จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีจังหวัดภาคอีสานอะไรบ้าง

วันเปิดทำการ: ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นภูมิภาคของประเทศไทยที่สามารถเดินทางท่องเที่ยวได้ตลอดปี โดยวันเปิดทำการของสถานที่ท่องเที่ยวแต่ละแห่งขึ้นอยู่กับหน่วยงาน วัด อุทยาน พิพิธภัณฑ์ ชุมชน หรือผู้ประกอบการในพื้นที่นั้น ๆ

เวลาเปิดทำการ: ไม่มีเวลาเปิด-ปิดรวมของทั้งภูมิภาค สถานที่ท่องเที่ยว วัด อุทยานแห่งชาติ พิพิธภัณฑ์ ตลาด ร้านอาหาร และที่พักในแต่ละจังหวัดมีเวลาให้บริการแตกต่างกัน

 

จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือจังหวัดภาคอีสานของประเทศไทย ประกอบด้วย 20 จังหวัด ได้แก่ นครราชสีมา กาฬสินธุ์ ขอนแก่น ชัยภูมิ นครพนม บึงกาฬ บุรีรัมย์ มหาสารคาม มุกดาหาร ยโสธร ร้อยเอ็ด ศรีสะเกษ เลย สกลนคร สุรินทร์ หนองคาย หนองบัวลำภู อุดรธานี อุบลราชธานี และอำนาจเจริญ มีภูมิประเทศเป็นที่ราบสูงขนาดใหญ่ แบ่งเป็นแอ่งโคราชและแอ่งสกลนคร มีแม่น้ำโขง แม่น้ำชี และแม่น้ำมูลเป็นระบบน้ำสำคัญ มีเอกลักษณ์เด่นด้านภาษาอีสาน อาหารอีสาน หมอลำ กันตรึม เจรียง ประเพณีบุญ วัด พระธาตุ ปราสาทหิน เมืองชายแดน และวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง

 

จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือที่คนไทยเรียกกันอย่างคุ้นเคยว่า จังหวัดภาคอีสาน เป็นกลุ่มจังหวัดขนาดใหญ่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย มีพื้นที่กว้างขวางที่สุดเมื่อเทียบกับภูมิภาคอื่นของประเทศ และเป็นภูมิภาคที่มีบุคลิกทางภูมิศาสตร์กับวัฒนธรรมชัดเจนมาก ภาคอีสานตั้งอยู่บนพื้นที่ราบสูงโคราช มีขอบเขตทางทิศเหนือและทิศตะวันออกติดกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดยมีแม่น้ำโขงเป็นเส้นเขตแดนธรรมชาติที่สำคัญ ทางทิศใต้ติดต่อกับประเทศกัมพูชาและภาคตะวันออกของประเทศไทย ส่วนทิศตะวันตกติดต่อกับภาคกลางและภาคเหนือตอนล่าง โดยมีแนวทิวเขาเพชรบูรณ์และดงพญาเย็นเป็นขอบภูมิประเทศสำคัญ

 

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือประกอบด้วย 20 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดขอนแก่น จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดนครพนม จังหวัดบึงกาฬ จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดยโสธร จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดศรีสะเกษ จังหวัดเลย จังหวัดสกลนคร จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดหนองคาย จังหวัดหนองบัวลำภู จังหวัดอุดรธานี จังหวัดอุบลราชธานี และจังหวัดอำนาจเจริญ รายชื่อจังหวัดชุดนี้เป็นข้อมูลที่สอดคล้องกับการแบ่งจังหวัดในปัจจุบัน เพราะมีจังหวัดบึงกาฬเป็นจังหวัดใหม่ในภาคอีสานแล้ว ทำให้ข้อมูลแบบเก่าที่ระบุ 19 จังหวัดไม่ตรงกับการใช้งานปัจจุบัน

 

ในเชิงขนาดพื้นที่ ภาคอีสานมีพื้นที่ประมาณ 105.53 ล้านไร่ หรือราว 168,854 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นประมาณหนึ่งในสามของประเทศไทย ขนาดพื้นที่ที่กว้างใหญ่ทำให้ภาคอีสานไม่ได้มีลักษณะเดียวทั้งหมด แต่มีความแตกต่างระหว่างจังหวัดค่อนข้างมาก ทั้งเมืองใหญ่ เขตเกษตรกรรม ที่ราบลุ่มแม่น้ำ พื้นที่ภูเขา เมืองริมแม่น้ำโขง เขตชายแดนไทย-ลาว เขตชายแดนไทย-กัมพูชา เมืองโบราณ ปราสาทหิน อุทยานแห่งชาติ และชุมชนชาติพันธุ์ที่หลากหลาย

 

ลักษณะภูมิประเทศของภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นที่ราบสูง มีความลาดเอียงโดยรวมไปทางทิศตะวันออก ลักษณะพื้นที่มักถูกอธิบายว่าคล้ายกระทะขนาดใหญ่ มีขอบภูเขารอบด้านและมีพื้นที่ราบตอนใน แบ่งออกเป็น 2 เขตใหญ่ ได้แก่ แอ่งโคราชและแอ่งสกลนคร แอ่งโคราชอยู่บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำมูลและแม่น้ำชี ครอบคลุมอีสานตอนล่างและอีสานตอนกลางจำนวนมาก มีลักษณะเป็นที่ราบสูงสลับเนินเขา พื้นที่เกษตรกรรม และเมืองใหญ่ ส่วนแอ่งสกลนครอยู่ทางตอนเหนือของภาค ตั้งแต่แนวเทือกเขาภูพานไปจนถึงแม่น้ำโขง มีพื้นที่เกี่ยวข้องกับแม่น้ำสงคราม แม่น้ำเลย ลำน้ำสาขาของแม่น้ำโขง และเมืองริมโขงหลายจังหวัด

 

เทือกเขาภูพานเป็นแนวภูเขาสำคัญที่แบ่งแอ่งโคราชกับแอ่งสกลนครออกจากกัน ในเชิงภูมิศาสตร์ เทือกเขานี้มีบทบาทเป็นทั้งแนวสันปันน้ำ แหล่งกำเนิดลำน้ำ และพื้นที่ที่เชื่อมวัฒนธรรมระหว่างอีสานตอนบนกับอีสานตอนล่าง ลำน้ำในแอ่งโคราชจำนวนมากไหลลงสู่แม่น้ำชีและแม่น้ำมูล ส่วนลำน้ำในแอ่งสกลนครไหลสู่แม่น้ำสงครามหรือไหลลงสู่แม่น้ำโขงโดยตรง ทำให้ระบบน้ำของภาคอีสานเชื่อมโยงกับแม่น้ำโขงอย่างลึกซึ้ง แม้หลายจังหวัดจะไม่ได้อยู่ติดแม่น้ำโขงโดยตรงก็ตาม

 

แม่น้ำสำคัญของภาคอีสาน ได้แก่ แม่น้ำโขง แม่น้ำชี และแม่น้ำมูล แม่น้ำโขงเป็นแม่น้ำนานาชาติที่ไหลผ่านหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเป็นเส้นเขตแดนธรรมชาติระหว่างไทยกับลาวในหลายช่วงของภาคอีสาน แม่น้ำชีไหลผ่านตอนกลางของภาคอีสานและเกี่ยวข้องกับพื้นที่เกษตรกรรมจำนวนมาก ส่วนแม่น้ำมูลมีต้นกำเนิดจากพื้นที่เขาใหญ่ในจังหวัดนครราชสีมา ไหลผ่านภาคอีสานตอนล่างไปบรรจบกับแม่น้ำโขงในจังหวัดอุบลราชธานี ระบบลำน้ำเหล่านี้หล่อเลี้ยงการตั้งถิ่นฐาน การทำนา การประมง การค้าขาย และประเพณีริมฝั่งน้ำมาอย่างยาวนาน

 

นครราชสีมาเป็นจังหวัดขนาดใหญ่และทำหน้าที่เหมือนประตูสู่ภาคอีสานจากกรุงเทพฯ นักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางเข้าสู่ภาคอีสานผ่านถนนมิตรภาพและจังหวัดนครราชสีมา ก่อนต่อไปยังจังหวัดอื่น ๆ เช่น ขอนแก่น บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี อุดรธานี หนองคาย และนครพนม โคราชจึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทั้งในมิติการเดินทาง เมืองประวัติศาสตร์ อาหาร ตลาดกลางคืน แหล่งหัตถกรรม วัด และเส้นทางต่อไปยังเขาใหญ่กับอำเภอโชคชัย

 

ขอนแก่นเป็นศูนย์กลางของอีสานตอนกลาง มีบทบาทด้านการศึกษา การแพทย์ การประชุม การค้า และการคมนาคม เป็นเมืองที่มีสนามบิน ถนนหลัก โรงแรม ร้านอาหาร และบริการเมืองขนาดใหญ่ เหมาะกับการเป็นฐานเดินทางไปยังมหาสารคาม ร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์ หนองบัวลำภู และจังหวัดใกล้เคียง ส่วนอุดรธานีเป็นศูนย์กลางสำคัญของอีสานตอนบน เชื่อมกับหนองคายและเส้นทางสู่สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ขณะที่อุบลราชธานีเป็นเมืองใหญ่ริมเส้นทางแม่น้ำโขงตอนล่าง มีชื่อเสียงเรื่องแห่เทียนพรรษา ผาแต้ม สามพันโบก และจุดบรรจบแม่น้ำมูลกับแม่น้ำโขง

 

จังหวัดบุรีรัมย์ สุรินทร์ และศรีสะเกษเป็นกลุ่มจังหวัดอีสานใต้ที่มีอัตลักษณ์เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมเขมรและกูยอย่างเด่นชัด บุรีรัมย์มีปราสาทหินพนมรุ้งและปราสาทเมืองต่ำซึ่งเป็นโบราณสถานขอมสำคัญ สุรินทร์มีชื่อเสียงด้านช้าง วัฒนธรรมกูย ดนตรีกันตรึม และผ้าไหม ส่วนศรีสะเกษมีชุมชนวัฒนธรรมเขมรถิ่นไทย วัดสำคัญ และเส้นทางเชื่อมโยงพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา กลุ่มจังหวัดนี้เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจโบราณคดี ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมชายแดน และงานประเพณีท้องถิ่น

 

จังหวัดเลย หนองคาย บึงกาฬ นครพนม และมุกดาหารเป็นจังหวัดที่ให้ภาพอีสานริมโขงชัดเจน เลยมีภูเขา อากาศเย็น เชียงคาน แก่งคุดคู้ และเมืองริมแม่น้ำโขง หนองคายมีสะพานมิตรภาพไทย-ลาว วัดโพธิ์ชัย ตลาดท่าเสด็จ และบรรยากาศเมืองชายแดน บึงกาฬมีภูทอก หินสามวาฬ และธรรมชาติหินทรายที่โดดเด่น นครพนมมีพระธาตุพนม ถนนริมโขง และวัฒนธรรมไทย-ลาว-เวียดนาม ส่วนมุกดาหารมีหอแก้วมุกดาหาร ตลาดอินโดจีน และสะพานมิตรภาพไทย-ลาวแห่งที่ 2 กลุ่มจังหวัดริมโขงจึงเหมาะกับการท่องเที่ยวแบบช้า ๆ ชมแม่น้ำ เมืองเก่า วัด พระธาตุ ตลาด และวิถีชายแดน

 

ภาษาหลักของภาคอีสานคือภาษาอีสานหรือภาษาลาวอีสาน ซึ่งเป็นภาษาที่มีความสัมพันธ์กับวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขงและภาษาลาวฝั่งขวาแม่น้ำโขง ภาษาไทยกลางใช้กันทั่วไปในเมืองใหญ่ โรงเรียน หน่วยงานราชการ การค้า และการสื่อสารทางการ โดยเฉพาะจังหวัดนครราชสีมาซึ่งมีภาษาไทยโคราชเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ ขณะเดียวกันพื้นที่อีสานใต้มีภาษาเขมรถิ่นไทยและภาษากวยหรือส่วยใช้ในหลายชุมชน นอกจากนี้ยังมีภาษาผู้ไท ภาษาโส้ ภาษาแสก ภาษาข่า ภาษากะเลิง ภาษาโย้ย และภาษาย้อในพื้นที่ต่าง ๆ ความหลากหลายทางภาษาเหล่านี้ทำให้ภาคอีสานมีสีสันวัฒนธรรมมากกว่าการเรียกรวมว่าอีสานเพียงคำเดียว

 

วัฒนธรรมอีสานมีเอกลักษณ์ชัดเจนทั้งอาหาร ภาษา อักษร ดนตรี และศิลปะการแสดง อักษรไทน้อยเคยมีบทบาทในวรรณกรรมท้องถิ่น คัมภีร์ใบลาน และการบันทึกเรื่องราวทางศาสนาและชุมชน ดนตรีหมอลำเป็นศิลปะการเล่าเรื่องผ่านเสียงร้อง ทำนอง แคน และจังหวะที่มีชีวิตชีวา ดนตรีกันตรึมและเจรียงพบมากในอีสานใต้และสะท้อนความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมเขมร การฟ้อนรำและการเซิ้งเป็นการแสดงที่ใช้ในงานบุญ งานประเพณี งานวัด และเทศกาลท้องถิ่น เป็นภาพจำสำคัญของภาคอีสานที่ทั้งสนุก เข้มแข็ง และมีรากวัฒนธรรมลึก

 

อาหารอีสานเป็นหนึ่งในวัฒนธรรมอาหารที่มีอิทธิพลต่อประเทศไทยมากที่สุด เมนูอย่างส้มตำ ลาบ น้ำตก ก้อย ซุปหน่อไม้ ป่น แจ่ว อ่อม หมก ไก่ย่าง ข้าวเหนียว ข้าวจี่ ปลาร้า ไข่มดแดง แกงเห็ด และอาหารพื้นบ้านตามฤดูกาลได้รับความนิยมทั่วประเทศ จุดเด่นของอาหารอีสานคือรสชาติชัดเจน เผ็ด เปรี้ยว เค็ม หอมสมุนไพร และกินคู่กับข้าวเหนียวเป็นหลัก อาหารจำนวนมากเกิดจากภูมิปัญญาการถนอมอาหาร การใช้วัตถุดิบตามฤดูกาล และการกินร่วมกันในครอบครัวหรือชุมชน

 

ภาคอีสานยังเป็นดินแดนของประเพณีบุญตลอดปี เช่น บุญบั้งไฟ บุญผะเหวด แห่เทียนพรรษา ไหลเรือไฟ แห่ปราสาทผึ้ง ผีตาโขน งานช้างสุรินทร์ งานบุญข้าวจี่ งานออกพรรษาริมโขง และงานเทศกาลประจำจังหวัดอีกจำนวนมาก ประเพณีเหล่านี้เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา ความเชื่อเรื่องฝน ฤดูกาลเกษตร ความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ การบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และการรวมพลังของชุมชน นักท่องเที่ยวที่ต้องการเข้าใจอีสานอย่างลึกซึ้งควรเลือกเดินทางในช่วงเทศกาล เพราะจะเห็นทั้งอาหาร ดนตรี การแต่งกาย พิธีกรรม และความสัมพันธ์ของผู้คนในชุมชน

 

ด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดี ภาคอีสานมีแหล่งเรียนรู้สำคัญหลายยุค ตั้งแต่แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี ซึ่งเกี่ยวข้องกับชุมชนก่อนประวัติศาสตร์ ไปจนถึงอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย จังหวัดนครราชสีมา ปราสาทหินพนมรุ้งและปราสาทเมืองต่ำ จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มปราสาทหินในสุรินทร์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี โบราณสถานเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าภาคอีสานเคยเป็นพื้นที่เชื่อมต่ออารยธรรมลุ่มน้ำมูล ลุ่มน้ำโขง และโลกเขมรโบราณมาอย่างยาวนาน

 

ด้านธรรมชาติ ภาคอีสานมีทั้งอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ภูกระดึง ภูเรือ ภูหลวง ภูแลนคา ป่าหินงาม ผาแต้ม สามพันโบก หินสามวาฬ ภูทอก เขื่อนลำตะคอง เขื่อนอุบลรัตน์ และเขื่อนสิรินธร ความหลากหลายนี้ทำให้ภาคอีสานเที่ยวได้หลายอารมณ์ ทั้งเดินป่า ชมทะเลหมอก ชมดอกไม้ป่า ชมแม่น้ำโขง เที่ยวปราสาทหิน เที่ยวตลาดชายแดน เที่ยววัด และพักผ่อนริมเขื่อน ในช่วงฤดูหนาว พื้นที่ภูเขาและริมโขงได้รับความนิยมมากเป็นพิเศษเพราะอากาศเย็นและเหมาะกับการเดินทางกลางแจ้ง

 

ภูมิอากาศของภาคตะวันออกเฉียงเหนือมี 3 ฤดูหลัก ได้แก่ ฤดูร้อน ฤดูฝน และฤดูหนาว ฤดูร้อนประมาณกลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม อากาศค่อนข้างร้อนและแห้ง ฤดูฝนประมาณกลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม มีฝนจากมรสุมและพายุฝนที่ช่วยเติมน้ำให้พื้นที่เกษตร ส่วนฤดูหนาวประมาณกลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ เป็นช่วงที่อากาศเย็นและแห้ง โดยเฉพาะพื้นที่ภูเขาและจังหวัดตอนบนของภาค เช่น เลย หนองคาย บึงกาฬ นครพนม สกลนคร และชัยภูมิ ช่วงนี้เหมาะกับการเที่ยวธรรมชาติ เมืองริมโขง และงานประเพณีหลายแห่ง

 

การเดินทางเข้าสู่ภาคอีสานทำได้หลายวิธี หากใช้รถยนต์จากกรุงเทพฯ เส้นทางสำคัญคือถนนมิตรภาพ ผ่านจังหวัดสระบุรีเข้าสู่จังหวัดนครราชสีมา จากนั้นกระจายไปยังจังหวัดต่าง ๆ ตามเส้นทางหลักของภูมิภาค รถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือเชื่อมกรุงเทพฯ กับนครราชสีมา ขอนแก่น อุดรธานี หนองคาย อุบลราชธานี และเมืองสำคัญหลายแห่ง การเดินทางทางอากาศมีสนามบินในหลายจังหวัด เช่น นครราชสีมา ขอนแก่น อุดรธานี อุบลราชธานี บุรีรัมย์ ร้อยเอ็ด สกลนคร นครพนม และเลย ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถเลือกเส้นทางได้ตามเวลา งบประมาณ และรูปแบบทริป

 

การแบ่งเส้นทางท่องเที่ยวภาคอีสานควรแบ่งตามโซนเพื่อให้เดินทางง่ายขึ้น โซนอีสานตอนล่างเหมาะกับเส้นทางนครราชสีมา บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี เน้นปราสาทหิน วัฒนธรรมเขมร งานประเพณี และแม่น้ำโขงตอนล่าง โซนอีสานตอนกลางเหมาะกับนครราชสีมา ขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์ และชัยภูมิ เน้นเมืองใหญ่ พิพิธภัณฑ์ แหล่งอาหาร ธรรมชาติ และวัฒนธรรมท้องถิ่น โซนอีสานตอนบนและริมโขงเหมาะกับอุดรธานี หนองคาย บึงกาฬ หนองบัวลำภู เลย สกลนคร นครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ และยโสธร เน้นแม่น้ำโขง พระธาตุ เมืองชายแดน ภูเขา และเทศกาลพื้นบ้าน

 

สถานะของภาคตะวันออกเฉียงเหนือในฐานะพื้นที่ท่องเที่ยวคือสามารถเดินทางได้ตลอดปี เพราะเป็นภูมิภาค ไม่ใช่สถานที่เดี่ยวแบบมีประตูทางเข้า ค่าเข้าชม หรือเวลาเปิดปิดรวม อย่างไรก็ตาม สถานที่ท่องเที่ยวแต่ละแห่งมีเงื่อนไขเฉพาะของตนเอง อุทยานแห่งชาติมีเวลาเปิดปิดและค่าธรรมเนียม วัดส่วนใหญ่เปิดตามเวลาทำการทั่วไป พิพิธภัณฑ์มักมีวันหยุดประจำสัปดาห์ ตลาดกลางคืนเปิดช่วงเย็น ร้านอาหารและที่พักมีเวลาบริการต่างกัน ส่วนเทศกาลท้องถิ่นจัดตามปฏิทินประจำปี การวางแผนเที่ยวจึงควรดูข้อมูลของแต่ละจุดหมายเป็นรายสถานที่

 

สำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ ภาคอีสานเป็นภูมิภาคที่ช่วยให้เห็นประเทศไทยอีกด้านหนึ่งนอกเหนือจากกรุงเทพฯ เชียงใหม่ ภูเก็ต หรือพัทยา ที่นี่มีเมืองริมแม่น้ำโขง ตลาดเช้า วิถีเกษตร อาหารพื้นบ้าน วัดและพระธาตุ โบราณสถานขอม ดนตรีหมอลำ ภาษาอีสาน และชุมชนชายแดนที่มีความสัมพันธ์กับลาวและกัมพูชา การเดินทางในภาคอีสานอาจต้องใช้เวลามากกว่าการเที่ยวเมืองยอดนิยมบางแห่ง แต่ให้ประสบการณ์ที่ลึกกว่าในด้านวัฒนธรรม ผู้คน อาหาร และประวัติศาสตร์

 

จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือจึงไม่ควรถูกมองเป็นเพียงกลุ่มจังหวัดที่อยู่ไกลจากทะเลหรือมีภูมิอากาศแห้งแล้งเท่านั้น แต่ควรมองเป็นภูมิภาคที่มีระบบนิเวศและวัฒนธรรมเฉพาะของตนเอง ความกว้างใหญ่ของพื้นที่ทำให้เกิดความหลากหลายตั้งแต่โคราชเมืองประตูสู่อีสาน ขอนแก่นเมืองศูนย์กลาง อุดรธานีเมืองเชื่อมลาว อุบลราชธานีเมืองแม่น้ำและแห่เทียน บุรีรัมย์เมืองปราสาทหินและกีฬาสมัยใหม่ สุรินทร์เมืองช้าง เลยเมืองภูเขา นครพนมเมืองพระธาตุริมโขง ไปจนถึงบึงกาฬเมืองธรรมชาติหินทราย ภาพรวมเหล่านี้ทำให้ภาคอีสานเป็นภูมิภาคที่มีความลึกและมีเรื่องเล่ามากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย

 

โดยสรุป จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือ จังหวัดภาคอีสาน ประกอบด้วย 20 จังหวัดบนพื้นที่ราบสูงขนาดใหญ่ของประเทศไทย มีอาณาเขตเชื่อมกับลาวและกัมพูชา มีแอ่งโคราช แอ่งสกลนคร เทือกเขาภูพาน แม่น้ำโขง แม่น้ำชี และแม่น้ำมูลเป็นแกนภูมิประเทศ มีวัฒนธรรมอีสานที่เด่นชัดทั้งภาษา อาหาร ดนตรี การฟ้อนรำ ประเพณีบุญ และวิถีชุมชน เป็นภูมิภาคที่เหมาะสำหรับนักเดินทางที่ต้องการเข้าใจรากวัฒนธรรมไทย ภูมิภาคลุ่มน้ำโขง เมืองโบราณ ปราสาทหิน วัด พระธาตุ ธรรมชาติ และชีวิตผู้คนในมิติที่ลึกกว่าการท่องเที่ยวทั่วไป

 

 

ตอบ: จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมี 20 จังหวัด ได้แก่ นครราชสีมา กาฬสินธุ์ ขอนแก่น ชัยภูมิ นครพนม บึงกาฬ บุรีรัมย์ มหาสารคาม มุกดาหาร ยโสธร ร้อยเอ็ด ศรีสะเกษ เลย สกลนคร สุรินทร์ หนองคาย หนองบัวลำภู อุดรธานี อุบลราชธานี และอำนาจเจริญ

 

ตอบ: ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีพื้นที่ประมาณ 105.53 ล้านไร่ หรือประมาณ 168,854 ตารางกิโลเมตร เป็นภูมิภาคที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดของประเทศไทย

 

ตอบ: ภาคอีสานมีภูมิประเทศเป็นที่ราบสูง แบ่งเป็น 2 เขตใหญ่ ได้แก่ แอ่งโคราชบริเวณลุ่มน้ำมูลและลุ่มน้ำชี และแอ่งสกลนครบริเวณตอนเหนือของภาคตั้งแต่แนวเทือกเขาภูพานถึงแม่น้ำโขง

 

ตอบ: จังหวัดนครราชสีมาเป็นประตูสำคัญสู่ภาคอีสานจากกรุงเทพฯ เพราะตั้งอยู่บนเส้นทางถนนมิตรภาพและเชื่อมต่อไปยังจังหวัดต่าง ๆ ทั้งอีสานตอนกลาง อีสานตอนล่าง และอีสานตอนบน

 

ตอบ: ภาษาหลักคือภาษาอีสานหรือภาษาลาวอีสาน ส่วนภาษาไทยกลางใช้ทั่วไปในเมืองใหญ่และราชการ นอกจากนี้ยังมีภาษาไทยโคราช ภาษาเขมรถิ่นไทย ภาษากวยหรือส่วย ภาษาผู้ไท ภาษาโส้ ภาษาแสก และภาษาถิ่นอื่น ๆ

 

ตอบ: ภาคอีสานมีวัฒนธรรมเด่นด้านอาหารอีสาน ภาษาอีสาน อักษรไทน้อย ดนตรีหมอลำ ดนตรีกันตรึม ดนตรีเจรียง การฟ้อนรำ การเซิ้ง งานบุญ ประเพณีริมโขง และวัฒนธรรมชุมชนที่เชื่อมโยงกับลาวและกัมพูชา

 

ตอบ: หากเริ่มจากกรุงเทพฯ ควรเริ่มที่นครราชสีมา แล้วเลือกเส้นทางต่อไปตามความสนใจ เช่น เส้นทางปราสาทหินและอีสานใต้ เส้นทางเมืองใหญ่ขอนแก่น-อุดรธานี หรือเส้นทางริมแม่น้ำโขงหนองคาย-นครพนม-มุกดาหาร

 

ตอบ: เหมาะกับนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ต้องการเข้าใจประเทศไทยในมิติท้องถิ่น เพราะภาคอีสานมีอาหารพื้นบ้าน ดนตรีหมอลำ เมืองริมโขง ปราสาทหิน วัด พระธาตุ ตลาดท้องถิ่น และวิถีชุมชนที่แตกต่างจากเมืองท่องเที่ยวหลัก