หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดสกลนคร >อ.เมืองสกลนคร >ต.ธาตุเชิงชุม > หนองหาร
TL;DR: หนองหาร อยู่ที่อำเภอเมืองสกลนคร และอำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. จุดเด่นคือ ผืนน้ำกว้าง ระดับน้ำลึกประมาณ 3 – 8 เมตร มีเกาะหรือดอนกลางน้ำจำนวนมาก เช่น เกาะดอนสวรรค์ เกาะแก้ว เกาะดอนสะคาม และเกาะดอนสะทุง.
หนองหาร

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.
หนองหาร สกลนคร เป็นทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่และเป็นแหล่งน้ำสำคัญของจังหวัดสกลนคร มีพื้นที่ประมาณ 123 ตารางกิโลเมตร หรือกว่า 77,000 ไร่ ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองสกลนครและอำเภอโพนนาแก้ว เป็นแหล่งรับน้ำจากลำห้วยหลายสาย เป็นพื้นที่ต้นน้ำของลำน้ำก่ำที่ไหลต่อไปยังแม่น้ำโขงทางจังหวัดนครพนม และเป็นระบบนิเวศน้ำจืดขนาดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชุมชนรอบทะเลสาบมายาวนาน หนองหารไม่ได้เป็นเพียงจุดชมวิวกลางเมืองสกลนคร แต่เป็นหัวใจของภูมิประเทศ เศรษฐกิจท้องถิ่น การประมง เกษตรกรรม การเลี้ยงสัตว์ ความเชื่อ ตำนาน และการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติของเมืองสกลนครอย่างแท้จริง
หนองหารมีความสำคัญทั้งในเชิงธรรมชาติและเชิงวัฒนธรรม เพราะเป็นทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย และเป็นแหล่งน้ำจืดขนาดใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผืนน้ำกว้างใหญ่ของหนองหารทำให้ตัวเมืองสกลนครมีภูมิทัศน์ที่แตกต่างจากจังหวัดอีสานหลายแห่ง รอบทะเลสาบมีทั้งพื้นที่ชุมชนเมือง ชุมชนประมง พื้นที่เกษตรกรรม วัดเก่าแก่ จุดพักผ่อน สวนสาธารณะ ท่าเรือ และหมู่บ้านโบราณที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ของเมืองสกลนคร ผู้มาเยือนจึงสามารถสัมผัสหนองหารได้หลายมุม ทั้งมุมท่องเที่ยว มุมธรรมชาติ มุมประวัติศาสตร์ มุมวิถีชุมชน และมุมศรัทธาที่ผูกพันกับเกาะต่าง ๆ กลางน้ำ
ลักษณะทางกายภาพของหนองหารโดดเด่นด้วยผืนน้ำกว้าง ระดับน้ำลึกประมาณ 3 – 8 เมตร และมีเกาะหรือดอนกลางน้ำมากกว่า 20 เกาะ เช่น เกาะดอนสวรรค์ เกาะแก้ว เกาะดอนสะคาม และเกาะดอนสะทุง เกาะเหล่านี้มีต้นไม้ใหญ่ขึ้นอยู่มาก เป็นที่อยู่อาศัยของนกนานาชนิด และบางเกาะมีศาลาพักผ่อนหรือพื้นที่สำหรับแวะชมธรรมชาติ ในช่วงกลางวันที่แสงแดดส่องลงสู่ผิวน้ำ สาหร่ายใต้น้ำบางบริเวณสะท้อนเป็นสีทอง ทำให้เกิดภาพธรรมชาติที่สวยงามและเป็นเอกลักษณ์ของทะเลสาบแห่งนี้
เกาะดอนสวรรค์เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดและเป็นจุดหมายสำคัญของการล่องเรือในหนองหาร ตั้งอยู่กลางบึง มีพื้นที่รวมประมาณ 500 ไร่ โดยมีพื้นที่สำหรับการท่องเที่ยวประมาณ 120 ไร่ ภายในเกาะมีต้นไม้ใหญ่จำนวนมาก โดยเฉพาะต้นยางนา มีพื้นที่ธรรมชาติที่ร่มรื่น มีไก่แจ้ นกยูง กระรอก ควายน้ำ และสัตว์พื้นถิ่นที่ทำให้บรรยากาศของเกาะยังคงความเป็นธรรมชาติ นอกจากนี้ยังมีโบสถ์โบราณ บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ รูปปั้นพญานาค ต้นตะเคียนคู่ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านให้ความเคารพ เกาะดอนสวรรค์จึงเป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและพื้นที่ศรัทธากลางทะเลสาบ
การล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์เป็นกิจกรรมที่ทำให้เห็นความงามของหนองหารได้ชัดที่สุด นักท่องเที่ยวขึ้นเรือได้ที่บริเวณท่าเรือสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ หรือสระพังทอง ซึ่งเป็นท่าเรือหลักริมหนองหารฝั่งเมืองสกลนคร เส้นทางเรือใช้เวลาประมาณ 15 – 20 นาทีในสภาพการเดินทางทั่วไป ระหว่างทางจะเห็นผืนน้ำกว้าง เกาะเล็กเกาะน้อย แนวพืชน้ำ นกน้ำ และบรรยากาศของทะเลสาบที่เปลี่ยนไปตามแสงในแต่ละช่วงวัน ช่วงเช้าเหมาะกับการชมพระอาทิตย์ขึ้นเหนือหนองหาร ส่วนช่วงสายและบ่ายเหมาะกับการชมทัศนียภาพกว้างของทะเลสาบ
หนองหารมีบทบาทโดยตรงต่อการดำรงชีวิตของชาวบ้านรอบพื้นที่ เพราะเป็นแหล่งน้ำสำหรับการเพาะปลูก การเลี้ยงสัตว์ การประมง และการใช้น้ำในชุมชน ชาวบ้านรอบหนองหารจำนวนมากมีวิถีชีวิตสัมพันธ์กับผืนน้ำ ทั้งการจับปลา การวางเครื่องมือประมงพื้นบ้าน การใช้ประโยชน์จากพืชน้ำ และการทำเกษตรในพื้นที่ใกล้เคียง ภาพเรือหาปลา นกน้ำ แนวพืชน้ำ และชุมชนริมทะเลสาบจึงเป็นส่วนหนึ่งของเอกลักษณ์หนองหาร ไม่ใช่เพียงภาพท่องเที่ยว แต่เป็นภาพชีวิตจริงของเมืองริมทะเลสาบน้ำจืดแห่งนี้
ความพิเศษของหนองหารคือการเป็นแหล่งน้ำกลางเมืองที่เชื่อมโยงกับสถานที่สำคัญของสกลนครหลายแห่ง ฝั่งเมืองสกลนครมีพื้นที่สวนสาธารณะและจุดชมวิวที่ประชาชนใช้พักผ่อน เช่น สระพังทองและสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ บริเวณนี้เป็นจุดเดินเล่น ออกกำลังกาย ถ่ายภาพ และชมวิวหนองหารได้สะดวกที่สุดสำหรับผู้ที่พักในตัวเมือง ใกล้กันยังมีสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ เช่น พระธาตุเชิงชุม วัดป่าสุทธาวาส พิพิธภัณฑ์ภูพาน หมู่บ้านท่าแร่ และคฤหาสน์อุดมเดชวัฒน์ ทำให้หนองหารเหมาะกับการจัดเป็นศูนย์กลางของเส้นทางท่องเที่ยวเมืองสกลนคร
หนองหารยังเกี่ยวข้องกับตำนานและเรื่องเล่าของเมืองสกลนคร โดยเฉพาะเรื่องราวเมืองหนองหารหลวง ตำนานพญานาค และความเชื่อเกี่ยวกับการเกิดเมืองโบราณในแถบนี้ เรื่องเล่าเหล่านี้ช่วยเพิ่มมิติให้กับการเดินทาง เพราะนักท่องเที่ยวไม่ได้เห็นเพียงผืนน้ำ แต่ได้สัมผัสภาพของเมืองที่เติบโตคู่กับทะเลสาบมาเป็นเวลานาน ความเชื่อเรื่องพญานาค สิ่งศักดิ์สิทธิ์กลางน้ำ และเกาะดอนสวรรค์ ทำให้การล่องเรือในหนองหารมีความหมายมากกว่าการชมวิวธรรมชาติธรรมดา
บริเวณเกาะดอนสวรรค์มีร่องรอยศาสนสถานเก่าและพระพุทธรูปเก่าแก่ที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศาสนากับวิถีชุมชนริมหนองหาร บนเกาะมีโบสถ์โบราณและพื้นที่คล้ายวัด แม้ไม่ได้เป็นวัดที่มีพระสงฆ์จำพรรษาเป็นประจำในรูปแบบทั่วไป แต่ยังเป็นสถานที่ที่ผู้คนเดินทางไปกราบสักการะ ขอพร และทำกิจกรรมทางศรัทธา เกาะแห่งนี้จึงเป็นจุดที่ผสานธรรมชาติ ความสงบ และความเชื่อพื้นถิ่นไว้ในพื้นที่เดียวกัน
ในด้านระบบนิเวศ หนองหารเป็นพื้นที่สำคัญของนกน้ำ ปลา พืชน้ำ และสัตว์หลายชนิด เกาะต่าง ๆ กลางบึงทำหน้าที่เป็นที่อยู่อาศัยและพื้นที่พักของนกนานาชนิด โดยเฉพาะในช่วงที่มีนกอพยพเข้ามารวมกลุ่ม นักท่องเที่ยวที่ล่องเรือในช่วงเช้าจะมีโอกาสเห็นนกปากห่าง นกเป็ดน้ำ และนกน้ำชนิดอื่นตามแนวพืชน้ำและดอนกลางบึง การดูนกที่หนองหารจึงเป็นกิจกรรมที่น่าสนใจสำหรับผู้รักธรรมชาติและผู้ที่ต้องการเห็นความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศน้ำจืดในภาคอีสาน
ทัศนียภาพของหนองหารเปลี่ยนไปตามเวลาในแต่ละวัน ช่วงเช้ามืดถึงเช้าเป็นเวลาที่เหมาะสำหรับการชมพระอาทิตย์ขึ้นและบรรยากาศเรือบนผืนน้ำ แสงสีทองยามเช้าสะท้อนกับผิวน้ำ เกาะกลางบึง และแนวต้นไม้ ทำให้เกิดภาพที่นุ่มและสงบ ช่วงสายเหมาะกับการชมความกว้างของทะเลสาบและถ่ายภาพวิวเปิด ช่วงเย็นเหมาะกับการเดินเล่นริมสระพังทองและชมแสงสุดท้ายของวันเหนือผืนน้ำ นักท่องเที่ยวที่ต้องการภาพสวยควรเลือกช่วงเช้าหรือเย็น เพราะแสงไม่แข็งและอากาศเดินเที่ยวสบายกว่า
ฤดูหนาวเป็นช่วงที่เหมาะที่สุดสำหรับการเที่ยวหนองหาร เพราะอากาศในสกลนครช่วงปลายปีถึงต้นปีเย็นสบาย ท้องฟ้าโปร่ง และเหมาะกับกิจกรรมกลางแจ้ง การล่องเรือช่วงเช้าให้บรรยากาศสดชื่น เห็นผืนน้ำกว้างและเกาะต่าง ๆ ได้ชัดเจน ส่วนการเดินเล่นริมสวนสาธารณะช่วงเย็นก็ทำได้สบาย ไม่ร้อนจัด ฤดูหนาวจึงเป็นช่วงที่เหมาะกับทั้งนักท่องเที่ยวไทยและชาวต่างชาติที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบอีสานตอนบน
ฤดูฝนทำให้หนองหารมีปริมาณน้ำมากขึ้น พืชน้ำและพื้นที่ริมฝั่งดูเขียวสด แต่การเดินทางทางเรือต้องดูสภาพอากาศอย่างรอบคอบ เมื่อมีฝนตกหนัก ลมแรง หรือคลื่นในบึงสูง การล่องเรือควรเลื่อนออกไปเพื่อความปลอดภัย พื้นที่ริมฝั่งบางจุดอาจชื้นและลื่น ผู้เดินเล่นริมหนองหารควรใช้รองเท้าที่เดินมั่นคงและหลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ขอบน้ำในช่วงฝนตกหนัก ฤดูฝนยังเหมาะกับการชมความเขียวของธรรมชาติรอบทะเลสาบ แต่ต้องเดินทางด้วยความระมัดระวัง
ฤดูร้อนเป็นช่วงที่แสงแดดแรงและอากาศร้อนในช่วงกลางวัน นักท่องเที่ยวที่ต้องการเที่ยวหนองหารควรเลือกช่วงเช้าหรือช่วงเย็นเพื่อความสบาย การเดินเล่นริมสระพังทองในช่วงเช้าจะได้อากาศสดชื่น ส่วนช่วงเย็นจะได้บรรยากาศพักผ่อนหลังแดดลด หากล่องเรือในฤดูร้อนควรเตรียมหมวก น้ำดื่ม แว่นกันแดด และเลือกที่นั่งที่มีความปลอดภัยบนเรือ การเที่ยวหนองหารในฤดูร้อนยังคงให้ภาพกว้างของทะเลสาบที่สวยงาม แต่ต้องวางเวลาให้เหมาะกับสภาพอากาศ
กิจกรรมที่ได้รับความนิยมในหนองหาร ได้แก่ การล่องเรือชมเกาะดอนสวรรค์ การชมพระอาทิตย์ขึ้น การดูนก การถ่ายภาพวิวทะเลสาบ การเดินเล่นบริเวณสระพังทอง การปั่นจักรยานหรือออกกำลังกายริมพื้นที่สาธารณะ การชมวิถีประมง และการไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์บนเกาะดอนสวรรค์ กิจกรรมเหล่านี้เหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม ทั้งครอบครัว คู่รัก กลุ่มเพื่อน ผู้สูงอายุ นักถ่ายภาพ และผู้สนใจธรรมชาติ
สำหรับผู้ที่มาเที่ยวแบบครอบครัว หนองหารเป็นสถานที่ที่เดินทางสะดวกและไม่ไกลจากตัวเมืองสกลนคร พื้นที่ริมสระพังทองเหมาะสำหรับการเดินเล่นและถ่ายภาพ ส่วนการล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์เหมาะกับครอบครัวที่ต้องการประสบการณ์พิเศษกลางน้ำ เด็ก ๆ จะได้เห็นเรือ นกน้ำ พืชน้ำ เกาะกลางทะเลสาบ และพื้นที่ธรรมชาติที่แตกต่างจากสวนสาธารณะทั่วไป ผู้ใหญ่ควรดูแลเด็กใกล้ชิดระหว่างขึ้นลงเรือและระหว่างอยู่บนเกาะ
สำหรับผู้สูงอายุ หนองหารเป็นสถานที่ที่เที่ยวได้สบายเมื่อเลือกพื้นที่ให้เหมาะสม การเดินเล่นริมสระพังทองและสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์เป็นกิจกรรมที่ไม่หนักเกินไป มีพื้นที่กว้างสำหรับพักผ่อน ส่วนการล่องเรือควรเลือกช่วงอากาศดี ลมไม่แรง และขึ้นลงเรือด้วยความระมัดระวัง ผู้สูงอายุที่ต้องการไปเกาะดอนสวรรค์ควรสวมรองเท้าที่เดินมั่นคงและเลือกเดินในโซนที่ปรับพื้นที่ไว้สำหรับนักท่องเที่ยว
สำหรับนักถ่ายภาพ หนองหารมีมุมภาพหลากหลายกว่าที่เห็นจากภายนอก จุดแรกคือมุมริมสระพังทองที่เห็นผืนน้ำกว้างและท้องฟ้า จุดที่สองคือมุมบนเรือที่เห็นเกาะกลางบึงและพืชน้ำในระยะใกล้ จุดที่สามคือเกาะดอนสวรรค์ซึ่งมีต้นไม้ใหญ่ โบราณสถานและบรรยากาศศรัทธากลางน้ำ จุดที่สี่คือมุมวิถีประมงที่เห็นเรือและการใช้ชีวิตริมทะเลสาบ การเตรียมเลนส์มุมกว้าง เลนส์ระยะกลาง และกล้องที่พร้อมรับแสงเช้าจะช่วยเก็บภาพหนองหารได้ครบมิติมากขึ้น
สำหรับชาวต่างชาติ หนองหารเป็นสถานที่ที่อธิบายภาพอีสานได้ดี เพราะไม่ได้แสดงเพียงวัดหรืออาหาร แต่แสดงความสัมพันธ์ของเมืองกับน้ำอย่างชัดเจน นักท่องเที่ยวต่างชาติจะได้เห็นทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่กลางเมือง วิถีประมง พื้นที่ศรัทธากลางน้ำ และภูมิทัศน์ที่ต่างจากทะเลหรือภูเขาที่คุ้นเคย การล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์เป็นกิจกรรมที่เข้าใจง่ายและให้ประสบการณ์ตรง เหมาะกับการแนะนำในเส้นทางท่องเที่ยวสกลนครสำหรับผู้ที่ต้องการเห็นธรรมชาติและวัฒนธรรมพร้อมกัน
การเดินทางมายังหนองหารทำได้สะดวกจากตัวเมืองสกลนคร หากเริ่มจากบริเวณพระธาตุเชิงชุมหรือย่านใจกลางเมือง สามารถเดินทางมายังสระพังทองและสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ได้ภายในเวลาไม่นาน นักท่องเที่ยวที่มีรถยนต์ส่วนตัวสามารถจอดรถบริเวณพื้นที่สาธารณะตามจุดที่จัดไว้ ส่วนผู้ที่ไม่มีรถสามารถใช้รถรับจ้างในเมืองหรือเรียกรถผ่านบริการท้องถิ่นมายังจุดลงเรือสระพังทองได้อย่างสะดวก
การเดินทาง ไปหนองหารจากตัวเมืองสกลนครให้ใช้จุดหมายบริเวณสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์หรือสระพังทองเป็นหลัก เพราะเป็นจุดชมวิวริมหนองหารและเป็นท่าเรือสำหรับเดินทางไปเกาะดอนสวรรค์ จากตัวเมืองสามารถใช้ถนนมรรคาลัย ถนนรอบเมือง หรือถนนสายหลักในเขตเทศบาลนครสกลนครเข้าสู่พื้นที่ริมหนองหารได้โดยสะดวก หากต้องการล่องเรือควรไปที่ท่าเรือสระพังทองก่อนเวลาเรือที่ต้องการเดินทาง เพื่อสอบถามรอบเรือและจำนวนผู้โดยสาร
ค่าท่องเที่ยวหนองหารแบ่งได้เป็น 2 ส่วน คือพื้นที่ริมหนองหารทั่วไปไม่มีค่าเข้าชม และกิจกรรมล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์มีค่าบริการเรือคนละ 100 บาท ให้บริการช่วง 08.00 – 17.00 น. การเดินทางไปกลับโดยเรือเหมาะกับการท่องเที่ยวแบบไม่ค้างคืน นักท่องเที่ยวควรเตรียมเงินสดสำหรับชำระค่าเรือและค่าใช้จ่ายส่วนตัว เพราะบริการบางอย่างในพื้นที่ท้องถิ่นยังรองรับเงินสดได้สะดวกที่สุด
เมื่อขึ้นเรือเที่ยวหนองหาร นักท่องเที่ยวควรนั่งประจำที่อย่างมั่นคง ไม่ยื่นตัวออกนอกเรือ ไม่ลุกเดินระหว่างเรือกำลังเคลื่อนที่ และดูแลเด็กให้ใกล้ชิดตลอดเส้นทาง การใส่เสื้อชูชีพช่วยเพิ่มความปลอดภัย โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ชำนาญการเดินทางทางน้ำ หากสภาพอากาศมีฝน ลมแรง หรือคลื่นในบึงสูง ควรเลื่อนการล่องเรือไปช่วงที่ปลอดภัยกว่า
เมื่อขึ้นเกาะดอนสวรรค์ นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสพื้นที่ธรรมชาติที่มีต้นไม้ใหญ่และเส้นทางเดินภายในเกาะ บางจุดเป็นพื้นที่ศรัทธาและมีสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านเคารพ จึงควรแต่งกายสุภาพ เดินชมด้วยความสงบ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ปีนป่ายโบราณสถาน ไม่แตะต้องสิ่งศักดิ์สิทธิ์โดยไม่เหมาะสม และไม่ทิ้งขยะบนเกาะ การเคารพพื้นที่ทำให้การท่องเที่ยวเกาะดอนสวรรค์ยังคงรักษาทั้งธรรมชาติและความศรัทธาไว้ได้
หนองหารมีความเหมาะสมกับการท่องเที่ยวแบบครึ่งวันและเต็มวัน หากมีเวลาครึ่งวัน สามารถเริ่มจากชมพระธาตุเชิงชุมในช่วงเช้า จากนั้นเดินทางไปสระพังทอง ล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์ และกลับเข้าตัวเมืองเพื่อรับประทานอาหาร หากมีเวลาเต็มวัน สามารถเพิ่มหมู่บ้านท่าแร่ คฤหาสน์อุดมเดชวัฒน์ พิพิธภัณฑ์ภูพาน และวัดป่าสุทธาวาสเข้าในเส้นทางได้ รูปแบบนี้ทำให้เห็นทั้งศาสนา ประวัติศาสตร์ เมืองเก่า สถาปัตยกรรม และธรรมชาติของสกลนครในวันเดียว
หมู่บ้านท่าแร่เป็นสถานที่ใกล้หนองหารที่มีเอกลักษณ์มาก เพราะเป็นชุมชนคาทอลิกเก่าแก่ริมหนองหาร มีบ้านเก่า อาคารเก่า และบรรยากาศชุมชนที่แตกต่างจากพื้นที่อื่นของจังหวัดสกลนคร นักท่องเที่ยวที่สนใจสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสามารถจัดหมู่บ้านท่าแร่ร่วมกับหนองหารได้อย่างลงตัว การเดินทางจากฝั่งเมืองสกลนครไปยังท่าแร่ใช้เวลาไม่นานและให้มุมมองอีกด้านหนึ่งของชุมชนรอบทะเลสาบ
คฤหาสน์อุดมเดชวัฒน์เป็นอีกหนึ่งสถานที่ใกล้หนองหารที่สะท้อนเรื่องราวของชุมชนท่าแร่และความทรงจำของเมือง สถาปัตยกรรมและบรรยากาศของอาคารช่วยให้การเที่ยวรอบหนองหารมีมิติทางประวัติศาสตร์มากขึ้น นักท่องเที่ยวที่ล่องเรือชมเกาะดอนสวรรค์ในช่วงเช้า สามารถใช้ช่วงบ่ายไปเดินชมท่าแร่และคฤหาสน์อุดมเดชวัฒน์ เพื่อเชื่อมโยงภาพของหนองหารกับชุมชนริมทะเลสาบได้ครบถ้วนขึ้น
พระธาตุเชิงชุมเป็นศาสนสถานสำคัญของเมืองสกลนครและอยู่ไม่ไกลจากหนองหาร การจัดพระธาตุเชิงชุมคู่กับหนองหารช่วยให้เส้นทางท่องเที่ยวมีทั้งศรัทธาและธรรมชาติในวันเดียว นักท่องเที่ยวสามารถเริ่มวันด้วยการไหว้พระธาตุเชิงชุม แล้วเดินทางต่อไปล่องเรือชมหนองหารหรือเดินเล่นริมสระพังทอง เส้นทางนี้เหมาะสำหรับผู้มาเยือนสกลนครครั้งแรก เพราะครอบคลุมจุดสำคัญของเมืองได้อย่างชัดเจน
วัดป่าสุทธาวาสและพิพิธภัณฑ์ภูพานเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์พระกรรมฐานและวัฒนธรรมท้องถิ่นของสกลนคร เมื่อนำมาจัดร่วมกับหนองหาร จะได้เส้นทางที่มีทั้งธรรมชาติริมทะเลสาบ ศรัทธากลางเมือง และความรู้ทางประวัติศาสตร์ วัดป่าสุทธาวาสเหมาะกับผู้ที่ต้องการความสงบ ส่วนพิพิธภัณฑ์ภูพานช่วยเติมข้อมูลบริบทของจังหวัดสกลนครให้การเดินทางมีความลึกมากขึ้น
ร้านอาหารใกล้หนองหารมีหลายรูปแบบ ตั้งแต่ร้านอาหารท้องถิ่น ร้านก๋วยเตี๋ยว ร้านปลาเผา คาเฟ่ ร้านโจ๊ก ไปจนถึงร้านอาหารในโรงแรม บริเวณสระพังทองและพื้นที่รอบเมืองมีร้านอาหารที่เดินทางต่อได้สะดวก เหมาะกับการวางแผนรับประทานอาหารก่อนหรือหลังล่องเรือ นักท่องเที่ยวที่ต้องการอาหารเช้าสามารถเลือกโจ๊กหรือร้านกาแฟใกล้สระพังทอง ส่วนช่วงกลางวันและเย็นสามารถเลือกก๋วยเตี๋ยว ปลาเผา หรือร้านอาหารใกล้ตัวเมือง
ที่พักใกล้หนองหารส่วนใหญ่อยู่ในตัวเมืองสกลนคร มีทั้งโรงแรมขนาดใหญ่ โรงแรมราคาประหยัด และที่พักสะดวกสำหรับนักเดินทาง โรงแรมหนองหารเอลลิแกนท์อยู่ใกล้ทะเลสาบและโรงพยาบาลสกลนคร เหมาะกับผู้ต้องการพักใกล้โซนหนองหาร ส่วนโรงแรมในตัวเมือง เช่น โรงแรมเอ็ม เจ เดอะมาเจสติค โรงแรมดุสิต ฮ็อป อินน์ สกลนคร และโชคดีเพลส เหมาะกับผู้ที่ต้องการเดินทางต่อไปยังพระธาตุเชิงชุม สนามบิน ร้านอาหาร และสถานที่สำคัญอื่นในเมืองได้สะดวก
การมาเที่ยวหนองหารควรให้ความสำคัญกับการรักษาสิ่งแวดล้อม เพราะทะเลสาบแห่งนี้เป็นแหล่งน้ำจริงของชุมชนและเป็นระบบนิเวศที่มีชีวิต นักท่องเที่ยวไม่ควรทิ้งขยะลงน้ำ ไม่โยนอาหารให้สัตว์โดยไม่เหมาะสม ไม่เก็บพืชน้ำหรือรบกวนนกน้ำ และไม่ทำให้พื้นที่เกาะกลางบึงเสียหาย การรักษาความสะอาดและความสงบช่วยให้หนองหารคงความสวยงามและยังคงทำหน้าที่เป็นแหล่งน้ำสำคัญของชุมชนต่อไป
สำหรับผู้ที่สนใจธรรมชาติ หนองหารเป็นพื้นที่ที่ให้ความรู้เรื่องระบบนิเวศน้ำจืดได้ชัดเจน เพราะมีทั้งน้ำ พืชน้ำ ปลา นก เกาะกลางบึง และชุมชนริมฝั่งอยู่ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง เด็กและเยาวชนสามารถเรียนรู้เรื่องความสำคัญของแหล่งน้ำ การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอย่างเหมาะสม และการอยู่ร่วมกับธรรมชาติผ่านพื้นที่จริง นักท่องเที่ยวทั่วไปก็สามารถสัมผัสคุณค่าของทะเลสาบได้จากการนั่งเรือ เดินชมวิว หรือเฝ้ามองวิถีประมงในช่วงเช้า
หนองหารยังเหมาะกับการท่องเที่ยวแบบช้า ๆ ที่ไม่จำเป็นต้องเร่งเช็กอินหลายจุด การนั่งริมสระพังทองในช่วงเย็น เดินชมผืนน้ำ ฟังเสียงลม หรือมองเกาะกลางบึงจากระยะไกลเป็นกิจกรรมเรียบง่ายที่ช่วยให้เข้าใจจังหวะชีวิตของเมืองสกลนครได้ดี เมืองนี้ไม่ได้มีเสน่ห์เฉพาะวัดดังหรืออาหารพื้นถิ่น แต่ยังมีทะเลสาบกลางเมืองที่ทำให้บรรยากาศโดยรวมผ่อนคลายและมีเอกลักษณ์
เมื่อมองในภาพรวม หนองหารคือแหล่งท่องเที่ยวหลักที่ควรอยู่ในแผนเดินทางของผู้มาเยือนสกลนคร เพราะเป็นสถานที่ที่รวมธรรมชาติ วิถีชีวิต ศรัทธา ตำนาน ระบบนิเวศ และภูมิทัศน์เมืองไว้ในพื้นที่เดียวกัน นักท่องเที่ยวสามารถเลือกเที่ยวได้หลายระดับ ตั้งแต่เดินเล่นริมหนองหารแบบสั้น ๆ ล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์แบบครึ่งวัน ไปจนถึงจัดเส้นทางท่องเที่ยวรอบหนองหารร่วมกับหมู่บ้านท่าแร่ พระธาตุเชิงชุม วัดป่าสุทธาวาส และพิพิธภัณฑ์ภูพาน หากต้องการรู้จักสกลนครในมุมที่ครบถ้วน หนองหารคือหนึ่งในจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุด
| ชื่อสถานที่ | หนองหาร |
| ที่ตั้ง | อำเภอเมืองสกลนคร และอำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร |
| ที่อยู่ | พื้นที่ทะเลสาบน้ำจืดในเขตเมืองสกลนครและพื้นที่รอบหนองหาร จังหวัดสกลนคร 47000 |
| ไฮไลต์ | ทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พื้นที่ประมาณ 123 ตารางกิโลเมตร มีเกาะกลางน้ำกว่า 20 เกาะ ล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์ ชมพระอาทิตย์ขึ้น ดูนก และชมวิถีชุมชนริมทะเลสาบ |
| ประวัติ / ความสำคัญ | เป็นแหล่งน้ำสำคัญของสกลนคร รับน้ำจากลำห้วยหลายสาย เป็นต้นน้ำของลำน้ำก่ำที่ไหลสู่แม่น้ำโขง และเป็นฐานวิถีชีวิตด้านเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ ประมง และการพักผ่อนของชุมชนรอบหนองหาร |
| ลักษณะเด่น | ผืนน้ำกว้าง ระดับน้ำลึกประมาณ 3 – 8 เมตร มีเกาะหรือดอนกลางน้ำจำนวนมาก เช่น เกาะดอนสวรรค์ เกาะแก้ว เกาะดอนสะคาม และเกาะดอนสะทุง เป็นที่อยู่อาศัยของนกและสัตว์น้ำหลายชนิด |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อหนองหารเชื่อมโยงกับตำนานเมืองหนองหารหลวง เรื่องเล่าพญานาค และประวัติการตั้งถิ่นฐานของเมืองสกลนครรอบทะเลสาบน้ำจืดแห่งนี้ |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองสกลนครเดินทางไปยังสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์หรือสระพังทอง ซึ่งเป็นจุดชมวิวริมหนองหารและจุดขึ้นเรือไปเกาะดอนสวรรค์ เดินทางสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถรับจ้างในเมือง หรือรถท้องถิ่น |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ จุดพักผ่อนริมเมือง และเส้นทางล่องเรือเที่ยวเกาะดอนสวรรค์ |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.00 – 17.00 น. สำหรับบริการล่องเรือท่องเที่ยวเกาะดอนสวรรค์ และใช้เป็นเวลาท่องเที่ยวทั่วไปที่เหมาะสมสำหรับผู้มาเยือน |
| ค่าเข้า | พื้นที่ริมหนองหารทั่วไปไม่เสียค่าเข้าชม ค่าล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์คนละ 100 บาท |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | ท่าเรือสระพังทอง สวนสาธารณะริมหนองหาร พื้นที่เดินเล่น จุดชมวิว ร้านอาหารใกล้เคียง ที่พักในตัวเมือง และเส้นทางเรือไปเกาะดอนสวรรค์ |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | โซนสระพังทองและสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ โซนท่าเรือล่องหนองหาร โซนเกาะดอนสวรรค์ โซนเกาะแก้ว เกาะดอนสะคาม และเกาะดอนสะทุง โซนพืชน้ำและพื้นที่ดูนก โซนชุมชนรอบหนองหารและหมู่บ้านท่าแร่ |
| ผู้ดูแล / หน่วยงานเกี่ยวข้อง | เทศบาลนครสกลนคร จังหวัดสกลนคร และหน่วยงานท้องถิ่นรอบพื้นที่หนองหาร โดยเทศบาลนครสกลนครมีบทบาทดูแลและปรับปรุงพื้นที่ท่องเที่ยวเกาะดอนสวรรค์ร่วมกับหน่วยงานจังหวัด |
| เบอร์ติดต่อหน่วยงานท้องถิ่น | เทศบาลนครสกลนคร โทร. 042-711-203 |
| เว็บไซต์ / เพจทางการ | เทศบาลนครสกลนคร |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. สระพังทองและสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ประมาณ 1 กม. 2. เกาะดอนสวรรค์ ประมาณ 4 กม. ทางเรือ 3. หมู่บ้านท่าแร่ ประมาณ 4 กม. 4. คฤหาสน์อุดมเดชวัฒน์ ประมาณ 4 กม. 5. พระธาตุเชิงชุม ประมาณ 3 กม. 6. วัดป่าสุทธาวาส ประมาณ 4 กม. 7. พิพิธภัณฑ์ภูพาน ประมาณ 3 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. โจ๊กอร่อย สระพังทอง ประมาณ 1 กม. โทร. 064-326-6262 2. ข้าวแกงแจงสระพังทอง ประมาณ 1 กม. โทร. 080-400-8836 3. Lake Pate (Banh Mi Homemade) สาขาสกลนคร ริมสวนสมเด็จย่าสระพังทอง ประมาณ 1 กม. โทร. 093-506-6439 4. จ่อยปลาเผา หน้าสระพังทอง ประมาณ 1 กม. โทร. 099-025-7515 5. ก๋วยเตี๋ยวเรือหนองหาร ประมาณ 2 กม. โทร. 094-549-4162 6. หมี่กรอบสมุนไพร 5 รส เมี่ยงคำเจ๊เล้ง หนองหารหลวง ประมาณ 3 กม. โทร. 089-481-7736 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. โรงแรมหนองหารเอลลิแกนท์ ประมาณ 2 กม. โทร. 042-713-338, 085-680-9155 2. โรงแรมเอ็ม เจ เดอะมาเจสติค สกลนคร ประมาณ 3 กม. โทร. 042-733-771 3. โรงแรมดุสิต สกลนคร ประมาณ 3 กม. โทร. 042-711-198, 042-711-199, 042-712-200, 042-712-201 4. โรงแรมฮ็อป อินน์ สกลนคร ประมาณ 4 กม. โทร. 042-716-399 5. โรงแรมโชคดีเพลส ประมาณ 5 กม. โทร. 042-972-098 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: หนองหาร สกลนคร อยู่ที่ไหน?
ตอบ: หนองหารตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองสกลนครและอำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร จุดชมวิวและจุดล่องเรือที่สะดวกที่สุดอยู่บริเวณสระพังทองและสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ในตัวเมืองสกลนคร
ถาม: หนองหารมีความสำคัญอย่างไร?
ตอบ: หนองหารเป็นทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีพื้นที่ประมาณ 123 ตารางกิโลเมตร เป็นแหล่งน้ำสำคัญด้านประมง เกษตรกรรม ระบบนิเวศ และการท่องเที่ยวของจังหวัดสกลนคร
ถาม: หนองหารเปิดให้เที่ยววันไหนและเวลาใด?
ตอบ: หนองหารเปิดให้เที่ยวทุกวัน โดยบริการล่องเรือท่องเที่ยวเกาะดอนสวรรค์ให้บริการช่วง 08.00 – 17.00 น.
ถาม: เที่ยวหนองหารเสียค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: พื้นที่ริมหนองหารทั่วไปไม่เสียค่าเข้าชม ส่วนกิจกรรมล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์มีค่าบริการเรือคนละ 100 บาท
ถาม: เกาะดอนสวรรค์อยู่ในหนองหารใช่หรือไม่?
ตอบ: เกาะดอนสวรรค์ตั้งอยู่กลางหนองหาร เป็นเกาะใหญ่ที่สุดของทะเลสาบ มีพื้นที่ธรรมชาติ โบสถ์โบราณ บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ รูปปั้นพญานาค ต้นตะเคียนคู่ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านเคารพ
ถาม: การเดินทางไปเกาะดอนสวรรค์ทำอย่างไร?
ตอบ: นักท่องเที่ยวขึ้นเรือได้ที่ท่าเรือบริเวณสระพังทองหรือสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ เรือใช้เวลาประมาณ 15 – 20 นาทีถึงเกาะดอนสวรรค์ในสภาพการเดินทางทั่วไป
ถาม: ช่วงไหนเหมาะกับการเที่ยวหนองหารมากที่สุด?
ตอบ: ฤดูหนาวเหมาะที่สุด เพราะอากาศเย็น ท้องฟ้าโปร่ง และเหมาะกับการล่องเรือ ชมพระอาทิตย์ขึ้น ดูนก และเดินเล่นริมหนองหาร ช่วงเช้าและช่วงเย็นเป็นเวลาที่ได้แสงสวยที่สุด
ถาม: หนองหารเหมาะกับนักท่องเที่ยวต่างชาติหรือไม่?
ตอบ: เหมาะมาก เพราะหนองหารแสดงภาพธรรมชาติ วิถีประมง ศรัทธากลางน้ำ และวัฒนธรรมท้องถิ่นของสกลนครได้ชัดเจน การล่องเรือไปเกาะดอนสวรรค์เป็นกิจกรรมที่เข้าใจง่ายและให้ประสบการณ์ท้องถิ่นโดยตรง
หมวดหมู่: ●ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
กลุ่ม: ●เขื่อน พื้นที่อนุรักษ์ ทะเลสาบ
ปรับปรุงล่าสุด : 4 สัปดาห์ที่แล้ว




