อุทยานแห่งชาติคลองตรอน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 07.00 – 18.00 น.

 

อุทยานแห่งชาติคลองตรอน หรือพื้นที่ที่ปัจจุบันมีการใช้ชื่อทางการว่าอุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติสำคัญของจังหวัดอุตรดิตถ์ ตั้งอยู่ในเขตอำเภอน้ำปาดและพื้นที่ป่าต่อเนื่องโดยรอบ มีพื้นที่ป่าอุดมสมบูรณ์ประมาณ 324,240.80 ไร่ หรือ 518.80 ตารางกิโลเมตร จุดเด่นของอุทยานแห่งนี้คือความเป็นป่าภูเขา น้ำตก ลำห้วย ถ้ำ หน้าผา และเส้นทางเดินป่าที่ให้บรรยากาศลึก สงบ และเป็นธรรมชาติมากกว่าสถานที่ท่องเที่ยวทั่วไป เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสป่าอุตรดิตถ์แบบจริงจัง ทั้งน้ำตกคลองตรอน น้ำตกห้วยคอม ผาภูเมี่ยง ถ้ำจันทร์ ถ้ำเจดีย์ ถ้ำเสือดาว ถ้ำผาตั้ง และคลองสายสำคัญที่ชื่อว่า “คลองตรอน” ซึ่งเป็นหนึ่งในเอกลักษณ์ของพื้นที่

 

อุทยานแห่งชาติคลองตรอนได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2546 พื้นที่ป่าของอุทยานครอบคลุมลักษณะภูมิประเทศหลากหลาย ทั้งป่าต้นน้ำ ลำธาร ภูเขาสลับซับซ้อน และพื้นที่ธรรมชาติที่ยังคงความสมบูรณ์ไว้มาก จึงเป็นสถานที่ที่เหมาะกับผู้รักการเดินป่า การศึกษาธรรมชาติ การชมวิว และการเดินทางเชิงอนุรักษ์ นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาที่นี่จะไม่ได้พบเพียงจุดถ่ายภาพสวยงาม แต่จะได้สัมผัสระบบนิเวศของป่าเขาทางตอนเหนือของจังหวัดอุตรดิตถ์อย่างใกล้ชิด ทั้งเสียงน้ำไหล เสียงนก ความชื้นของป่า และความเงียบสงบของเส้นทางธรรมชาติที่ยังไม่พลุกพล่าน

 

ชื่อ “คลองตรอน” มีความเชื่อมโยงกับลำน้ำและพื้นที่ป่าที่เป็นหัวใจสำคัญของอุทยาน คลองตรอนเป็นสายน้ำธรรมชาติที่หล่อเลี้ยงผืนป่าและชุมชนโดยรอบ ทำให้ชื่อของคลองกลายเป็นชื่อที่ผู้คนจดจำเมื่อกล่าวถึงอุทยานแห่งนี้ ต่อมามีการใช้ชื่ออุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ควบคู่กับชื่อเดิม เพื่อสะท้อนความโดดเด่นของพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับไม้สักและทรัพยากรป่าไม้ของอุตรดิตถ์ อย่างไรก็ตาม สำหรับนักท่องเที่ยวจำนวนมาก ชื่ออุทยานแห่งชาติคลองตรอนยังคงเป็นชื่อที่คุ้นเคย โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงน้ำตกคลองตรอน ภูเมี่ยง และเส้นทางเดินป่าภายในอุทยาน

 

เสน่ห์ของอุทยานแห่งชาติคลองตรอนอยู่ที่ความเป็นธรรมชาติแบบดิบ สงบ และต้องใช้เวลาในการเข้าถึง สถานที่น่าสนใจหลายแห่งไม่ได้ตั้งอยู่ริมถนนใหญ่หรือเข้าถึงได้ง่ายเหมือนแหล่งท่องเที่ยวทั่วไป บางแห่งต้องเดินเท้า บางแห่งต้องมีเจ้าหน้าที่นำทาง และบางเส้นทางเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่มีความพร้อมด้านร่างกาย อุปกรณ์ และการวางแผนล่วงหน้า จุดนี้ทำให้อุทยานแห่งชาติคลองตรอนเหมาะกับนักเดินทางที่ต้องการประสบการณ์มากกว่าการแวะชมระยะสั้น โดยเฉพาะผู้ที่ชอบน้ำตก ป่าเขา ถ้ำ หน้าผา และจุดชมวิวธรรมชาติ

 

น้ำตกคลองตรอนเป็นหนึ่งในจุดเด่นสำคัญของพื้นที่ เกิดจากห้วยคลองตรอนและแบ่งเป็นน้ำตก 2 แห่ง แห่งแรกมี 4 ชั้น สูงประมาณ 20 เมตร ส่วนแห่งที่ 2 อยู่ห่างจากแห่งแรกประมาณ 1.5 กิโลเมตร และมีความสูงประมาณ 30 เมตร ลักษณะของน้ำตกเป็นน้ำตกป่าที่ต้องเดินเท้าเข้าไปชม จึงให้บรรยากาศสงบและเป็นธรรมชาติมาก เหมาะกับผู้ที่ชอบการเดินป่าเบา ๆ ไปจนถึงการเที่ยวธรรมชาติแบบจริงจัง เส้นทางไปน้ำตกควรเตรียมรองเท้าที่เหมาะกับพื้นดินและหินลื่น น้ำดื่ม ยากันแมลง และควรสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนออกเดินทางทุกครั้ง โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนหรือหลังฝนตกหนัก เพราะเส้นทางและระดับน้ำอาจเปลี่ยนแปลงได้

 

น้ำตกห้วยคอมเป็นอีกหนึ่งน้ำตกที่มีลักษณะโดดเด่น อยู่บริเวณตอนกลางของห้วยคอม บ้านห้วยคอม ตำบลน้ำไผ่ ประกอบด้วยน้ำตก 3 แห่ง แห่งที่ 1 เป็นน้ำตกชั้นเดียวสูงประมาณ 15 เมตร แห่งที่ 2 อยู่ห่างจากแห่งแรกประมาณ 200 เมตร เป็นน้ำตก 2 ชั้น สูงประมาณ 15 เมตร และแห่งที่ 3 อยู่ห่างจากแห่งที่ 2 ประมาณ 30 เมตร เป็นน้ำตกชั้นเดียวสูงประมาณ 20 เมตร จุดเด่นของน้ำตกห้วยคอมคือความต่อเนื่องของสายน้ำและความเป็นธรรมชาติของพื้นที่ป่าโดยรอบ การเดินทางเข้าไปต้องเดินเท้าจากหมู่บ้านห้วยคอมประมาณ 5 กิโลเมตร เนื่องจากไม่มีทางรถยนต์เข้าถึง จึงเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่เตรียมตัวมาเพื่อเดินป่าโดยเฉพาะ

 

ผาภูเมี่ยงเป็นจุดหมายสำคัญสำหรับสายเดินป่าและนักท่องเที่ยวที่ชอบชมวิวจากที่สูง ลักษณะเป็นหน้าผาขนาดใหญ่ มีความโดดเด่นเฉพาะตัว เมื่อขึ้นไปอยู่บนหน้าผาจะมองเห็นทิวทัศน์กว้างไกลของพื้นที่หมู่บ้านและแนวป่าโดยรอบ สภาพพื้นที่บนผาภูเมี่ยงเป็นที่ราบ สามารถใช้เป็นพื้นที่กางเต็นท์ได้ แต่ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก จึงต้องเตรียมอาหาร น้ำดื่ม อุปกรณ์พักแรม และอุปกรณ์ความปลอดภัยให้พร้อม ผาภูเมี่ยงตั้งอยู่ระหว่างบ้านต้นขนุนกับบ้านบางขามป้อม ระยะทางประมาณ 10 กิโลเมตร และต้องเดินเท้าเข้าไปชม เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่มีประสบการณ์เดินป่าหรือเดินทางร่วมกับเจ้าหน้าที่และกลุ่มที่มีความพร้อม

 

ถ้ำจันทร์เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรณีวิทยาที่น่าสนใจ ตั้งอยู่บริเวณป่าสงวนแห่งชาติคลองตรอนฝั่งขวา ในท้องที่ตำบลผักขวาและตำบลแสงทองขัน เป็นถ้ำขนาดกลาง ลักษณะเป็นหินอ่อน ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยและมีค้างคาวอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ตัวถ้ำมีความลึกจากปากถ้ำประมาณ 200 เมตร และกว้างประมาณ 15 เมตร จุดเด่นของถ้ำจันทร์คือความงามของโถงถ้ำและบรรยากาศธรรมชาติภายในที่ยังคงความดิบของพื้นที่ป่า การเดินทางไปถ้ำจันทร์สามารถใช้รถยนต์เข้าถึงได้ ทำให้เป็นจุดที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการชมธรรมชาติและถ้ำโดยไม่ต้องเดินเท้าไกลเท่ากับน้ำตกหรือผาภูเมี่ยง

 

นอกจากน้ำตกและถ้ำแล้ว อุทยานแห่งชาติคลองตรอนยังมีพื้นที่หน้าผาและภูเขาที่สวยงามหลายจุด เช่น ถ้ำเจดีย์ ถ้ำเสือดาว ถ้ำผาตั้ง เขาภูเมี่ยง และแนวหน้าผาที่เป็นที่รู้จักในกลุ่มนักเดินป่า ความหลากหลายของแหล่งท่องเที่ยวเหล่านี้ทำให้อุทยานแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงจุดแวะชมธรรมชาติระยะสั้น แต่เป็นพื้นที่ที่สามารถจัดเส้นทางเที่ยวได้หลายรูปแบบ ทั้งเที่ยวแบบครึ่งวันบริเวณจุดที่เข้าถึงง่าย เที่ยวแบบ 1 วันสำหรับน้ำตกและถ้ำ หรือวางแผนเดินป่าแบบค้างคืนในเส้นทางที่ได้รับอนุญาตและมีเจ้าหน้าที่ดูแล

 

บรรยากาศของอุทยานแห่งชาติคลองตรอนมีความแตกต่างกันตามฤดูกาล ฤดูฝนทำให้น้ำตกและลำธารมีน้ำมาก ป่ามีสีเขียวเข้ม และอากาศชุ่มชื้น เหมาะกับการชมธรรมชาติ แต่ต้องระวังน้ำป่าและทางลื่น ฤดูหนาวเป็นช่วงที่อากาศเย็นสบาย เหมาะกับการเดินป่า กางเต็นท์ และชมวิวบนพื้นที่สูง ส่วนฤดูร้อนเหมาะกับการเที่ยวถ้ำและพื้นที่ร่มรื่นบางส่วน แต่ควรเตรียมน้ำดื่มและป้องกันแดดให้เพียงพอ การเลือกช่วงเวลาเดินทางจึงควรขึ้นอยู่กับกิจกรรมที่ต้องการทำ หากต้องการชมน้ำตกควรเลือกช่วงที่มีน้ำ แต่หากต้องการเดินป่าและพักแรมควรเลือกช่วงที่สภาพอากาศมั่นคงและตรวจสอบประกาศจากอุทยานก่อนเสมอ

 

พื้นที่ป่าของอุทยานแห่งชาติคลองตรอนเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านระบบนิเวศที่สำคัญ ทั้งในแง่ของป่าต้นน้ำ พืชพรรณธรรมชาติ สัตว์ป่า และการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ ลำห้วยและคลองต่าง ๆ ในพื้นที่ไม่ได้เป็นเพียงจุดท่องเที่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบน้ำที่หล่อเลี้ยงป่าและชุมชนโดยรอบ การท่องเที่ยวในอุทยานแห่งนี้จึงควรให้ความสำคัญกับการรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่จับสัตว์ป่า ไม่เก็บพืชหรือหินจากพื้นที่ และไม่ออกนอกเส้นทางที่กำหนด เพื่อให้ธรรมชาติยังคงสมบูรณ์สำหรับนักท่องเที่ยวรุ่นต่อไป

 

สำหรับผู้ที่ต้องการเดินป่าหรือเข้าชมจุดที่ต้องใช้เส้นทางธรรมชาติ ควรเริ่มต้นจากการติดต่อที่ทำการอุทยานเพื่อสอบถามสภาพเส้นทาง ระดับน้ำ สภาพอากาศ เจ้าหน้าที่นำทาง และข้อกำหนดล่าสุดของพื้นที่ การเตรียมตัวที่ดีควรรวมถึงรองเท้าเดินป่าที่เกาะพื้นดี เสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี เสื้อกันฝน ไฟฉาย หมวก น้ำดื่ม อาหารพกพา ถุงขยะส่วนตัว ยาประจำตัว และแบตเตอรี่สำรอง โทรศัพท์มือถืออาจไม่มีสัญญาณในบางจุด จึงควรแจ้งแผนการเดินทางให้เจ้าหน้าที่หรือคนใกล้ชิดทราบล่วงหน้า

 

การท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติคลองตรอนเหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม กลุ่มครอบครัวสามารถเลือกเที่ยวบริเวณที่เข้าถึงง่าย เช่น ที่ทำการอุทยาน จุดชมธรรมชาติใกล้ทางรถยนต์ และพื้นที่พักผ่อนรอบอุทยาน กลุ่มนักเดินป่าสามารถเลือกเส้นทางน้ำตกหรือผาภูเมี่ยง กลุ่มช่างภาพธรรมชาติสามารถเก็บภาพป่า ลำธาร น้ำตก และแสงเช้าในพื้นที่สูง ส่วนกลุ่มนักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจสิ่งแวดล้อมสามารถใช้พื้นที่นี้เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องป่าต้นน้ำและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

 

จุดที่ควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษคือความปลอดภัยในการเดินทาง เพราะแหล่งท่องเที่ยวบางแห่งภายในอุทยานต้องเดินเท้า ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก และอยู่ในพื้นที่ป่าจริง นักท่องเที่ยวไม่ควรเดินทางคนเดียว ไม่ควรเริ่มเดินในช่วงเย็น ไม่ควรลงเล่นน้ำในจุดที่กระแสน้ำแรง และไม่ควรเข้าเส้นทางที่ไม่ได้รับอนุญาต หากต้องการพักแรมหรือกางเต็นท์บนพื้นที่ธรรมชาติ ควรสอบถามเจ้าหน้าที่เรื่องจุดที่อนุญาต การจัดการขยะ การก่อไฟ และข้อปฏิบัติของอุทยานอย่างเคร่งครัด

 

การเดินทาง จากตัวเมืองอุตรดิตถ์ไปยังอำเภอน้ำปาด ใช้ทางหลวงหมายเลข 1045 ระยะทางประมาณ 68 กิโลเมตร จากที่ทำการอำเภอน้ำปาดใช้ทางหลวงหมายเลข 1212 สายห้วยเดื่อ–บ้านเพีย ไปทางบ้านต้นขนุนอีกประมาณ 23 กิโลเมตร ก็จะถึงบริเวณที่ทำการอุทยาน พื้นที่ตั้งอยู่ที่หมู่ 3 ตำบลน้ำไคร้ อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ 53110 เส้นทางโดยรวมเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถที่มีคนขับชำนาญเส้นทางภูเขา นักท่องเที่ยวควรเติมน้ำมันให้พร้อมตั้งแต่ตัวเมืองหรืออำเภอน้ำปาด และควรตรวจสอบสภาพรถก่อนเดินทาง เพราะบางช่วงเป็นเส้นทางเข้าสู่พื้นที่ธรรมชาติและมีระยะห่างจากชุมชน

 

หากเดินทางจากจังหวัดใกล้เคียง สามารถวางแผนเที่ยวร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของอุตรดิตถ์ เช่น วนอุทยานต้นสักใหญ่ เขื่อนสิริกิติ์ อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว และเส้นทางท่องเที่ยวอำเภอน้ำปาด การพักค้างคืนในอำเภอน้ำปาดหรือบริเวณใกล้เคียงช่วยให้มีเวลาเที่ยวอุทยานได้เต็มที่มากขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการเดินป่าหรือชมธรรมชาติในช่วงเช้าและเย็น ซึ่งเป็นช่วงที่อากาศดีและแสงสวย

 

บริเวณอำเภอน้ำปาดมีร้านอาหารท้องถิ่น ร้านอาหารตามสั่ง คาเฟ่ และที่พักหลายแห่งที่สามารถใช้เป็นจุดพักก่อนหรือหลังเข้าอุทยานได้ ร้านอาหารในพื้นที่มีทั้งอาหารไทย อาหารตามสั่ง ร้านกาแฟ และร้านอาหารบรรยากาศท้องถิ่น ส่วนที่พักมีทั้งรีสอร์ทขนาดเล็ก โฮมสเตย์ และที่พักรายวันในเขตอำเภอน้ำปาด การเลือกที่พักควรพิจารณาระยะทางจากจุดหมายหลักของทริป เช่น หากต้องการเที่ยวอุทยานแห่งชาติคลองตรอนเป็นหลัก ควรเลือกที่พักในอำเภอน้ำปาดหรือพื้นที่ที่เดินทางต่อไปอุทยานได้สะดวก

 

อุทยานแห่งชาติคลองตรอนเหมาะกับการท่องเที่ยวแบบเคารพธรรมชาติ นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาควรเตรียมตัวให้พร้อมและใช้เวลาอย่างไม่เร่งรีบ เพราะคุณค่าของที่นี่ไม่ได้อยู่ที่การถ่ายภาพเพียงไม่กี่จุด แต่อยู่ที่การได้เดินช้า ๆ ฟังเสียงป่า มองสายน้ำ สังเกตความเปลี่ยนแปลงของภูมิประเทศ และเข้าใจว่าพื้นที่ป่าอันกว้างใหญ่แห่งนี้เป็นทรัพยากรสำคัญของอุตรดิตถ์ ทั้งในด้านการท่องเที่ยว การอนุรักษ์ และวิถีชีวิตของชุมชนรอบป่า

 

สำหรับผู้ที่มองหาที่เที่ยวธรรมชาติในอุตรดิตถ์ที่ยังคงความสงบและมีเส้นทางให้สำรวจมากกว่าแหล่งท่องเที่ยวทั่วไป อุทยานแห่งชาติคลองตรอนเป็นจุดหมายที่ตอบโจทย์อย่างมาก ไม่ว่าจะเดินทางมาเพื่อชมน้ำตก เข้าถ้ำ เดินป่า ขึ้นผา กางเต็นท์ หรือศึกษาธรรมชาติ ที่นี่มีองค์ประกอบครบสำหรับการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติแบบลึกและมีคุณค่า การวางแผนล่วงหน้า ติดต่อเจ้าหน้าที่ และเดินทางอย่างรับผิดชอบจะทำให้ทริปคลองตรอนเป็นประสบการณ์ที่ปลอดภัยและน่าจดจำ

 

 

ตอบ: อุทยานแห่งชาติคลองตรอนตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลน้ำไคร้ อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีทั้งน้ำตก ถ้ำ หน้าผา และเส้นทางเดินป่า

 

ตอบ: เป็นพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกัน โดยชื่อคลองตรอนเป็นชื่อเดิมที่นักท่องเที่ยวคุ้นเคย ส่วนชื่ออุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่เป็นชื่อที่ใช้สะท้อนจุดเด่นของพื้นที่ในปัจจุบัน

 

ตอบ: จุดเด่นคือพื้นที่ป่าที่สมบูรณ์ น้ำตกคลองตรอน น้ำตกห้วยคอม ผาภูเมี่ยง ถ้ำจันทร์ ถ้ำเจดีย์ ถ้ำเสือดาว ถ้ำผาตั้ง และคลองตรอนซึ่งเป็นลำน้ำสำคัญของพื้นที่

 

ตอบ: ต้องเดินเท้าเข้าไปชม เพราะเป็นน้ำตกธรรมชาติที่อยู่ในพื้นที่ป่า นักท่องเที่ยวควรสอบถามสภาพเส้นทางจากเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง

 

ตอบ: ผาภูเมี่ยงเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่มีความพร้อมด้านร่างกายและอุปกรณ์ เพราะต้องเดินเท้าและไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกบนพื้นที่พักแรม

 

ตอบ: ถ้ำจันทร์เป็นจุดที่สามารถเดินทางโดยรถยนต์ได้ ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยและมีค้างคาวอาศัยอยู่จำนวนมาก

 

ตอบ: ควรเตรียมรองเท้าเดินป่า น้ำดื่ม เสื้อกันฝน ยากันแมลง ยาประจำตัว และติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อสอบถามสภาพเส้นทางก่อนเดินทาง โดยเฉพาะเส้นทางน้ำตกและผาภูเมี่ยง

 

ตอบ: ฤดูฝนเหมาะกับการชมน้ำตกและป่าเขียว ส่วนฤดูหนาวเหมาะกับการเดินป่า กางเต็นท์ และชมวิว แต่ควรตรวจสอบประกาศของอุทยานก่อนเดินทางทุกครั้ง