ศาลเจ้าพ่อช้างงาแดง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06.00 – 18.00 น.

 

ศาลเจ้าพ่อช้างงาแดง บ้านน้ำมวบ หมู่ที่ 1 ตำบลน้ำมวบ อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านในพื้นที่ให้ความเคารพศรัทธามาอย่างยาวนาน มีความสำคัญทั้งในด้านความเชื่อ วิถีชีวิต และประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของชุมชนบ้านน้ำมวบ โดยภายในศาลประดิษฐานรูปปั้นเจ้าพ่อช้างงาแดงลักษณะลงรักสีดำ นั่งถือดาบ และมีบริวารช้างอยู่ด้านหน้าและด้านข้าง ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านในอำเภอเวียงสาและจังหวัดน่าน

 

ตามตำนานพื้นบ้าน เจ้าพ่อช้างงาแดงเป็นบุตรของเจ้าพญาขอมหลวง ผู้ปกครองดอยปูล้น ซึ่งปัจจุบันอยู่บริเวณบ้านน้ำพาง อำเภอแม่จริม จังหวัดน่าน เมื่อเติบโตขึ้นเจ้าพ่อช้างงาแดงได้แต่งงานกับนางขัวเขียวแห่งขุนน้ำมวบเหนือ และมีบุตรชื่อเจ้าคำแดง ด้วยความสามารถในการปกครองผู้คนและบริวาร เจ้าพญาขอมหลวงจึงมอบทรัพย์สมบัติ เขตปกครอง และบริวารทั้งหมดให้เจ้าพ่อช้างงาแดงดูแลต่อไป

 

ในช่วงเวลาต่อมาได้เกิดเหตุการณ์จีนฮ่อยกทัพเข้ามารุกรานดินแดนลาว เจ้าคำแดงซึ่งปกครองบ้านใหม่สว่างเกิดความกังวลว่าสงครามจะขยายมายังพื้นที่ของตน จึงเดินทางมาขอกำลังสนับสนุนจากเจ้าชีวิตเมืองน่าน ซึ่งในสมัยนั้นคือเมืองนันทบุรี เจ้าชีวิตเมืองน่านจึงมอบหมายให้เจ้าหลวงสาคัดเลือกนักรบฝีมือดีจากอำเภอเวียงสาจำนวน 4 นาย ได้แก่ เจ้าน้อยนันตา ท้าวจอมใจเหล็ก ท้าวแสนหาญคำเป็ก และพญาปราบ เข้าร่วมช่วยเจ้าคำแดงต่อสู้กับจีนฮ่อจนสามารถขับไล่ศัตรูออกไปได้สำเร็จ

 

หลังสงครามสงบ เจ้าพ่อช้างงาแดงเกรงว่าลูกหลานจะได้รับอันตรายจากสงครามในอนาคต จึงให้เจ้าคำแดงพร้อมครอบครัวกลับมาอยู่ที่ดอยปูล้น จนกระทั่งสิ้นยุคโดยไม่มีผู้สืบทอด ต่อมาท้าวจอมใจเหล็กและท้าวแสนหาญคำเป็ก ซึ่งอาศัยอยู่บ้านขึ่ง อำเภอเวียงสา ได้เดินทางเข้าป่าบริเวณบ้านน้ำมวบเพื่อล่าสัตว์และหาของป่า จนเห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ จึงตัดสินใจอพยพครอบครัวมาตั้งถิ่นฐานอย่างถาวรในปี พ.ศ. 2218 พร้อมสร้างศาลเพียงตาขึ้นเพื่ออัญเชิญเจ้าพ่อช้างงาแดงและบริวารมาปกปักรักษาชุมชน

 

ชาวบ้านน้ำมวบมีความเชื่อร่วมกันว่าจะรักษาคำสัญญาต่อเจ้าพ่อช้างงาแดง โดยในวันพระจะไม่ออกไปทำการเกษตร ไม่ตักน้ำ ไม่ฆ่าสัตว์หรือสิ่งมีชีวิต และจะพูดแต่สิ่งดีงาม ความเชื่อนี้ช่วยสร้างความสามัคคีและเป็นกฎทางสังคมของชุมชนมาอย่างยาวนาน จนทำให้ศาลเจ้าพ่อช้างงาแดงกลายเป็นศูนย์รวมจิตใจและวัฒนธรรมของหมู่บ้าน

 

เมื่อประชากรในพื้นที่เพิ่มขึ้น ชาวบ้านจึงร่วมกันขยายศาลเจ้าพ่อช้างงาแดงให้มีขนาดใหญ่ขึ้น พร้อมสร้างศาลบริวารเพิ่มเติม เช่น ศาลเจ้าคำแดง ศาลเจ้าปิจหนูกั๋น รวมถึงศาลสำหรับบริวารอื่น ๆ เช่น เจ้าแสนด่าน เจ้าพญาพาน เจ้าขุนหาร เจ้าพญาแก้ว และเจ้าตี๋ นอกจากนี้ยังมีการก่อสร้างอาคารประกอบอาหาร อาคารชำแหละ ห้องสุขา ระบบน้ำประปา และไฟฟ้า เพื่ออำนวยความสะดวกให้ประชาชนที่เดินทางมากราบไหว้และประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ

 

ศาลเจ้าพ่อช้างงาแดงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ทางความเชื่อเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทสำคัญต่อสังคมและเศรษฐกิจของชุมชนบ้านน้ำมวบ การจัดงานพิธีและการเดินทางมาสักการะของประชาชนช่วยสร้างรายได้ให้แก่ผู้สูงอายุและคนในหมู่บ้าน อีกทั้งยังทำให้ชุมชนเกิดความร่วมมือและความสามัคคีในการดูแลรักษาสถานที่แห่งนี้ โดยปัจจุบันมีการจัดเวรยามให้ผู้เฒ่าผู้แก่และ อพปร. ของหมู่บ้านผลัดเปลี่ยนกันดูแลศาลทุกวัน

 

บรรยากาศโดยรอบศาลเจ้าพ่อช้างงาแดงยังคงความสงบของชุมชนชนบทในอำเภอเวียงสา นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเยือนจะได้สัมผัสทั้งเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์ ความเชื่อพื้นบ้าน และวิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่นในจังหวัดน่าน จุดเด่นของสถานที่แห่งนี้อยู่ที่ความศรัทธาที่สืบทอดต่อกันมาหลายชั่วอายุคน และการคงอยู่ของตำนานพื้นบ้านที่ยังมีอิทธิพลต่อชุมชนในปัจจุบัน

 

การเดินทาง สามารถเดินทางมายังบ้านน้ำมวบ หมู่ที่ 1 ตำบลน้ำมวบ อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ได้ด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถท้องถิ่นจากตัวอำเภอเวียงสา เส้นทางค่อนข้างสะดวก เหมาะสำหรับการเดินทางแบบไปเช้าเย็นกลับ ผู้ที่เดินทางมาสักการะควรเคารพกฎระเบียบและประเพณีของชุมชน โดยเฉพาะในช่วงวันพระและพิธีสำคัญของหมู่บ้าน

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่ที่บ้านน้ำมวบ หมู่ที่ 1 ตำบลน้ำมวบ อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน

 

ตอบ: ตามตำนานพื้นบ้าน เจ้าพ่อช้างงาแดงเป็นบุตรของเจ้าพญาขอมหลวง ผู้ปกครองดอยปูล้นในพื้นที่จังหวัดน่าน

 

ตอบ: เป็นศูนย์รวมศรัทธาและความเชื่อของชาวบ้านน้ำมวบและประชาชนในอำเภอเวียงสา

 

ตอบ: ควรเคารพกฎและประเพณีของชุมชน โดยเฉพาะในวันพระที่ชาวบ้านจะงดการฆ่าสัตว์และทำกิจกรรมบางประเภท

 

ตอบ: เปิดให้ประชาชนเข้าสักการะทุกวัน เวลา 06.00 – 18.00 น.

 

ตอบ: เหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ศึกษาความเชื่อพื้นบ้าน และเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชนของจังหวัดน่าน