กลุ่มจักสานบ้านแสนตอ

Rating: 3/5 (6 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน (แนะนำติดต่อก่อนเดินทาง หากต้องการดูงานเป็นกลุ่มหรือทำกิจกรรมเรียนรู้)

เวลาเปิดทำการ: 09.00–16.00 น. (เวลาอาจปรับตามกิจกรรมของกลุ่ม)

 

กลุ่มจักสานบ้านแสนตอ เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวเชิงวิถีชีวิตของอำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ที่สะท้อนภาพชัดเจนของการรวมกลุ่มคนในชุมชนเพื่อสร้างคุณค่าให้กับ “เวลาว่าง” และ “ประสบการณ์ชีวิต” ของผู้สูงอายุ งานจักสานที่นี่ไม่ได้เกิดจากการผลิตเชิงอุตสาหกรรม แต่เกิดจากจังหวะชีวิตที่ค่อยเป็นค่อยไป จากมือที่คุ้นเคยกับงานไร่ งานนา และจากความตั้งใจที่จะใช้ภูมิปัญญาเดิมมาสร้างรายได้เสริมอย่างพอดี ไม่เร่ง ไม่แข่ง และไม่ทิ้งรากของชุมชน

 

กลุ่มจักสานบ้านแสนตอเริ่มก่อตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2553 ตามมติที่ประชุมหมู่บ้านแสนตอ โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอหางดง ในรูปแบบเงินบริหารจัดการในชุมชน จำนวน 20,000 บาท เงินก้อนแรกนี้ไม่ได้มากนักในเชิงตัวเลข แต่มีความหมายอย่างยิ่งในเชิงสัญลักษณ์ เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของการรวมตัว พูดคุย และตกลงร่วมกันว่าจะใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อคนในกลุ่ม

 

หลังจากได้รับงบประมาณตั้งต้น สมาชิกกลุ่มได้ร่วมกันปรึกษาหารือเพื่อจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์พื้นฐานสำหรับงานจักสาน ไม่ว่าจะเป็นวัสดุจากธรรมชาติ เครื่องมือเบื้องต้น และอุปกรณ์ที่ช่วยให้การทำงานสะดวกขึ้น เป้าหมายในช่วงแรกไม่ได้วางไว้ไกลเกินตัว แต่เน้นให้เป็นอาชีพเสริมในเวลาว่างจากการทำงานหลัก ทำนา และทำสวน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่ยังมีแรง มีเวลา และมีทักษะงานมือสะสมอยู่แล้วจากประสบการณ์ชีวิตที่ผ่านมา

 

สิ่งที่ทำให้งานจักสานบ้านแสนตอมีความหมายมากกว่า “ของขาย” คือบทบาทของมันในฐานะกิจกรรมทางสังคม งานจักสานกลายเป็นเหตุผลให้ผู้สูงอายุออกมาพบปะ พูดคุย แลกเปลี่ยน และใช้เวลาร่วมกันอย่างมีคุณค่า ในหลายวัน งานจักสานจึงไม่ได้เดินหน้าเร็วหรือช้า แต่เดินหน้าไปพร้อมกับเสียงคุย เสียงหัวเราะ และการถ่ายทอดเทคนิคเล็ก ๆ น้อย ๆ จากคนหนึ่งสู่อีกคนหนึ่ง งานที่ออกมาจึงมีทั้งลวดลายของวัสดุ และลวดลายของความสัมพันธ์ซ่อนอยู่

 

ในมุมของวิถีชีวิต งานจักสานต้องอาศัยความอดทนและสมาธิสูง การขึ้นโครง การสอด การดึง และการเก็บขอบ ล้วนต้องใช้เวลาและจังหวะที่สม่ำเสมอ งานแบบนี้จึงเหมาะกับคนที่ไม่รีบร้อน และสอดคล้องกับจังหวะชีวิตของผู้สูงอายุอย่างเป็นธรรมชาติ ผลงานที่ได้จึงไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกชิ้น แต่มีเอกลักษณ์ของ “มือคนทำ” ชัดเจน ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่งานอุตสาหกรรมไม่สามารถทดแทนได้

 

เมื่อเวลาผ่านไป กลุ่มจักสานบ้านแสนตอค่อย ๆ พัฒนาบทบาทจากอาชีพเสริมของสมาชิก ไปสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวเชิงวิถีชีวิต นักท่องเที่ยวที่แวะมาไม่ได้มาเพียงเพื่อซื้อสินค้า แต่ได้เห็นขั้นตอนการทำจริง ได้พูดคุยกับคนทำ และได้เข้าใจว่า งานจักสานหนึ่งชิ้นต้องใช้เวลาและความตั้งใจมากเพียงใด ประสบการณ์แบบนี้ช่วยเชื่อมช่องว่างระหว่าง “ผู้ใช้” กับ “ผู้ผลิต” ให้ใกล้กันมากขึ้น

 

การมาเยือนกลุ่มจักสานบ้านแสนตอจึงเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่อยากชะลอจังหวะการเดินทาง อยากเรียนรู้ชีวิตชุมชนแบบไม่เร่งรีบ และอยากสนับสนุนรายได้ให้กับกลุ่มผู้สูงอายุโดยตรง การซื้อสินค้าจากที่นี่จึงไม่ใช่แค่การซื้อของ แต่เป็นการสนับสนุนระบบความสัมพันธ์และคุณค่าที่ชุมชนร่วมกันสร้างขึ้นตลอดหลายปีที่ผ่านมา

 

การเดินทาง กลุ่มจักสานบ้านแสนตอตั้งอยู่ในอำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ สามารถเดินทางจากตัวเมืองเชียงใหม่โดยใช้เส้นทางไปหางดง ใช้เวลาเดินทางประมาณ 20–30 นาที แนะนำใช้แผนที่นำทางและสอบถามจุดนัดหมายของกลุ่มล่วงหน้าเพื่อความสะดวกในการเข้าชม

 

 

ตอบ: เกิดจากการรวมกลุ่มของชาวบ้าน โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เพื่อสร้างอาชีพเสริมในเวลาว่างจากการทำนาและทำสวน พร้อมได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอหางดง

 

ตอบ: จุดเด่นคือเป็นงานมือที่ทำในจังหวะชีวิตจริงของชุมชน ไม่เร่งผลิต และให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ของคนในกลุ่มมากพอ ๆ กับตัวสินค้า

 

ตอบ: สามารถติดต่อสอบถามล่วงหน้าได้ หากต้องการเข้าชมเป็นกลุ่มหรือทำกิจกรรมเรียนรู้ ควรประสานกับกลุ่มก่อนเดินทาง

 

ตอบ: เหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงวิถีชีวิต ชุมชน และผู้ที่อยากเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นแบบไม่เร่งรีบ

 

ตอบ: เป็นการสนับสนุนรายได้ให้กลุ่มผู้สูงอายุโดยตรง และช่วยให้ภูมิปัญญางานจักสานยังคงดำรงอยู่ในชุมชนต่อไป