนามเหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม กลุ่มแรกคือผู้มีศรัทธาที่ต้องการกราบไหว้รอยพระพุทธบาทและทำบุญ กลุ่มที่สองคือผู้ที่สนใจประเพณีท้องถิ่น โดยเฉพาะพิธีสรงน้ำพระพุทธบาทช่วงสงกรานต์ กลุ่มที่สามคือผู้ที่ชอบธรรมชาติและการเดินทางทางน้ำ เพราะเส้นทางไปยังดอยเขาหนามต้องผ่านทิวทัศน์ของเขื่อนภูมิพลและทะเลสาบแม่ปิง ส่วนกลุ่มครอบครัวสามารถใช้การเดินทางครั้งนี้เป็นโอกาสเรียนรู้เรื่องพระพุทธศาสนา ประเพณีท้องถิ่น และภูมิประเทศของอำเภอสามเงาไปพร้อมกัน
หากจัดเป็นเส้นทางท่องเที่ยว 1 วัน สามารถเริ่มจากการเที่ยวเขื่อนภูมิพลในช่วงเช้า ชมวิวสันเขื่อนและพื้นที่โดยรอบ จากนั้นต่อเรือไปยังพระพุทธบาทดอยเขาหนามเพื่อไหว้พระและชมวิวบนยอดดอย แล้วกลับมารับประทานอาหารในบริเวณเขื่อนหรืออำเภอสามเงา ช่วงบ่ายสามารถแวะเที่ยวจุดชมวิวเขื่อนภูมิพล หรือเดินทางต่อไปยังสถานที่ท่องเที่ยวในตัวเมืองตาก เช่น ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ตรอกบ้านจีน หรือสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี หากวางแผนเวลาดี เส้นทางนี้จะให้ทั้งศรัทธา ธรรมชาติ และประวัติศาสตร์เมืองตากในวันเดียว
หากต้องการเดินทางแบบพักค้างคืน สามารถเลือกพักบริเวณเขื่อนภูมิพล อำเภอสามเงา หรือกลับไปพักในตัวเมืองตากก็ได้ การพักใกล้เขื่อนเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการบรรยากาศสงบและใกล้แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ ส่วนการพักในตัวเมืองตากเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการร้านอาหาร ที่พัก และการเดินทางต่อไปยังสถานที่อื่น ๆ ได้สะดวกกว่า นักท่องเที่ยวควรเลือกที่พักตามแผนเดินทางจริงและตรวจสอบการเดินเรือไปพระพุทธบาทดอยเขาหนามก่อนจองทริป
คุณค่าของพระพุทธบาทดอยเขาหนามไม่ได้อยู่ที่ความงามของมณฑปหรือทิวทัศน์เขื่อนภูมิพลเท่านั้น แต่อยู่ที่การสืบทอดความศรัทธาของชุมชนตั้งแต่การค้นพบรอยพระพุทธบาทเมื่อ พ.ศ. 2490 การสร้างหลังคาครอบใน พ.ศ. 2516 การสร้างศาลาและพระประธานใน พ.ศ. 2519 ไปจนถึงการจัดประเพณีสรงน้ำพระพุทธบาทในช่วงสงกรานต์ เรื่องราวเหล่านี้ทำให้สถานที่แห่งนี้มีชีวิตในความทรงจำของคนท้องถิ่น และทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นว่าศรัทธาสามารถดำรงอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างงดงาม
พระพุทธบาทดอยเขาหนามยังเป็นตัวอย่างของศาสนสถานที่สัมพันธ์กับภูมิทัศน์น้ำอย่างชัดเจน เมื่อเขื่อนภูมิพลกลายเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ พื้นที่ดอยเขาหนามจึงมีลักษณะเป็นเกาะกลางน้ำ การเดินทางด้วยเรือทำให้ผู้มาเยือนรู้สึกเหมือนได้ค่อย ๆ เคลื่อนเข้าสู่พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ทีละขั้น ตั้งแต่การออกจากฝั่ง ล่องผ่านผืนน้ำ มองเห็นยอดมณฑปบนดอย และขึ้นไปกราบไหว้รอยพระพุทธบาท ประสบการณ์เช่นนี้ทำให้การสักการะมีมิติของการเดินทางทางใจควบคู่กับการเดินทางทางกาย
ในภาพรวม พระพุทธบาทดอยเขาหนาม จังหวัดตาก เป็นสถานที่ที่ควรแวะเมื่อมาเที่ยวเขื่อนภูมิพลและอำเภอสามเงา เพราะรวมความศักดิ์สิทธิ์ของรอยพระพุทธบาท ประวัติการค้นพบโดยชาวบ้าน ประเพณีสรงน้ำพระพุทธบาทช่วงสงกรานต์ มณฑป 5 ยอดอันโดดเด่น และทิวทัศน์ของทะเลสาบแม่ปิงไว้ในสถานที่เดียว ผู้มาเยือนจะได้ทั้งความเป็นสิริมงคล ความสงบของจิตใจ และประสบการณ์ท่องเที่ยวเชิงศาสนาที่ไม่เหมือนแหล่งท่องเที่ยวทั่วไปในจังหวัดตาก
การเดินทางมาพระพุทธบาทดอยเขาหนามจึงเป็นมากกว่าการไหว้พระบนยอดดอย เพราะเป็นการเดินทางผ่านภูมิทัศน์ของเขื่อนภูมิพล เข้าไปพบกับรอยพระพุทธบาทที่ชาวบ้านศรัทธามานานกว่า 70 ปี และเรียนรู้ว่าชุมชนสามเงาใช้ศาสนา ประเพณี และธรรมชาติเป็นเครื่องยึดโยงผู้คนอย่างไร หากเดินทางมาจังหวัดตากและต้องการสัมผัสสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่มีเอกลักษณ์ทั้งด้านศรัทธาและธรรมชาติ พระพุทธบาทดอยเขาหนามคือจุดหมายที่ควรค่าแก่การวางไว้ในแผนการเดินทาง
| ชื่อสถานที่ | พระพุทธบาทดอยเขาหนาม |
| ชื่อเรียกอื่น | วัดพระพุทธบาทเขาหนาม / เกาะพระพุทธบาทเขาหนาม / สำนักสงฆ์พระพุทธบาทเขาหนาม |
| ที่ตั้ง | บริเวณอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ตำบลบ้านนา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก ห่างจากสันเขื่อนภูมิพลประมาณ 5 กม. |
| ที่อยู่ | ตำบลบ้านนา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก 63130 |
| พิกัดโดยประมาณ | 6WXQ+J33 ตำบลบ้านนา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก |
| ไฮไลต์ | รอยพระพุทธบาทศักดิ์สิทธิ์บนยอดดอยกลางเขื่อนภูมิพล มณฑป 5 ยอด ทิวทัศน์ทะเลสาบแม่ปิง และประเพณีสรงน้ำพระพุทธบาทช่วงสงกรานต์ |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | ค้นพบรอยพระพุทธบาทราว พ.ศ. 2490 โดยนายเสาแก้ว เขาหลวง ราษฎรตำบลบ้านนาเดิม ต่อมา พ.ศ. 2516 ครูบาทิพย์ อินทะปัญโญ สร้างหลังคาครอบรอยพระพุทธบาท และ พ.ศ. 2519 พระอธิการสมพร อาสโภ สร้างศาลาพร้อมพระประธานสำหรับประกอบศาสนกิจ |
| ลักษณะเด่น | เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์บนยอดดอยกลางอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ต้องเดินทางด้วยเรือหรือแพ มีมณฑป 5 ยอดครอบรอยพระพุทธบาท และมีทิวทัศน์น้ำกับภูเขาโดยรอบ |
| ความสำคัญ | เป็นศูนย์รวมศรัทธาของชาวบ้านในอำเภอสามเงา เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงศาสนาและวัฒนธรรมของจังหวัดตาก และเป็นจุดชมธรรมชาติกลางเขื่อนภูมิพล |
| ประเพณี / พิธีกรรม | มีประเพณีสรงน้ำพระพุทธบาทในช่วงเทศกาลสงกรานต์ เดิมมีการละเล่นพื้นบ้านและการแข่งขันบ้องไฟระหว่างหมู่บ้าน สะท้อนความศรัทธาและความสนุกสนานของชุมชนอำเภอสามเงา |
| การเดินทาง | เดินทางจากตัวเมืองตากหรืออำเภอสามเงาไปยังเขื่อนภูมิพล จากนั้นต่อเรือหรือแพไปยังพระพุทธบาทดอยเขาหนามซึ่งอยู่ห่างจากสันเขื่อนประมาณ 5 กม. ควรตรวจสอบบริการเรือและสภาพอากาศก่อนเดินทาง |
| สถานะปัจจุบัน | เป็นที่พักสงฆ์และสถานที่ท่องเที่ยวเชิงศาสนากลางเขื่อนภูมิพล เปิดให้ผู้ศรัทธาและนักท่องเที่ยวเดินทางไปสักการะตามความเหมาะสมของการเดินเรือและสภาพอากาศ |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | ตามเวลาการให้บริการเรือและสภาพอากาศ |
| ค่าเข้า | ไม่เสียค่าเข้าชมบริเวณสถานที่ ค่าเรือหรือค่าแพขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการ |
| ข้อควรปฏิบัติ | แต่งกายสุภาพ ไม่ส่งเสียงดัง รักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะลงน้ำหรือบนเกาะ ใช้ความระมัดระวังขณะขึ้นลงเรือ และปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ดูแลหรือผู้ให้บริการเรือ |
| ผู้ดูแล / ติดต่อข้อมูล | ที่พักสงฆ์พระพุทธบาทเขาหนามอยู่ภายใต้การดูแลของพระสงฆ์ในพื้นที่ และสามารถสอบถามข้อมูลการเดินทางบริเวณเขื่อนภูมิพล / คุณสายชลวิลล่า เขื่อนภูมิพล โทร. 055-881237, 055-881211 ต่อ 4002, 4003 |
| เบอร์ติดต่อหลัก | 055-881237, 055-881211 ต่อ 4002, 4003 |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. เขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. ทางน้ำ 2. ทะเลสาบแม่ปิง / อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ประมาณ 0 กม. 3. สันเขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. ทางน้ำ 4. จุดชมวิวเขื่อนภูมิพล ประมาณ 6 กม. จากท่าเรือบริเวณเขื่อน 5. อำเภอสามเงา ประมาณ 20 กม. จากบริเวณเขื่อน 6. ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ประมาณ 70 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ร้านอาหารเฮือนภูแก้ว เขื่อนภูมิพล ประมาณ 6 กม. โทร. 089-961-6572, 055-881211 ต่อ 4005 2. ภูแก้ว เรือนรับรอง ประมาณ 6 กม. 3. สวนอาหารน้องเนมคนดี ประมาณ 7 กม. 4. ร้านป้าอ้อน อาหารตามสั่ง ประมาณ 13 กม. 5. ร้านอาหารครัว 3 ม. บ้านปากทางเขื่อนภูมิพล ประมาณ 18 กม. โทร. 081-888-7694 6. Café Amazon ปตท. วังหมัน ประมาณ 23 กม. |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. คุณสายชลวิลล่า เขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. จากท่าเรือบริเวณเขื่อน โทร. 055-881237, 055-881211 ต่อ 4002, 4003 2. บ้านพักรับรองเขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. จากท่าเรือบริเวณเขื่อน โทร. 055-549509 3. Bantak House ประมาณ 45 กม. 4. โรงแรมไวท์เฮ้าส์ ตาก ประมาณ 65 กม. โทร. 055-514-444, 099-234-7774 5. โรงแรมบีริช ประมาณ 70 กม. 6. โรงแรมเวียงตาก ริเวอร์ไซด์ ประมาณ 72 กม. โทร. 055-512-507, 081-887-2905 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: พระพุทธบาทดอยเขาหนามอยู่ที่ไหน?
ตอบ: พระพุทธบาทดอยเขาหนามตั้งอยู่บนยอดดอยกลางอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ตำบลบ้านนา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก ห่างจากบริเวณสันเขื่อนภูมิพลประมาณ 5 กม.
ถาม: พระพุทธบาทดอยเขาหนามเดินทางไปอย่างไร?
ตอบ: ต้องเดินทางไปยังบริเวณเขื่อนภูมิพลก่อน จากนั้นต่อเรือหรือแพไปยังเกาะพระพุทธบาทเขาหนาม เพราะพื้นที่ตั้งอยู่กลางอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ควรตรวจสอบบริการเรือและสภาพอากาศก่อนเดินทาง
ถาม: พระพุทธบาทดอยเขาหนามค้นพบเมื่อใด?
ตอบ: รอยพระพุทธบาทดอยเขาหนามถูกค้นพบราว พ.ศ. 2490 โดยนายเสาแก้ว เขาหลวง ราษฎรในพื้นที่ตำบลบ้านนาเดิม หลังจากนั้นชาวบ้านจึงเกิดความศรัทธาและเริ่มเดินทางขึ้นไปสักการะ
ถาม: พระพุทธบาทดอยเขาหนามมีอะไรสำคัญ?
ตอบ: สิ่งสำคัญคือรอยพระพุทธบาทศักดิ์สิทธิ์บนยอดดอย มณฑป 5 ยอดที่ครอบรอยพระพุทธบาท ศาลา พระประธาน และทิวทัศน์ของเขื่อนภูมิพลกับทะเลสาบแม่ปิงโดยรอบ
ถาม: พระพุทธบาทดอยเขาหนามเกี่ยวข้องกับประเพณีใด?
ตอบ: พระพุทธบาทดอยเขาหนามเกี่ยวข้องกับประเพณีสรงน้ำพระพุทธบาทในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ซึ่งเป็นพิธีสำคัญของชุมชนอำเภอสามเงา เดิมมีการละเล่นพื้นบ้านและการแข่งขันบ้องไฟระหว่างหมู่บ้านร่วมด้วย
ถาม: ไปพระพุทธบาทดอยเขาหนามต้องเสียค่าเข้าหรือไม่?
ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชมบริเวณสถานที่ แต่การเดินทางต้องใช้เรือหรือแพ ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการในพื้นที่
ถาม: ควรไปพระพุทธบาทดอยเขาหนามช่วงเวลาใด?
ตอบ: ช่วงเช้าถึงช่วงบ่ายเหมาะที่สุด เพราะมีเวลาเดินทางทางน้ำ ขึ้นไปสักการะ และเดินทางกลับเข้าฝั่งได้อย่างไม่เร่งรีบ ส่วนช่วงสงกรานต์เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสประเพณีสรงน้ำพระพุทธบาท
ถาม: เที่ยวพระพุทธบาทดอยเขาหนามแล้วควรไปที่ไหนต่อ?
ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่เขื่อนภูมิพล จุดชมวิวเขื่อนภูมิพล ทะเลสาบแม่ปิง หรือเดินทางกลับเข้าตัวเมืองตากเพื่อเที่ยวศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ตรอกบ้านจีน และสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
หมวดหมู่: ●สถานที่ศักดิ์สิทธิ์
กลุ่ม: ●สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ
●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคเหนือ
ปรับปรุงล่าสุด : 5 วันที่แล้ว




