วัดไชยสถาน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วัดไชยสถาน ตั้งอยู่บ้านไชยสถาน หมู่ 1 ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ รหัสไปรษณีย์ 50140 เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2377 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2513 วัดแห่งนี้เป็นศูนย์รวมจิตใจสำคัญของชุมชนบ้านไชยสถานและตำบลป่าบง มีจุดเด่นทั้งด้านประวัติการก่อสร้างโดยนายจัยหรือหนานใจ ความเป็นวัดเก่าแก่ของอำเภอสารภี พระพุทธเจดีย์เก้ายอด อาคารเสนาสนะสำคัญ และความทรงจำร่วมของชุมชนที่ผูกพันกับครูบาอินคำ อินฺทวณฺโณ อดีตเจ้าอาวาสผู้มีบทบาทมากต่อการพัฒนาวัดและการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในล้านนา

 

วัดไชยสถานเป็นวัดที่มีความหมายลึกกว่าการเป็นวัดประจำหมู่บ้าน เพราะชื่อวัดสัมพันธ์กับชื่อชุมชนและประวัติการตั้งถิ่นฐานในตำบลป่าบง คำว่า “ไชยสถาน” ให้ความหมายในเชิงสถานที่แห่งชัย ความเป็นสิริมงคล และพื้นที่ที่ชุมชนยึดถือเป็นหลักทางจิตใจ ประวัติท้องถิ่นยังเชื่อมชื่อวัดกับผู้ก่อตั้งคือหนานใจหรือนายจัย ผู้บูรณะพื้นที่วัดร้างเดิมขึ้นเป็นวัดใหม่ ทำให้ชื่อวัดไม่ได้เป็นเพียงชื่อทางศาสนา แต่ยังเป็นชื่อที่บันทึกบทบาทของบุคคลสำคัญในช่วงเริ่มต้นของชุมชนไว้ด้วย

 

ตำบลป่าบงเป็นพื้นที่หนึ่งของอำเภอสารภีที่มีรากวัฒนธรรมชุมชนชัดเจน ชื่อป่าบงมาจากคำพื้นเมืองที่หมายถึงไม้ไผ่ชนิดหนึ่ง เพราะในอดีตบริเวณนี้อุดมสมบูรณ์ด้วยป่าไม้ไผ่ ชาวบ้านจึงใช้ไม้ไผ่ในท้องถิ่นมาจักสานเป็นกระบุง ตะกร้า และเครื่องใช้ต่าง ๆ จนกลายเป็นภูมิปัญญาอาชีพของชุมชน วัดไชยสถานตั้งอยู่ในบริบทของชุมชนที่มีทั้งบ้านเรือน วัด ตลาด ถนนสายรอง งานหัตถกรรมพื้นบ้าน และความสัมพันธ์ทางศาสนาที่ดำเนินคู่กันมาอย่างยาวนาน

 

ประวัติของวัดไชยสถานระบุว่าสร้างเมื่อ พ.ศ. 2377 โดยนายจัยเป็นผู้สร้างวัดขึ้นครั้งแรก เดิมพื้นที่นี้เป็นวัดร้างชื่อวัดน้อย ก่อนจะได้รับการฟื้นฟูให้เป็นวัดที่ชุมชนใช้ประกอบศาสนกิจ ช่วงเวลาการสร้างวัดอยู่ในบริบทของล้านนาหลังยุคฟื้นเมืองเชียงใหม่และการขยายตัวของชุมชนในอำเภอสารภี วัดจึงเป็นหลักฐานหนึ่งของการตั้งถิ่นฐาน การฟื้นฟูพื้นที่ศรัทธา และการสร้างชุมชนพุทธในพื้นที่ป่าบงที่ค่อย ๆ เจริญขึ้นตามลำดับ

 

การได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2513 ทำให้วัดไชยสถานมีเขตสำหรับประกอบสังฆกรรมอย่างเป็นทางการ โดยเขตวิสุงคามสีมากว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร ความสำคัญของวิสุงคามสีมาอยู่ที่การรองรับพิธีกรรมสำคัญของคณะสงฆ์ตามพระธรรมวินัย เช่น การอุปสมบทและสังฆกรรมอื่น ๆ จึงเป็นหมุดหมายสำคัญที่ยืนยันว่าวัดไชยสถานมิใช่เพียงสถานที่ทำบุญของชาวบ้าน แต่เป็นวัดที่มีสถานะทางพระพุทธศาสนาอย่างครบถ้วน

 

ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 4 ไร่ 84 ตารางวา มีอาณาเขตทิศเหนือจดทุ่งนา ทิศใต้จดบ้าน ทิศตะวันออกจดทุ่งนา และทิศตะวันตกจดบ้าน ลักษณะอาณาเขตนี้สะท้อนภาพวัดบ้านล้านนาได้อย่างชัดเจน เพราะวัดอยู่ระหว่างพื้นที่อยู่อาศัยกับพื้นที่เกษตรกรรม วัดจึงเป็นศูนย์กลางที่เชื่อมชีวิตประจำวันของชุมชนเข้ากับศรัทธาทางพระพุทธศาสนา ชาวบ้านสามารถเข้าถึงวัดได้ง่าย ใช้วัดเป็นที่ทำบุญ ฟังธรรม พบปะ และร่วมงานประเพณีตามรอบปี

 

อาคารเสนาสนะสำคัญของวัดไชยสถานประกอบด้วยอุโบสถ ศาลาการเปรียญ กุฏิสงฆ์ ศาลาบาตร 2 หลัง หอพระสังขจาย และศาลาไทย อุโบสถเป็นพื้นที่สำคัญสำหรับสังฆกรรมและพิธีกรรมหลักของพระสงฆ์ ศาลาการเปรียญรองรับการฟังธรรม งานบุญ และการรวมตัวของญาติโยม กุฏิสงฆ์เป็นที่พำนักของพระภิกษุ ส่วนศาลาบาตรและศาลาไทยสะท้อนรูปแบบการใช้งานวัดชุมชนที่ต้องรองรับทั้งกิจกรรมทางศาสนาและกิจกรรมส่วนรวมของชาวบ้าน

 

พระพุทธเจดีย์เก้ายอดเป็นภาพจำสำคัญของวัดไชยสถานในยุคปัจจุบัน ลักษณะเจดีย์สีขาวประดับยอดทองและองค์ประกอบหลายยอดทำให้วัดมีเอกลักษณ์โดดเด่นในเส้นทางวัดของตำบลป่าบง ผู้มาเยือนจำนวนมากรู้จักวัดในชื่อวัดไชยสถานเจดีย์เก้ายอด เพราะองค์เจดีย์กลายเป็นสัญลักษณ์ที่มองเห็นได้ชัด สื่อถึงศรัทธา การบูรณะ และความตั้งใจของชุมชนกับพระสงฆ์ในการพัฒนาวัดให้เป็นศูนย์กลางทางจิตใจที่งดงามและสงบ

 

หอพระสังขจายเป็นอีกจุดหนึ่งที่ช่วยเพิ่มมิติด้านการสักการะภายในวัด พระสังขจายเป็นพระพุทธรูปหรือรูปเคารพที่ชาวบ้านนิยมกราบไหว้เพื่อความเป็นสิริมงคล ความอุดมสมบูรณ์ และความสุขสมบูรณ์ในชีวิต การมีหอพระสังขจายอยู่ภายในวัดทำให้วัดไชยสถานเป็นพื้นที่ที่รองรับศรัทธาหลากหลายรูปแบบ ทั้งการไหว้พระประธาน การสักการะเจดีย์ การทำบุญ และการขอพรตามความเชื่อของญาติโยมในท้องถิ่น

 

ครูบาอินคำ อินฺทวณฺโณ หรือพระครูวรวรรณาภรณ์ เป็นบุคคลสำคัญที่ทำให้วัดไชยสถานเป็นที่รู้จักในวงกว้าง ท่านเป็นพระนักพัฒนา พระนักเผยแผ่ และพระที่ชาวบ้านเคารพศรัทธาอย่างมาก ท่านมีความผูกพันกับวัดไชยสถานตั้งแต่วัยเยาว์ ได้อุปสมบทและจำพรรษาที่วัดนี้ ศึกษาปฏิบัติธรรม เรียนรู้การรักษาโรคด้วยสมุนไพร และต่อมาได้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาวัดจนเจริญขึ้น ทั้งด้านอาคารสถานที่ การเผยแผ่ธรรมะ และการเป็นที่พึ่งทางใจของชาวบ้าน

 

ความทรงจำเกี่ยวกับครูบาอินคำทำให้วัดไชยสถานมีความหมายในฐานะวัดของครูบาอาจารย์สำคัญแห่งล้านนา ผู้คนจำนวนมากเดินทางมาวัดไม่เพียงเพื่อชมเจดีย์หรือไหว้พระเท่านั้น แต่ยังมาด้วยความเคารพต่อปฏิปทาของครูบาอินคำ บรรยากาศของวัดจึงมีทั้งความสงบ ความศรัทธา และความเป็นสถานที่ระลึกถึงพระเถระผู้เคยสร้างคุณูปการต่อวัดและชุมชน วัดไชยสถานจึงเป็นวัดที่มีทั้งประวัติชุมชนและประวัติบุคคลสำคัญซ้อนอยู่ด้วยกัน

 

ในมิติชุมชน วัดไชยสถานทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของบ้านไชยสถานและพื้นที่ใกล้เคียง ชาวบ้านใช้วัดเป็นที่ทำบุญ ฟังธรรม ถวายภัตตาหาร จัดงานกฐิน ผ้าป่า เข้าพรรษา ออกพรรษา วันพระ งานทำบุญอุทิศส่วนกุศล และกิจกรรมตามรอบปีของชุมชน วัดจึงเป็นพื้นที่ที่คนหลายรุ่นได้กลับมาพบกัน ทั้งผู้สูงอายุ ครอบครัว เยาวชน พระสงฆ์ และญาติโยมที่มีความผูกพันกับบ้านเกิด

 

บทบาทของวัดต่อชุมชนป่าบงยังสัมพันธ์กับวิถีล้านนาที่ให้วัดเป็นทั้งพื้นที่ทางศาสนา พื้นที่เรียนรู้ และพื้นที่สังคม ในอดีตชาวบ้านป่าบงมีอาชีพและภูมิปัญญาด้านจักสานไม้ไผ่ วัดจึงอยู่ท่ามกลางชุมชนที่มีแรงงานฝีมือ ความสามัคคี และวัฒนธรรมช่วยเหลือเกื้อกูลกัน งานบุญของวัดจึงไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรม แต่เป็นช่วงเวลาที่ชุมชนได้ร่วมแรงจัดสถานที่ เตรียมอาหาร ต้อนรับผู้มาร่วมงาน และถ่ายทอดธรรมเนียมท้องถิ่นให้คนรุ่นใหม่

 

วัดไชยสถานเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจวัดเก่าในอำเภอสารภี วัดล้านนาใกล้เมืองเชียงใหม่ เจดีย์เก้ายอด ชุมชนป่าบง และเรื่องราวของครูบาอินคำ ผู้มาเยือนสามารถมาไหว้พระ ทำบุญ ชมพระพุทธเจดีย์เก้ายอด เดินชมอุโบสถ ศาลาการเปรียญ หอพระสังขจาย และสัมผัสบรรยากาศวัดชุมชนที่สงบ วัดไม่ได้เน้นความคึกคักแบบแหล่งท่องเที่ยวขนาดใหญ่ แต่เหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวอย่างสำรวมและเข้าใจรากวัฒนธรรมของชุมชนสารภี

 

จุดที่ควรชมเมื่อมาวัดไชยสถาน ได้แก่ พระพุทธเจดีย์เก้ายอด อุโบสถ ศาลาการเปรียญ หอพระสังขจาย ศาลาไทย และบรรยากาศลานวัดโดยรอบ หากมาในช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายก่อนเย็นจะได้แสงที่เหมาะกับการชมสถาปัตยกรรมและไหว้พระอย่างสงบ ผู้ที่สนใจประวัติพระเกจิล้านนาควรให้เวลาอ่านเรื่องราวของครูบาอินคำควบคู่กับการชมวัด เพราะช่วยให้เข้าใจว่าความสำคัญของวัดไม่ได้อยู่เพียงตัวอาคาร แต่รวมถึงบุคคล ศรัทธา และความทรงจำของชุมชนด้วย

 

เส้นทางเที่ยวที่เหมาะสมคือการจัดวัดไชยสถานร่วมกับวัดศรีคำชมภู วัดเทพาราม วัดป่าบงหลวง วัดร้องดอนชัย วัดสุพรรณ และขยายเส้นทางไปยังกลุ่มเวียงกุมกามในตำบลท่าวังตาล เช่น วัดเจดีย์เหลี่ยม วัดช้างค้ำ และศูนย์ข้อมูลเวียงกุมกาม หากต้องการเที่ยวแบบครึ่งวัน สามารถเริ่มจากวัดไชยสถาน แล้วต่อด้วยวัดศรีคำชมภู วัดป่าบงหลวง และร้านอาหารในตำบลป่าบง หากมีเวลาหนึ่งวัน สามารถเพิ่มเส้นทางเวียงกุมกามหรือถนนต้นยางเชียงใหม่–ลำพูนเข้าไปได้

 

การเดินทาง ไปวัดไชยสถานสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถจักรยานยนต์ รถรับจ้าง หรือบริการรถผ่านแอปจากตัวเมืองเชียงใหม่ โดยมุ่งหน้าไปทางอำเภอสารภีเข้าสู่ตำบลป่าบง ใช้ถนนสายหลักฝั่งสารภีหรือเส้นทางวงแหวนรอบเมืองแล้วเข้าสู่บ้านไชยสถาน หมู่ 1 วัดตั้งอยู่ในชุมชนที่มีถนนเชื่อมต่อกับบ้านป่าบงหลวง บ้านศรีคำชมภู บ้านร้องดอนชัย และพื้นที่ตำบลไชยสถาน หากวางแผนเที่ยวหลายวัดควรจัดเส้นทางเป็นวงรอบสารภี–ป่าบง–ท่าวังตาล เพื่อประหยัดเวลาและไม่ย้อนเส้นทาง

 

ผู้ที่ไม่ได้ขับรถเองควรวางแผนรถรับส่งแบบไปกลับหรือเหมารถครึ่งวัน เพราะวัดในตำบลป่าบงและพื้นที่ใกล้เคียงกระจายอยู่ตามหมู่บ้าน แม้ระยะทางระหว่างจุดสำคัญจะไม่ไกลมาก แต่การเดินทางด้วยรถจะช่วยให้เที่ยวได้หลายจุดและเหมาะกับสภาพอากาศเชียงใหม่ในช่วงกลางวัน หากต้องการบรรยากาศสงบ ควรเลือกช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายก่อนเย็น ส่วนช่วงวันพระหรือช่วงงานบุญ วัดอาจมีชาวบ้านมาร่วมกิจกรรมมากขึ้น

 

ข้อปฏิบัติในการเข้าชมวัดไชยสถานควรยึดหลักการเยี่ยมชมวัดไทยทั่วไป คือแต่งกายสุภาพ ไม่ส่งเสียงดัง ถอดรองเท้าเมื่อเข้าสู่พื้นที่ที่กำหนด ไม่เดินเข้าเขตส่วนตัวของพระสงฆ์ ไม่รบกวนพิธีกรรม ไม่สัมผัสปูชนียวัตถุหรือองค์ประกอบศาสนสถานโดยไม่จำเป็น และไม่ถ่ายภาพบุคคลใกล้ชิดโดยไม่ได้รับอนุญาต โดยเฉพาะในวันที่มีงานบุญ งานกฐิน หรืองานของชุมชน ผู้มาเยือนควรให้พื้นที่กับญาติโยมในท้องถิ่นและใช้วัดอย่างสำรวม

 

โดยสรุป วัดไชยสถานเป็นวัดเก่าแก่ของบ้านไชยสถาน ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2377 โดยนายจัย ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2513 มีอุโบสถ ศาลาการเปรียญ กุฏิสงฆ์ ศาลาบาตร หอพระสังขจาย ศาลาไทย และพระพุทธเจดีย์เก้ายอดเป็นจุดเด่น วัดแห่งนี้ยังผูกพันกับความทรงจำของครูบาอินคำ อินฺทวณฺโณ อดีตเจ้าอาวาสผู้เป็นที่เคารพศรัทธา เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการไหว้พระในบรรยากาศสงบ เรียนรู้วัดชุมชนล้านนา และเชื่อมเส้นทางเที่ยวสารภี ป่าบง และเวียงกุมกามได้อย่างครบถ้วน

 

 

ตอบ: วัดไชยสถานตั้งอยู่บ้านไชยสถาน หมู่ 1 ตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ 50140

 

ตอบ: วัดเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. เหมาะกับการไหว้พระ ทำบุญ ชมพระพุทธเจดีย์เก้ายอด และเที่ยวเชื่อมโยงกับวัดในอำเภอสารภี

 

ตอบ: วัดไชยสถานสร้างเมื่อ พ.ศ. 2377 โดยนายจัย หรือหนานใจ ผู้ฟื้นฟูวัดร้างเดิมชื่อวัดน้อยให้เป็นวัดไชยสถาน

 

ตอบ: วัดไชยสถานได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2513 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร

 

ตอบ: จุดเด่นของวัดคือพระพุทธเจดีย์เก้ายอด อุโบสถ ศาลาการเปรียญ หอพระสังขจาย และเรื่องราวของครูบาอินคำ อินฺทวณฺโณ อดีตเจ้าอาวาสผู้เป็นที่เคารพศรัทธา

 

ตอบ: สิ่งปลูกสร้างสำคัญ ได้แก่ อุโบสถ ศาลาการเปรียญ กุฏิสงฆ์ ศาลาบาตร 2 หลัง หอพระสังขจาย ศาลาไทย และพระพุทธเจดีย์เก้ายอด

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจวัดเก่าในอำเภอสารภี วัดล้านนาใกล้เมืองเชียงใหม่ เจดีย์เก้ายอด ประวัติครูบาอินคำ และเส้นทางวัดชุมชนในตำบลป่าบง

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับวัดศรีคำชมภู วัดเทพาราม วัดป่าบงหลวง วัดร้องดอนชัย วัดสุพรรณ ศูนย์ข้อมูลเวียงกุมกาม วัดเจดีย์เหลี่ยม และถนนต้นยางเชียงใหม่–ลำพูนได้