อ่างเก็บน้ำท่าแซะ

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

อ่างเก็บน้ำท่าแซะ หรืออ่างเก็บน้ำบ้านท่าแซะ ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 10 บ้านท่าแซะ ตำบลท่าเคย อำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นอ่างเก็บน้ำชุมชนขนาดใหญ่ที่มีบทบาททั้งด้านการกักเก็บน้ำ การเกษตร การใช้น้ำในฤดูแล้ง และการพักผ่อนของคนในพื้นที่ จุดเด่นของสถานที่แห่งนี้คือบรรยากาศผืนน้ำกว้าง รายล้อมด้วยชุมชนเกษตร สวนยาง สวนผลไม้ พื้นที่สีเขียว และถนนรอบอ่างที่เหมาะกับการเดินเล่น ออกกำลังกาย นั่งรับลม ตกปลา และชมบรรยากาศชนบทของอำเภอท่าฉางอย่างเรียบง่าย

 

อ่างเก็บน้ำท่าแซะเป็นแหล่งน้ำที่เกิดจากการรวมตัวของลำห้วยเล็กหลายสายของหมู่บ้าน ได้แก่ ห้วยเสือ ห้วยด้วน ห้วยท่ากลิ้ง และห้วยหลุมพอ ซึ่งไหลมารวมกันในบริเวณเดียวกัน พื้นที่เดิมเป็นป่าสงวน ก่อนจะได้รับการพัฒนาให้เป็นอ่างเก็บน้ำเพื่อรองรับการใช้น้ำของชุมชน มีเนื้อที่ประมาณ 350 ไร่ และเป็นแหล่งน้ำที่ช่วยหล่อเลี้ยงพื้นที่เกษตรโดยรอบมานานหลายสิบปี ความสำคัญของอ่างเก็บน้ำแห่งนี้จึงไม่ได้อยู่ที่การเป็นสถานที่เที่ยวเพียงอย่างเดียว แต่เป็นแหล่งน้ำต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิต การทำเกษตร และการพัฒนาท้องถิ่นของตำบลท่าเคยโดยตรง

 

ในระยะแรกของการพัฒนา หน่วยงานราชการได้เข้ามาช่วยปรับปรุงพื้นที่และพัฒนาอ่างเก็บน้ำเพื่อให้รองรับการใช้งานของชุมชนได้ดีขึ้น ต่อมามีการสนับสนุนงบประมาณเพื่อขุดลอกอ่างเก็บน้ำ สร้างถนนคอนกรีตทางเข้า และปรับปรุงถนนรอบอ่าง ทำให้พื้นที่ที่เคยเป็นแหล่งน้ำเพื่อการใช้สอยของชุมชนสามารถกลายเป็นจุดพักผ่อนและจุดชมวิวในระดับท้องถิ่นได้ ความร่วมแรงร่วมใจของชาวบ้านตำบลท่าเคยเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้อ่างเก็บน้ำแห่งนี้ได้รับการดูแลและใช้ประโยชน์ต่อเนื่อง

 

ข้อมูลด้านทรัพยากรน้ำระบุว่า อ่างเก็บน้ำท่าแซะสร้างแล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2528 และยังมีบทบาทต่อการใช้น้ำของชุมชนรอบพื้นที่ โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้งที่มีความต้องการน้ำสำหรับอุปโภค บริโภค และการเกษตรมากขึ้น พื้นที่เกษตรรอบอ่างมีการเปลี่ยนแปลงจากรูปแบบเดิมไปสู่พืชเศรษฐกิจมากขึ้น เช่น ทุเรียน ทำให้ความต้องการน้ำเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย อ่างเก็บน้ำแห่งนี้จึงมีความสำคัญต่อการปรับตัวของชุมชนเกษตรในอำเภอท่าฉาง และเป็นแหล่งน้ำที่ต้องได้รับการบำรุงรักษาเพื่อให้ใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพในระยะยาว

 

กรมทรัพยากรน้ำเคยลงพื้นที่ร่วมกับหน่วยงานด้านวิศวกรรมเพื่อตรวจสอบความมั่นคงปลอดภัยของอาคารและสิ่งปลูกสร้างด้านแหล่งน้ำของโครงการอ่างเก็บน้ำท่าแซะ แนวทางการบำรุงรักษาและเพิ่มประสิทธิภาพที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่นี้ ได้แก่ การซ่อมสร้างอาคารระบายน้ำล้น การขุดลอกดินตะกอนภายในอ่างเก็บน้ำ การก่อสร้างอาคารบังคับน้ำและท่อส่งน้ำ รวมถึงการสร้างฝายกักเก็บน้ำพร้อมขุดลอกคลองท่าแซะ การดำเนินงานลักษณะนี้สะท้อนว่าอ่างเก็บน้ำท่าแซะยังเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำที่มีความสำคัญต่อประชาชนในพื้นที่ ไม่ใช่เพียงแหล่งพักผ่อนริมอ่างทั่วไป

 

สำหรับการท่องเที่ยว อ่างเก็บน้ำท่าแซะเหมาะกับผู้ที่ต้องการพักผ่อนแบบไม่เร่งรีบมากกว่าการเที่ยวแบบกิจกรรมหนัก ผู้มาเยือนสามารถเดินเล่นริมอ่าง ชมผืนน้ำ ถ่ายภาพแนวสันอ่างและภูมิทัศน์รอบชุมชน นั่งรับลมในช่วงเช้าหรือเย็น และใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติอย่างสงบ พื้นที่ลักษณะนี้เหมาะกับคนในท้องถิ่น ครอบครัว นักปั่นจักรยาน ผู้ที่ชอบตกปลา และนักเดินทางที่ต้องการแวะพักระหว่างเส้นทางท่าฉางกับชุมชนใกล้เคียง

 

เสน่ห์สำคัญของอ่างเก็บน้ำท่าแซะคือความเป็นแหล่งน้ำชุมชนที่ยังมีบรรยากาศธรรมชาติ ไม่ได้ถูกปรับแต่งจนสูญเสียความเรียบง่าย ริมอ่างมีพื้นที่เปิดโล่ง มองเห็นผืนน้ำและแนวต้นไม้โดยรอบ บางช่วงของปีระดับน้ำและสีของผืนน้ำเปลี่ยนไปตามฤดูกาล ทำให้บรรยากาศของสถานที่มีความแตกต่างกันระหว่างฤดูฝนกับฤดูแล้ง ช่วงที่มีน้ำมากจะเห็นความกว้างของอ่างได้ชัดเจน ส่วนช่วงแล้งจะเห็นบทบาทของอ่างในฐานะแหล่งน้ำสำรองของชุมชนมากขึ้น

 

กิจกรรมที่เหมาะกับอ่างเก็บน้ำท่าแซะ ได้แก่ การพักผ่อนริมอ่าง การชมวิว การถ่ายภาพ การเดินออกกำลังกาย การปั่นจักรยานในพื้นที่เหมาะสม การนั่งเล่นรับลม และการตกปลาแบบไม่รบกวนพื้นที่ใช้น้ำของชุมชน อ่างเก็บน้ำมีสัตว์น้ำหลายชนิดและเป็นแหล่งที่ชาวบ้านใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน ผู้ที่ตกปลาควรรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งสายเอ็น เบ็ด เหยื่อ หรือขยะริมอ่าง และควรปฏิบัติตามกติกาของพื้นที่หากมีประกาศจากชุมชนหรือหน่วยงานท้องถิ่น

 

การล่องเรือหรือกิจกรรมทางน้ำควรทำอย่างระมัดระวัง เพราะอ่างเก็บน้ำท่าแซะไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวเชิงเรือขนาดใหญ่แบบเขื่อนรัชชประภา การนำเรือลงน้ำควรเป็นไปตามความเหมาะสมของพื้นที่ ระดับน้ำ สภาพลม และกติกาของชุมชน ผู้มาเยือนไม่ควรลงเล่นน้ำหรือทำกิจกรรมทางน้ำในจุดที่ไม่ปลอดภัย โดยเฉพาะเด็กและผู้ที่ไม่คุ้นเคยพื้นที่ เนื่องจากความลึกของอ่างและสภาพพื้นใต้น้ำอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล

 

ด้านภูมิทัศน์ อ่างเก็บน้ำท่าแซะตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลท่าเคย ซึ่งเป็นชุมชนเกษตรของอำเภอท่าฉาง ตำบลท่าเคยมีภูมิประเทศหลากหลาย ทั้งพื้นที่ราบลุ่ม พื้นที่ราบสูงเนินเขา และพื้นที่เชื่อมโยงกับคลองและลำห้วย ชื่อท่าเคยมีที่มาจากคำว่า “ท่า” ซึ่งเกี่ยวข้องกับท่าน้ำริมคลองหรือริมแม่น้ำ และ “เคย” ซึ่งเกี่ยวข้องกับกุ้งเคยที่นำมาทำกะปิในท้องถิ่น ภูมิหลังดังกล่าวช่วยอธิบายว่าพื้นที่นี้มีความผูกพันกับน้ำ เกษตรกรรม และผลิตผลชุมชนมายาวนาน

 

หากมองในมุมการเรียนรู้ท้องถิ่น อ่างเก็บน้ำท่าแซะเป็นตัวอย่างของแหล่งน้ำที่เชื่อมโยงการพัฒนาชนบทกับความร่วมมือของชุมชน ข้อมูลท้องถิ่นสะท้อนว่าชาวบ้านตำบลท่าเคยให้ความร่วมมือกับหน่วยงานราชการในการพัฒนาพื้นที่แหล่งน้ำ ส่งผลให้พื้นที่สามารถใช้ประโยชน์ได้หลายด้าน ทั้งการเก็บน้ำ การเกษตร การประมงพื้นบ้าน การพักผ่อน และการเป็นจุดรวมกิจกรรมจิตอาสาหรือกิจกรรมพัฒนาพื้นที่ของอำเภอท่าฉางในบางโอกาส

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวอ่างเก็บน้ำท่าแซะคือช่วงเช้าและช่วงเย็น เพราะแดดไม่แรง บรรยากาศริมอ่างเย็นสบาย และเหมาะกับการเดินเล่นหรือถ่ายภาพมากกว่าช่วงกลางวัน หากต้องการภาพแสงนุ่มควรมาในช่วงเช้า ส่วนช่วงเย็นเหมาะกับการนั่งพัก รับลม และชมแสงอ่อนเหนือผืนน้ำ ในวันที่ฝนตกหรือหลังฝนตกหนักควรระวังพื้นที่ลื่น ทางลาด ดินริมอ่าง และระดับน้ำที่อาจเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว

 

การเดินทาง ไปอ่างเก็บน้ำท่าแซะสามารถใช้รถยนต์หรือรถจักรยานยนต์เข้าสู่ตำบลท่าเคย อำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี จุดหมายอยู่บริเวณหมู่ที่ 10 บ้านท่าแซะ เส้นทางเข้าสู่อ่างมีจุดสังเกตในย่านแยกทางขึ้นอ่างเก็บน้ำท่าแซะ และมีถนนเชื่อมต่อกับชุมชนรอบพื้นที่ ผู้ที่เดินทางจากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีสามารถใช้เส้นทางมุ่งหน้าอำเภอท่าฉาง แล้วต่อเข้าสู่ตำบลท่าเคย ส่วนผู้ที่อยู่ในอำเภอท่าฉางสามารถสอบถามเส้นทางจากองค์การบริหารส่วนตำบลท่าเคยหรือคนในพื้นที่ได้

 

ผู้ที่จัดทริปเที่ยวอำเภอท่าฉางสามารถนำอ่างเก็บน้ำท่าแซะเข้าไว้ในโปรแกรมแบบครึ่งวันหรือแวะพักระหว่างทางได้ โดยอาจเชื่อมกับตลาดท่าฉาง คลองไทร แหล่งอาหารท้องถิ่น ร้านกาแฟริมทาง หรือพื้นที่ชุมชนตำบลท่าเคย หากต้องการเที่ยวต่อสามารถเดินทางไปอำเภอไชยา วัดพระบรมธาตุไชยา สวนโมกขพลาราม หรือเส้นทางกลับตัวเมืองสุราษฎร์ธานีได้สะดวก เพราะอำเภอท่าฉางตั้งอยู่ในตำแหน่งที่เชื่อมระหว่างเมือง สุราษฎร์ธานี ไชยา และเส้นทางสายหลักภาคใต้

 

ข้อควรปฏิบัติเมื่อมาเที่ยวอ่างเก็บน้ำท่าแซะคือรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะลงในน้ำ ไม่ทิ้งอุปกรณ์ตกปลาไว้ริมอ่าง ไม่ทำลายต้นไม้หรือพื้นที่ริมอ่าง ไม่ลงไปในอาคารชลประทานหรือพื้นที่ที่ไม่อนุญาต และไม่ทำกิจกรรมเสียงดังรบกวนชุมชน พื้นที่นี้เป็นแหล่งน้ำที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของคนในตำบลท่าเคย การเที่ยวอย่างรับผิดชอบจึงมีความสำคัญมากกว่าสถานที่ท่องเที่ยวที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการใช้น้ำของชุมชน

 

อ่างเก็บน้ำท่าแซะเหมาะกับผู้ที่ชอบแหล่งท่องเที่ยวเงียบ ๆ ที่มีความหมายต่อชุมชนมากกว่าความหวือหวา ที่นี่ให้ภาพของสุราษฎร์ธานีอีกด้านหนึ่ง คือจังหวัดที่มีชุมชนเกษตร แหล่งน้ำท้องถิ่น ระบบลำห้วย และพื้นที่พักผ่อนขนาดเล็กซึ่งคนในพื้นที่ใช้ประโยชน์จริง ผู้มาเยือนไม่จำเป็นต้องใช้เวลานาน แต่ควรใช้เวลาอย่างช้า ๆ มองผืนน้ำ สังเกตวิถีชุมชน และเข้าใจว่าอ่างเก็บน้ำหนึ่งแห่งสามารถเกี่ยวข้องกับการเกษตร การดำรงชีวิต และการพักผ่อนของผู้คนจำนวนมากได้อย่างไร

 

เมื่อเปรียบเทียบกับแหล่งท่องเที่ยวขนาดใหญ่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี เช่น เขื่อนรัชชประภา เขาสก หรืออุทยานแห่งชาติคลองพนม อ่างเก็บน้ำท่าแซะอาจไม่ใช่จุดหมายที่เน้นความอลังการ แต่มีจุดแข็งในฐานะแหล่งน้ำชุมชนที่เข้าถึงง่าย สงบ และมีเรื่องราวการพัฒนาท้องถิ่นชัดเจน บทความเกี่ยวกับสถานที่นี้จึงควรเล่าให้ครบทั้งด้านการพักผ่อน วิวริมอ่าง สัตว์น้ำ การเกษตร การบำรุงรักษาแหล่งน้ำ และบทบาทของชุมชน เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจสถานที่ก่อนเดินทางจริง

 

อ่างเก็บน้ำท่าแซะจึงเป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับการพักใจระหว่างทาง การพาครอบครัวมานั่งเล่น การแวะถ่ายภาพชนบท การตกปลาอย่างรับผิดชอบ หรือการเรียนรู้แหล่งน้ำท้องถิ่นของอำเภอท่าฉาง หากเดินทางด้วยความเคารพต่อพื้นที่ รักษาความสะอาด และไม่รบกวนการใช้น้ำของชุมชน ที่นี่จะเป็นหนึ่งในแหล่งพักผ่อนเรียบง่ายของสุราษฎร์ธานีที่ให้ทั้งความสงบและความเข้าใจต่อชีวิตชนบทริมแหล่งน้ำได้อย่างดี

 

 

ตอบ: อ่างเก็บน้ำท่าแซะอยู่ที่หมู่ที่ 10 บ้านท่าแซะ ตำบลท่าเคย อำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นแหล่งน้ำชุมชนและจุดพักผ่อนริมอ่างของคนในพื้นที่

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. ช่วงเช้าและช่วงเย็นเหมาะกับการเดินเล่น รับลม ถ่ายภาพ และพักผ่อนริมอ่าง

 

ตอบ: จุดเด่นคือเป็นอ่างเก็บน้ำชุมชนขนาดใหญ่ มีผืนน้ำกว้าง ถนนรอบอ่าง บรรยากาศชนบท และมีบทบาทสำคัญต่อการใช้น้ำ การเกษตร และการพักผ่อนของตำบลท่าเคย

 

ตอบ: เหมาะกับการเดินเล่น ชมวิว ถ่ายภาพ พักผ่อน ปั่นจักรยานในพื้นที่เหมาะสม และตกปลาอย่างรับผิดชอบโดยไม่กระทบต่อแหล่งน้ำหรือชุมชน

 

ตอบ: การทำกิจกรรมทางน้ำควรทำเฉพาะเมื่อพื้นที่และสภาพน้ำปลอดภัย ไม่ควรนำเรือลงน้ำหรือเล่นน้ำในจุดที่ไม่ทราบความลึก ระดับน้ำ หรือกติกาของชุมชน

 

ตอบ: เป็นแหล่งน้ำที่ช่วยรองรับการอุปโภคบริโภคและการเกษตรของชุมชนรอบตำบลท่าเคย โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้งที่มีความต้องการน้ำสูง

 

ตอบ: เดินทางด้วยรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์เข้าสู่ตำบลท่าเคย อำเภอท่าฉาง มุ่งหน้าไปหมู่ที่ 10 บ้านท่าแซะและแยกทางขึ้นอ่างเก็บน้ำท่าแซะ หากไม่คุ้นเส้นทางสามารถสอบถามองค์การบริหารส่วนตำบลท่าเคยหรือคนในพื้นที่ได้

 

ตอบ: ควรรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะลงน้ำ ไม่ทิ้งอุปกรณ์ตกปลา ไม่เข้าไปในอาคารชลประทานโดยไม่ได้รับอนุญาต และหลีกเลี่ยงพื้นที่ริมอ่างในช่วงฝนตกหรือระดับน้ำเปลี่ยนแปลงเร็ว