วัดเจดีย์ซาวหลัง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วัดพระเจดีย์ซาวหลัง ตั้งอยู่ที่บ้านวังหม้อ ตำบลต้นธงชัย อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง เป็นวัดเก่าแก่สำคัญของจังหวัดลำปางที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นจากหมู่พระเจดีย์จำนวน 20 องค์ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อวัด คำว่า “ซาว” ในภาษาเหนือหมายถึง 20 และคำว่า “หลัง” หมายถึงองค์ วัดพระเจดีย์ซาวหลังจึงมีความหมายว่า “วัดที่มีเจดีย์ 20 องค์” สถานที่แห่งนี้เป็นทั้งศาสนสถาน โบราณสถาน แหล่งเรียนรู้ศิลปกรรมล้านนา และจุดหมายสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสความสงบของวัดโบราณที่อยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองลำปาง

 

จุดเด่นที่ทำให้วัดพระเจดีย์ซาวหลังเป็นที่รู้จักมากที่สุดคือหมู่พระธาตุเจดีย์ซาว ซึ่งประกอบด้วยเจดีย์องค์ใหญ่ตรงกลางและเจดีย์รายล้อมรวมทั้งหมด 20 องค์ รูปแบบศิลปกรรมเป็นการผสมผสานระหว่างศิลปะล้านนาและศิลปะพม่าอย่างงดงาม องค์เจดีย์มีสัดส่วนสง่างาม ตั้งเรียงรายอยู่ในพื้นที่วัดอย่างเป็นระเบียบ เมื่อเดินชมรอบหมู่เจดีย์จะเห็นความกลมกลืนของรูปทรง ฐานเจดีย์ ยอดฉัตร และบรรยากาศร่มรื่นที่ทำให้วัดแห่งนี้มีเสน่ห์เฉพาะตัว

 

วัดพระเจดีย์ซาวหลังมีตำนานและความเชื่อที่ผูกพันกับชาวบ้านมาอย่างยาวนาน หนึ่งในความเชื่อที่ผู้คนกล่าวถึงเสมอคือ หากผู้ใดนับเจดีย์ได้ครบ 20 องค์ ถือว่าเป็นผู้มีบุญ ความเชื่อนี้ทำให้การเดินชมหมู่เจดีย์ไม่ใช่เพียงการเที่ยวชมโบราณสถาน แต่ยังกลายเป็นกิจกรรมทางใจที่ผู้มาเยือนนิยมทำอย่างสงบ บางคนเดินนับทีละองค์พร้อมตั้งจิตอธิษฐาน บางคนใช้โอกาสนี้ไหว้พระและเวียนชมรอบบริเวณเพื่อความเป็นสิริมงคล

 

จากหลักฐานการขุดพบพระเครื่องสมัยหริภุญไชยบริเวณองค์พระเจดีย์ ทำให้สันนิษฐานได้ว่าวัดแห่งนี้มีอายุมากกว่าพันปี ความเก่าแก่ของวัดสะท้อนให้เห็นถึงความต่อเนื่องของพระพุทธศาสนาในพื้นที่ลำปางและภาคเหนือ การพบหลักฐานทางโบราณคดีเช่นนี้ทำให้วัดพระเจดีย์ซาวหลังมีความสำคัญมากกว่าวัดท่องเที่ยวทั่วไป เพราะเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงยุคหริภุญไชย ล้านนา และชุมชนท้องถิ่นลำปางเข้าด้วยกัน

 

บริเวณข้างหมู่พระเจดีย์มีวิหารหลังเล็กซึ่งประดิษฐานพระพุทธรูปสำริดปางสมาธิ ศิลปะเชียงแสน ชาวบ้านเรียกกันว่า “พระพุทธรูปทันใจ” พระพุทธรูปองค์นี้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้มาเยือนนิยมกราบไหว้ ด้วยพุทธลักษณะที่สงบ งดงาม และมีความสัมพันธ์กับศรัทธาของชุมชน วิหารหลังเล็กจึงเป็นอีกหนึ่งจุดที่ไม่ควรมองข้ามเมื่อมาเยือนวัดพระเจดีย์ซาวหลัง

 

พระอุโบสถหลังใหญ่ของวัดเป็นอาคารสำคัญอีกแห่งหนึ่ง ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัยเป็นพระประธาน พระพุทธรูปมีพุทธลักษณะงดงาม สงบ และเป็นศูนย์กลางของการประกอบศาสนกิจ ภายในพระอุโบสถยังมีบานประตูโบราณทั้ง 3 บานที่เขียนลวดลายรดน้ำอย่างละเอียดสวยงาม ลวดลายเหล่านี้สะท้อนความประณีตของงานช่างไทยโบราณและช่วยเพิ่มคุณค่าทางศิลปกรรมให้กับอาคารศาสนสถานแห่งนี้

 

เสาซุ้มประตูและหน้าต่างของพระอุโบสถประดับลวดลายกระจกสี ซึ่งเป็นลักษณะศิลปะสมัยใหม่ที่ผสมเข้ากับโครงสร้างของอาคารศาสนสถานได้อย่างน่าสนใจ เมื่อแสงตกกระทบกระจกสี จะเกิดประกายงดงามและช่วยขับรายละเอียดของอาคารให้โดดเด่นขึ้น ความแตกต่างระหว่างบานประตูรดน้ำแบบโบราณกับลวดลายกระจกสีแบบใหม่ทำให้พระอุโบสถมีเสน่ห์เฉพาะตัวและสะท้อนพัฒนาการทางศิลปกรรมของวัดในแต่ละช่วงเวลา

 

ศาลาการเปรียญของวัดเป็นเรือนไม้ชั้นเดียว มีบรรยากาศเรียบง่ายและสอดคล้องกับวิถีวัดในชุมชน ภายในพื้นที่วัดยังมีพิพิธภัณฑ์สถานเขลางค์นคร ตั้งอยู่ด้านหลังพระอุโบสถ เป็นสถานที่จัดแสดงโบราณวัตถุที่ชาวบ้านนำมาถวายและสิ่งของสำคัญที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ท้องถิ่น การมีพิพิธภัณฑ์ภายในวัดทำให้วัดพระเจดีย์ซาวหลังเป็นมากกว่าสถานที่ไหว้พระ แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์เมืองลำปางและศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น

 

หนึ่งในโบราณวัตถุสำคัญที่สุดของวัดคือ “พระแสนแซ่ทองคำ” พระพุทธรูปทองคำบริสุทธิ์ที่ชาวบ้านขุดพบเมื่อ พ.ศ. 2526 และนำมามอบให้แก่วัด พระพุทธรูปองค์นี้เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะล้านนา อายุราวพุทธศตวรรษที่ 21 มีขนาดหน้าตักกว้าง 9 นิ้วครึ่ง สูง 15 นิ้ว และมีน้ำหนักทองคำ 100 บาท 2 สลึง พระแสนแซ่ทองคำถือเป็นพระพุทธรูปทองคำองค์แรกที่ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุแห่งชาติ จึงเป็นสิ่งล้ำค่าทั้งในด้านศิลปกรรม ประวัติศาสตร์ และความศรัทธา

 

พระแสนแซ่ทองคำเป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนาและงานช่างล้านนาในอดีต แม้พระพุทธรูปจะมีขนาดไม่ใหญ่ แต่ความงดงามของสัดส่วน พุทธลักษณะ และวัสดุทองคำบริสุทธิ์ทำให้องค์พระมีคุณค่ามหาศาล ผู้ที่มาเยือนวัดพระเจดีย์ซาวหลังจึงควรให้ความสำคัญกับการชมพิพิธภัณฑ์และเรียนรู้เรื่องราวของพระพุทธรูปองค์นี้ควบคู่กับการไหว้พระเจดีย์ 20 องค์

 

วัดพระเจดีย์ซาวหลังตั้งอยู่ในพื้นที่ที่มีบรรยากาศร่มรื่นและสงบ แม้จะอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองลำปาง แต่ยังคงให้ความรู้สึกเป็นวัดชนบทที่มีต้นไม้ใหญ่และพื้นที่เปิดโล่งรอบองค์เจดีย์ นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมได้อย่างสบาย ใช้เวลาไม่นานแต่ได้สัมผัสหลายมิติ ทั้งความเชื่อ ศิลปกรรมล้านนา-พม่า พระพุทธรูปสำคัญ และพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น

 

ความงดงามของวัดพระเจดีย์ซาวหลังอยู่ที่ความเรียบง่ายแต่ทรงพลังทางศรัทธา หมู่เจดีย์ 20 องค์ไม่ได้มีเพียงความงดงามทางสายตา แต่ยังสร้างความรู้สึกสงบเมื่อได้เดินอยู่ท่ามกลางองค์เจดีย์ที่ตั้งเรียงรายกันอย่างเป็นระเบียบ ผู้มาเยือนจำนวนมากมักใช้เวลาเดินนับองค์เจดีย์ ถ่ายภาพ และนั่งพักในบรรยากาศเงียบสงบก่อนเดินทางต่อไปยังจุดอื่นของลำปาง

 

สำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ศิลปะ วัดแห่งนี้ช่วยให้เห็นการผสมผสานของศิลปะล้านนาและพม่าได้ชัดเจน เจดีย์แต่ละองค์มีรูปทรงที่สะท้อนอิทธิพลทางศิลปกรรมหลายช่วงเวลา ลักษณะเช่นนี้พบได้ในวัดสำคัญของภาคเหนือที่เคยมีการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างล้านนา พม่า และชุมชนท้องถิ่น วัดพระเจดีย์ซาวหลังจึงเป็นหลักฐานอีกชิ้นหนึ่งของความหลากหลายทางศิลปะในลำปาง

 

ในเชิงการท่องเที่ยว วัดพระเจดีย์ซาวหลังเหมาะกับนักท่องเที่ยวทุกกลุ่ม ทั้งผู้ที่มาไหว้พระ ผู้ที่ชื่นชอบการถ่ายภาพ ผู้ที่สนใจโบราณสถาน และผู้ที่ต้องการเที่ยววัดใกล้ตัวเมืองลำปางแบบไม่เร่งรีบ พื้นที่วัดเดินง่าย ใช้เวลาประมาณ 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมงก็สามารถชมจุดสำคัญได้ครบ แต่หากต้องการศึกษาโบราณวัตถุภายในพิพิธภัณฑ์อย่างละเอียด อาจใช้เวลามากกว่านั้น

 

การเดินทาง ไปวัดพระเจดีย์ซาวหลังสามารถเริ่มจากตัวเมืองลำปาง ใช้ถนนสายลำปาง-แจ้ห่ม มุ่งหน้าไปทางตำบลต้นธงชัย วัดตั้งอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองและเดินทางสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถสองแถว หรือบริการเรียกรถผ่านแอปพลิเคชัน เส้นทางโดยรวมไม่ซับซ้อน เหมาะสำหรับจัดรวมในเส้นทางเที่ยววัดในอำเภอเมืองลำปาง

 

หากจัดเส้นทางเที่ยวแบบครึ่งวัน วัดพระเจดีย์ซาวหลังสามารถเที่ยวร่วมกับวัดพระธาตุเสด็จ วัดพระธาตุม่อนพญาแช่ พิพิธภัณฑ์เซรามิกธนบดี วัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดาราม และกาดกองต้าได้อย่างเหมาะสม เส้นทางนี้ช่วยให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสทั้งโบราณสถาน พระธาตุสำคัญ ศิลปกรรมล้านนา พิพิธภัณฑ์ และบรรยากาศเมืองเก่าลำปางในวันเดียว

 

ผู้ที่มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ เนื่องจากวัดยังเป็นศาสนสถานที่มีการประกอบศาสนกิจอยู่เสมอ ควรรักษาความสงบ ไม่ปีนป่ายหรือสัมผัสองค์เจดีย์โดยไม่จำเป็น และควรเคารพพื้นที่พิพิธภัณฑ์ โบราณวัตถุ และพระพุทธรูปสำคัญ การท่องเที่ยววัดโบราณเช่นนี้ควรเน้นการชมอย่างระมัดระวังและช่วยกันรักษามรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่ต่อไป

 

วัดพระเจดีย์ซาวหลังจึงเป็นหนึ่งในวัดที่ควรมาเยือนเมื่อเดินทางมาลำปาง เพราะมีครบทั้งชื่อที่มีความหมายเฉพาะตัว หมู่เจดีย์ 20 องค์ พระพุทธรูปทันใจ พระอุโบสถที่มีงานศิลป์งดงาม พิพิธภัณฑ์สถานเขลางค์นคร และพระแสนแซ่ทองคำที่มีคุณค่าระดับชาติ ที่นี่เป็นวัดที่เล่าเรื่องลำปางได้หลายมิติ ทั้งศรัทธา ประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และวิถีชุมชน

 

 

ตอบ: วัดพระเจดีย์ซาวหลังตั้งอยู่ที่บ้านวังหม้อ ตำบลต้นธงชัย อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง บนเส้นทางลำปาง-แจ้ห่ม

 

ตอบ: “ซาว” หมายถึง 20 และ “หลัง” หมายถึงองค์ จึงหมายถึงวัดที่มีเจดีย์ 20 องค์

 

ตอบ: จุดเด่นคือหมู่พระเจดีย์ 20 องค์ ศิลปะล้านนาผสมพม่า พระพุทธรูปทันใจ พิพิธภัณฑ์สถานเขลางค์นคร และพระแสนแซ่ทองคำ

 

ตอบ: พระแสนแซ่ทองคำเป็นพระพุทธรูปทองคำบริสุทธิ์ปางมารวิชัย ศิลปะล้านนา อายุราวพุทธศตวรรษที่ 21 และเป็นพระพุทธรูปทองคำองค์แรกที่ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุแห่งชาติ

 

ตอบ: วัดเปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชม เหมาะสำหรับการไหว้พระ ชมโบราณสถาน และเที่ยวแบบครอบครัว

 

ตอบ: เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจวัดโบราณ ศิลปะล้านนา พระธาตุสำคัญ โบราณวัตถุ และสถานที่ท่องเที่ยวใกล้ตัวเมืองลำปาง