หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดนครราชสีมา >อ.โชคชัย >ต.ด่านเกวียน > หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน
TL;DR: หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน อยู่ที่ตำบลด่านเกวียน อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา 30190 เปิดทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น. การเดินทางสะดวก จากตัวเมืองนครราชสีมาใช้ทางหลวงหมายเลข 224 เส้นนครราชสีมา–โชคชัย ระยะทางประมาณ 15 กม.
หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.
หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน ตั้งอยู่ในตำบลด่านเกวียน อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา 30190 ห่างจากตัวเมืองนครราชสีมาประมาณ 15 กม. ตามทางหลวงหมายเลข 224 เส้นนครราชสีมา–โชคชัย เป็นหมู่บ้านหัตถกรรมเก่าแก่ริมฝั่งแม่น้ำมูลที่มีชื่อเสียงระดับประเทศจากเครื่องปั้นดินเผาเนื้อแกร่ง สีสวย และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ด่านเกวียนไม่ได้เป็นเพียงแหล่งซื้อของฝากหรือสินค้าตกแต่งบ้านเท่านั้น แต่เป็นชุมชนงานช่างที่สืบทอดความรู้เรื่องดิน น้ำ ไฟ การปั้น การเผา และการออกแบบจากรุ่นสู่รุ่นมานานหลายชั่วอายุคน ความโดดเด่นของหมู่บ้านอยู่ที่ดินด่านเกวียนซึ่งขุดจากพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ำมูล มีเนื้อละเอียด เหนียว ปั้นขึ้นรูปง่าย ทนความร้อนได้ดี และเมื่อผ่านการเผาจะเกิดสีธรรมชาติในโทนแดง น้ำตาลดำ สีสัมฤทธิ์ หรือสีเลือดปลาไหล ซึ่งเป็นภาพจำสำคัญของเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน
หมู่บ้านด่านเกวียนมีประวัติสัมพันธ์กับเส้นทางการค้าในอดีต โดยในสมัยกรุงศรีอยุธยา พื้นที่นี้เป็นเส้นทางผ่านของกองเกวียนที่เดินทางค้าขายระหว่างโคราชกับเขมร ชื่อ “ด่านเกวียน” จึงสะท้อนบทบาทของพื้นที่ในฐานะจุดพักกองเกวียน จุดผ่านทาง และจุดแลกเปลี่ยนสินค้า ผู้คนที่เดินทางผ่านบริเวณนี้ได้นำความรู้ วัตถุดิบ และวิถีชีวิตหลากหลายมาพบกันริมแม่น้ำมูล ทำให้ชุมชนค่อย ๆ สั่งสมประสบการณ์ด้านงานดินเผาและพัฒนาเป็นแหล่งหัตถกรรมที่มีชื่อเสียงในเวลาต่อมา
ชาวด่านเกวียนในอดีตประกอบอาชีพทำนา ทำไร่ และดำรงชีวิตอยู่บริเวณริมฝั่งแม่น้ำมูล พื้นที่ริมน้ำมีดินเหนียวคุณภาพดีที่เกิดจากการทับถมตามธรรมชาติ โดยเฉพาะบริเวณที่ชาวบ้านเรียกว่า “กุด” หรือแม่น้ำด้วน ซึ่งเป็นลำน้ำที่คดเคี้ยวและเกิดการกัดเซาะตลิ่งจนเกิดแหล่งสะสมดิน ดินจากบริเวณนี้มีความละเอียด เหนียว และมีแร่เหล็กผสมอยู่ในเนื้อดิน เมื่อผ่านความร้อนสูงระหว่างการเผา แร่ธาตุภายในดินจะส่งผลต่อสี ผิว และความแกร่งของชิ้นงาน ทำให้เครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนแตกต่างจากเครื่องปั้นดินเผาหลายแหล่งในประเทศไทย
ในยุคแรกของการทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน ชาวบ้านผลิตภาชนะเพื่อใช้ในครัวเรือนและการดำรงชีวิตประจำวัน เช่น โอ่ง ไห หม้อ ครก อ่าง กระถาง และภาชนะสำหรับเก็บน้ำหรืออาหาร เครื่องปั้นเหล่านี้เกิดจากความต้องการใช้จริงในชุมชน เน้นความแข็งแรง ทนทาน และใช้งานได้นาน รูปแบบจึงเรียบง่ายแต่แฝงความเหมาะสมกับชีวิตชนบทริมแม่น้ำมูล งานปั้นในระยะเริ่มต้นสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างคนกับดินโดยตรง เพราะชาวบ้านใช้วัตถุดิบที่มีอยู่รอบตัวสร้างของใช้ที่ตอบโจทย์ครัวเรือนและการเกษตร
ต่อมางานเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนค่อย ๆ พัฒนาจากของใช้พื้นบ้านไปสู่สินค้าหัตถกรรมที่มีความหลากหลายมากขึ้น ทั้งเครื่องประดับ ของตกแต่งบ้าน งานตกแต่งสวน แจกัน กระถางขนาดใหญ่ งานปั้นสัตว์ รูปปั้นประดับอาคาร งานนูนต่ำ งานศิลปะร่วมสมัย และงานออกแบบพิเศษสำหรับบ้าน รีสอร์ต ร้านอาหาร หรือสวนสาธารณะ การพัฒนานี้ทำให้ด่านเกวียนไม่หยุดอยู่กับภาพของเครื่องปั้นแบบดั้งเดิม แต่กลายเป็นพื้นที่ที่ช่างฝีมือสามารถนำความรู้เดิมมาผสมกับความคิดสร้างสรรค์ใหม่ เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ทั้งตลาดท้องถิ่น ตลาดนักท่องเที่ยว และตลาดต่างประเทศ
เอกลักษณ์ของเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนอยู่ที่ผิว สี และความแกร่งของเนื้อดิน ชิ้นงานจำนวนมากมีผิวมันเงาในตัวโดยไม่ต้องเคลือบแบบเครื่องปั้นบางชนิด เพราะแร่ธาตุในดินเมื่อถูกเผาด้วยความร้อนสูงจะหลอมละลายและเคลือบผิวภาชนะไปตามธรรมชาติ สีที่พบมีตั้งแต่สีน้ำตาลแดง น้ำตาลเข้ม สีดำมัน ไปจนถึงสีเลือดปลาไหล ซึ่งเป็นสีที่ได้รับความนิยมอย่างสูง ความงามแบบนี้ไม่ได้เกิดจากการแต่งสีภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากคุณสมบัติของดินและฝีมือการควบคุมไฟของช่างปั้นโดยตรง
กระบวนการผลิตเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนเริ่มจากการคัดเลือกดิน นวดดินเพื่อให้เนื้อดินแน่นและสม่ำเสมอ ขึ้นรูปด้วยมือ แป้นหมุน หรือวิธีผสมผสานตามลักษณะงาน จากนั้นจึงตกแต่งรายละเอียด แกะลาย ตากแห้ง และนำเข้าเตาเผา ขั้นตอนแต่ละช่วงต้องอาศัยประสบการณ์สูง เพราะความชื้นของดิน ความหนาของชิ้นงาน อุณหภูมิ การระบายอากาศ และระยะเวลาเผาล้วนมีผลต่อคุณภาพของผลิตภัณฑ์ หากควบคุมไม่ดี ชิ้นงานอาจแตกร้าว บิดเบี้ยว หรือได้สีไม่สม่ำเสมอ งานด่านเกวียนจึงเป็นงานที่รวมทั้งแรงกาย ความชำนาญ และความเข้าใจธรรมชาติของวัสดุไว้ในชิ้นเดียว
เสน่ห์สำคัญของการมาเยือนหมู่บ้านด่านเกวียนคือการได้เห็นร้านค้า โรงงาน และสตูดิโอเครื่องปั้นดินเผาเรียงรายอยู่สองฝั่งถนน ผู้มาเยือนจะพบชิ้นงานจำนวนมากตั้งแต่ของใช้ขนาดเล็กไปจนถึงงานตกแต่งสวนขนาดใหญ่ บางร้านมีพื้นที่จัดแสดงสินค้าในบรรยากาศร่มรื่น บางร้านเน้นงานปั้นสัตว์ บางร้านเน้นกระถางและแจกัน บางร้านเน้นงานประติมากรรมร่วมสมัย ภาพของเครื่องปั้นหลากหลายรูปทรงที่วางอยู่หน้าร้านตลอดแนวถนนทำให้ด่านเกวียนมีบรรยากาศเฉพาะตัวและแตกต่างจากตลาดหัตถกรรมทั่วไป
นอกจากการเลือกซื้อสินค้าแล้ว ด่านเกวียนยังมีความน่าสนใจในฐานะแหล่งเรียนรู้งานช่าง ผู้มาเยือนสามารถชมการสาธิตการปั้นดิน การขึ้นรูป การตกแต่งลวดลาย และการจัดวางผลิตภัณฑ์ในบางร้านหรือบางฐานกิจกรรม ชุมชนยังมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับเตาเผาโบราณ แหล่งดิน กังหันวิดน้ำ ภูมิปัญญาชาวบ้าน และประวัติความเป็นมาของหมู่บ้าน การเรียนรู้เหล่านี้ทำให้การมาเยือนด่านเกวียนมีมิติทางวัฒนธรรมมากกว่าการซื้อสินค้า เพราะผู้มาเยือนได้เห็นต้นทางของงานหัตถกรรมและเข้าใจว่าชิ้นงานแต่ละชิ้นไม่ได้เกิดขึ้นอย่างง่ายดาย
หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนได้รับเลือกให้เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยว OTOP เมื่อต้นปี พ.ศ. 2548 หนึ่งใน 4 แห่งของประเทศ และเป็นต้นแบบแห่งแรกในภาคอีสาน สถานะนี้สะท้อนว่าด่านเกวียนไม่ได้มีคุณค่าเฉพาะในฐานะแหล่งผลิตสินค้า แต่ยังเป็นตัวอย่างของการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาพัฒนาเป็นการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การท่องเที่ยวเชิงชุมชน และเศรษฐกิจฐานรากที่สร้างรายได้ให้คนในพื้นที่โดยไม่ตัดขาดจากรากเหง้าทางวัฒนธรรมของตนเอง
โซนสำคัญของหมู่บ้านประกอบด้วยแนวร้านเครื่องปั้นดินเผาริมทางหลวงหมายเลข 224 กลุ่มผลิตเครื่องปั้นดินเผา ศูนย์เรียนรู้เครื่องปั้นดินเผา พื้นที่สาธิตงานปั้น เตาเผาโบราณ พิพิธภัณฑ์เกวียน โฮมสเตย์ชุมชน แหล่งดินริมแม่น้ำมูล และพื้นที่วิถีชีวิตของช่างปั้น แต่ละโซนช่วยอธิบายด่านเกวียนจากคนละมุม แนวร้านค้าทำให้เห็นผลิตภัณฑ์ร่วมสมัย ศูนย์เรียนรู้และฐานสาธิตทำให้เห็นกระบวนการ พื้นที่โฮมสเตย์ทำให้เห็นการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ส่วนแม่น้ำมูลและแหล่งดินทำให้เข้าใจต้นทางของวัตถุดิบที่สร้างชื่อเสียงให้หมู่บ้าน
โฮมสเตย์บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนเป็นอีกองค์ประกอบหนึ่งที่ช่วยขยายประสบการณ์จากการแวะซื้อของฝากไปสู่การเรียนรู้วิถีชุมชน โฮมสเตย์ในพื้นที่มีแนวคิดให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชาวบ้าน ผ่านกิจกรรมชมการปั้นดินเผา ฝึกปั้น ชมการแสดงพื้นบ้าน ฟังเรื่องเล่าประวัติชุมชน ขี่จักรยานชมหมู่บ้าน ชมเตาเผาโบราณ แหล่งดิน และพิพิธภัณฑ์เกวียน การพักในชุมชนทำให้เห็นด่านเกวียนในจังหวะที่ช้าลงและใกล้ชิดกับผู้คนมากขึ้น
เครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนยังมีบทบาทสำคัญในด้านการออกแบบบ้านและสวน สินค้าจำนวนมากถูกใช้เป็นกระถางต้นไม้ โอ่งประดับ อ่างน้ำ รูปปั้นสัตว์ โคมไฟ ของตกแต่งทางเดิน และองค์ประกอบภูมิทัศน์ในบ้าน รีสอร์ต ร้านอาหาร คาเฟ่ และสวนสาธารณะ สีของดินด่านเกวียนเข้ากับธรรมชาติได้ดี เพราะเป็นสีที่มาจากเนื้อดินและการเผา ไม่ให้ความรู้สึกจัดจ้านเกินไป เมื่อนำไปวางในสวนหรือพื้นที่สีเขียว จึงช่วยเพิ่มความอบอุ่นและความเป็นธรรมชาติให้กับสภาพแวดล้อม
ในเชิงเศรษฐกิจชุมชน ด่านเกวียนเป็นตัวอย่างของหมู่บ้านที่ใช้ทรัพยากรท้องถิ่นสร้างอาชีพได้อย่างต่อเนื่อง ดินริมแม่น้ำมูลกลายเป็นวัตถุดิบหลัก ช่างปั้นกลายเป็นผู้สร้างมูลค่า ร้านค้าและสตูดิโอกลายเป็นพื้นที่จำหน่ายสินค้า โฮมสเตย์และกิจกรรมเรียนรู้กลายเป็นบริการทางการท่องเที่ยว รายได้จากเครื่องปั้นดินเผาจึงไม่ได้เกิดจากสินค้าเพียงชิ้นเดียว แต่เกิดจากระบบเศรษฐกิจของหมู่บ้านที่เชื่อมโยงแรงงาน ฝีมือ วัตถุดิบ การค้า การท่องเที่ยว และการสืบทอดภูมิปัญญาเข้าด้วยกัน
ความสำเร็จของด่านเกวียนยังสะท้อนพลังของการปรับตัว ชุมชนเริ่มจากการทำของใช้ในครัวเรือนอย่างโอ่ง ไห และครก แล้วค่อย ๆ พัฒนารูปแบบไปสู่สินค้าตกแต่งบ้าน เครื่องประดับ งานจัดสวน และสินค้าส่งออก การปรับตัวเช่นนี้ทำให้ภูมิปัญญาดั้งเดิมไม่หยุดนิ่งอยู่ในอดีต แต่สามารถเดินต่อในเศรษฐกิจสมัยใหม่ได้ โดยยังรักษาแกนสำคัญของงานปั้นดินเผาด่านเกวียนไว้คือดินเฉพาะถิ่น สีเฉพาะตัว ความแข็งแรง และฝีมือของช่างชุมชน
สำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์วัฒนธรรม ด่านเกวียนเป็นจุดที่ช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างการค้าสมัยอยุธยา การตั้งถิ่นฐานริมแม่น้ำมูล กลุ่มชาติพันธุ์ในภูมิภาคอีสานใต้ และงานหัตถกรรมพื้นบ้าน เรื่องเล่าที่ว่าชาวบ้านเริ่มเรียนรู้การทำเครื่องปั้นดินเผาจากชาวข่า ซึ่งเป็นกลุ่มชนพื้นเมืองในตระกูลมอญ-เขมร ช่วยให้เห็นว่าภูมิปัญญาด่านเกวียนไม่ได้เกิดจากแหล่งเดียว แต่เป็นผลของการพบปะ แลกเปลี่ยน และถ่ายทอดความรู้ระหว่างผู้คนในภูมิภาคลุ่มน้ำโขงและลุ่มน้ำมูล
สำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ ด่านเกวียนเป็นสถานที่ที่อธิบายงานหัตถกรรมไทยได้ชัดเจน เพราะผู้มาเยือนได้เห็นทั้งวัสดุ กระบวนการผลิต ร้านค้า ชุมชน และผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปในพื้นที่เดียวกัน เครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนไม่ใช่งานที่ทำขึ้นเพื่อเป็นของที่ระลึกเท่านั้น แต่มีรากมาจากภาชนะใช้จริงในครัวเรือนและวิถีเกษตรกรรม แล้วค่อยพัฒนาสู่ตลาดงานตกแต่งร่วมสมัย การมาเยือนด่านเกวียนจึงช่วยให้เข้าใจวัฒนธรรมไทยในด้านงานช่างพื้นบ้าน การใช้ทรัพยากรท้องถิ่น และการปรับตัวของชุมชนหัตถกรรมในยุคปัจจุบัน
การเดินทาง ไปหมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว จากตัวเมืองนครราชสีมาใช้ทางหลวงหมายเลข 224 เส้นนครราชสีมา–โชคชัย ระยะทางประมาณ 15 กม. หมู่บ้านตั้งอยู่ตามแนวถนนหลัก มีร้านเครื่องปั้นดินเผาเรียงรายสองฝั่งทาง ผู้ที่เดินทางด้วยรถโดยสารสามารถใช้รถโดยสารหรือรถสองแถวเส้นโคราช–โชคชัยที่ผ่านตำบลด่านเกวียน แล้วลงบริเวณแนวร้านเครื่องปั้นดินเผาในชุมชน
เส้นทางนี้เหมาะกับการจัดทริปครึ่งวันจากตัวเมืองนครราชสีมา เพราะใช้เวลาเดินทางไม่นานและสามารถเชื่อมต่อกับสถานที่ใกล้เคียงได้หลายแห่ง เช่น สวนสัตว์นครราชสีมา พิพิธภัณฑ์ไม้กลายเป็นหิน สนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา และตัวอำเภอโชคชัย หากต้องการเที่ยวต่อไปวังน้ำเขียวหรือปักธงชัย ด่านเกวียนยังเป็นจุดแวะที่เหมาะบนเส้นทางออกจากตัวเมืองไปโซนตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัดนครราชสีมา
การเที่ยวด่านเกวียนใช้เวลาได้ตั้งแต่ 1 ชั่วโมงไปจนถึงครึ่งวัน ขึ้นอยู่กับรูปแบบการเดินทาง หากเป็นการแวะซื้อของฝากและเดินชมร้านค้า ใช้เวลาไม่นานก็เห็นภาพรวมของหมู่บ้าน แต่หากต้องการชมการสาธิต ทดลองปั้นดินเผา หรือเรียนรู้เรื่องเตาเผา แหล่งดิน และพิพิธภัณฑ์เกวียน การใช้เวลานานขึ้นจะทำให้เข้าใจระบบงานหัตถกรรมของชุมชนได้ลึกกว่าเดิม
ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเดินชมร้านค้าอยู่ในช่วงเช้าถึงบ่ายตามเวลาเปิดทำการ 08.30–16.30 น. ช่วงเช้ามีบรรยากาศเดินชมสบาย เหมาะกับการเลือกสินค้าและถ่ายภาพหน้าร้าน ส่วนช่วงบ่ายเหมาะกับการแวะหลังจากเที่ยวสถานที่อื่นในจังหวัดนครราชสีมา บางร้านและบางสตูดิโออาจมีเวลาเปิดปิดแตกต่างกันตามการดำเนินงานของผู้ประกอบการแต่ละราย แต่ภาพรวมของหมู่บ้านสามารถเดินชมและเลือกซื้อสินค้าได้ในช่วงกลางวัน
ผลิตภัณฑ์ที่พบในหมู่บ้านมีหลายระดับ ตั้งแต่ของฝากชิ้นเล็ก กระถางต้นไม้ แจกัน โอ่ง อ่าง รูปปั้นสัตว์ งานประติมากรรม งานประดับผนัง ไปจนถึงชิ้นงานขนาดใหญ่สำหรับจัดสวนหรือสั่งทำตามพื้นที่ สินค้าขนาดเล็กเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่เดินทางทั่วไป ส่วนสินค้าขนาดใหญ่เหมาะกับบ้าน ร้านอาหาร โรงแรม รีสอร์ต และผู้ที่ต้องการตกแต่งสวน ร้านค้าหลายแห่งมีระบบจัดส่งสินค้า ทำให้ผู้ซื้อสามารถเลือกงานขนาดใหญ่ได้โดยไม่ต้องขนย้ายด้วยตนเองทันที
อาหารและที่พักรอบด่านเกวียนมีทั้งร้านอาหารท้องถิ่น ร้านอีสาน คาเฟ่ ร้านอาหารริมทาง และที่พักในอำเภอโชคชัยกับโซนใกล้ตัวเมืองนครราชสีมา ร้านอาหารที่อยู่ใกล้ชุมชนเหมาะกับการพักระหว่างการเดินทาง ส่วนที่พักมีทั้งโฮมสเตย์ชุมชน ห้องพักรายวัน รีสอร์ต และโรงแรมที่อยู่บนเส้นทางโชคชัยหรือเส้นทางกลับตัวเมือง นักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสวิถีชุมชนสามารถเลือกโฮมสเตย์บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน ส่วนผู้ที่ต้องการความสะดวกด้านการเดินทางสามารถพักในอำเภอโชคชัยหรือตัวเมืองนครราชสีมา
หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนจึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่รวมศิลปะ วัฒนธรรม งานหัตถกรรม เศรษฐกิจชุมชน และการเดินทางเข้าด้วยกันอย่างลงตัว จุดเด่นของสถานที่อยู่ที่ดินด่านเกวียน สีสัมฤทธิ์ของชิ้นงาน ความแข็งแกร่งของเนื้อดิน รูปแบบผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย และวิถีช่างปั้นที่ยังดำเนินอยู่ในชุมชนริมแม่น้ำมูล การมาเยือนด่านเกวียนช่วยให้เห็นว่างานหัตถกรรมที่มีรากจากของใช้ในครัวเรือนสามารถพัฒนาเป็นศิลปะ ของตกแต่ง และสินค้าสร้างรายได้โดยยังรักษาตัวตนของพื้นที่ไว้ได้อย่างชัดเจน
โดยสรุป หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนเป็นหนึ่งในแหล่งหัตถกรรมสำคัญของจังหวัดนครราชสีมาและภาคอีสาน ตั้งอยู่ไม่ไกลจากตัวเมือง เดินทางสะดวก มีประวัติผูกพันกับเส้นทางกองเกวียนในสมัยอยุธยาและการใช้ดินริมแม่น้ำมูลในการสร้างงานปั้นที่มีสีและผิวเฉพาะตัว จากภาชนะพื้นบ้านอย่างโอ่ง ไห และครก ด่านเกวียนได้พัฒนาสู่เครื่องประดับ ของตกแต่งบ้าน งานจัดสวน และสินค้าส่งออก เป็นหมู่บ้าน OTOP เพื่อการท่องเที่ยวที่สะท้อนพลังของภูมิปัญญาท้องถิ่นและความสามารถในการปรับตัวของชุมชนไทยร่วมสมัย
| ชื่อสถานที่ | หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน |
| ที่ตั้ง | ตำบลด่านเกวียน อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา 30190 |
| ที่อยู่ | บ้านด่านเกวียน ตำบลด่านเกวียน อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา 30190 ตามทางหลวงหมายเลข 224 เส้นนครราชสีมา–โชคชัย |
| พิกัด | 14.84654, 102.19447 |
| ไฮไลต์ | หมู่บ้านหัตถกรรมเครื่องปั้นดินเผาริมแม่น้ำมูล ดินเผาสีสัมฤทธิ์ สีแดง น้ำตาลดำ และสีเลือดปลาไหล ร้านค้าเครื่องปั้นดินเผาเรียงรายสองฝั่งถนน และแหล่งเรียนรู้งานปั้นดินเผาชุมชน |
| ประวัติ / ที่มา | พื้นที่ด่านเกวียนเคยเป็นเส้นทางการค้าระหว่างโคราชกับเขมรในสมัยกรุงศรีอยุธยา ชาวบ้านทำเกษตรริมแม่น้ำมูลและเรียนรู้การทำเครื่องปั้นดินเผา ก่อนพัฒนาจากของใช้ในครัวเรือนสู่สินค้าหัตถกรรมและสินค้าส่งออก |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อด่านเกวียนสัมพันธ์กับอดีตที่เป็นจุดพักกองเกวียนและเส้นทางผ่านของพ่อค้าในภูมิภาคโคราช-เขมร |
| ลักษณะเด่นของดิน | ดินเหนียวเนื้อละเอียดจากริมฝั่งแม่น้ำมูล มีแร่เหล็กผสมอยู่มาก ปั้นขึ้นรูปง่าย ทนต่อการเผา ไม่บิดเบี้ยวง่าย และให้สีธรรมชาติที่เป็นเอกลักษณ์หลังเผา |
| ผลิตภัณฑ์สำคัญ | โอ่ง ไห ครก หม้อ อ่าง กระถาง แจกัน เครื่องประดับ ของตกแต่งบ้าน ของตกแต่งสวน รูปปั้นสัตว์ งานประติมากรรม และชิ้นงานสั่งทำสำหรับบ้าน ร้านอาหาร รีสอร์ต และสวน |
| สถานะ OTOP | ได้รับการจัดตั้งเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยว OTOP เมื่อต้นปี พ.ศ. 2548 หนึ่งใน 4 แห่งของประเทศ และเป็นต้นแบบแห่งแรกในภาคอีสาน |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองนครราชสีมาใช้ทางหลวงหมายเลข 224 เส้นนครราชสีมา–โชคชัย ระยะทางประมาณ 15 กม. หมู่บ้านตั้งอยู่สองฝั่งถนนตลอดแนวตำบลด่านเกวียน |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดเป็นหมู่บ้านหัตถกรรม แหล่งจำหน่ายเครื่องปั้นดินเผา แหล่งเรียนรู้ชุมชน และแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของอำเภอโชคชัย |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.30 – 16.30 น. |
| ค่าเข้าชม | ไม่มีค่าเข้าชมสำหรับเดินชมหมู่บ้านและเลือกซื้อสินค้า |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | ร้านเครื่องปั้นดินเผา จุดจำหน่ายสินค้า พื้นที่สาธิตงานปั้น โฮมสเตย์ชุมชน พื้นที่จอดรถบางจุด ร้านอาหารใกล้เคียง และเส้นทางเชื่อมต่ออำเภอโชคชัยกับตัวเมืองนครราชสีมา |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | 1. แนวร้านเครื่องปั้นดินเผาสองฝั่งทางหลวงหมายเลข 224 2. กลุ่มผลิตเครื่องปั้นดินเผาและสตูดิโอช่างปั้น 3. พื้นที่สาธิตการปั้นและฐานเรียนรู้งานดิน 4. เตาเผาโบราณและแหล่งดินริมแม่น้ำมูล 5. พิพิธภัณฑ์เกวียนและพื้นที่เล่าเรื่องชุมชน 6. โฮมสเตย์บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน 7. พื้นที่จำหน่ายของตกแต่งบ้านและงานจัดสวน |
| ผู้ดูแล / ผู้ประสานงาน | เทศบาลตำบลด่านเกวียน กลุ่มผู้ประกอบการเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน และกลุ่มโฮมสเตย์บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน |
| เบอร์โทร | กลุ่มด่านเกวียนโฮมสเตย์ โทร. 087-877-7544, 081-265-4078 กลุ่มเครื่องปั้นดินเผา อบต.ด่านเกวียน คุณสมชาย โลตุฤทธิ์ โทร. 081-730-6710 โฮมสเตย์บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน โทร. 087-959-4011, 087-877-7544, 085-023-9303 |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. สวนมะนาวด่านเกวียน – ประมาณ 2 กม. 2. บ้านหนองโสน หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผา – ประมาณ 7 กม. 3. อำเภอโชคชัย / ตลาดโชคชัย – ประมาณ 10 กม. 4. สวนสัตว์นครราชสีมา – ประมาณ 18 กม. – โทร. 044-934-532, 044-934-647, 083-372-0404 5. พิพิธภัณฑ์ไม้กลายเป็นหิน นครราชสีมา – ประมาณ 20 กม. 6. อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี – ประมาณ 18 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ครัวด่านเกวียน – ประมาณ 1 กม. – โทร. 044-338-505 2. ตำถาดด่านเกวียน – ประมาณ 1 กม. – โทร. 080-727-4449 3. อีสานด่านเกวียน – ประมาณ 2 กม. – โทร. 093-363-3228 4. ช.โชคชัย – ประมาณ 8 กม. – โทร. 089-717-2584 5. CHAT & CHEW โชคชัย – ประมาณ 10 กม. – โทร. 090-986-8411, 097-342-7655 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. โฮมสเตย์บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน – อยู่ในชุมชน – โทร. 087-959-4011, 087-877-7544, 085-023-9303 2. เรือนไทย ด่านเกวียน รีสอร์ท – ประมาณ 1 กม. – โทร. 044-375-400 3. รอยเกวียน@ด่านเกวียน – ประมาณ 1 กม. – โทร. 044-338-271 4. บ้านร่มไม้ใหญ่ นครราชสีมา – ประมาณ 10 กม. – โทร. 044-327-177, 081-877-8311 5. กรีนเวย์ รีสอร์ท โชคชัย – ประมาณ 18 กม. – โทร. 044-938-886, 092-665-9988, 092-594-8889 6. โรงแรมเคอินน์ โชคชัย – ประมาณ 12 กม. – โทร. 044-492-844, 080-170-4315 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนอยู่ที่ไหน?
ตอบ: หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนตั้งอยู่ที่ตำบลด่านเกวียน อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา 30190 ห่างจากตัวเมืองนครราชสีมาประมาณ 15 กม. ตามทางหลวงหมายเลข 224 เส้นนครราชสีมา–โชคชัย
ถาม: หมู่บ้านด่านเกวียนเปิดวันไหนและเวลาใด?
ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น.
ถาม: หมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนมีค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชมสำหรับการเดินชมหมู่บ้านและเลือกซื้อสินค้า ส่วนกิจกรรมเวิร์กช็อปหรือโฮมสเตย์เป็นบริการแยกตามรูปแบบของแต่ละกลุ่ม
ถาม: จุดเด่นของเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนคืออะไร?
ตอบ: จุดเด่นคือดินเหนียวเนื้อละเอียดจากริมแม่น้ำมูลที่มีแร่เหล็กผสมอยู่มาก เมื่อเผาด้วยความร้อนสูงจะให้สีธรรมชาติ เช่น สีแดง น้ำตาลดำ สีสัมฤทธิ์ หรือสีเลือดปลาไหล พร้อมเนื้อดินที่แข็งแรงและมีผิวมันวาวเป็นเอกลักษณ์
ถาม: ด่านเกวียนมีสินค้าอะไรน่าสนใจ?
ตอบ: มีโอ่ง ไห ครก หม้อ อ่าง กระถาง แจกัน เครื่องประดับ ของตกแต่งบ้าน ของตกแต่งสวน รูปปั้นสัตว์ งานประติมากรรม และชิ้นงานสั่งทำสำหรับบ้าน ร้านอาหาร รีสอร์ต และสวน
ถาม: เดินทางไปหมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนอย่างไร?
ตอบ: จากตัวเมืองนครราชสีมาใช้ทางหลวงหมายเลข 224 เส้นนครราชสีมา–โชคชัย ระยะทางประมาณ 15 กม. หมู่บ้านตั้งอยู่สองฝั่งถนนในตำบลด่านเกวียน
ถาม: หมู่บ้านด่านเกวียนมีโฮมสเตย์หรือกิจกรรมชุมชนหรือไม่?
ตอบ: มีโฮมสเตย์บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนและกิจกรรมชุมชน เช่น ชมสาธิตการปั้น ฝึกปั้นดินเผา ชมเตาเผาโบราณ แหล่งดิน พิพิธภัณฑ์เกวียน และเรียนรู้วิถีชีวิตช่างปั้นในชุมชน
มือถือ : 0878777544, 0812654078
หมวดหมู่: ●วิถีชีวิต
กลุ่ม: ●หมู่บ้าน ชุมชน
●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคอีสาน
ปรับปรุงล่าสุด : 5 วันที่แล้ว




