โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับ

วันเปิดทำการ: วันอังคาร - วันอาทิตย์

เวลาเปิดทำการ: 09.00 - 17.00 น. หยุดทุกวันจันทร์และวันหยุดนักขัตฤกษ์

 

โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับ จังหวัดนครราชสีมา หรือชื่อพระราชทานว่า โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา เป็นหนึ่งในแหล่งเรียนรู้ด้านพลังงานที่สำคัญที่สุดของประเทศไทย ตั้งอยู่ในพื้นที่เขื่อนลำตะคอง ตำบลคลองไผ่ อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา และมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับอ่างเก็บน้ำเขื่อนลำตะคอง อ่างพักน้ำตอนบนเขายายเที่ยง ศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคอง และทุ่งกังหันลมเขายายเที่ยง พื้นที่แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ผลิตไฟฟ้า แต่เป็นจุดที่ทำให้ผู้มาเยือนเข้าใจระบบพลังงานสมัยใหม่ของประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะแนวคิดโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ ซึ่งทำหน้าที่คล้ายแบตเตอรี่ขนาดใหญ่ของระบบไฟฟ้า ใช้น้ำชุดเดียวกันหมุนเวียนระหว่างอ่างเก็บน้ำล่างกับอ่างพักน้ำตอนบน เพื่อช่วยผลิตไฟฟ้าเสริมระบบในช่วงที่ประเทศมีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูง

 

ความน่าสนใจของโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนาอยู่ที่หลักการทำงานที่เข้าใจง่าย แต่มีความซับซ้อนทางวิศวกรรมสูง ในช่วงเวลาที่ระบบไฟฟ้ามีความต้องการใช้ไฟฟ้าน้อย เช่น ช่วงกลางคืนถึงเช้า โรงไฟฟ้าจะใช้พลังงานไฟฟ้าส่วนที่เหลือในระบบมาสูบน้ำจากอ่างเก็บน้ำเขื่อนลำตะคองเดิมของกรมชลประทานขึ้นไปเก็บไว้ในอ่างพักน้ำตอนบนบนเขายายเที่ยง เมื่อถึงช่วงที่ความต้องการไฟฟ้าสูง โดยเฉพาะช่วงกลางวันถึงค่ำ น้ำปริมาณเดิมจะถูกปล่อยให้ไหลกลับลงมายังอ่างเก็บน้ำเขื่อนลำตะคอง ผ่านกังหันน้ำและเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเพื่อผลิตไฟฟ้าเสริมระบบ การทำงานลักษณะนี้ช่วยให้ระบบไฟฟ้ามีความมั่นคงมากขึ้น เพราะสามารถตอบสนองต่อช่วงเวลาที่การใช้ไฟฟ้าพุ่งสูงได้รวดเร็ว โดยไม่ต้องพึ่งพาการเดินเครื่องโรงไฟฟ้าประเภทอื่นเพิ่มขึ้นทันทีในทุกกรณี

 

โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับมีความสำคัญมากในยุคที่ระบบไฟฟ้ามีการใช้พลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้น เพราะพลังงานจากลมและแสงอาทิตย์มีความผันผวนตามธรรมชาติ โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนาจึงเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นให้ระบบไฟฟ้าไทย โดยทำหน้าที่กักเก็บพลังงานในรูปของน้ำที่ถูกสูบขึ้นไปยังอ่างพักน้ำตอนบน และแปลงกลับมาเป็นไฟฟ้าเมื่อระบบต้องการ พลังงานที่ถูกเก็บในรูปแบบนี้มีความเหมาะสมกับระบบไฟฟ้าขนาดใหญ่ เพราะมีความเสถียร สามารถเดินเครื่องเพื่อเสริมระบบได้ และช่วยรองรับการใช้ไฟฟ้าในภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งมีประชากรและกิจกรรมเศรษฐกิจจำนวนมาก

 

ในเชิงประวัติความเป็นมา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นภูมิภาคที่มีพื้นที่กว้างและมีความต้องการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง กฟผ. จึงพิจารณานำเทคโนโลยีโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับมาสร้างในภาคนี้เป็นแห่งแรกของประเทศไทย คณะรัฐมนตรีเห็นชอบให้ดำเนินโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับ เครื่องที่ 1 - 4 เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2537 เพื่อผลิตพลังงานไฟฟ้าเสริมระบบในช่วงความต้องการไฟฟ้าสูงสุด โครงการก่อสร้างแล้วเสร็จและนำไฟฟ้าเข้าสู่ระบบในปี 2547 ต่อมาได้รับพระราชทานนามว่า “โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา” ซึ่งมีความหมายว่า โรงไฟฟ้าลำตะคองเป็นที่พัฒนาแสงไฟด้วยน้ำ นามพระราชทานนี้ทำให้โรงไฟฟ้าแห่งนี้มีความหมายมากกว่าด้านเทคโนโลยี เพราะยังสะท้อนความสำคัญของน้ำในฐานะพลังงานที่ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจของประเทศ

 

จุดเด่นทางวิศวกรรมของโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนาคือการเป็นโรงไฟฟ้าใต้ดินแห่งแรกและแห่งเดียวของประเทศไทย ตัวอาคารโรงไฟฟ้าอยู่ลึกจากผิวดินประมาณ 350 เมตร มีขนาดใหญ่ภายในภูเขาเพื่อรองรับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าและระบบส่งน้ำแรงดันสูง การวางโรงไฟฟ้าไว้ใต้ดินช่วยเพิ่มระยะตกของน้ำจากอ่างพักน้ำตอนบนลงสู่อาคารโรงไฟฟ้า ทำให้น้ำมีพลังงานศักย์มากขึ้นและสามารถขับกังหันเพื่อผลิตไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ความพิเศษของพื้นที่นี้จึงไม่ได้เห็นทั้งหมดจากภายนอก เพราะหัวใจของโรงไฟฟ้าอยู่ลึกลงไปใต้พื้นดิน ส่วนที่นักท่องเที่ยวทั่วไปมองเห็นได้ชัดคืออ่างพักน้ำตอนบน ทุ่งกังหันลมเขายายเที่ยง ศูนย์การเรียนรู้ และภูมิทัศน์โดยรอบ

 

อ่างพักน้ำตอนบนบนเขายายเที่ยงเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบสูบกลับ อ่างนี้สร้างขึ้นเพื่อเก็บน้ำที่สูบจากอ่างเก็บน้ำเขื่อนลำตะคองขึ้นมาในช่วงเวลาที่ความต้องการไฟฟ้าต่ำ ตัวอ่างพักน้ำได้รับการออกแบบให้ป้องกันการรั่วซึมและรองรับการหมุนเวียนน้ำตามรอบการผลิตไฟฟ้า เมื่อนักท่องเที่ยวขึ้นไปยังเขายายเที่ยงจะมองเห็นอ่างน้ำขนาดใหญ่บนพื้นที่สูง ล้อมรอบด้วยแนวภูเขาและกังหันลมสีขาว ภาพนี้ทำให้เข้าใจได้ทันทีว่าพลังงาน น้ำ ภูมิประเทศ และเทคโนโลยีถูกออกแบบให้ทำงานร่วมกันอย่างไรในระบบโรงไฟฟ้าสูบกลับ

 

กำลังผลิตตามสัญญาของโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนาอยู่ที่ 1,000 เมกะวัตต์ แบ่งเป็นเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 4 เครื่อง เครื่องละ 250 เมกะวัตต์ กำลังผลิตระดับนี้ทำให้โรงไฟฟ้ามีบทบาทสำคัญในการเสริมความมั่นคงของระบบไฟฟ้า โดยเฉพาะเมื่อระบบต้องการไฟฟ้าในช่วงพีก โรงไฟฟ้าไม่ได้ผลิตไฟฟ้าตลอดเวลาเหมือนโรงไฟฟ้าฐานบางประเภท แต่ทำหน้าที่เป็นกำลังเสริมที่พร้อมตอบสนองในช่วงเวลาสำคัญ ความสามารถนี้ทำให้โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับแตกต่างจากโรงไฟฟ้าพลังน้ำทั่วไป เพราะไม่ได้อาศัยน้ำไหลตามธรรมชาติเพียงอย่างเดียว แต่ใช้การจัดการน้ำและพลังงานไฟฟ้าอย่างเป็นระบบ

 

สำหรับผู้ที่ต้องการเข้าชม โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวแบบ Walk-in เข้าพื้นที่ผลิตไฟฟ้าได้โดยตรง เพราะพื้นที่โรงไฟฟ้าเป็นพื้นที่ปฏิบัติงานด้านความมั่นคงของระบบไฟฟ้าและมีมาตรการความปลอดภัย ผู้สนใจเข้าชมโครงการหรือศึกษาดูงานในส่วนโรงไฟฟ้าจึงต้องติดต่อขออนุญาตล่วงหน้า ส่วนประชาชนทั่วไปสามารถเริ่มต้นการเรียนรู้ได้ที่ศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคอง ซึ่งตั้งอยู่ที่ 301 หมู่ที่ 6 ตำบลคลองไผ่ อำเภอสีคิ้ว เปิดให้เข้าชมวันอังคารถึงวันอาทิตย์ เวลา 09.00 - 17.00 น. หยุดทุกวันจันทร์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ศูนย์แห่งนี้เป็นพื้นที่ที่ออกแบบมาเพื่อให้ประชาชนเข้าใจพลังงานไฟฟ้าได้ง่ายขึ้น ผ่านนิทรรศการ เทคโนโลยี และกิจกรรมเชิงเรียนรู้

 

ศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคองมีบทบาทเป็นประตูสู่การเข้าใจโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา ภายในศูนย์จัดนิทรรศการเกี่ยวกับพลังงานไฟฟ้า พลังงานหมุนเวียน โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ การผลิตไฟฟ้าจากกังหันลม และเทคโนโลยีระบบกักเก็บพลังงานสมัยใหม่ ผู้เข้าชมจะได้เรียนรู้แนวคิดการผลิตไฟฟ้าในรูปแบบที่สนุกและจับต้องได้ เช่น การจำลองภารกิจด้านพลังงาน ภาพยนตร์ระบบพิเศษ เกม และสื่ออินเทอร์แอคทีฟ ศูนย์แห่งนี้จึงเหมาะกับทั้งนักเรียน นักศึกษา ครอบครัว นักท่องเที่ยว และผู้ที่สนใจด้านพลังงานสะอาด

 

โซนนิทรรศการภายในศูนย์การเรียนรู้มีการออกแบบให้ผู้เข้าชมเดินตามเส้นทางความรู้จากเรื่องพื้นฐานไปสู่เทคโนโลยีอนาคต เริ่มจากพื้นที่ลงทะเบียนและการสร้างตัวตนเสมือนในโลกพลังงาน ต่อด้วยโซนที่เล่าเรื่องลำตะคองและภารกิจพลังงาน ผ่านภาพยนตร์และสื่อพิเศษ จากนั้นเข้าสู่การเรียนรู้เรื่องพลังงานลม พลังงานแสงอาทิตย์ โรงไฟฟ้าใต้ดินแบบสูบกลับ ระบบกักเก็บพลังงานไฮโดรเจนไฮบริด การจัดสรรเชื้อเพลิงในระบบไฟฟ้า และความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับลุ่มน้ำลำตะคอง โครงสร้างนิทรรศการเหล่านี้ช่วยทำให้เรื่องไฟฟ้าที่ดูยาก กลายเป็นเรื่องที่คนทั่วไปเข้าใจได้ง่ายขึ้น

 

พื้นที่เขายายเที่ยงที่อยู่ใกล้ศูนย์การเรียนรู้เป็นหนึ่งในจุดท่องเที่ยวสำคัญที่เชื่อมโยงกับโรงไฟฟ้าโดยตรง นักท่องเที่ยวมักขึ้นไปชมกังหันลมขนาดใหญ่ อ่างพักน้ำตอนบน และวิวเขื่อนลำตะคองจากมุมสูง บริเวณนี้มองเห็นทิวทัศน์กว้างของอ่างเก็บน้ำ ถนนมิตรภาพ แนวภูเขา และชุมชนโดยรอบ กิจกรรมที่นิยมคือการถ่ายภาพ ปั่นจักรยานรอบอ่างพักน้ำ เดินชมวิว และแวะร้านค้าชุมชน การได้เห็นอ่างพักน้ำตอนบนจากพื้นที่จริงทำให้ผู้มาเยือนเข้าใจระบบโรงไฟฟ้าสูบกลับชัดเจนยิ่งขึ้น เพราะสามารถมองเห็นแหล่งเก็บน้ำด้านบนที่ใช้ในกระบวนการผลิตไฟฟ้า

 

กังหันลมเขายายเที่ยงเป็นอีกองค์ประกอบที่ทำให้พื้นที่ลำตะคองโดดเด่น กังหันลมเหล่านี้เป็นสัญลักษณ์ของพลังงานหมุนเวียนและมักถูกมองเห็นจากถนนมิตรภาพในระยะไกล เมื่อขึ้นไปถึงพื้นที่ด้านบน นักท่องเที่ยวจะเห็นกังหันลมเรียงรายท่ามกลางภูมิประเทศสูงโปร่ง มีลมแรงและอากาศดีในหลายช่วงของปี การอยู่ใกล้กังหันลมทำให้ผู้มาเยือนเห็นขนาดจริงของโครงสร้างพลังงานหมุนเวียน และเข้าใจว่าพลังงานลมสามารถทำงานร่วมกับระบบพลังน้ำสูบกลับและเทคโนโลยีกักเก็บพลังงานได้อย่างไร

 

ระบบกักเก็บพลังงานแบบไฮโดรเจนไฮบริดที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ลำตะคองเป็นอีกประเด็นสำคัญในการเรียนรู้ด้านพลังงานอนาคต แนวคิดนี้คือการนำพลังงานจากกังหันลมมาใช้ผลิตไฮโดรเจน และนำไฮโดรเจนไปจับคู่กับเซลล์เชื้อเพลิงเพื่อผลิตไฟฟ้าในช่วงที่ต้องการ พื้นที่ลำตะคองจึงไม่ได้เป็นเพียงแหล่งผลิตไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ แต่เป็นพื้นที่ทดลองและสื่อสารเรื่องการจัดการพลังงานหมุนเวียนในระดับที่ประชาชนสามารถเข้าใจได้ การเชื่อมโยงพลังน้ำ พลังลม และระบบกักเก็บพลังงานทำให้สถานที่นี้มีคุณค่าเชิงการศึกษาอย่างมาก

 

หากพิจารณาในเชิงท่องเที่ยว โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับและศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคองเหมาะกับการเที่ยวแบบครึ่งวันหรือเต็มวัน ผู้มาเยือนสามารถเริ่มจากศูนย์การเรียนรู้เพื่อทำความเข้าใจเรื่องพลังงาน จากนั้นต่อไปยังอ่างพักน้ำตอนบนและกังหันลมเขายายเที่ยงเพื่อชมสถานที่จริง แล้วจบทริปด้วยร้านอาหารริมเขื่อนลำตะคองหรือคาเฟ่วิวเขายายเที่ยง เส้นทางลักษณะนี้ทำให้การเดินทางมีทั้งสาระ ความรู้ วิวธรรมชาติ และอาหารท้องถิ่นในวันเดียวกัน เหมาะกับครอบครัว กลุ่มนักเรียน กลุ่มศึกษาดูงาน และนักท่องเที่ยวที่ต้องการมากกว่าการถ่ายรูปเช็กอิน

 

สถานที่แห่งนี้ยังเหมาะกับเด็กและเยาวชน เพราะช่วยให้เห็นว่าพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ในชีวิตประจำวันไม่ได้เกิดขึ้นอย่างง่ายดาย แต่ต้องอาศัยการวางแผน ระบบผลิต ระบบส่ง ระบบควบคุม และการเลือกใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม เด็กสามารถเข้าใจคำว่า “ไฟฟ้าช่วงพีก” “การกักเก็บพลังงาน” “พลังงานหมุนเวียน” และ “โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ” ผ่านภาพจำของน้ำที่ถูกสูบขึ้นเขาและไหลกลับลงมาผลิตไฟฟ้า การเรียนรู้จากสถานที่จริงจึงมีพลังมากกว่าการอ่านจากตำราเพียงอย่างเดียว

 

สำหรับผู้ใหญ่และผู้ทำงานด้านอุตสาหกรรม โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนาเป็นตัวอย่างที่ดีของโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่ช่วยรองรับการพัฒนาเศรษฐกิจภูมิภาค การมีโรงไฟฟ้าที่สามารถเสริมระบบในช่วงความต้องการสูงช่วยให้ภาคอุตสาหกรรม ธุรกิจ และครัวเรือนมีความมั่นคงด้านไฟฟ้ามากขึ้น โดยเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีการขยายตัวของเมือง การผลิต การบริการ และการคมนาคมต่อเนื่อง โรงไฟฟ้าแห่งนี้จึงเป็นปัจจัยหนึ่งที่สนับสนุนการเติบโตของภูมิภาคในระยะยาว

 

ด้านภูมิทัศน์ พื้นที่ลำตะคองและเขายายเที่ยงมีความสวยงามในตัวเอง เพราะอยู่บนแนวภูเขาที่มองเห็นเขื่อนลำตะคองจากมุมสูง นักท่องเที่ยวสามารถเห็นอ่างเก็บน้ำลำตะคองด้านล่างทอดยาวไปตามหุบเขา เห็นถนนมิตรภาพและเส้นทางคมนาคมสายสำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เห็นกังหันลมขนาดใหญ่ และเห็นอ่างพักน้ำตอนบนที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของโรงไฟฟ้า ภาพรวมเหล่านี้ทำให้สถานที่มีทั้งความรู้และความสวยงาม จึงเหมาะกับบทความท่องเที่ยวเชิงวิทยาศาสตร์และธรรมชาติอย่างยิ่ง

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวคือช่วงเช้าถึงบ่าย ภายในเวลาเปิดของศูนย์การเรียนรู้ และช่วงเย็นสำหรับการชมวิวเขายายเที่ยง หากต้องการเข้าเรียนรู้นิทรรศการควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1–2 ชั่วโมง ส่วนการขึ้นไปชมกังหันลมและอ่างพักน้ำตอนบนควรเผื่อเวลาเพิ่มอีก 1–2 ชั่วโมง เพราะพื้นที่มีมุมถ่ายภาพจำนวนมากและมีร้านค้าชุมชนให้แวะพัก หากเดินทางเป็นหมู่คณะควรติดต่อจองรอบล่วงหน้าเพื่อให้การเข้าชมเป็นระเบียบและตรงตามข้อกำหนดของศูนย์

 

การเดินทางไปยังโรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับและศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคองสะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัว จากตัวเมืองนครราชสีมาใช้ถนนมิตรภาพมุ่งหน้าอำเภอสีคิ้วและปากช่อง เข้าสู่ตำบลคลองไผ่ จากนั้นขึ้นสู่พื้นที่เขายายเที่ยงตามเส้นทางที่มีป้ายบอกทางไปศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคอง และกังหันลมเขายายเที่ยง ผู้ที่เดินทางจากกรุงเทพฯ สามารถใช้ถนนมิตรภาพผ่านสระบุรี มวกเหล็ก และปากช่อง ก่อนเข้าสู่พื้นที่ลำตะคอง เส้นทางขึ้นเขายายเที่ยงเป็นถนนลาดยาง แต่ควรขับด้วยความระมัดระวัง โดยเฉพาะช่วงโค้ง ช่วงชัน และช่วงวันหยุดที่มีนักท่องเที่ยวมาก

 

ผู้ที่เดินทางด้วยรถสาธารณะสามารถลงบริเวณอำเภอสีคิ้ว ปากช่อง หรือพื้นที่ใกล้คลองไผ่ แล้วต่อรถท้องถิ่นหรือรถรับจ้างขึ้นไปยังศูนย์การเรียนรู้และเขายายเที่ยง แต่การเดินทางด้วยรถส่วนตัวจะสะดวกกว่ามาก เพราะสามารถแวะจุดชมวิว ร้านอาหาร ที่พัก และพื้นที่ใกล้เคียงได้ครบในเส้นทางเดียวกัน หากวางแผนพักค้างคืน ควรเลือกที่พักในโซนเขายายเที่ยง สีคิ้ว ปากช่อง หรือเขาใหญ่ตามรูปแบบการเดินทาง เพราะพื้นที่นี้มีทั้งแคมป์ รีสอร์ท ที่พักวิวภูเขา และโรงแรมริมเส้นทางหลักให้เลือกหลายระดับ

 

ข้อควรปฏิบัติสำคัญคือแยกให้ชัดระหว่างพื้นที่ท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้กับพื้นที่ปฏิบัติงานด้านไฟฟ้า ศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคองเป็นพื้นที่ที่ประชาชนเข้าชมได้ตามวันและเวลาที่กำหนด ส่วนเขตโรงไฟฟ้าใต้ดิน พื้นที่เครื่องจักร ระบบส่งน้ำ และพื้นที่ควบคุมการผลิตไฟฟ้าเป็นพื้นที่จำกัด ต้องได้รับอนุญาตและปฏิบัติตามมาตรการของ กฟผ. ผู้เข้าชมควรแต่งกายสุภาพ ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ ไม่ถ่ายภาพในพื้นที่หวงห้าม และไม่เข้าไปในเขตปฏิบัติงานโดยไม่ได้รับอนุญาต

 

สำหรับการถ่ายภาพ พื้นที่ที่เหมาะคือด้านหน้าและรอบศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคอง จุดชมวิวอ่างพักน้ำตอนบน กังหันลมเขายายเที่ยง ร้านค้าและคาเฟ่ที่เปิดให้บริการนักท่องเที่ยว รวมถึงจุดชมวิวที่มองเห็นเขื่อนลำตะคองด้านล่าง มุมภาพที่น่าสนใจคือการถ่ายกังหันลมคู่กับท้องฟ้า ถ่ายอ่างพักน้ำตอนบนกับแนวเขา ถ่ายวิวเขื่อนลำตะคองจากมุมสูง และถ่ายอาคารศูนย์การเรียนรู้ที่มีรูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ การถ่ายภาพควรคำนึงถึงความปลอดภัย ไม่ปีนขอบกั้น ไม่ยืนในจุดเสี่ยง และไม่ใช้โดรนในพื้นที่ควบคุมโดยไม่ได้รับอนุญาต

 

ในภาพรวม โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับเป็นสถานที่ที่มีคุณค่าสูงต่อการท่องเที่ยวเชิงความรู้ของนครราชสีมา เพราะช่วยให้ผู้มาเยือนได้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างน้ำ ภูเขา ไฟฟ้า พลังงานหมุนเวียน วิศวกรรมใต้ดิน และการพัฒนาประเทศในพื้นที่จริง เมื่อผสานกับศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคอง ทุ่งกังหันลมเขายายเที่ยง อ่างพักน้ำตอนบน และวิวเขื่อนลำตะคอง สถานที่แห่งนี้จึงเป็นจุดหมายที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการเข้าใจอนาคตพลังงานของไทยในแบบที่ทั้งสนุกและมีสาระ เป็นแหล่งเรียนรู้ที่ทำให้เห็นว่าไฟฟ้าที่ใช้ทุกวันมีเบื้องหลังเป็นระบบขนาดใหญ่ที่ต้องใช้ความรู้ ความรับผิดชอบ และการจัดการทรัพยากรอย่างรอบคอบ

 

 

ตอบ: โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับ หรือโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา อยู่ในพื้นที่เขื่อนลำตะคอง ตำบลคลองไผ่ อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา โดยจุดเข้าชมหลักสำหรับประชาชนคือศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคอง

 

ตอบ: ประชาชนสามารถเข้าชมศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคองได้ตามวันและเวลาทำการ ส่วนพื้นที่โรงไฟฟ้าใต้ดินและพื้นที่ปฏิบัติงานต้องติดต่อขออนุญาตหรือทำหนังสือล่วงหน้า

 

ตอบ: ศูนย์เปิดวันอังคาร - วันอาทิตย์ เวลา 09.00 - 17.00 น. หยุดทุกวันจันทร์และวันหยุดนักขัตฤกษ์

 

ตอบ: ศูนย์การเรียนรู้ กฟผ. ลำตะคองเปิดให้เข้าชมฟรี แต่การเข้าชมเป็นหมู่คณะหรือการเข้าพื้นที่เฉพาะต้องติดต่อจองรอบหรือขออนุญาตล่วงหน้า

 

ตอบ: โรงไฟฟ้าจะใช้ไฟฟ้าช่วงความต้องการต่ำสูบน้ำจากอ่างเก็บน้ำเขื่อนลำตะคองขึ้นไปเก็บที่อ่างพักน้ำตอนบนบนเขายายเที่ยง แล้วปล่อยน้ำกลับลงมาผ่านกังหันเพื่อผลิตไฟฟ้าในช่วงความต้องการสูง

 

ตอบ: จุดเด่นคือเป็นโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับใต้ดินแห่งแรกและแห่งเดียวของประเทศไทย อยู่ลึกจากผิวดินประมาณ 350 เมตร และมีกำลังผลิตตามสัญญารวม 1,000 เมกะวัตต์

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่อ่างพักน้ำตอนบนเขายายเที่ยง กังหันลมเขายายเที่ยง จุดชมวิวเขื่อนลำตะคอง วัดเขายายเที่ยงใต้ และร้านอาหารริมเขื่อนลำตะคองได้

 

ตอบ: ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ ไม่เข้าเขตโรงไฟฟ้าหรือพื้นที่หวงห้ามโดยไม่ได้รับอนุญาต ขับรถขึ้นเขายายเที่ยงด้วยความระมัดระวัง และไม่ใช้โดรนในพื้นที่ควบคุมโดยไม่ได้รับอนุญาต