พระบรมราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: เปิดให้เข้าชมได้ตลอดวัน

 

พระบรมราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ณ เทศบาลตำบลเกาะคา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง เป็นสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และสถานที่เคารพสักการะของประชาชนในจังหวัดลำปาง ตั้งอยู่ในพื้นที่เทศบาลตำบลเกาะคา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง เป็นอนุสรณ์สถานที่สร้างขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนเรศวรมหาราช พระมหากษัตริย์ผู้ทรงกอบกู้เอกราชของชาติไทย และเพื่อเชื่อมโยงความทรงจำทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับเส้นทางการเคลื่อนทัพและพระบรมศพหลังพระองค์เสด็จสวรรคต ณ เมืองหาง กลับสู่กรุงศรีอยุธยา ผ่านดินแดนเมืองลำปางและพื้นที่เกาะคา

 

พื้นที่ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์แห่งนี้มีความสำคัญในฐานะจุดรำลึกถึงเส้นทางประวัติศาสตร์ช่วงปลายพระชนมชีพของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช หลังจากพระองค์เสด็จสวรรคต ณ เมืองหาง สมเด็จพระเอกาทศรถ พระอนุชา ได้เคลื่อนย้ายกองทัพพร้อมพระบรมศพจากเมืองหางสู่เมืองหริภุญชัย จากนั้นกองทัพได้เดินทางข้ามเทือกเขาขุนตาล แล้วพักทัพบริเวณกลางป่าที่ห้างฉัตร โดยมีการสร้างเจดีย์ขนาดเล็กไว้เป็นเครื่องหมายของจุดพักทัพและจุดที่ตั้งพระบรมศพ ก่อนจะเดินทัพต่อมายังเกาะคาและพักทัพที่เมืองลัมภกัปปะ หรือเวียงพระธาตุลำปางหลวง บริเวณวัดพระธาตุลำปางหลวง จากนั้นจึงเคลื่อนทัพต่อไปยังสบปราบ ทุ่งเสลี่ยม เมืองสุโขทัย และกลับสู่กรุงศรีอยุธยา

 

เนื้อหาทางประวัติศาสตร์ดังกล่าวทำให้พระบรมราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช อำเภอเกาะคา ไม่ใช่อนุสาวรีย์ที่มีความหมายเพียงด้านการสักการะเท่านั้น แต่ยังเป็นจุดเชื่อมโยงเรื่องราวของเมืองลำปางเข้ากับประวัติศาสตร์ระดับชาติ พื้นที่เกาะคาและเวียงพระธาตุลำปางหลวงจึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางความทรงจำเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ผู้ทรงมีบทบาทสำคัญต่อเอกราชของแผ่นดินไทย

 

การก่อสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์แห่งนี้เริ่มจากความร่วมมือของกองทัพภาคที่ 3 มณฑลทหารบกที่ 32 ข้าราชการ พ่อค้า และประชาชนชาวจังหวัดลำปาง โดยมีการริเริ่มดำเนินการในปี พ.ศ. 2535 วัตถุประสงค์สำคัญคือเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในวโรกาสทรงพระชนมายุครบ 5 รอบ ในปี พ.ศ. 2535 เพื่อเทิดพระเกียรติและรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เพื่อให้เป็นสถานที่เคารพสักการะของประชาชนทั่วไป และเพื่อให้เป็นแหล่งศึกษาทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดลำปาง

 

ต่อมาเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 กองทัพภาคที่ 3 ได้กำหนดพื้นที่บริเวณที่ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ ณ สวนสาธารณะเกาะคา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง โดยจัดทำรายละเอียดการใช้พื้นที่และบริเวณโดยรอบส่งให้กรมศิลปากรพิจารณาเรียบร้อยแล้ว เหตุการณ์นี้เป็นขั้นตอนสำคัญที่ทำให้โครงการพระบรมราชานุสาวรีย์มีความชัดเจนทั้งด้านพื้นที่ รูปแบบการใช้ประโยชน์ และความเหมาะสมในเชิงประวัติศาสตร์และภูมิทัศน์เมือง

 

วันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2553 กองทัพภาคที่ 3 ได้มอบหมายให้มณฑลทหารบกที่ 32 ร่วมกับจังหวัดลำปาง อัญเชิญพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชจากโรงหล่อโลหะ บริษัท เอเชีย ไฟน์อาร์ท จำกัด อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มาประดิษฐาน ณ พลับพลาที่ประทับ การอัญเชิญพระบรมรูปจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยามายังจังหวัดลำปางมีความหมายเชิงสัญลักษณ์อย่างลึกซึ้ง เพราะเป็นการเชื่อมโยงกรุงศรีอยุธยากับดินแดนล้านนาและเส้นทางประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับพระองค์

 

วันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2555 พลโท วรรณทิพย์ ว่องไว แม่ทัพภาคที่ 3 เป็นประธานพิธีบวงสรวงและพิธีเคลื่อนย้ายพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชด้วยกระบวนพยุหยาตราสถลมารค ณ เทศบาลตำบลเกาะคา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง พิธีดังกล่าวมีความสำคัญในเชิงราชประเพณีและการแสดงความเคารพต่อพระมหากษัตริย์ผู้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อแผ่นดินไทย

 

วันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2555 พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้น เป็นประธานพิธีอัญเชิญพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชขึ้นประดิษฐานยังพระบรมราชานุสาวรีย์แห่งใหม่ ณ อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง และวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง นับเป็นเหตุการณ์สำคัญที่ทำให้อนุสาวรีย์แห่งนี้กลายเป็นสถานที่สำคัญของจังหวัดอย่างสมบูรณ์

 

เมื่อมาเยือนพระบรมราชานุสาวรีย์แห่งนี้ สิ่งแรกที่สัมผัสได้คือความสง่างามของพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ซึ่งประดิษฐานอยู่ในพื้นที่เปิดโล่งและเป็นจุดศูนย์กลางของลานพิธี ภาพพระบรมรูปที่ทรงแสดงพระบารมีให้ความรู้สึกหนักแน่น สงบ และยิ่งใหญ่ เป็นพื้นที่ที่ประชาชนสามารถเดินทางมากราบสักการะ วางพานพุ่ม ถวายพวงมาลัย และน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ได้ตลอดทั้งปี

 

พื้นที่โดยรอบพระบรมราชานุสาวรีย์มีลักษณะเป็นลานกว้างเหมาะสำหรับการประกอบพิธี การรวมตัวของประชาชน และกิจกรรมสาธารณะของอำเภอเกาะคา โดยเฉพาะกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับวันสมเด็จพระนเรศวรมหาราช วันยุทธหัตถี วันกองทัพไทย และงานน้อมรำลึกสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ซึ่งมักจัดขึ้นเพื่อให้ประชาชนในพื้นที่และนักท่องเที่ยวได้ร่วมแสดงความเคารพ พร้อมเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชาติไทยผ่านกิจกรรมทางวัฒนธรรมและพิธีการที่มีความหมาย

 

ความสำคัญของพระบรมราชานุสาวรีย์แห่งนี้ยังอยู่ที่การเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์สำหรับเยาวชนและผู้สนใจประวัติศาสตร์ไทย เส้นทางการเคลื่อนทัพจากเมืองหาง ผ่านหริภุญชัย ขุนตาล ห้างฉัตร เกาะคา เวียงพระธาตุลำปางหลวง สบปราบ ทุ่งเสลี่ยม สุโขทัย และกรุงศรีอยุธยา เป็นเส้นทางที่ช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างภูมิศาสตร์ การเมือง การทหาร และประวัติศาสตร์ของภาคเหนือกับส่วนกลางได้อย่างชัดเจน

 

สำหรับจังหวัดลำปาง พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชเป็นสถานที่ที่ช่วยย้ำบทบาทของลำปางในประวัติศาสตร์ไทย ลำปางไม่ได้เป็นเพียงเมืองรถม้า เมืองวัดเก่า หรือเมืองเซรามิกเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่เกี่ยวพันกับเส้นทางสำคัญในประวัติศาสตร์ชาติ การมีอนุสาวรีย์แห่งนี้ในอำเภอเกาะคาจึงทำให้ผู้มาเยือนได้มองลำปางในมิติที่ลึกขึ้น ทั้งด้านประวัติศาสตร์การทัพ ความทรงจำของท้องถิ่น และความสัมพันธ์ของเมืองลำปางกับกรุงศรีอยุธยา

 

จุดเด่นอีกประการหนึ่งของสถานที่แห่งนี้คือทำเลที่เหมาะสำหรับจัดเส้นทางท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในอำเภอเกาะคา นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางมากราบสักการะพระบรมราชานุสาวรีย์ จากนั้นไปต่อยังวัดพระธาตุลำปางหลวงซึ่งเป็นวัดสำคัญของจังหวัดลำปาง และเป็นพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับเส้นทางพักทัพตามเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ต่อด้วยวัดไหล่หินหลวง วัดพระธาตุจอมปิง และแหล่งท่องเที่ยวในตัวเมืองลำปางได้อย่างสะดวก

 

การเดินทาง ไปยังพระบรมราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช อำเภอเกาะคา สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวจากตัวเมืองลำปาง ใช้เส้นทางมุ่งหน้าอำเภอเกาะคา ระยะทางไม่ไกลจากตัวเมือง เหมาะสำหรับการเที่ยวแบบครึ่งวันหรือจัดรวมกับเส้นทางวัดพระธาตุลำปางหลวง ผู้ที่เดินทางโดยรถสาธารณะสามารถใช้รถโดยสารหรือรถรับจ้างจากตัวเมืองลำปางเข้าสู่อำเภอเกาะคาได้ โดยควรวางแผนเวลาเดินทางล่วงหน้าเพื่อให้สามารถแวะเที่ยวสถานที่ใกล้เคียงได้ครบตามต้องการ

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการมาเยือนคือช่วงเช้าและช่วงเย็น เพราะอากาศไม่ร้อนจัดและเหมาะกับการเดินชมพื้นที่กลางแจ้ง ช่วงเช้าให้บรรยากาศสงบ เหมาะสำหรับการสักการะและถ่ายภาพพระบรมรูปอย่างเรียบร้อย ส่วนช่วงเย็นเหมาะสำหรับการเดินชมลานกว้างและแสงธรรมชาติที่ช่วยให้บรรยากาศของอนุสาวรีย์ดูสง่างามยิ่งขึ้น หากเดินทางมาในช่วงที่มีงานประจำปีหรือพิธีรำลึก นักท่องเที่ยวจะได้เห็นความศรัทธาและความร่วมแรงร่วมใจของชาวเกาะคาอย่างใกล้ชิด

 

การมาเยือนสถานที่แห่งนี้ควรปฏิบัติด้วยความสำรวม เพราะเป็นพื้นที่สักการะและเป็นอนุสรณ์สถานที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ไทย นักท่องเที่ยวควรแต่งกายสุภาพ ไม่ปีนป่ายฐานอนุสาวรีย์ ไม่ส่งเสียงดังรบกวนผู้อื่น และควรรักษาความสะอาดของพื้นที่โดยรอบ การถ่ายภาพสามารถทำได้ในมุมที่เหมาะสม โดยควรเคารพผู้ที่กำลังประกอบพิธีสักการะหรือวางพานพุ่ม

 

ในด้านบรรยากาศ พระบรมราชานุสาวรีย์มีความสงบและเปิดโล่ง เหมาะกับผู้ที่ต้องการแวะสักการะก่อนเดินทางต่อไปยังสถานที่อื่นในอำเภอเกาะคา พื้นที่นี้ไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวเชิงบันเทิง แต่เป็นสถานที่ที่มีความหมายทางใจและทางประวัติศาสตร์ การใช้เวลาอ่านเรื่องราว ลำดับเหตุการณ์ และความเป็นมาของการก่อสร้างจะช่วยให้การมาเยือนมีคุณค่ามากกว่าการแวะถ่ายภาพเพียงอย่างเดียว

 

พระบรมราชานุสาวรีย์แห่งนี้ยังสะท้อนพลังของความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ กองทัพ และประชาชนในจังหวัดลำปาง ตั้งแต่การริเริ่มในปี พ.ศ. 2535 การกำหนดพื้นที่ในปี พ.ศ. 2553 การอัญเชิญพระบรมรูปในปีเดียวกัน การประกอบพิธีสำคัญในปี พ.ศ. 2555 ไปจนถึงการเปิดอย่างเป็นทางการโดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทุกขั้นตอนแสดงให้เห็นว่าชาวลำปางให้ความสำคัญกับการเทิดพระเกียรติและการรักษาความทรงจำทางประวัติศาสตร์อย่างจริงจัง

 

เมื่อพิจารณาในเชิงการท่องเที่ยว พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช อำเภอเกาะคา เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจประวัติศาสตร์ไทย ผู้ที่ต้องการสักการะพระมหากษัตริย์ผู้ทรงกอบกู้เอกราชของชาติ ครอบครัวที่ต้องการพาเด็กและเยาวชนมาเรียนรู้ประวัติศาสตร์นอกห้องเรียน และนักเดินทางที่ต้องการจัดเส้นทางเที่ยวลำปางนอกเหนือจากตัวเมืองหลัก

 

การเชื่อมโยงสถานที่นี้กับวัดพระธาตุลำปางหลวงทำให้เส้นทางเที่ยวเกาะคามีความสมบูรณ์มากขึ้น เพราะนักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสทั้งอนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์ชาติและศาสนสถานสำคัญของล้านนาในวันเดียวกัน วัดพระธาตุลำปางหลวงเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองที่มีสถาปัตยกรรมล้านนาโดดเด่น ส่วนพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชเป็นพื้นที่รำลึกถึงประวัติศาสตร์การทัพ เมื่อรวมกันแล้วเส้นทางนี้ให้ทั้งความรู้ ความศรัทธา และความเข้าใจต่อเมืองลำปางในหลายมิติ

 

สำหรับผู้ที่ต้องการวางแผนถ่ายภาพ ควรเลือกช่วงแสงอ่อนในตอนเช้าหรือเย็นเพื่อให้ได้ภาพพระบรมรูปและลานอนุสาวรีย์ที่มีมิติ ช่วงกลางวันแสงค่อนข้างแรง แต่เหมาะกับการถ่ายภาพโดยรวมของพื้นที่ หากเดินทางมาเป็นหมู่คณะควรจัดเวลาเผื่อสำหรับการสักการะ การถ่ายภาพ และการเดินชมบริเวณโดยรอบอย่างน้อย 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมง

 

พระบรมราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ณ เทศบาลตำบลเกาะคา จึงเป็นสถานที่ที่ควรบรรจุไว้ในเส้นทางท่องเที่ยวลำปาง โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการเข้าใจเมืองลำปางในฐานะเมืองประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวพันกับเส้นทางการเดินทัพและความทรงจำระดับชาติ สถานที่แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นทั้งอนุสรณ์สถาน แหล่งเรียนรู้ จุดสักการะ และพื้นที่รวมใจของคนในชุมชนเกาะคาอย่างครบถ้วน

 

เมื่อยืนอยู่เบื้องหน้าพระบรมราชานุสาวรีย์ ผู้มาเยือนจะสัมผัสได้ถึงความหมายของคำว่า “รำลึก” ในหลายระดับ ทั้งการรำลึกถึงสมเด็จพระนเรศวรมหาราชในฐานะพระมหากษัตริย์ผู้ทรงเสียสละเพื่อเอกราชของชาติ การรำลึกถึงเส้นทางประวัติศาสตร์ที่พาดผ่านลำปาง และการรำลึกถึงพลังของผู้คนในปัจจุบันที่ร่วมกันสร้าง รักษา และใช้พื้นที่นี้เป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชน สถานที่แห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงอนุสาวรีย์กลางลานกว้าง แต่เป็นจุดหมายที่ทำให้ประวัติศาสตร์มีตัวตนและยังคงสื่อสารกับผู้คนในปัจจุบันได้อย่างชัดเจน

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่ในพื้นที่เทศบาลตำบลเกาะคา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง เป็นจุดสักการะและอนุสรณ์สถานสำคัญของอำเภอเกาะคา

 

ตอบ: สร้างขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนเรศวรมหาราช รำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณในการกอบกู้เอกราช และเป็นแหล่งศึกษาทางประวัติศาสตร์

 

ตอบ: เกี่ยวข้องกับเส้นทางการเคลื่อนทัพและพระบรมศพหลังพระองค์เสด็จสวรรคต ณ เมืองหาง โดยเส้นทางผ่านห้างฉัตร เกาะคา และเวียงพระธาตุลำปางหลวง ก่อนกลับสู่กรุงศรีอยุธยา

 

ตอบ: เปิดให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวเข้าชมและสักการะได้ทุกวัน

 

ตอบ: พื้นที่อยู่ในความดูแลของเทศบาลตำบลเกาะคา

 

ตอบ: ควรเที่ยวคู่กับวัดพระธาตุลำปางหลวง วัดไหล่หินหลวง วัดพระธาตุจอมปิง และกาดทุ่งเกวียน เพราะอยู่ในเส้นทางอำเภอเกาะคาและพื้นที่ใกล้เคียง

 

ตอบ: ควรแต่งกายสุภาพ สำรวมกิริยา ไม่ปีนป่ายฐานอนุสาวรีย์ และรักษาความสะอาดของพื้นที่โดยรอบ