วัดมหาโพธิ์

วันเปิดทำการ: เปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วัดมหาโพธิ์ ตั้งอยู่ในตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญทั้งในด้านประวัติศาสตร์เมืองน่าน ศิลปกรรมพื้นถิ่นล้านนา และความศรัทธาของชาวบ้านในชุมชนมหาโพธิ์ จุดเด่นสำคัญของวัดแห่งนี้คือพระพุทธรูปไม้แกะสลักทรงเครื่องลงรักปิดทองปางเปิดโลก ซึ่งเป็นพระพุทธรูปสำคัญที่รอดพ้นจากเหตุไฟไหม้วิหารในอดีต และยังคงประดิษฐานเป็นพระประธานในอุโบสถของวัดมาจนถึงปัจจุบัน วัดมหาโพธิ์จึงไม่ใช่เพียงวัดในชุมชนเมืองน่านเท่านั้น แต่ยังเป็นสถานที่ที่สะท้อนเรื่องราวของการย้ายเมือง การตั้งถิ่นฐานใหม่ ความทรงจำร่วมของชาวน่าน และความศรัทธาที่สืบทอดผ่านพระพุทธรูปไม้ศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่งอย่างลึกซึ้ง

 

ประวัติของวัดมหาโพธิ์เกี่ยวพันกับช่วงสมัยรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อพญาสุมนเทวราช เจ้าเมืองน่าน ได้ย้ายเมืองมาสร้างใหม่ เนื่องจากเมืองเดิมประสบปัญหาน้ำท่วม เมืองใหม่ซึ่งมีคุ้มวัดพระแก้วอยู่ด้วยนั้นได้รับการเรียกว่า “เวียงเหนือ” โดยอยู่ในช่วงประมาณ พ.ศ. 2362 – 2397 พื้นที่ดังกล่าวในปัจจุบันอยู่บริเวณบ้านสถารศและบ้านมหาโพธิ์ ทำให้วัดมหาโพธิ์มีความสัมพันธ์กับประวัติศาสตร์ของเมืองน่านในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงผังเมืองและชุมชนครั้งสำคัญ

 

เรื่องราวสำคัญที่สุดของวัดมหาโพธิ์คือเหตุไฟไหม้วิหารในคุ้มวัดพระแก้วจนเสียหายหมด แต่ในกองเถ้าถ่านนั้นกลับเหลือพระพุทธรูปไม้แกะสลักทรงเครื่องลงรักปิดทองปางเปิดโลก สูงประมาณ 2.83 เมตร ล้มอยู่หน้าฐานพระโดยไม่ถูกไฟไหม้จนสูญสลาย ชาวบ้านได้นำพระพุทธรูปองค์นี้มาทำความสะอาด แล้วนำไปฝากไว้ที่วัดเชียงแข็ง แต่ต่อมาทางวัดเชียงแข็งเกรงว่าจะเกิดการโจรกรรม จึงนำพระพุทธรูปกลับคืนมายังวัดมหาโพธิ์ และประดิษฐานเป็นพระประธานในอุโบสถของวัดตั้งแต่นั้นมา

 

พระพุทธรูปไม้แกะสลักลงรักปิดทองปางเปิดโลกของวัดมหาโพธิ์เป็นที่เคารพนับถือของชาวน่านอย่างมาก เพราะเป็นพระพุทธรูปที่รอดพ้นจากไฟไหม้อย่างน่าอัศจรรย์ ชาวบ้านเชื่อว่าเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์และเป็นสมบัติสำคัญของเมืองน่าน ไม่ใช่เพียงโบราณวัตถุทางศิลปกรรม แต่เป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้คนที่มีความผูกพันกับวัดและชุมชนมาอย่างต่อเนื่อง

 

มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า ครั้งหนึ่งมีชาวต่างชาติต้องการขอซื้อพระพุทธรูปองค์นี้ โดยเสนอว่าจะหล่อพระพุทธรูปโลหะขึ้นมาแทน แต่ปรากฏว่าโลหะที่นำมาใช้หล่อพระมีเหตุให้ใช้การไม่ได้ทุกครั้ง จนต้องล้มเลิกความตั้งใจไป หลังจากนั้นก็ไม่เคยมีการกระทำเช่นนั้นอีก เรื่องเล่านี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของความศรัทธาที่ทำให้พระพุทธรูปไม้ของวัดมหาโพธิ์ได้รับการยกย่องในฐานะพระพุทธรูปคู่ชุมชนและคู่เมืองน่าน

 

วัดมหาโพธิ์ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2217 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2522 ตั้งอยู่ในหมู่บ้านมหาโพธิ์ มีอาณาเขตทางทิศเหนือติดกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาน่าน ทิศตะวันออกติดกับบ้านเชียงแข็งและค่ายสุริยพงษ์ ทิศใต้ติดกับบ้านสถารศ และทิศตะวันตกติดกับสนามบินน่าน ทำเลของวัดจึงอยู่ในเขตชุมชนเมืองที่เชื่อมโยงกับสถานที่สำคัญหลายแห่งของจังหวัดน่าน

 

อีกช่วงหนึ่งของประวัติวัดเกี่ยวข้องกับครูบายาวิชัย ซึ่งเดินธุดงค์มาจากเมืองหงสา เมื่อมาถึงหมู่บ้านมหาโพธิ์จึงสร้างเพิงพักอาศัยอยู่ ก่อนจะค่อย ๆ สร้างเสนาสนะขึ้นตามลำดับ เหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นว่าวัดมหาโพธิ์เป็นพื้นที่ที่มีความต่อเนื่องของศรัทธา ทั้งจากพระสงฆ์ผู้เดินธุดงค์และจากชาวบ้านที่ร่วมกันดูแลพื้นที่ศาสนสถานให้มั่นคงขึ้นตามกาลเวลา

 

ต่อมาในสมัยของพระปลัดค่ายคำ สุวณฺโณ ซึ่งเป็นหมอยาสมุนไพรพื้นเมือง ได้เห็นว่าวิหารของวัดมีปลวกขึ้นกัดกินต้นเสาจนชำรุด จึงดำเนินการบูรณะวิหาร และแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2506 การบูรณะครั้งนี้มีความสำคัญต่อการรักษาศาสนสถานของวัดให้คงอยู่ต่อไป และสะท้อนบทบาทของพระสงฆ์ในอดีตที่ไม่ได้ดูแลเพียงด้านศาสนกิจเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทในการรักษาอาคาร เสนาสนะ และภูมิปัญญาพื้นบ้านของชุมชนด้วย

 

ในสมัยของพระอธิการศรีนวน อินทวังโส ได้มีการผูกพัทธสีมาจากวิหารเป็นอุโบสถ ทำให้วัดมหาโพธิ์มีสถานะถูกต้องตามระเบียบของพระพุทธศาสนา และใช้อุโบสถเป็นสถานที่ประกอบสังฆกรรมมาจนถึงปัจจุบัน ความต่อเนื่องของการดูแลและพัฒนาวัดในแต่ละยุคทำให้วัดมหาโพธิ์ยังคงเป็นวัดสำคัญของชุมชนมหาโพธิ์และพื้นที่ในเวียงเมืองน่าน

 

ปัจจุบัน พระสันติภาพ สนฺตจิตฺโต ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดมหาโพธิ์ วัดยังคงเป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจของชุมชน เป็นที่สักการะพระพุทธรูปไม้แกะสลักปางเปิดโลก และเป็นสถานที่สำหรับผู้สนใจประวัติศาสตร์เมืองน่านเข้ามาเรียนรู้เรื่องราวของวัดที่เชื่อมโยงกับการย้ายเมือง เวียงเหนือ คุ้มวัดพระแก้ว และชุมชนมหาโพธิ์

 

บรรยากาศของวัดมหาโพธิ์มีความสงบ เรียบง่าย และเป็นวัดชุมชนที่ยังคงกลิ่นอายของเมืองน่านอย่างชัดเจน ผู้มาเยือนสามารถใช้เวลาไหว้พระ ทำบุญ ชมพระพุทธรูปไม้แกะสลัก และเรียนรู้ประวัติที่สืบทอดจากคำบอกเล่าของชุมชน วัดแห่งนี้เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจวัดเก่าในจังหวัดน่าน โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการเดินทางท่องเที่ยวในเขตเมืองน่านแบบไม่เร่งรีบ

 

สิ่งที่ทำให้วัดมหาโพธิ์น่าสนใจมากกว่าวัดชุมชนทั่วไป คือการเป็นพื้นที่ที่รวมทั้งประวัติศาสตร์เมือง ศิลปะพระพุทธรูปไม้ ความเชื่อเรื่องความศักดิ์สิทธิ์ และความทรงจำของชาวบ้านไว้ในสถานที่เดียวกัน พระพุทธรูปไม้ปางเปิดโลกภายในอุโบสถเป็นสิ่งสำคัญที่ควรเข้าชมด้วยความเคารพ เพราะเป็นพระพุทธรูปที่มีทั้งคุณค่าทางจิตใจและคุณค่าทางศิลปวัฒนธรรม

 

การเดินทาง ไปยังวัดมหาโพธิ์สามารถเดินทางได้สะดวกจากตัวเมืองน่าน เนื่องจากวัดตั้งอยู่ในเขตตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน ใกล้สถานที่สำคัญหลายแห่ง เช่น สนามบินน่าน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาน่าน วัดภูมินทร์ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่าน นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างในพื้นที่ หากวางแผนเที่ยวในเขตเมืองน่าน สามารถจัดวัดมหาโพธิ์ไว้ในเส้นทางเดียวกับวัดภูมินทร์ วัดมิ่งเมือง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่าน และวัดพระธาตุแช่แห้งได้อย่างสะดวก

 

 

ตอบ: วัดมหาโพธิ์ตั้งอยู่ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน อยู่ในเขตเมืองน่านและเดินทางได้สะดวก

 

ตอบ: จุดเด่นสำคัญคือพระพุทธรูปไม้แกะสลักทรงเครื่องลงรักปิดทองปางเปิดโลก สูงประมาณ 2.83 เมตร ซึ่งเป็นพระพุทธรูปสำคัญของชาวน่าน

 

ตอบ: วัดเกี่ยวข้องกับช่วงที่พญาสุมนเทวราชย้ายเมืองน่านมาสร้างใหม่ เนื่องจากเมืองเดิมประสบปัญหาน้ำท่วม และพื้นที่ใหม่นั้นเรียกว่าเวียงเหนือ

 

ตอบ: เป็นพระพุทธรูปที่รอดพ้นจากเหตุไฟไหม้วิหาร และเป็นที่เคารพศรัทธาของชาวน่านในฐานะพระพุทธรูปคู่ชุมชน

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: พระสันติภาพ สนฺตจิตฺโต เป็นเจ้าอาวาสวัดมหาโพธิ์

 

ตอบ: สามารถเดินทางต่อไปยังวัดภูมินทร์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่าน วัดมิ่งเมือง และวัดพระธาตุแช่แห้งได้สะดวก