หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดตาก >อ.สามเงา >ต.สามเงา > วัดชลประทานรังสรรรค์
TL;DR: วัดชลประทานรังสรรรค์ อยู่ที่หมู่ 3 บ้านจัดสรร ตำบลสามเงา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก เปิดทุกวัน เวลา เปิดให้เข้าเยี่ยมชมและประกอบศาสนกิจในช่วงกลางวัน. จุดเด่นคือ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย และเป็นวัดที่รวมศาสนวัตถุจากวัดเก่าที่จมน้ำไว้ในพื้นที่เดียวกัน.
วัดชลประทานรังสรรรค์

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: เปิดให้เข้าเยี่ยมชมและประกอบศาสนกิจในช่วงกลางวัน
วัดชลประทานรังสรรค์ หรือที่ชาวบ้านจำนวนมากเรียกว่า “วัดจัดสรร” เป็นวัดสำคัญของตำบลสามเงา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก ตั้งอยู่ในหมู่ 3 บ้านจัดสรร ห่างจากเขื่อนภูมิพลประมาณ 5 กม. วัดแห่งนี้มีความสำคัญทั้งในด้านศาสนา ประวัติศาสตร์ชุมชน และความทรงจำของผู้คนที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนภูมิพล เพราะเป็นวัดที่กรมชลประทานสร้างขึ้นเพื่อรองรับชุมชนใหม่และทดแทนวัดเดิมจำนวน 8 วัดที่จมหายไปใต้น้ำหลังการกักเก็บน้ำของเขื่อนภูมิพล ภายในวัดยังเป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อทันใจ พระพุทธรูปสำริดศิลปะเชียงแสนสิงห์สามที่ชาวอำเภอสามเงาเคารพอย่างสูง และเป็นศูนย์กลางประเพณีแห่สรงน้ำหลวงพ่อทันใจในช่วงสงกรานต์ของทุกปี
วัดชลประทานรังสรรค์ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านจัดสรร ตำบลสามเงา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก พื้นที่โดยรอบเป็นชุมชนที่มีประวัติพิเศษแตกต่างจากชุมชนทั่วไป เพราะเกิดจากการย้ายถิ่นฐานของประชาชนจากตำบลบ้านนาเดิม หลังจากมีการสร้างเขื่อนภูมิพลและเริ่มกักเก็บน้ำจนพื้นที่อยู่อาศัย วัดวาอาราม และแหล่งศรัทธาหลายแห่งต้องจมอยู่ใต้อ่างเก็บน้ำ การเกิดขึ้นของบ้านจัดสรรและวัดชลประทานรังสรรค์จึงไม่ใช่เพียงการสร้างหมู่บ้านใหม่หรือวัดใหม่ แต่เป็นการเริ่มต้นชีวิตใหม่ของผู้คนที่ต้องย้ายจากบ้านเดิม พร้อมกับการพยายามรักษารากเหง้า ความเชื่อ และวัตถุศักดิ์สิทธิ์ของชุมชนเดิมให้คงอยู่ในสถานที่แห่งใหม่
วัดแห่งนี้เกิดขึ้นจากบทบาทของกรมชลประทานในช่วงการก่อสร้างเขื่อนภูมิพล ซึ่งเป็นโครงการชลประทานและพลังงานขนาดใหญ่ที่เปลี่ยนภูมิทัศน์ของอำเภอสามเงาอย่างลึกซึ้ง เมื่อพื้นที่เดิมของชุมชนบ้านนาได้รับผลกระทบจากระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำ กรมชลประทานได้จัดสรรพื้นที่ใหม่ให้ประชาชนอพยพขึ้นมาอยู่อาศัย และสร้างวัดชลประทานรังสรรค์ขึ้นเพื่อทดแทนวัดเดิม 8 วัด ได้แก่ วัดบ้านห้วย วัดศรีแท่น วัดดอนแก้ว วัดหลวง วัดท่าเดื่อ วัดท่าโป่ง วัดอุมวาบ และวัดพระธาตุลอย วัดทั้ง 8 แห่งนี้ไม่ได้หายไปจากความทรงจำของชาวบ้าน แม้พื้นที่จริงจะจมอยู่ใต้น้ำ แต่ชื่อวัด สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และเรื่องเล่าทางศรัทธายังคงถูกรวบรวมและสืบทอดผ่านวัดชลประทานรังสรรค์
จุดเด่นของวัดชลประทานรังสรรค์จึงอยู่ที่การเป็นวัดแห่งการรวบรวมศรัทธาจากชุมชนเดิมหลายแห่ง วัดไม่ได้เกิดขึ้นจากชุมชนเดียว หากเป็นพื้นที่ที่รวมมรดกทางศาสนาจากวัดเก่าทั้ง 8 วัดไว้ด้วยกัน ชาวบ้านได้นำพระบรมสารีริกธาตุขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า องค์พระธาตุลอยอันศักดิ์สิทธิ์ ยอดฉัตรเจดีย์ พระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์ขนาดและปางต่าง ๆ หีบลวดลายทองที่บรรจุพระธรรม ตู้ไม้ และเครื่องใช้สำคัญทางศาสนามารวบรวมไว้ ณ วัดแห่งนี้ สิ่งของเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงศาสนวัตถุ แต่เป็นหลักฐานของการย้ายถิ่นฐาน ความอาลัยต่อบ้านเดิม และความตั้งใจของผู้คนที่จะรักษาพระพุทธศาสนาไว้ในพื้นที่ใหม่
การที่วัดชลประทานรังสรรค์ถูกสร้างขึ้นทดแทนวัดที่จมน้ำ ทำให้วัดแห่งนี้มีสถานะพิเศษในทางวัฒนธรรม เป็นทั้งวัดประจำชุมชนบ้านจัดสรรและเป็นอนุสรณ์ของชุมชนบ้านนาเดิม ผู้มาเยือนจึงควรมองวัดนี้มากกว่าสถานที่ไหว้พระทั่วไป เพราะพื้นที่วัดเป็นเหมือนคลังความทรงจำของชุมชนที่เคยอยู่ริมลำน้ำก่อนการเกิดเขื่อนภูมิพล การเดินเข้ามาภายในวัดจึงเท่ากับได้สัมผัสเรื่องราวของผู้คนที่ต้องเปลี่ยนที่อยู่ แต่ยังคงพกพาความศรัทธา สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และความสัมพันธ์ของชุมชนเดิมติดตัวมาด้วย
สิ่งสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งภายในวัดชลประทานรังสรรค์คือหลวงพ่อทันใจ พระพุทธรูปทองสำริดปางมารวิชัย ศิลปะเชียงแสนสิงห์สาม จำนวน 3 องค์ องค์แรกมีหน้าตักกว้าง 19 นิ้ว สูง 32 นิ้ว องค์ที่ 2 มีหน้าตักกว้าง 16 นิ้ว สูง 31 นิ้ว และองค์ที่ 3 มีหน้าตักกว้าง 9 นิ้ว สูง 20 นิ้ว พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ได้รับความเคารพอย่างมากจากชาวอำเภอสามเงา มีการกล่าวถึงว่าเป็นพระพุทธรูปเก่าแก่คู่บ้านคู่เมือง มีอายุกว่า 1,300 ปี และเป็นศูนย์รวมศรัทธาของชาวบ้านตั้งแต่ก่อนการสร้างเขื่อนภูมิพล เมื่อชุมชนเดิมต้องย้ายขึ้นมาสู่พื้นที่ใหม่ หลวงพ่อทันใจจึงถูกอัญเชิญมาประดิษฐานที่วัดชลประทานรังสรรค์ เพื่อให้ชาวบ้านยังมีที่พึ่งทางใจเช่นเดิม
หลวงพ่อทันใจมีความสำคัญทั้งในฐานะพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์และในฐานะสัญลักษณ์ของการสืบต่อศรัทธาจากชุมชนเก่าสู่ชุมชนใหม่ พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์เป็นสิ่งยึดเหนี่ยวใจของผู้คนที่เคยอาศัยอยู่ในตำบลบ้านนาเดิม โดยเฉพาะผู้สูงอายุและลูกหลานของชุมชนเดิมที่ยังรับรู้เรื่องราวผ่านคำบอกเล่าในครอบครัว ความศรัทธาที่มีต่อหลวงพ่อทันใจจึงไม่ใช่เพียงการเคารพบูชาพระพุทธรูปเก่าแก่ แต่ยังเชื่อมโยงกับความทรงจำของบ้านเดิม วัดเดิม และชีวิตก่อนการเกิดอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล
เรื่องเล่าที่เกี่ยวข้องกับหลวงพ่อทันใจยิ่งทำให้พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ได้รับความเคารพมากขึ้น หนึ่งในเหตุการณ์ที่ถูกกล่าวถึงคือเหตุการณ์เมื่อ พ.ศ. 2469 ขุนจรูญ หัวหน้าตำรวจในสมัยนั้น ได้ออกตรวจท้องที่และลักลอบนำหลวงพ่อทันใจไปตระเวนขายในตัวเมืองระแหง แต่ไม่มีผู้ใดกล้ารับซื้อไว้ ขุนจรูญกับพวกจึงนำพระพุทธรูปกลับมาส่งคืน และเมื่อจอดเรือพักแรมบริเวณหน้าวัดในช่วงค่ำ ขุนจรูญเกิดอาการชักและเสียชีวิตในเวลาต่อมา เรื่องเล่านี้ถูกชุมชนจดจำในฐานะเหตุการณ์ที่สะท้อนความศักดิ์สิทธิ์ของหลวงพ่อทันใจ และกลายเป็นส่วนหนึ่งของความเชื่อที่สืบต่อกันมา
อีกเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2551 เมื่อหลวงพ่อทันใจองค์เล็กที่สุดถูกขโมยไปจากวัดชลประทานรังสรรค์ เหตุการณ์นี้สร้างความสะเทือนใจแก่ชาวบ้านและผู้ศรัทธาอย่างมาก เพราะหลวงพ่อทันใจไม่ได้เป็นเพียงพระพุทธรูปเก่าแก่ แต่เป็นสมบัติทางใจของชุมชน ต่อมาในวันที่ 12 กันยายน 2551 คนร้ายได้นำหลวงพ่อทันใจไปไว้ที่วัดคลองระนง อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ และโทรศัพท์แจ้งเจ้าหน้าที่ตำรวจเพื่อส่งคืนวัดชลประทานรังสรรค์ เหตุการณ์การกลับคืนของหลวงพ่อทันใจยิ่งทำให้ชาวบ้านเชื่อมั่นในความศักดิ์สิทธิ์และบารมีขององค์พระมากขึ้น
ความศรัทธาที่มีต่อหลวงพ่อทันใจยังปรากฏชัดในประเพณีสงกรานต์ของชาวเทศบาลตำบลสามเงา ทุกปีในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ชาวบ้านจะอาราธนาหลวงพ่อทันใจทั้ง 3 องค์ออกแห่ไปตามหมู่บ้านต่าง ๆ ตลอดเส้นทางขบวนแห่จะมีชาวบ้านนำดอกไม้ ธูปเทียน และเครื่องสักการะออกมาบูชา บางบ้านโปรยข้าวตอกดอกไม้ใส่ขบวนแห่ พร้อมสรงน้ำองค์พระเพื่อความเป็นสิริมงคล ประเพณีนี้เป็นภาพที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างวัด พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ และชุมชนอย่างลึกซึ้ง เพราะไม่ได้จำกัดอยู่ภายในวัด แต่เคลื่อนออกไปสู่บ้านเรือนของผู้คนในพื้นที่
ประเพณีแห่หลวงพ่อทันใจในช่วงสงกรานต์ยังเป็นการเชื่อมโยงปีใหม่ไทยกับความเชื่อทางพระพุทธศาสนา ชาวบ้านไม่ได้สรงน้ำเพียงเพื่อความร่มเย็นเป็นสุขเท่านั้น แต่ยังเป็นการขอพรให้ครอบครัว ชุมชน และพื้นที่สามเงามีความอุดมสมบูรณ์ ปลอดภัย และอยู่ร่วมกันอย่างสงบ ขบวนแห่จึงเป็นทั้งพิธีกรรมทางศรัทธาและกิจกรรมชุมชนที่ทำให้คนหลายรุ่นได้กลับมาพบกัน ผู้สูงอายุได้ถ่ายทอดความทรงจำเกี่ยวกับหลวงพ่อทันใจให้ลูกหลาน ส่วนคนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้ว่าพระพุทธรูปองค์นี้มีความหมายต่อชุมชนมากเพียงใด
วัดชลประทานรังสรรค์จึงเป็นสถานที่ที่มีความหมายในหลายระดับ ระดับแรกคือวัดชุมชนที่ใช้ประกอบศาสนกิจประจำวัน ระดับที่ 2 คือวัดที่เกิดจากประวัติศาสตร์การสร้างเขื่อนภูมิพลและการอพยพชุมชน ระดับที่ 3 คือสถานที่รวบรวมศาสนวัตถุจากวัดเก่าที่จมน้ำ และระดับที่ 4 คือศูนย์กลางความศรัทธาต่อหลวงพ่อทันใจ วัดแห่งนี้จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่สนใจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ศรัทธาพื้นบ้าน และเส้นทางท่องเที่ยวรอบเขื่อนภูมิพล
ในเชิงภูมิศาสตร์ วัดตั้งอยู่ไม่ไกลจากเขื่อนภูมิพล ซึ่งเป็นเขื่อนคอนกรีตโค้งขนาดใหญ่ที่มีบทบาทสำคัญด้านพลังงาน น้ำ และการท่องเที่ยวของจังหวัดตาก การอยู่ใกล้เขื่อนทำให้วัดชลประทานรังสรรค์สามารถจัดรวมในเส้นทางท่องเที่ยวเดียวกับเขื่อนภูมิพลได้อย่างสะดวก ผู้เดินทางสามารถเริ่มจากการไหว้พระที่วัดชลประทานรังสรรค์ จากนั้นเดินทางต่อไปยังเขื่อนภูมิพล จุดชมวิว สวนเฉลิมพระเกียรติ หรือบ้านพักรับรองเขื่อนภูมิพล เพื่อชมทัศนียภาพของอ่างเก็บน้ำและภูเขาโดยรอบ เส้นทางนี้เหมาะกับทั้งสายทำบุญ สายประวัติศาสตร์ และผู้ที่ต้องการพักผ่อนใกล้ธรรมชาติ
ชุมชนบ้านจัดสรรบริเวณวัดมีลักษณะเป็นชุมชนที่เกิดจากการรวมตัวของผู้คนหลายกลุ่มจากพื้นที่เดิมที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม การตั้งถิ่นฐานใหม่ทำให้ชาวบ้านต้องสร้างทั้งบ้าน ชุมชน วัด และความสัมพันธ์ทางสังคมขึ้นใหม่ วัดชลประทานรังสรรค์จึงเป็นสถาบันสำคัญที่ช่วยหลอมรวมผู้คนเข้าด้วยกัน เป็นสถานที่ที่รองรับกิจกรรมบุญ งานประเพณี การพบปะ และการพึ่งพาทางใจของผู้คนที่เริ่มต้นชีวิตใหม่ในพื้นที่จัดสรร ความสำคัญของวัดจึงไม่สามารถแยกออกจากประวัติชุมชนบ้านจัดสรรได้
สำหรับผู้มาเยือนที่สนใจประวัติศาสตร์ชุมชน วัดชลประทานรังสรรค์ช่วยอธิบายผลกระทบทางสังคมของการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ได้อย่างเป็นรูปธรรม เขื่อนภูมิพลเป็นโครงการที่สร้างประโยชน์มหาศาลต่อประเทศ แต่ในเวลาเดียวกันก็ทำให้ชุมชนเดิมบางส่วนต้องย้ายถิ่นฐาน วัดแห่งนี้จึงเป็นหลักฐานของการปรับตัวของผู้คนต่อความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ การอัญเชิญพระธาตุ พระพุทธรูป และศาสนวัตถุมายังวัดใหม่คือการรักษาความต่อเนื่องของจิตวิญญาณชุมชน แม้ภูมิประเทศเดิมจะเปลี่ยนไปอย่างถาวร
ภายในบริบทของอำเภอสามเงา วัดชลประทานรังสรรค์เป็นจุดหมายที่ควรได้รับการบันทึกควบคู่กับเขื่อนภูมิพล เพราะทั้ง 2 แห่งมีความสัมพันธ์โดยตรง หากไม่มีการสร้างเขื่อนภูมิพลก็จะไม่มีเหตุให้เกิดการย้ายชุมชนและการสร้างวัดใหม่เพื่อทดแทนวัดเก่า วัดชลประทานรังสรรค์จึงเป็นด้านวัฒนธรรมของเรื่องเล่าเกี่ยวกับเขื่อน ขณะที่เขื่อนภูมิพลเป็นด้านวิศวกรรมและภูมิทัศน์ การเที่ยวทั้ง 2 แห่งร่วมกันจะช่วยให้ผู้เดินทางเข้าใจพื้นที่สามเงาได้ครบถ้วนกว่าการชมวิวเพียงอย่างเดียว
ความโดดเด่นของวัดยังอยู่ที่การเป็นแหล่งรวมศาสนวัตถุที่ชาวบ้านช่วยกันรักษาไว้ พระบรมสารีริกธาตุ พระธาตุลอย ยอดฉัตรเจดีย์ พระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์ หีบลวดลายทองบรรจุพระธรรม และเครื่องใช้ทางศาสนาต่าง ๆ ล้วนเป็นวัตถุที่มีทั้งคุณค่าทางศรัทธาและคุณค่าทางประวัติศาสตร์ สิ่งเหล่านี้สะท้อนความตั้งใจของชาวบ้านที่จะไม่ปล่อยให้มรดกทางศาสนาของวัดเก่าจมหายไปกับน้ำ แต่เลือกนำขึ้นมารวมไว้ในวัดใหม่เพื่อให้ลูกหลานได้สักการะและเรียนรู้ต่อไป
การสักการะหลวงพ่อทันใจที่วัดชลประทานรังสรรค์ควรทำด้วยความเคารพและสงบ ผู้มาเยือนสามารถกราบไหว้ ขอพร และร่วมทำบุญตามกำลังศรัทธา หากเดินทางมาในช่วงที่มีพิธีหรือเทศกาล ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของทางวัดและชุมชน ไม่ส่งเสียงดัง ไม่แตะต้องศาสนวัตถุโดยไม่ได้รับอนุญาต และควรแต่งกายสุภาพตามมารยาทการเข้าวัด การเยี่ยมชมวัดที่ยังเป็นศูนย์กลางของชุมชนเช่นนี้ควรให้ความสำคัญกับความสงบและการเคารพพื้นที่ของผู้ปฏิบัติศาสนกิจเป็นหลัก
ผู้ที่ชื่นชอบวัดเก่าและพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์จะพบว่าวัดชลประทานรังสรรค์มีเสน่ห์เฉพาะตัว เพราะหลวงพ่อทันใจไม่ได้เป็นเพียงพระพุทธรูปที่ผู้คนมากราบไหว้ขอพร แต่เป็นพระพุทธรูปที่มีประวัติการเดินทางร่วมกับชุมชน จากวัดเดิมในพื้นที่บ้านนาสู่พื้นที่จัดสรรใหม่ หลวงพ่อทันใจจึงเปรียบเสมือนพยานของความเปลี่ยนแปลงทางภูมิประเทศและชีวิตผู้คนในสามเงา การได้กราบไหว้พระพุทธรูปองค์นี้จึงเป็นการสัมผัสประวัติศาสตร์ที่มีชีวิตของชุมชน
ในแง่การท่องเที่ยว วัดชลประทานรังสรรค์เหมาะกับการแวะชมแบบใช้เวลาไม่เร่งรีบ ผู้เดินทางสามารถใช้เวลาศึกษาประวัติของวัด กราบหลวงพ่อทันใจ ชมบรรยากาศของชุมชนบ้านจัดสรร แล้วเดินทางต่อไปยังจุดท่องเที่ยวใกล้เคียง เส้นทางรอบวัดมีสถานที่น่าสนใจหลายแห่ง เช่น เขื่อนภูมิพล สวนเฉลิมพระเกียรติ เขื่อนภูมิพล บ้านพักรับรองเขื่อนภูมิพล วัดพระบรมธาตุแก่งสร้อยซึ่งต้องเดินทางโดยเรือหรือแพ และจุดชมวิวต่าง ๆ ในเขตอำเภอสามเงา หากวางแผนดี วัดแห่งนี้สามารถเป็นจุดเริ่มต้นของทริปครึ่งวันหรือ 1 วันในสามเงาได้อย่างลงตัว
สำหรับผู้ที่ต้องการตามรอยประเพณีสงกรานต์ ควรให้ความสำคัญกับช่วงเวลาที่ชุมชนอาราธนาหลวงพ่อทันใจออกแห่ เพราะเป็นช่วงที่วัดมีชีวิตชีวาและสะท้อนความศรัทธาของชาวบ้านอย่างชัดเจน ขบวนแห่สรงน้ำหลวงพ่อทันใจไม่ใช่การแสดงเพื่อการท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียว แต่เป็นพิธีกรรมของชุมชนที่มีรากจากความเคารพต่อพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง การเข้าร่วมชมควรเป็นไปด้วยความสำรวม เคารพเจ้าของพื้นที่ และหลีกเลี่ยงการรบกวนขบวนพิธี
หากเดินทางจากตัวเมืองตากไปยังวัดชลประทานรังสรรค์ สามารถใช้เส้นทางไปอำเภอสามเงาและมุ่งหน้าไปทางเขื่อนภูมิพล วัดตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลสามเงาใกล้เส้นทางไปเขื่อน การเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าจะสะดวกที่สุด เพราะสามารถจัดโปรแกรมแวะวัด เขื่อน ร้านอาหาร และที่พักในละแวกเดียวกันได้ง่าย ผู้ที่เดินทางเป็นครอบครัวสามารถวางแผนให้วัดเป็นจุดทำบุญก่อนขึ้นไปชมวิวเขื่อน ส่วนผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ชุมชนสามารถใช้เวลาอ่านเรื่องราวของวัดและสอบถามข้อมูลจากคนในพื้นที่เพิ่มเติมเมื่อมีโอกาส
จุดที่ควรให้ความสนใจเมื่อมาเยือนคือความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับวัดเก่าทั้ง 8 แห่งที่ถูกน้ำท่วม เพราะรายชื่อวัดเหล่านี้คือรากของชุมชนเดิม ได้แก่ วัดบ้านห้วย วัดศรีแท่น วัดดอนแก้ว วัดหลวง วัดท่าเดื่อ วัดท่าโป่ง วัดอุมวาบ และวัดพระธาตุลอย การจดจำชื่อวัดเหล่านี้ช่วยให้ผู้มาเยือนเข้าใจว่าศาสนวัตถุที่ถูกนำมารวมไว้ไม่ได้เป็นของวัดเดียว แต่เป็นมรดกร่วมของหลายวัดและหลายชุมชน วัดชลประทานรังสรรค์จึงเป็นเหมือนพื้นที่รวมประวัติศาสตร์ของหลายหมู่บ้านในตำบลบ้านนาเดิม
ความสำคัญของพระธาตุลอยและศาสนวัตถุที่อัญเชิญมาจากพื้นที่เดิมยังช่วยเสริมคุณค่าของวัดในฐานะแหล่งเรียนรู้ทางศรัทธา พระธาตุและยอดฉัตรเจดีย์เป็นสัญลักษณ์ของความต่อเนื่องทางพระพุทธศาสนา แม้วัดเดิมจะไม่สามารถคงอยู่ในตำแหน่งเดิมได้อีกต่อไป การนำสิ่งสำคัญเหล่านี้ขึ้นมาประดิษฐานไว้ในวัดใหม่จึงเป็นการประกาศว่าชุมชนยังคงรักษาพระพุทธศาสนาและความทรงจำของบ้านเดิมไว้ ไม่ให้สูญหายไปพร้อมกับพื้นที่ที่จมน้ำ
วัดชลประทานรังสรรค์ยังเป็นสถานที่ที่เหมาะกับผู้สนใจเรื่องมรดกชุมชน การย้ายถิ่นฐาน และความสัมพันธ์ระหว่างการพัฒนากับวัฒนธรรมท้องถิ่น เพราะเรื่องราวของวัดทำให้เห็นว่าเมื่อรัฐสร้างโครงการขนาดใหญ่ ชุมชนไม่ได้สูญเสียเฉพาะพื้นที่อยู่อาศัย แต่ยังมีวัด สุสาน ความทรงจำ เส้นทางเดิน ศาสนสถาน และพื้นที่ทางใจที่ต้องย้ายตามมาด้วย การสร้างวัดแห่งใหม่จึงเป็นมาตรการสำคัญที่ช่วยให้ชุมชนสามารถตั้งหลักทางจิตใจและสังคมในพื้นที่ใหม่ได้
บรรยากาศโดยรวมของวัดชลประทานรังสรรค์เป็นวัดชุมชนที่สงบ ไม่พลุกพล่าน เหมาะกับการไหว้พระ ทำบุญ และเรียนรู้ประวัติท้องถิ่น ผู้มาเยือนที่คาดหวังความใหญ่โตหรือสถาปัตยกรรมอลังการอาจพบว่าวัดนี้มีความเรียบง่าย แต่ความเรียบง่ายนั้นเองคือเสน่ห์สำคัญ เพราะทำให้ผู้เดินทางเห็นวัดในฐานะพื้นที่ของคนท้องถิ่นจริง ๆ ไม่ใช่เพียงฉากท่องเที่ยว วัดแห่งนี้จึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการเดินทางอย่างเข้าใจพื้นที่ เคารพวัฒนธรรม และมองเห็นคุณค่าของเรื่องเล่าที่อยู่เบื้องหลังสถานที่
การมาเยือนวัดชลประทานรังสรรค์จึงเป็นการเดินทางที่มีมากกว่าการกราบพระขอพร ผู้เดินทางจะได้เรียนรู้ประวัติการสร้างเขื่อนภูมิพล ผลกระทบต่อชุมชนบ้านนาเดิม การสร้างบ้านจัดสรรและวัดใหม่ การรักษาพระบรมสารีริกธาตุ พระธาตุลอย และศาสนวัตถุจากวัดเก่า ตลอดจนความศรัทธาที่ชาวสามเงามีต่อหลวงพ่อทันใจ วัดแห่งนี้จึงเป็นหนึ่งในสถานที่สำคัญของอำเภอสามเงาที่ควรได้รับการบันทึกและแนะนำอย่างละเอียด เพราะเป็นจุดที่ประวัติศาสตร์ วิศวกรรม ชุมชน และพระพุทธศาสนามาบรรจบกันอย่างชัดเจน
เมื่อสรุปความสำคัญของวัดชลประทานรังสรรค์ จะเห็นได้ว่าวัดแห่งนี้คือศูนย์กลางความทรงจำของชุมชนอพยพจากตำบลบ้านนา เป็นวัดที่สร้างขึ้นเพื่อทดแทนวัดเดิม 8 วัดที่จมน้ำจากการกักเก็บน้ำของเขื่อนภูมิพล เป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อทันใจ พระพุทธรูปสำริดศิลปะเชียงแสนสิงห์สามที่ชาวบ้านเคารพอย่างสูง และเป็นศูนย์กลางประเพณีแห่สรงน้ำในช่วงสงกรานต์ วัดชลประทานรังสรรค์จึงเป็นสถานที่ที่มีคุณค่าทั้งต่อผู้ศรัทธา นักท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และผู้ที่ต้องการเข้าใจเรื่องราวของอำเภอสามเงา จังหวัดตากในมิติที่ลึกกว่าการชมทิวทัศน์ของเขื่อนภูมิพลเพียงอย่างเดียว
| ชื่อสถานที่ | วัดชลประทานรังสรรค์ |
| ชื่อเรียกท้องถิ่น | วัดจัดสรร |
| ที่ตั้ง | หมู่ 3 บ้านจัดสรร ตำบลสามเงา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก |
| ที่อยู่ | บ้านจัดสรร หมู่ 3 ตำบลสามเงา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก 63130 |
| พิกัดชุมชนบ้านจัดสรร | ละติจูด 17.214635346530102, ลองจิจูด 99.04987397614474 |
| ไฮไลต์ | วัดที่สร้างขึ้นเพื่อทดแทนวัดเก่า 8 วัดที่ถูกน้ำท่วมจากการสร้างเขื่อนภูมิพล และเป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อทันใจ พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของชาวสามเงา |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2502 โดยกรมชลประทาน เพื่อรองรับชุมชนที่อพยพจากตำบลบ้านนาเดิมหลังการสร้างเขื่อนภูมิพล |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อ “ชลประทานรังสรรค์” สัมพันธ์กับการที่กรมชลประทานสร้างวัดขึ้นในพื้นที่จัดสรรใหม่ของชุมชนที่ย้ายจากพื้นที่เดิมซึ่งถูกน้ำท่วม |
| ลักษณะเด่น | เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย และเป็นวัดที่รวมศาสนวัตถุจากวัดเก่าที่จมน้ำไว้ในพื้นที่เดียวกัน |
| สิ่งสำคัญภายในวัด | หลวงพ่อทันใจ 3 องค์, พระบรมสารีริกธาตุ, พระธาตุลอย, ยอดฉัตรเจดีย์, พระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์, หีบลวดลายทองบรรจุพระธรรม และศาสนวัตถุจากวัดเก่า |
| วัดเก่าที่ถูกทดแทน | วัดบ้านห้วย, วัดศรีแท่น, วัดดอนแก้ว, วัดหลวง, วัดท่าเดื่อ, วัดท่าโป่ง, วัดอุมวาบ และวัดพระธาตุลอย |
| หลวงพ่อทันใจ | พระพุทธรูปทองสำริดปางมารวิชัย ศิลปะเชียงแสนสิงห์สาม จำนวน 3 องค์ องค์แรกหน้าตัก 19 นิ้ว สูง 32 นิ้ว องค์ที่ 2 หน้าตัก 16 นิ้ว สูง 31 นิ้ว และองค์ที่ 3 หน้าตัก 9 นิ้ว สูง 20 นิ้ว |
| ประเพณีสำคัญ | ประเพณีแห่สรงน้ำหลวงพ่อทันใจในช่วงเทศกาลสงกรานต์ของทุกปี โดยชาวบ้านอาราธนาหลวงพ่อทันใจทั้ง 3 องค์แห่ไปตามหมู่บ้านต่าง ๆ |
| การเดินทาง | เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าจากตัวเมืองตากไปทางอำเภอสามเงา มุ่งหน้าไปเขื่อนภูมิพล วัดอยู่ห่างจากเขื่อนภูมิพลประมาณ 5 กม. |
| สถานะปัจจุบัน | เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย และยังเป็นศูนย์กลางศรัทธาของชุมชนบ้านจัดสรรและชาวอำเภอสามเงา |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | เปิดให้เข้าเยี่ยมชมและประกอบศาสนกิจในช่วงกลางวัน |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | พื้นที่ประกอบศาสนกิจ ลานวัด พื้นที่สักการะหลวงพ่อทันใจ และพื้นที่จอดรถตามสภาพพื้นที่วัด |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | พื้นที่สักการะหลวงพ่อทันใจ, พื้นที่ประดิษฐานศาสนวัตถุจากวัดเก่า, ลานวัด และพื้นที่ประกอบศาสนกิจของชุมชน |
| เบอร์ติดต่อข้อมูลท่องเที่ยว | ททท. สำนักงานตาก โทร. 055-514341 |
| เว็บไซต์ / เพจทางการ | ข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวเผยแพร่โดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยและเทศบาลตำบลสามเงา |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. เขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. 2. สวนเฉลิมพระเกียรติ เขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. 3. บ้านพักรับรองเขื่อนภูมิพลและพื้นที่ท่องเที่ยวในเขื่อน ประมาณ 6 กม. 4. วัดพระบรมธาตุแก่งสร้อย ประมาณ 20 กม. โดยเส้นทางเรือหรือแพจากเขื่อนภูมิพล 5. จุดชมวิวเขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. 6. วัดพระบรมธาตุบ้านตาก ประมาณ 45 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ครัวมะรุม สมพร อำเภอสามเงา ประมาณ 1 กม. โทร. 090-681-0799 2. ร้านอาหารเฮือนภูแก้ว เขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. โทร. 089-961-6572 3. ร้านกาแฟคุณสายชล เขื่อนภูมิพล ประมาณ 5 กม. โทร. 055-881-211 ต่อ 4436 4. ร้านอาหารครัว 3 ม. บ้านปากทางเขื่อนภูมิพล ประมาณ 8 กม. โทร. 081-888-7694 5. Caffeine Cafe - คาเฟอีนคาเฟ่ ประมาณ 38 กม. โทร. 095-353-4030, 096-860-2807 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. บ้านพักรับรองเขื่อนภูมิพล ประมาณ 6 กม. โทร. 055-881-237 2. บ้านพักรับรองเขื่อนภูมิพล ติดต่อผ่าน กฟผ. เขื่อนภูมิพล ประมาณ 6 กม. โทร. 055-881-237, 055-881-211 ถึง 5 ต่อ 4002, 4009 3. รีสอร์ทสุขสบาย สามเงา ตาก ประมาณ 8 กม. โทร. 089-166-7368 4. ห้องพัก พูนทิพย์ รายวัน-รายเดือน อำเภอสามเงา ประมาณ 8 กม. โทร. 080-565-9888, 082-035-1756 5. ริมธารา รีสอร์ท จ.ตาก ประมาณ 10 กม. โทร. 064-419-9155 6. บ้านสวนรีสอร์ท สามเงา ประมาณ 9 กม. โทร. 086-679-2759 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: วัดชลประทานรังสรรค์อยู่ที่ไหน?
ตอบ: วัดชลประทานรังสรรค์ตั้งอยู่หมู่ 3 บ้านจัดสรร ตำบลสามเงา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก อยู่ห่างจากเขื่อนภูมิพลประมาณ 5 กม.
ถาม: วัดชลประทานรังสรรค์สร้างขึ้นเพราะเหตุใด?
ตอบ: วัดแห่งนี้สร้างขึ้นโดยกรมชลประทานเพื่อทดแทนวัดเก่า 8 วัดที่ถูกน้ำท่วมจากการสร้างและกักเก็บน้ำของเขื่อนภูมิพล พร้อมรองรับชุมชนที่อพยพจากตำบลบ้านนาเดิม
ถาม: หลวงพ่อทันใจที่วัดชลประทานรังสรรค์สำคัญอย่างไร?
ตอบ: หลวงพ่อทันใจเป็นพระพุทธรูปทองสำริดปางมารวิชัย ศิลปะเชียงแสนสิงห์สาม จำนวน 3 องค์ เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวอำเภอสามเงาเคารพนับถือมายาวนาน
ถาม: วัดเก่า 8 วัดที่ถูกทดแทนมีวัดใดบ้าง?
ตอบ: ได้แก่ วัดบ้านห้วย วัดศรีแท่น วัดดอนแก้ว วัดหลวง วัดท่าเดื่อ วัดท่าโป่ง วัดอุมวาบ และวัดพระธาตุลอย
ถาม: วัดชลประทานรังสรรค์มีประเพณีสำคัญอะไร?
ตอบ: ประเพณีสำคัญคือการแห่สรงน้ำหลวงพ่อทันใจในช่วงเทศกาลสงกรานต์ โดยชาวบ้านจะอาราธนาหลวงพ่อทันใจทั้ง 3 องค์แห่ไปตามหมู่บ้านต่าง ๆ เพื่อให้ประชาชนสักการะและสรงน้ำเป็นสิริมงคล
ถาม: สามารถเที่ยววัดชลประทานรังสรรค์ร่วมกับที่ไหนได้บ้าง?
ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับเขื่อนภูมิพล จุดชมวิวเขื่อนภูมิพล สวนเฉลิมพระเกียรติ เขื่อนภูมิพล วัดพระบรมธาตุแก่งสร้อย และวัดพระบรมธาตุบ้านตากได้
ถาม: การเดินทางไปวัดชลประทานรังสรรค์สะดวกหรือไม่?
ตอบ: สะดวกสำหรับผู้ใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า โดยเดินทางจากตัวเมืองตากไปทางอำเภอสามเงา มุ่งหน้าไปเขื่อนภูมิพล แล้วเข้าสู่พื้นที่บ้านจัดสรร ตำบลสามเงา
ถาม: วัดชลประทานรังสรรค์เหมาะกับนักท่องเที่ยวกลุ่มใด?
ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจไหว้พระ ทำบุญ ประวัติศาสตร์ชุมชน เรื่องราวการสร้างเขื่อนภูมิพล พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในอำเภอสามเงา จังหวัดตาก
หมวดหมู่: ●สถานที่ศักดิ์สิทธิ์
กลุ่ม: ●วัด
●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคเหนือ
ปรับปรุงล่าสุด : 3 เดือนที่แล้ว




