สวนสาธารณะหนองประจักษ์ศิลปาคม

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06.00 – 20.00 น.

 

สวนสาธารณะหนองประจักษ์ศิลปาคม เป็นสวนสาธารณะขนาดใหญ่ใจกลางเมืองอุดรธานี ตั้งอยู่ในเขตตำบลหมากแข้ง อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี เป็นพื้นที่สีเขียวสำคัญของเมืองที่คนอุดรธานีใช้พักผ่อน ออกกำลังกาย พบปะกันในครอบครัว และใช้เป็นจุดชมบรรยากาศริมหนองน้ำขนาดใหญ่ที่มีความผูกพันกับประวัติศาสตร์เมืองมายาวนาน หนองประจักษ์ไม่ได้เป็นเพียงสวนสาธารณะธรรมดา แต่เป็นแลนด์มาร์กสำคัญของจังหวัดที่รวมทั้งเรื่องราวเมืองเก่า หนองน้ำธรรมชาติ การพัฒนาพื้นที่สาธารณะ ศิลปกรรมกลางเมือง และวิถีชีวิตร่วมสมัยของชาวอุดรธานีไว้ในพื้นที่เดียวกัน

 

เดิมพื้นที่แห่งนี้เป็นหนองน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ที่มีมาก่อนการตั้งเมืองอุดรธานี ชาวบ้านเรียกว่า “หนองนาเกลือ” เนื่องจากพื้นที่โดยรอบเกี่ยวข้องกับภูมิประเทศและวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชนในอดีต หนองน้ำตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของตัวเมือง ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น “หนองประจักษ์” เพื่อเป็นเกียรติแก่พลตรีพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม ผู้มีบทบาทสำคัญในการก่อตั้งเมืองอุดรธานี ชื่อนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงชื่อสวนสาธารณะ แต่เป็นชื่อที่เชื่อมโยงกับรากประวัติศาสตร์ของเมืองและบุคคลสำคัญที่ชาวอุดรธานีให้ความเคารพ

 

ต่อมาในปี พ.ศ. 2530 เทศบาลเมืองอุดรธานีได้ปรับปรุงหนองประจักษ์ขึ้นใหม่ เพื่อถวายเป็นราชสักการะแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เนื่องในวโรกาสทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ การปรับปรุงครั้งนั้นทำให้หนองน้ำเก่าแก่ของเมืองกลายเป็นสวนสาธารณะที่มีภูมิทัศน์สวยงามและใช้งานได้จริง มีการจัดสวนหย่อม ปลูกไม้ดอกไม้ประดับบนเกาะกลางน้ำ ทำสะพานเชื่อมระหว่างเกาะ จัดทำน้ำพุ หอนาฬิกา และสวนเด็กเล่น จนกลายเป็นพื้นที่พักผ่อนที่ได้รับความนิยมต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน

 

ลักษณะเด่นของสวนสาธารณะหนองประจักษ์ศิลปาคมคือหนองน้ำขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่กลางเมือง ผืนน้ำทำให้พื้นที่โดยรอบมีความโปร่ง โล่ง และเย็นสบายกว่าพื้นที่เมืองทั่วไป รอบหนองมีทางเดิน ทางวิ่ง และพื้นที่พักผ่อนที่ใช้ได้ทั้งช่วงเช้าและเย็น บรรยากาศในช่วงเช้าจะเห็นคนมาเดิน วิ่ง ออกกำลังกาย ยืดเหยียดร่างกาย และเริ่มต้นวันใหม่ท่ามกลางอากาศสดชื่น ส่วนช่วงเย็นเป็นเวลาที่ครอบครัว คู่รัก กลุ่มเพื่อน และนักท่องเที่ยวเดินทางมาชมวิว พักผ่อน ถ่ายภาพ และรับประทานอาหารบริเวณรอบสวน

 

เกาะกลางน้ำเป็นจุดสำคัญของสวน มีสะพานเชื่อมให้เดินเข้าไปชมสวนหย่อม ไม้ดอกไม้ประดับ หอนาฬิกา และมุมพักผ่อนกลางหนองน้ำ พื้นที่เกาะกลางน้ำช่วยเพิ่มมิติให้สวนสาธารณะ เพราะนักท่องเที่ยวไม่ได้ชมหนองน้ำจากริมฝั่งเท่านั้น แต่สามารถเดินเข้าไปสัมผัสบรรยากาศกลางน้ำได้มากขึ้น จุดนี้เหมาะสำหรับเดินเล่น ถ่ายภาพ และชมทิวทัศน์ของสวนจากมุมที่เห็นผิวน้ำล้อมรอบอย่างสวยงาม

 

แลนด์มาร์กที่ทำให้หนองประจักษ์เป็นที่รู้จักมากในหมู่นักท่องเที่ยวคือเป็ดยางสีเหลืองขนาดใหญ่และงานประติมากรรมริมหนองน้ำซึ่งกลายเป็นจุดถ่ายภาพยอดนิยมของจังหวัดอุดรธานี ภาพเป็ดเหลืองคู่กับผืนน้ำกว้าง สวนเขียว และท้องฟ้าเมืองอุดรธานีเป็นภาพจำร่วมสมัยที่ผู้มาเยือนนิยมถ่ายเก็บไว้ แม้หนองประจักษ์จะมีประวัติยาวนาน แต่แลนด์มาร์กสมัยใหม่เหล่านี้ช่วยให้สวนสาธารณะแห่งนี้เข้าถึงนักท่องเที่ยวรุ่นใหม่ได้ง่ายขึ้น และทำให้สวนมีชีวิตชีวาทั้งในมิติประวัติศาสตร์และมิติการท่องเที่ยวร่วมสมัย

 

สวนสาธารณะหนองประจักษ์ศิลปาคมเหมาะกับกิจกรรมหลากหลาย ทั้งเดินเล่น วิ่ง ปั่นจักรยาน ออกกำลังกายกลางแจ้ง พาครอบครัวมาพักผ่อน พาเด็กมาเล่นในสวนเด็ก ถ่ายภาพริมหนองน้ำ ชมพระอาทิตย์ตก และนั่งพักผ่อนใต้ร่มไม้ ทางเดินรอบหนองช่วยให้ผู้มาเยือนใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติได้โดยไม่ต้องออกนอกเมือง สำหรับนักท่องเที่ยวที่มีเวลาจำกัดในตัวเมืองอุดรธานี ที่นี่เป็นจุดแวะที่ใช้เวลาไม่นาน แต่ให้ภาพรวมของวิถีชีวิตเมืองอุดรธานีได้ดีมาก

 

สวนแห่งนี้ยังเป็นพื้นที่กิจกรรมของเมืองอุดรธานีในหลายโอกาส ทั้งงานประเพณี งานเทศกาล งานวิ่ง กิจกรรมสุขภาพ และกิจกรรมสาธารณะต่าง ๆ ด้วยทำเลที่อยู่ใจกลางเมือง มีพื้นที่กว้าง และเดินทางสะดวก หนองประจักษ์จึงเป็นเหมือนห้องนั่งเล่นขนาดใหญ่ของชาวเมือง เป็นจุดที่คนหลายวัยสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ ตั้งแต่เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ นักเรียน นักศึกษา คนทำงาน นักท่องเที่ยวไทย และชาวต่างชาติที่เดินทางมาพักในตัวเมืองอุดรธานี

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเที่ยวหนองประจักษ์คือช่วงเช้าและช่วงเย็น ช่วงเช้าประมาณ 06.00–08.00 น. เหมาะสำหรับเดิน วิ่ง ออกกำลังกาย และรับอากาศบริสุทธิ์ ส่วนช่วงเย็นประมาณ 16.30–19.00 น. เหมาะสำหรับชมแสงเย็น ถ่ายภาพ นั่งพักผ่อน และเดินเล่นรอบหนองน้ำ หากต้องการถ่ายภาพบรรยากาศสวย แสงเช้าจะให้ความรู้สึกสดชื่น ส่วนแสงเย็นจะทำให้ผิวน้ำสะท้อนสีท้องฟ้าและเกิดบรรยากาศโรแมนติกมากขึ้น

 

สำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์เมืองอุดรธานี การมาเยือนหนองประจักษ์ช่วยให้เข้าใจพัฒนาการของเมืองได้ดี เพราะพื้นที่นี้สะท้อนทั้งหนองน้ำดั้งเดิมก่อนตั้งเมือง การเปลี่ยนชื่อเพื่อรำลึกถึงกรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม และการปรับปรุงเป็นสวนสาธารณะสมัยใหม่ในปี พ.ศ. 2530 หนองประจักษ์จึงเป็นพื้นที่ที่เชื่อมอดีตกับปัจจุบันอย่างชัดเจน จากหนองน้ำธรรมชาติที่มีบทบาทในภูมิทัศน์เมือง กลายเป็นสวนสาธารณะที่รองรับการใช้ชีวิตของคนเมืองยุคใหม่

 

ในเชิงภูมิทัศน์เมือง หนองประจักษ์เป็นพื้นที่สีเขียวและพื้นที่น้ำที่ช่วยสร้างสมดุลให้ตัวเมืองอุดรธานี เมืองที่กำลังเติบโตจำเป็นต้องมีพื้นที่สาธารณะสำหรับพักผ่อนและออกกำลังกาย สวนแห่งนี้จึงมีคุณค่าในฐานะปอดกลางเมือง ช่วยให้คนเมืองมีพื้นที่โล่งสำหรับผ่อนคลาย ลดความอึดอัดจากถนน อาคาร และกิจกรรมเมืองที่เร่งรีบ เมื่อเดินรอบหนองน้ำจะเห็นว่าพื้นที่นี้ถูกใช้อย่างต่อเนื่องตลอดวัน ตั้งแต่คนวิ่งออกกำลังกายตอนเช้า ไปจนถึงกลุ่มครอบครัวและนักท่องเที่ยวในช่วงเย็น

 

การเดินทางมาสวนสาธารณะหนองประจักษ์ศิลปาคมสะดวกมาก เพราะตั้งอยู่ในตัวเมืองอุดรธานี สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถแท็กซี่ รถรับจ้าง รถโดยสารในเมือง หรือรถจากที่พักในตัวเมืองได้ หากขับรถมาเองสามารถใช้ถนนโพศรี ถนนเพาะนิยม หรือเส้นทางรอบหนองประจักษ์เป็นทางเข้า พื้นที่รอบสวนมีจุดจอดรถตามแนวถนนและพื้นที่บริการใกล้เคียง การเดินทางจากใจกลางเมืองใช้เวลาประมาณ 10–15 นาที ขึ้นอยู่กับจุดเริ่มต้นและสภาพการจราจร

 

การเดินทาง จากสถานีรถไฟอุดรธานีหรือย่านเซ็นทรัล อุดร สามารถใช้รถรับจ้างหรือรถผ่านแอปพลิเคชันไปยังสวนสาธารณะหนองประจักษ์ได้สะดวก ระยะทางไม่ไกล เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ไม่มีรถส่วนตัว หากพักโรงแรมใกล้สวน เช่น ย่านถนนศุภกิจจรรยา ถนนโพศรี หรือถนนพิบูลย์ สามารถเดินหรือใช้รถระยะสั้นไปถึงสวนได้ง่าย สำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติให้ตั้งปลายทางว่า Nong Prajak Public Park หรือ Nong Prajak Park, Udon Thani

 

พื้นที่ภายในสวนสามารถแบ่งเป็นหลายส่วน ได้แก่ พื้นที่หนองน้ำหลัก พื้นที่ทางเดินและลู่วิ่งรอบหนอง พื้นที่เกาะกลางน้ำ พื้นที่สะพานเชื่อมเกาะ พื้นที่น้ำพุและหอนาฬิกา พื้นที่สนามเด็กเล่น พื้นที่ประติมากรรมและจุดถ่ายภาพ พื้นที่ออกกำลังกายกลางแจ้ง พื้นที่นั่งพักผ่อนใต้ร่มไม้ และพื้นที่ร้านอาหารหรือร้านค้ารอบสวน โซนเหล่านี้ช่วยให้สวนตอบโจทย์คนหลายกลุ่ม ทั้งคนที่ต้องการออกกำลังกาย คนที่ต้องการพาเด็กมาเล่น คนที่ต้องการถ่ายภาพ และคนที่ต้องการนั่งพักผ่อนแบบเงียบ ๆ

 

การมาเที่ยวหนองประจักษ์ควรใช้เวลาประมาณ 1–2 ชั่วโมง หากเพียงต้องการถ่ายภาพแลนด์มาร์กและเดินเล่นริมหนองสามารถใช้เวลาน้อยกว่านั้นได้ แต่ถ้าต้องการเดินรอบสวน พักผ่อนบนเกาะกลางน้ำ รับประทานอาหารใกล้สวน หรือรอชมแสงเย็น ควรเผื่อเวลาอย่างน้อยครึ่งวัน บริเวณโดยรอบมีร้านอาหาร คาเฟ่ และโรงแรมจำนวนมาก ทำให้สามารถจัดเป็นจุดเริ่มต้นหรือจุดปิดท้ายของการเที่ยวเมืองอุดรธานีได้ดี

 

มารยาทในการใช้สวนสาธารณะเป็นเรื่องสำคัญ ผู้มาเยือนควรรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะลงพื้นหรือหนองน้ำ ใช้ทางเดินและทางวิ่งร่วมกับผู้อื่นอย่างสุภาพ ระวังเด็กเล็กบริเวณริมน้ำ ไม่ส่งเสียงดังรบกวนผู้อื่นในช่วงเช้าหรือเย็น และเคารพกฎของพื้นที่ หากนำสัตว์เลี้ยงเข้าไปควรดูแลอย่างใกล้ชิดและเก็บมูลสัตว์ให้เรียบร้อย สวนสาธารณะเป็นพื้นที่ร่วมของทุกคน การใช้งานอย่างมีวินัยช่วยให้สถานที่ยังคงน่าเที่ยวและน่าใช้สำหรับชุมชน

 

สำหรับการถ่ายภาพ จุดที่ได้รับความนิยม ได้แก่ ริมหนองน้ำ สะพานเชื่อมเกาะกลางน้ำ ประติมากรรมขนาดใหญ่ เป็ดยางสีเหลือง หอนาฬิกา สวนดอกไม้ สนามเด็กเล่น และแนวต้นไม้รอบหนอง ช่วงเย็นเป็นช่วงที่แสงสวยและคนมาใช้พื้นที่มาก จึงเหมาะกับภาพบรรยากาศเมือง ส่วนช่วงเช้าเหมาะกับภาพสงบ ภาพเงาสะท้อนผิวน้ำ และภาพการออกกำลังกายของคนท้องถิ่น นักท่องเที่ยวที่ต้องการภาพไม่มีคนมากควรมาช่วงเช้าวันธรรมดา

 

สวนสาธารณะหนองประจักษ์ศิลปาคมยังเหมาะกับการจัดเส้นทางเที่ยวในเมืองอุดรธานีแบบครึ่งวันหรือเต็มวัน นักท่องเที่ยวสามารถเริ่มจากหนองประจักษ์ในช่วงเช้า ต่อด้วยวัดโพธิสมภรณ์ พิพิธภัณฑ์เมืองอุดรธานี ศาลหลักเมืองอุดรธานี วัดมัชฌิมาวาส ศูนย์วัฒนธรรมไทย–จีน และศาลเจ้าปู่–ย่า อุดรธานี จากนั้นปิดท้ายด้วยร้านอาหารท้องถิ่นหรือคาเฟ่รอบเมือง เส้นทางนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการรู้จักอุดรธานีในมุมเมือง วัฒนธรรม ศาสนา ประวัติศาสตร์ และวิถีชีวิตร่วมสมัยโดยไม่ต้องเดินทางไกล

 

โดยภาพรวม สวนสาธารณะหนองประจักษ์ศิลปาคมเป็นสถานที่ที่ครบทั้งความสวยงาม ความสะดวก ประวัติศาสตร์ และการใช้ชีวิตจริงของคนอุดรธานี เป็นสวนสาธารณะกลางเมืองที่มีหนองน้ำขนาดใหญ่ เกาะกลางน้ำ สะพาน สวนหย่อม หอนาฬิกา น้ำพุ สนามเด็กเล่น จุดถ่ายภาพ และพื้นที่ออกกำลังกายครบถ้วน ผู้มาเยือนจะได้เห็นทั้งอดีตของเมืองผ่านเรื่องราวหนองนาเกลือและกรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม และเห็นปัจจุบันของเมืองผ่านผู้คนที่มาใช้พื้นที่ทุกวัน หากต้องการเริ่มต้นทำความรู้จักอุดรธานีจากจุดที่เข้าถึงง่ายและมีชีวิตชีวา หนองประจักษ์คือหนึ่งในสถานที่ที่เหมาะที่สุด

 

 

ตอบ: สวนสาธารณะหนองประจักษ์ศิลปาคมตั้งอยู่ในเขตตำบลหมากแข้ง อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ใกล้ถนนโพศรีและถนนเพาะนิยม

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 06.00 – 20.00 น.

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชม สามารถเข้าไปเดินเล่น ออกกำลังกาย ถ่ายภาพ และพักผ่อนได้โดยไม่เสียค่าเข้าพื้นที่

 

ตอบ: จุดเด่นคือหนองน้ำขนาดใหญ่กลางเมือง เกาะกลางน้ำ สะพาน น้ำพุ หอนาฬิกา สวนเด็กเล่น ลู่วิ่งรอบหนอง และจุดถ่ายภาพเป็ดยางสีเหลืองซึ่งเป็นแลนด์มาร์กของอุดรธานี

 

ตอบ: เดิมเรียกว่า หนองนาเกลือ ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นหนองประจักษ์เพื่อเป็นเกียรติแก่กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม ผู้ก่อตั้งเมืองอุดรธานี

 

ตอบ: ช่วงเช้า 06.00–08.00 น. เหมาะกับการออกกำลังกาย ส่วนช่วงเย็น 16.30–19.00 น. เหมาะกับการเดินเล่น ถ่ายภาพ และชมบรรยากาศริมหนองน้ำ

 

ตอบ: จากตัวเมืองอุดรธานีสามารถใช้ถนนโพศรีหรือถนนเพาะนิยมไปยังสวนได้โดยสะดวก เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถแท็กซี่ รถรับจ้าง หรือรถผ่านแอปพลิเคชันได้

 

ตอบ: สามารถไปศาลหลักเมืองอุดรธานี พิพิธภัณฑ์เมืองอุดรธานี วัดมัชฌิมาวาส วัดโพธิสมภรณ์ ศาลเจ้าปู่–ย่า และศูนย์วัฒนธรรมไทย–จีน อุดรธานีได้