น้ำพริกน้ำปู อาหารภาคเหนือ

น้ำพริกน้ำปู อาหารภาคเหนือ น้ำปู หรือ น้ำปู๋ อาหารเหนือที่เกิดจากภูมิปัญญาของชาวบ้านในภาคเหนือ ที่ต้องการถนอมอาหารเพื่อรักษาไว้รับประทานได้เป็นระยะเวลานาน ๆ การทำน้ำปู ต้องอาศัยความอดทน ตั้งแต่ต้องไปจับปูนาในช่วงฤดูฝนมาดองกับสมุนไพร เคี่ยวจนเข้มข้น จึงนับเป็นแหล่งแคลเซียม และโปรตีน ซึ่งอยู่ในรูปแบบสารอาหารเข้มข้น ที่สามารถจะเก็บไว้รับประทานได้ตลอดทั้งปี

 

สามารถนำไปปรุงอาหารได้หลายอย่งเช่น น้ำพริกปูใส่แกงหน่อไม้, ตำส้มโอ และหน่อมไม้ส้มตำมะละกอ เนื่องจากเป็นอาหารที่มีไขบางบางชนิดค่อนข้างสูง การรับประทานในปริมาณมากเกินไป อาจจะทำให้ง่วง หรือหาวเรอ น้ำปูที่มีชื่อเสียงได้แก่ น้ำปูจากอำเภอแจ้ห่ม และน้ำปูจากจังหวัดพะเยาว์

 

อาหารภาคเหนือ นั้นมีความพิเศษตรงที่เกิดจากการผสมผสานวัฒนธรรมการกินจากหลากหลายกลุ่มชน เช่น ไทยลื้อ, ไทยใหญ่, จีนฮ่อ และคนพื้นเมือง จุดเด่นของอาหารเหนือ นั้นนอกจากจะมีรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์แล้ว อาหารเหนือส่วนใหญ่จะไม่นิยมใส่น้ำตาล แต่จะอาศัยความหวานจากวัตถุดิบที่นำมาประกอบเพื่อชูรสชาติของอาหารแทน นอกจากนี้ผักบางชนิดจะหาได้เฉพาะบริเวณภาคเหนือเท่านั้น เนื่องจากภมูิประเทศส่วนใหญ่นั้นเต็มไปด้วยภูเขา ทำให้มีพืชผัก และสมุนไพร ค่อนข้างเยอะ เช่น ผักหวาน, ผักแค, หยวกกล้วย, ผักบอน ฯลฯ เป็นต้น

 

ทำให้เกิดส่วนผสมที่เรียกว่าพริกแกงซึ่งมีสมุนไพรนานาชนิดเป็นส่วนประกอบ นอกจากอาหารคาวแล้ว อาหารหวานก็มีอยู่มากมาย และเป็นเอกลักษณ์เฉพาะเช่นกันโดยส่วนใหญ่จะหาทานได้แค่ภาคเหนือเท่านั้น เช่น ขนมกนน้ำอ้อย, ขนมเกลือ, ข้ามต้มหัวหงอก, ขนมลิ้นหมา, ขนมปาด, ข้าววิตู, ข้าวแคบ, ข้าวหนุกงา และงาตำอ้อย เป็นต้น

 

น้ำพริกน้ำปู ก็นับเป็นอาหารเหนือแปลก ๆ ที่มักจะนิยมกันเฉพาะภาคเหนือ แต่ถ้าใครได้ลิ้มลอง จะพบกับรสชาติที่แปลกใหม่ เป็นเอกลักษณ์ตามแบบฉบับของชาวล้านนาแท้ ๆ โดยวิธีการทำนั้นแสนง่าย คุ้มค่าแก่การลองทำ

 

- พริกขี้หนู

- พริกแดง

- พริกเขียว

- กระเทียม

- หอมแดง

- น้ำปู

- น้ำปลา

- ผงนัว

- ตะไคร้ซอย

 

- หน่อไม้ต้ม

- แตงกวา

- ถั่วฝักยาว

- มะริดไม้

- แตงไทยอ่อน

- มะเขือ

 

1. เตรียมเครื่องคั่ว ตั้งกระทะนำพริกขี้หนู, พริกแดง, พริกเขียว, กระเทียม และหอมแดง คั่วให้สุกให้ติดไหม้เล็กน้อย

2. ตั้งครกใส่เครื่องคั่วที่ได้เตรียมลงไปตำให้ละเอียด จากนั้นใส่น้ำปูลงไป ตำให้เข้ากันอีกครั้ง จากนั้นปรุงรสด้วยน้ำปลา ใส่ผงนัวลงไปตามชอบ เติมน้ำอุ่นเล็กน้อยจากนั้นตำให้เข้ากันอีกครั้ง จากนั้นใส่ตะไคร้ซอยลงไป ใช้ช้อนคลุกให้เข้ากันอีกครั้ง ตักใส่ถ้วยรับประทานคู่กับเครื่องเคียง

 

 

ตอบ: น้ำพริกน้ำปูเป็นอาหารพื้นบ้านภาคเหนือที่ใช้ “น้ำปู” ซึ่งได้จากการเคี่ยวปูนาจนเข้มข้น นำมาตำกับพริกและสมุนไพรจนได้รสชาติเข้มข้นเฉพาะตัว

 

ตอบ: น้ำปูคือเครื่องปรุงอาหารที่ทำจากปูนาที่นำมาดองและเคี่ยวจนข้น มีรสเค็มและกลิ่นเฉพาะ สามารถเก็บไว้ได้นาน

 

ตอบ: มีรสเค็ม เข้มข้น กลมกล่อม และเผ็ดเล็กน้อยจากพริก พร้อมกลิ่นเฉพาะตัวของน้ำปู

 

ตอบ: น้ำปูเป็นแหล่งโปรตีนและแคลเซียมสูง เนื่องจากผลิตจากปูนาในรูปแบบเข้มข้น

 

ตอบ: นิยมรับประทานกับข้าวเหนียวหรือข้าวสวย พร้อมผักสดและผักลวก เช่น หน่อไม้ แตงกวา และถั่วฝักยาว

 

ตอบ: สามารถนำไปใช้ปรุงอาหารได้หลากหลาย เช่น แกงหน่อไม้ ตำส้มโอ หรือส้มตำมะละกอ เพื่อเพิ่มรสชาติให้เข้มข้นขึ้น

 

ตอบ: เพราะกระบวนการทำน้ำปูใช้เวลานาน ต้องจับปูนาตามฤดูกาล และเคี่ยวจนได้ความเข้มข้น จึงต้องใช้ความอดทนและภูมิปัญญาท้องถิ่น

 

ตอบ: หากรับประทานในปริมาณมากอาจทำให้ง่วงหรือรู้สึกอิ่มแน่น เนื่องจากมีไขมันบางชนิดค่อนข้างสูง

 

ตอบ: เป็นตัวแทนของภูมิปัญญาชาวล้านนาในการถนอมอาหารและใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติอย่างคุ้มค่า รวมถึงสะท้อนวิถีชีวิตที่ผูกพันกับฤดูกาลและสิ่งแวดล้อม