หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคใต้ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดตรัง >อ.รัษฎา >ต.หนองบัว > ถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม
TL;DR: ถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม อยู่ที่บ้านในวัง หมู่ที่ 4 ตำบลหนองบัว อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง เปิดจันทร์ – อาทิตย์ เวลา 09.00 – 12.00 น. สำหรับกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชน.
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม

วันเปิดทำการ: จันทร์ – อาทิตย์
เวลาเปิดทำการ: 09.00 – 12.00 น. สำหรับกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชน
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม จังหวัดตรัง ตั้งอยู่ที่บ้านในวัง หมู่ที่ 4 ตำบลหนองบัว อำเภอรัษฎา เป็นถ้ำน้ำลอดธรรมชาติบริเวณรอยต่อจังหวัดตรังกับจังหวัดนครศรีธรรมราช มีคลองปางไหลลอดผ่านออกมาจากถ้ำ น้ำใสสีเขียวมรกต บริเวณหน้าถ้ำมีแอ่งน้ำธรรมชาติให้พักผ่อน เล่นน้ำ และพายเรือ ส่วนภายในถ้ำมีโพรงกว้างสูงราว 50 เมตร พร้อมหินงอกหินย้อยสวยงามหลายสี เส้นทางเข้าชมบางช่วงต้องลุยน้ำและควรพกไฟฉาย จุดเด่นของพื้นที่คือบรรยากาศป่าเขาร่มรื่น ธารน้ำลอดถ้ำ หอยโล่ท้องถิ่น การพายเรือคายัคหรือเรือพายตามระดับน้ำ และเรื่องเล่าชื่อถ้ำที่เชื่อมโยงกับพระพิชัยสงครามในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เหมาะสำหรับผู้ที่ชอบถ้ำ น้ำใส ป่าเขา กิจกรรมผจญภัยเบา ๆ และเส้นทางท่องเที่ยวชุมชนบ้านหน้าเขา-ในวัง
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและเส้นทางท่องเที่ยวเชิงชุมชนที่มีเอกลักษณ์มากของอำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง เพราะเป็นถ้ำที่ไม่ได้มีเพียงหินงอกหินย้อยให้ชมเหมือนถ้ำทั่วไป แต่มีสายน้ำใสไหลลอดผ่านถ้ำตลอดปี มีแอ่งน้ำสีเขียวมรกตหน้าถ้ำ มีป่าเขาโอบล้อม และมีเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่ทำให้ชื่อสถานที่มีความหมายเฉพาะตัว พื้นที่นี้จึงเหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการเห็นตรังในมุมป่าเขาและลำธาร มากกว่าทะเล เกาะ หรือย่านเมืองเก่า
ถ้ำแห่งนี้ตั้งอยู่ที่บ้านในวัง หมู่ที่ 4 ตำบลหนองบัว อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง พื้นที่โดยรอบเป็นเขตรอยต่อระหว่างจังหวัดตรังกับจังหวัดนครศรีธรรมราช มีลำคลองสำคัญคือคลองปางไหลผ่านและไหลลอดออกจากถ้ำ คลองปางมีต้นน้ำในพื้นที่ตำบลหนองบัวและเป็นลำน้ำที่สัมพันธ์กับพื้นที่บ้านหน้าเขา บ้านในวัง บ้านถ้ำพระพุทธ และชุมชนใกล้เคียง ลักษณะภูมิประเทศโดยรวมเป็นพื้นที่ราบสูง มีภูเขาล้อมรอบ ติดกับแนวเทือกเขาบรรทัดและพื้นที่ป่าสงวน ทำให้บริเวณถ้ำมีความร่มรื่น ชื้นเย็น และยังคงบรรยากาศป่าต้นน้ำไว้ได้ชัดเจน
ข้อมูลต้นฉบับระบุว่า ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามเป็นถ้ำที่มีหินงอกหินย้อยงดงามตามธรรมชาติ การเดินเที่ยวชมถ้ำต้องลุยน้ำและควรมีไฟฉายติดตัวไปด้วย ใกล้ถ้ำมี “หอยโล่” ลักษณะคล้ายหอยขมและสามารถรับประทานได้ ส่วนการเดินทางใช้เส้นทางเดียวกับถ้ำพระพุทธ แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าบ้านในวังตามทางหลวงหมายเลข 4151 ไปประมาณ 3 กม. ข้อมูลเหล่านี้เป็นแกนหลักของบทความ เพราะอธิบายทั้งลักษณะถ้ำ วิธีเที่ยว ความเป็นถ้ำน้ำ และจุดเด่นเฉพาะของพื้นที่บ้านในวังได้โดยตรง
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามเป็นถ้ำน้ำลอดตลอดปี น้ำที่ไหลผ่านมีความใสสะอาดและมีสีเขียวมรกตเมื่อกระทบกับแสงธรรมชาติ สายน้ำไหลจากภายในถ้ำออกมาลัดเลาะผ่านซอกหิน กลายเป็นลำธารยาวและเกิดแอ่งน้ำขนาดใหญ่บริเวณหน้าปากถ้ำ แอ่งน้ำนี้เป็นพื้นที่พักผ่อนสำคัญของนักท่องเที่ยวและชุมชน เพราะสามารถนั่งเล่น ชมธรรมชาติ เล่นน้ำ พายเรือ หรือพักผ่อนริมธารได้ในวันที่ระดับน้ำปลอดภัย
ภายในถ้ำเป็นโพรงกว้าง มีความสูงราว 50 เมตรในบางช่วง จึงให้ความรู้สึกโปร่งและยิ่งใหญ่กว่าที่เห็นจากทางเข้าภายนอก ผนังถ้ำและเพดานถ้ำมีหินงอกหินย้อยหลากหลายสีและรูปทรง เกิดจากน้ำที่ละลายแร่แคลเซียมคาร์บอเนตจากหินปูนแล้วค่อย ๆ สะสมตัวเป็นเวลานาน หินบางส่วนดูคล้ายม่าน บางส่วนคล้ายเสาหิน บางส่วนเป็นคราบแร่ระยิบระยับเมื่อส่องไฟกระทบ ความงามภายในจึงต้องอาศัยทั้งแสงไฟ ความเงียบ และการเดินชมอย่างระมัดระวัง
จุดสำคัญของการเที่ยวถ้ำนี้คือการลุยน้ำ เพราะเส้นทางภายในไม่ใช่ถ้ำแห้งที่เดินบนพื้นเรียบได้ตลอด บางช่วงต้องเดินผ่านน้ำตื้น บางช่วงต้องพายเรือหรือเรือคายัคตามระดับน้ำ และบางช่วงต้องใช้ไฟฉายส่องทางเพื่อมองเห็นหิน พื้นถ้ำ และจุดต่ำของเพดานถ้ำ นักท่องเที่ยวจึงควรเตรียมตัวสำหรับการเปียกน้ำ สวมรองเท้าที่เหมาะกับการลุยน้ำ และไม่ควรนำของมีค่าหรืออุปกรณ์ที่ไม่กันน้ำเข้าไปโดยไม่ป้องกัน
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามมีความสัมพันธ์กับวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวบ้านหน้าเขา-ในวัง ซึ่งเป็นกลุ่มชุมชนที่เน้นการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน การอนุรักษ์ป่าและแหล่งต้นน้ำ และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างระมัดระวัง เส้นทางชุมชนนี้ไม่ได้มีเพียงการเข้าถ้ำอย่างเดียว แต่ยังเชื่อมกับการเดินป่า การเล่นน้ำ การพายเรือ การชิมวัตถุดิบพื้นถิ่น และการเรียนรู้ชุมชนบ้านหน้าเขา-ในวัง ทำให้การมาเยือนถ้ำมีความหมายมากกว่าการเที่ยวธรรมชาติแบบผ่านเร็ว
คลองปางเป็นหัวใจของภูมิประเทศบริเวณถ้ำ สายน้ำนี้ไหลผ่านหลายหมู่บ้านในตำบลหนองบัว และเป็นทั้งแหล่งน้ำธรรมชาติ แหล่งท่องเที่ยว และส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชุมชน พื้นที่ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามจึงควรมองเป็นระบบเดียวกันระหว่างป่า เขา ถ้ำ น้ำ และชุมชน ไม่ใช่แยกถ้ำออกจากสิ่งแวดล้อมรอบตัว เพราะความใส ความเย็น และความสมบูรณ์ของน้ำหน้าถ้ำเกิดจากสภาพป่าต้นน้ำและการดูแลพื้นที่โดยรวม
แอ่งน้ำหน้าถ้ำเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวจำนวนมากประทับใจ เพราะน้ำมีสีเขียวใสและไหลออกมาจากปากถ้ำผ่านแนวหินธรรมชาติ บางช่วงสามารถมองเห็นฝูงปลาแหวกว่ายอยู่ในน้ำ บริเวณโดยรอบมีต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงา มีความเย็นสบาย และเหมาะกับการพักผ่อนหลังเดินเข้าถ้ำหรือหลังพายเรือ จุดนี้เป็นส่วนที่ทำให้ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามต่างจากถ้ำหินปูนหลายแห่ง เพราะนักท่องเที่ยวได้สัมผัสทั้งถ้ำและลำธารในพื้นที่เดียวกัน
บริเวณใกล้ถ้ำยังมี “หอยโล่” ซึ่งเป็นหอยน้ำจืดท้องถิ่นลักษณะคล้ายหอยขมและเป็นวัตถุดิบที่คนในพื้นที่รู้จัก หอยชนิดนี้สะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของลำธารและระบบนิเวศน้ำจืดในพื้นที่บ้านในวัง อย่างไรก็ตาม นักท่องเที่ยวควรมองหอยโล่ในฐานะองค์ประกอบของธรรมชาติและวิถีชุมชน ไม่ควรเก็บเองหรือรบกวนแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำ หากต้องการชิมอาหารพื้นถิ่นควรใช้บริการจากชุมชนหรือร้านในพื้นที่ที่จัดเตรียมอย่างถูกสุขลักษณะ
ชื่อ “ถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม” มีที่มาจากเรื่องเล่าท้องถิ่นสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เล่ากันว่าในยุคที่เมืองนครศรีธรรมราชเป็นหัวเมืองเอกของภาคใต้และมีบทบาทควบคุมหัวเมืองใกล้เคียง พระพิชัยสงครามหรือมาตนุชิต สิทธิสงครามได้รับหน้าที่นำกองทัพไปปราบหัวเมืองพัทลุง ระหว่างเดินทางได้เข้าพักแรมบริเวณบ้านในวังหรือถ้ำวังพระยาพิชัย เนื่องจากเป็นทำเลที่มีแหล่งน้ำและอาหารอุดมสมบูรณ์ เมื่อเดินทัพกลับจากชัยชนะก็กลับมาพัก ณ บริเวณนี้อีกครั้ง และมีการเฉลิมฉลองชัยชนะ ชาวบ้านจึงขนานนามพื้นที่นี้ว่า “ถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม”
เรื่องเล่านี้ทำให้ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามมีมิติทางประวัติศาสตร์ชุมชนเพิ่มขึ้น สถานที่ไม่ได้เป็นเพียงถ้ำธรรมชาติที่มีน้ำและหินงอกหินย้อย แต่เป็นพื้นที่ที่คนท้องถิ่นใช้เชื่อมโยงกับความทรงจำเรื่องกองทัพ การพักแรม การเดินทางผ่านป่าเขา และความสำคัญของแหล่งน้ำในอดีต การเดินทางในยุคก่อนต้องอาศัยลำน้ำเป็นหลัก เพราะน้ำจำเป็นต่อการหุงหาอาหาร การพักกำลัง และการเคลื่อนย้ายผู้คน พื้นที่บ้านในวังซึ่งมีน้ำไหลจากถ้ำจึงเหมาะต่อการเป็นจุดพักตามเรื่องเล่าดังกล่าว
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามยังอยู่ในเส้นทางที่เชื่อมกับถ้ำนาคราช ซึ่งเป็นถ้ำน้ำลอดอีกแห่งหนึ่งในตำบลหนองบัว ถ้ำนาคราชมีความยาวมากและเป็นเส้นทางผจญภัยที่ต้องใช้เวลาและความชำนาญมากกว่า นักท่องเที่ยวสามารถใช้ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามเป็นจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ถ้ำ น้ำลอด และป่าต้นน้ำในพื้นที่หนองบัว ก่อนพิจารณาเส้นทางที่หนักขึ้นตามความเหมาะสมของสภาพร่างกาย ระดับน้ำ และคำแนะนำของผู้นำเที่ยวชุมชน
กิจกรรมที่เหมาะกับถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม ได้แก่ การเดินลุยน้ำเข้าชมถ้ำ การพายเรือหรือเรือคายัคเมื่อระดับน้ำเหมาะสม การชมแอ่งน้ำสีเขียวมรกตหน้าถ้ำ การถ่ายภาพปากถ้ำและลำธาร การเรียนรู้หินงอกหินย้อย การฟังเรื่องเล่าชื่อถ้ำ การพักผ่อนริมธาร และการจัดเส้นทางร่วมกับชุมชนบ้านหน้าเขา-ในวัง กิจกรรมทั้งหมดควรทำโดยให้ความสำคัญกับความปลอดภัยและการอนุรักษ์มากกว่าความท้าทายเฉพาะหน้า
ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเข้าถ้ำคือช่วงที่สภาพน้ำปลอดภัยและมีผู้นำทางหรือผู้ดูแลพื้นที่ให้คำแนะนำ การท่องเที่ยวชุมชนที่เผยแพร่ในระบบ CBT Thailand ระบุวันทำการจันทร์ถึงอาทิตย์ ช่วงเวลา 09.00–12.00 น. และระยะเวลาทำกิจกรรมประมาณ 60 นาที สำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป ช่วงเช้าจึงเหมาะที่สุด เพราะมีแสงธรรมชาติบริเวณภายนอกมากพอ อากาศไม่ร้อนเกินไป และมีเวลาสอบถามสภาพน้ำก่อนตัดสินใจเข้าพื้นที่
แม้บางข้อมูลธุรกิจท่องเที่ยวออนไลน์จะแสดงช่วงเวลา 08.00–17.00 น. สำหรับบริการพายเรือคายัค แต่การนำเสนอในบทความนี้ใช้ช่วงกิจกรรมชุมชนที่ชัดเจนที่สุดเป็นหลัก เพื่อให้ผู้อ่านวางแผนได้รัดกุมขึ้น หากต้องการเดินทางนอกช่วงเช้า ควรโทรสอบถามองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวหรือผู้ให้บริการในพื้นที่ก่อน เพราะการเข้าถ้ำขึ้นอยู่กับระดับน้ำ ฝน สภาพเส้นทาง และความพร้อมของผู้นำเที่ยว
การเตรียมตัวก่อนไปถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามควรเริ่มจากรองเท้า ควรใช้รองเท้าที่ลุยน้ำได้ เกาะพื้นดี และไม่หลุดง่าย ไม่ควรใช้รองเท้าแตะหลวม ๆ เพราะพื้นหินอาจลื่นและมีระดับไม่เท่ากัน เสื้อผ้าควรเป็นชุดที่เปียกน้ำได้และแห้งง่าย ควรเตรียมถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์ กล้อง กระเป๋าสตางค์ และกุญแจรถ รวมถึงไฟฉายส่วนตัวเพราะภายในถ้ำมีความมืดมากกว่าที่มองเห็นจากภายนอก
นักท่องเที่ยวที่ต้องการพายเรือควรสวมเสื้อชูชีพและปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ดูแลพื้นที่เสมอ ไม่ควรพายเรือเข้าไปลึกโดยไม่มีผู้ชำนาญเส้นทาง เพราะถ้ำมีทางน้ำ โขดหิน และระดับเพดานที่เปลี่ยนไปตามน้ำ การประเมินพื้นที่ด้วยสายตาของคนที่ไม่ชำนาญอาจผิดพลาดได้ง่าย โดยเฉพาะหลังฝนตกหรือช่วงน้ำสูง
ผู้ที่ไม่ถนัดกิจกรรมลุยน้ำยังสามารถเที่ยวบริเวณแอ่งน้ำหน้าถ้ำและชมธรรมชาติรอบปากถ้ำได้ หากไม่จำเป็นต้องเข้าไปลึกภายใน การชมถ้ำจากพื้นที่ปลอดภัยก็ยังให้บรรยากาศของป่าเขา น้ำใส และธารน้ำลอดได้ชัดเจน ส่วนผู้ที่ต้องการเข้าไปชมด้านในควรเลือกวันที่ระดับน้ำไม่แรง มีคนในพื้นที่นำทาง และเดินเป็นกลุ่ม ไม่ควรแยกตัวเข้าไปสำรวจเอง
มารยาทสำคัญในการเที่ยวถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามคือไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่แตะหินงอกหินย้อย ไม่หักหรือเก็บหิน ไม่ทิ้งขยะ ไม่ใช้สบู่หรือแชมพูในลำธาร ไม่จับสัตว์น้ำ ไม่ส่งเสียงดัง และไม่ทำกิจกรรมที่รบกวนระบบนิเวศถ้ำ น้ำใสของพื้นที่นี้คือทรัพยากรหลัก หากนักท่องเที่ยวใช้พื้นที่อย่างไม่ระวัง ความงามของถ้ำและลำธารจะเสื่อมลงอย่างรวดเร็ว
ถ้ำหินปูนเป็นระบบธรรมชาติที่เปราะบาง หินงอกหินย้อยต้องใช้เวลายาวนานมากในการก่อตัว การสัมผัสเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผิวหินปนเปื้อนคราบน้ำมันจากมือและหยุดการสะสมตัวของแร่บางส่วน การส่องไฟแรงใส่สัตว์ถ้ำ การเคาะหิน หรือการตะโกนเสียงดังยังส่งผลต่อสัตว์ที่อาศัยอยู่ในถ้ำ การเที่ยวถ้ำที่ดีจึงต้องใช้สายตา ความสงบ และความระมัดระวังมากกว่าการสัมผัสหรือทดลองด้วยตัวเอง
การเดินทาง ไปถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามใช้เส้นทางเดียวกับถ้ำพระพุทธหรือวัดถ้ำพระพุทธโกษีย์ จากพื้นที่อำเภอรัษฎาให้ใช้เส้นทางเข้าสู่ตำบลหนองบัวและบ้านถ้ำพระพุทธ จากนั้นเลี้ยวซ้ายเข้าบ้านในวังตามทางหลวงหมายเลข 4151 ไปประมาณ 3 กม. ก็จะถึงพื้นที่ถ้ำ หากอ้างอิงเส้นทางจากฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีวัดถ้ำพระพุทธ สามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 4269, 4267 และ 4151 เข้าสู่พื้นที่บ้านถ้ำพระพุทธก่อน แล้วต่อเส้นทางเข้าบ้านในวัง
ผู้ที่เดินทางจากตัวเมืองตรังควรมุ่งหน้าไปอำเภอรัษฎาก่อน ระยะทางโดยรวมเข้าสู่ตำบลหนองบัวค่อนข้างไกลกว่าสถานที่ท่องเที่ยวรอบเมืองตรัง จึงเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือการติดต่อรถรับจ้างล่วงหน้า ตำบลหนองบัวอยู่ห่างจากตัวจังหวัดตรังประมาณ 57 กม. ใช้เวลาเดินทางราว 1 ชั่วโมงถึงพื้นที่ตำบล ก่อนต่อเข้าสู่บ้านในวังตามเส้นทางชุมชน
ผู้ที่เดินทางจากฝั่งนครศรีธรรมราชสามารถใช้เส้นทางจากอำเภอทุ่งสงเข้าสู่ตำบลน้ำตกหรือพื้นที่ใกล้รอยต่อจังหวัด แล้วเชื่อมต่อมายังตำบลหนองบัว อำเภอรัษฎาได้ตามสภาพเส้นทางท้องถิ่น พื้นที่ถ้ำมีความสัมพันธ์กับรอยต่อจังหวัดและคลองที่ไหลลอดถ้ำ จึงควรวางแผนเส้นทางล่วงหน้าและใช้แผนที่นำทางร่วมกับการสอบถามคนในพื้นที่ เพื่อไม่หลงเข้าเส้นทางสวนหรือเส้นทางที่ไม่เหมาะกับรถทั่วไป
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามเหมาะกับการจัดเป็นทริปครึ่งวันถึง 1 วัน หากต้องการเที่ยวเฉพาะถ้ำและเล่นน้ำ ใช้เวลาประมาณ 1–2 ชั่วโมงก็เพียงพอ แต่ถ้าต้องการรวมกิจกรรมชุมชนบ้านหน้าเขา-ในวัง พายเรือ ชิมอาหารพื้นถิ่น และต่อไปวัดถ้ำพระพุทธ ควรเผื่อเวลาอย่างน้อยครึ่งวัน หากรวมถ้ำนาคราชหรือเส้นทางผจญภัยที่ยาวกว่า ควรจัดเป็นโปรแกรมเต็มวันและติดต่อชุมชนล่วงหน้า
วัดถ้ำพระพุทธโกษีย์หรือวัดในเตาเป็นสถานที่ใกล้เคียงที่เหมาะกับการเที่ยวร่วมกันมากที่สุด เพราะอยู่ในตำบลหนองบัวและเป็นโบราณสถานสำคัญของจังหวัดตรัง ภายในมีพระพุทธรูปปางไสยาสน์และโบราณวัตถุจำนวนมาก วัดแห่งนี้ช่วยเติมมิติทางวัฒนธรรมและศาสนาให้กับเส้นทางถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามได้ดี เพราะผู้มาเยือนได้เห็นทั้งถ้ำธรรมชาติแบบลุยน้ำและถ้ำศาสนสถานที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานในวันเดียวกัน
ถ้ำนาคราชเป็นอีกจุดที่สัมพันธ์โดยตรงกับเส้นทางชุมชนบ้านหน้าเขา-ในวัง เป็นถ้ำน้ำลอดที่มีน้ำไหลตลอด มีความยาวมากและมีบรรยากาศมืดลึก เหมาะกับผู้ที่มีความพร้อมด้านร่างกายและชอบกิจกรรมผจญภัยมากกว่าการเที่ยวถ้ำแบบเบา ๆ เส้นทางนี้ควรใช้ผู้นำทางชุมชนเท่านั้น เพราะต้องประเมินระดับน้ำ ความมืด ระยะทาง และความปลอดภัยตลอดเส้นทาง
น้ำพุร้อนบางขันเป็นสถานที่ใกล้เคียงฝั่งนครศรีธรรมราชที่สามารถจัดร่วมกับทริปได้ หากเดินทางจากหรือกลับทางอำเภอทุ่งสง เหมาะกับการพักผ่อนหลังทำกิจกรรมลุยน้ำและเดินถ้ำ ส่วนวัดเขาโร วัดก้างปลา และแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอทุ่งสงสามารถเป็นจุดแวะระหว่างทางสำหรับผู้ที่เลือกพักฝั่งทุ่งสง เพราะอยู่ในแนวเส้นทางที่เชื่อมต่อกับพื้นที่รัษฎาและหนองบัวได้สะดวก
สำหรับการถ่ายภาพ ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามมีมุมสวยหลายแบบ ทั้งป้ายทางเข้า ป่าเขารอบถ้ำ แอ่งน้ำสีเขียวมรกต ปากถ้ำ สะพานหรือทางเดินเข้าสู่ถ้ำ ลำธาร หินงอกหินย้อย และแสงไฟที่กระทบผนังถ้ำ ควรใช้ถุงกันน้ำและระวังพื้นลื่น ไม่ควรเดินถอยหลังหรือก้มถ่ายภาพใกล้ขอบน้ำโดยไม่ดูจังหวะเท้า และไม่ควรใช้แฟลชรบกวนสัตว์ถ้ำหรือผู้ร่วมทริป
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามเหมาะกับครอบครัว กลุ่มเพื่อน นักท่องเที่ยวสายธรรมชาติ นักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจการท่องเที่ยวชุมชน แต่ไม่เหมาะกับผู้ที่ไม่สะดวกลุยน้ำ กลัวความมืดมาก มีข้อจำกัดด้านการเดินในพื้นที่ลื่น หรือไม่สามารถรับความชื้นในถ้ำได้ ผู้ที่มีเด็กควรดูแลอย่างใกล้ชิดตลอดเวลา โดยเฉพาะบริเวณแอ่งน้ำ ทางน้ำ และจุดที่ต้องใช้ไฟฉาย
สิ่งที่ทำให้ถ้ำแห่งนี้มีคุณค่าเป็นพิเศษคือการเป็นพื้นที่ที่ธรรมชาติและชุมชนยังพึ่งพากันอยู่ ชาวบ้านในตำบลหนองบัวมีอาชีพด้านเกษตรกรรม เช่น สวนยางพาราและสวนผลไม้ รวมถึงมีการพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวโดยชุมชนเพื่อเสริมรายได้และส่งเสริมการอนุรักษ์ พื้นที่ถ้ำและคลองจึงไม่ใช่เพียงจุดขายด้านท่องเที่ยว แต่เป็นทรัพยากรที่เกี่ยวข้องกับชีวิต ความเชื่อ อาหารท้องถิ่น และการดูแลป่าต้นน้ำของชุมชน
เมื่อเทียบกับแหล่งท่องเที่ยวตรังที่เป็นที่รู้จักมากกว่า เช่น ถ้ำเลเขากอบ ถ้ำเขาช้างหาย หรือถ้ำเขาปินะ ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามมีบุคลิกที่ดิบและใกล้ชิดธรรมชาติมากกว่า เสน่ห์ของที่นี่ไม่ได้อยู่ที่ทางเดินสะดวกหรือระบบไฟเต็มรูปแบบ แต่คือการได้เดินลุยน้ำ เห็นน้ำไหลออกจากถ้ำ ฟังเสียงลำธาร อยู่ท่ามกลางป่าเขา และสัมผัสบรรยากาศถ้ำที่ยังให้ความรู้สึกผจญภัยอย่างเป็นธรรมชาติ
อย่างไรก็ตาม ความเป็นธรรมชาตินี้หมายความว่าการวางแผนต้องรัดกุมกว่าสถานที่ท่องเที่ยวทั่วไป นักท่องเที่ยวควรโทรสอบถามก่อนเดินทาง โดยเฉพาะช่วงฝนตกต่อเนื่อง ช่วงน้ำหลาก หรือวันที่ต้องการพายเรือเข้าไปในถ้ำ ควรหลีกเลี่ยงการเดินทางหลังฝนหนัก เพราะระดับน้ำในถ้ำและลำธารอาจเพิ่มขึ้นเร็ว ทำให้พื้นที่ที่เคยเดินได้กลายเป็นพื้นที่เสี่ยงในเวลาไม่นาน
ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามจึงเป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวตรังในมุมลึกของธรรมชาติและชุมชน สถานที่นี้รวมองค์ประกอบสำคัญไว้ครบ ทั้งถ้ำน้ำลอด คลองปาง แอ่งน้ำสีเขียวมรกต หินงอกหินย้อย ป่าเขา บ้านในวัง บ้านหน้าเขา หอยโล่ กิจกรรมพายเรือ และเรื่องเล่าพระพิชัยสงคราม หากเดินทางด้วยความพร้อม เคารพคำแนะนำของคนในพื้นที่ และใช้ธรรมชาติอย่างระมัดระวัง ถ้ำแห่งนี้จะเป็นประสบการณ์ท่องเที่ยวที่ต่างจากภาพจำของจังหวัดตรังอย่างชัดเจน
| ชื่อสถานที่ | ถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม |
| ชื่อที่เกี่ยวข้อง | ถ้ำพระยาพิชัยสงคราม / ถ้ำวังพระยาพิชัย / บ้านในวัง / ถ้ำน้ำลอดคลองปาง |
| ที่ตั้ง | บ้านในวัง หมู่ที่ 4 ตำบลหนองบัว อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง |
| ที่อยู่ | บ้านในวัง หมู่ที่ 4 ตำบลหนองบัว อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง 92160 |
| พิกัด | 8.008003, 99.751808 |
| ไฮไลต์ | ถ้ำน้ำลอดตลอดปี น้ำใสสีเขียวมรกต แอ่งน้ำหน้าถ้ำ หินงอกหินย้อยหลายสี การเดินลุยน้ำ การพายเรือหรือเรือคายัค และเรื่องเล่าพระพิชัยสงคราม |
| ภูมิหลัง | เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศของตำบลหนองบัวและเส้นทางชุมชนบ้านหน้าเขา-ในวัง อยู่บริเวณรอยต่อจังหวัดตรังกับจังหวัดนครศรีธรรมราช |
| ที่มาของชื่อ | มาจากเรื่องเล่าพระพิชัยสงครามหรือมาตนุชิต สิทธิสงคราม ซึ่งนำกองทัพมาพักแรมบริเวณบ้านในวังระหว่างเดินทัพในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น |
| ลักษณะภูมิประเทศ | พื้นที่ราบสูง มีภูเขาล้อมรอบ ติดแนวเทือกเขาบรรทัด มีคลองปางไหลลอดถ้ำและไหลผ่านชุมชนในตำบลหนองบัว |
| ลักษณะเด่นของถ้ำ | ถ้ำหินปูนที่มีน้ำไหลลอดตลอดปี ภายในเป็นโพรงกว้างสูงราว 50 เมตร มีหินงอกหินย้อยและทางน้ำที่ต้องลุยน้ำหรือพายเรือตามระดับน้ำ |
| กิจกรรมหลัก | เดินลุยน้ำชมถ้ำ ชมหินงอกหินย้อย พายเรือหรือเรือคายัค เล่นน้ำในแอ่งน้ำหน้าถ้ำ พักผ่อนริมธาร และเที่ยวร่วมกับเส้นทางชุมชนบ้านหน้าเขา-ในวัง |
| ระยะเวลาทำกิจกรรม | ประมาณ 60 นาทีสำหรับกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชนทั่วไป |
| การเดินทาง | ใช้เส้นทางเดียวกับถ้ำพระพุทธหรือวัดถ้ำพระพุทธโกษีย์ แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าบ้านในวังตามทางหลวงหมายเลข 4151 ไปประมาณ 3 กม. หากเดินทางจากตัวเมืองตรังให้มุ่งหน้าอำเภอรัษฎาและเข้าสู่ตำบลหนองบัว |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชน โดยการเข้าชมขึ้นอยู่กับระดับน้ำ สภาพอากาศ และความพร้อมของผู้ดูแลพื้นที่ |
| วันเปิดทำการ | จันทร์ – อาทิตย์ |
| เวลาเปิดทำการ | 09.00 – 12.00 น. สำหรับกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชน |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | สะพานหรือทางเดินเข้าสู่พื้นที่ถ้ำ ห้องน้ำ จุดพักผ่อน แอ่งน้ำหน้าถ้ำ เรือพาย ห่วงยาง อุปกรณ์เล่นน้ำบางส่วน และพื้นที่จอดรถในชุมชน |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | ป้ายทางเข้า ป่ารอบถ้ำ แอ่งน้ำสีเขียวมรกตหน้าถ้ำ ปากถ้ำ ทางเดินลุยน้ำ โพรงถ้ำหินปูน จุดหินงอกหินย้อย คลองปาง และเส้นทางเชื่อมถ้ำนาคราช |
| ผู้ดูแล / หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง | องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวและวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวบ้านหน้าเขา-ในวัง |
| เบอร์ติดต่อ | องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว โทร. 075-290948 / บริการเรือคายัคท้องถิ่น โทร. 093-5953409, 087-2801599 |
| ข้อควรปฏิบัติ | พกไฟฉาย สวมรองเท้าลุยน้ำ เดินหรือพายเรือตามคำแนะนำของผู้ดูแล ไม่เข้าถ้ำช่วงน้ำสูง ไม่แตะหินงอกหินย้อย ไม่ทิ้งขยะ ไม่ใช้สบู่หรือแชมพูในลำธาร และไม่จับสัตว์น้ำ |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. ถ้ำนาคราช ประมาณ 3 กม. 2. วัดถ้ำพระพุทธโกษีย์ / วัดในเตา ประมาณ 9 กม. 3. น้ำพุร้อนบางขัน ประมาณ 20 กม. 4. วัดเขาโร ประมาณ 24 กม. 5. อำเภอทุ่งสง ประมาณ 25 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ร้านกาก้า เซอร์วิส คลองปาง ประมาณ 19 กม. โทร. 082-9947861 2. บางขัน 101 ประมาณ 22 กม. โทร. 074-426188 3. ร้านชานเมือง ทุ่งสง ประมาณ 24 กม. โทร. 081-5975077 4. มิดไนท์ข้าวต้มกุ๊ยทุ่งสง ประมาณ 25 กม. โทร. 093-7148805, 082-1427114 5. ย่างเนย ทุ่งสง ประมาณ 27 กม. โทร. 081-6911016 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. รัษฎารีสอร์ท ประมาณ 20 กม. โทร. 083-9699244 2. Tara Cave Ratsada ประมาณ 22 กม. 3. Suchada Palace ทุ่งสง ประมาณ 27 กม. โทร. 090-1539922 4. Le Park Hotel ทุ่งสง ประมาณ 28 กม. โทร. 075-355168 5. Metro Hotel & Spa ทุ่งสง ประมาณ 28 กม. โทร. 075-466765 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามอยู่ที่ไหน?
ตอบ: ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามอยู่ที่บ้านในวัง หมู่ที่ 4 ตำบลหนองบัว อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง บริเวณรอยต่อจังหวัดตรังกับจังหวัดนครศรีธรรมราช
ถาม: ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามมีจุดเด่นอะไร?
ตอบ: จุดเด่นคือเป็นถ้ำน้ำลอดที่มีคลองปางไหลผ่าน น้ำใสสีเขียวมรกต มีแอ่งน้ำหน้าถ้ำ หินงอกหินย้อยในโพรงถ้ำ และกิจกรรมเดินลุยน้ำหรือพายเรือตามระดับน้ำ
ถาม: เข้าชมถ้ำต้องเตรียมอะไรบ้าง?
ตอบ: ควรเตรียมไฟฉาย รองเท้าใส่ลุยน้ำ เสื้อผ้าที่เปียกน้ำได้ ถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์หรือกล้อง และควรสอบถามสภาพน้ำกับผู้ดูแลพื้นที่ก่อนเข้าถ้ำ
ถาม: ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามเปิดเวลาใด?
ตอบ: กิจกรรมท่องเที่ยวชุมชนเปิดจันทร์ถึงอาทิตย์ เวลา 09.00 – 12.00 น. การเข้าชมจริงขึ้นอยู่กับระดับน้ำ สภาพอากาศ และความพร้อมของผู้ดูแลพื้นที่
ถาม: ทำไมจึงชื่อถ้ำวังพระยาพิชัยสงคราม?
ตอบ: ชื่อนี้มาจากเรื่องเล่าท้องถิ่นเกี่ยวกับพระพิชัยสงครามหรือมาตนุชิต สิทธิสงคราม ซึ่งนำกองทัพมาพักแรมบริเวณบ้านในวังและกลับมาฉลองชัยชนะในพื้นที่นี้
ถาม: ภายในถ้ำมีน้ำลึกหรือไม่?
ตอบ: ระดับน้ำเปลี่ยนตามฤดูกาลและฝน บางช่วงเดินลุยน้ำได้ บางช่วงสามารถพายเรือเข้าไปได้เมื่อระดับน้ำเหมาะสม จึงควรให้ผู้ดูแลพื้นที่ประเมินก่อนเข้าถ้ำทุกครั้ง
ถาม: เด็กและผู้สูงอายุเที่ยวถ้ำนี้ได้หรือไม่?
ตอบ: สามารถเที่ยวบริเวณหน้าถ้ำและแอ่งน้ำได้หากมีผู้ดูแลใกล้ชิด แต่การเข้าด้านในต้องพิจารณาความพร้อมในการลุยน้ำ ความมืด พื้นลื่น และระดับน้ำในวันเดินทาง
ถาม: ถ้ำวังพระยาพิชัยสงครามเที่ยวร่วมกับที่ไหนได้บ้าง?
ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับถ้ำนาคราช วัดถ้ำพระพุทธโกษีย์ น้ำพุร้อนบางขัน วัดเขาโร และเส้นทางอำเภอทุ่งสงหรืออำเภอรัษฎาได้ตามเวลาที่มี
หมวดหมู่: ●ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
กลุ่ม: ●ถ้ำ
ปรับปรุงล่าสุด : 2 เดือนที่แล้ว




