วัดฉิมพลีสุทธาวาส

Rating: 3.8/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 16.30 น.

 

วัดฉิมพลีสุทธาวาส หรือที่ชาวมอญเรียกว่า “เพี้ยะโต้” เป็นวัดเก่าแก่บนเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ที่มีเสน่ห์อย่างมากในด้านสถาปัตยกรรมอยุธยา บรรยากาศวัดมอญริมน้ำ และความงามของพระอุโบสถขนาดเล็กซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในอุโบสถที่งดงามที่สุดของนนทบุรี หากมาเที่ยวเกาะเกร็ดแล้วอยากเห็นอีกมุมหนึ่งที่สงบ ลึก และมีคุณค่าทางศิลปกรรมสูง วัดฉิมพลีสุทธาวาสคือหนึ่งในจุดที่ไม่ควรพลาดอย่างยิ่ง

 

แม้คนส่วนใหญ่ที่มาเกาะเกร็ดมักนึกถึงวัดปรมัยยิกาวาส เครื่องปั้นดินเผา หรือชุมชนมอญเป็นลำดับแรก แต่วัดฉิมพลีสุทธาวาสกลับเป็นวัดที่ให้ประสบการณ์ต่างออกไปอย่างชัดเจน เพราะที่นี่ไม่ได้โดดเด่นด้วยความคึกคักแบบแหล่งท่องเที่ยวหลัก หากเด่นด้วยความเก่า ความสงบ และรายละเอียดทางศิลปกรรมที่ทำให้คนรักวัดโบราณรู้สึกได้ทันทีว่านี่คือวัดที่ควรใช้เวลาเดินชมอย่างตั้งใจ ไม่ใช่เพียงแวะถ่ายภาพแล้วผ่านไป

 

วัดฉิมพลีสุทธาวาสตั้งอยู่ในหมู่ที่ 1 บ้านลัดเกร็ด ตำบลเกาะเกร็ด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี อยู่ทางตอนใต้ของเกาะเกร็ดและอยู่ริมแม่น้ำลัดเกร็ดซึ่งเป็นสายน้ำที่มีบทบาทอย่างมากต่อการเติบโตของชุมชนมอญในพื้นที่นี้ ที่ตั้งของวัดทำให้ผู้มาเยือนยังคงสัมผัสได้ถึงความเป็นวัดริมน้ำแบบดั้งเดิม และเมื่อพิจารณาร่วมกับประวัติของเกาะเกร็ดที่เป็นชุมชนมอญเก่า ก็ยิ่งทำให้วัดแห่งนี้มีน้ำหนักทางวัฒนธรรมมากขึ้นไปอีก

 

ประวัติของวัดฉิมพลีสุทธาวาสย้อนไปถึงสมัยอยุธยา เดิมชื่อว่า “วัดป่าฝ้าย” สะท้อนภูมิทัศน์เดิมของพื้นที่ ก่อนจะถูกทิ้งร้างไปพร้อมกับวัดป่าเลไลยก์ที่อยู่ติดกันในช่วงหนึ่งของประวัติศาสตร์ ต่อมามีข้อสันนิษฐานที่สอดคล้องกันในแหล่งข้อมูลท้องถิ่นและแหล่งข้อมูลท่องเที่ยวว่า พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงบูรณปฏิสังขรณ์วัดและพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดฉิมพลี” ซึ่งเชื่อมโยงได้กับพระนามเดิมของรัชกาลที่ 2 คือ เจ้าฟ้าชายฉิม ส่วนคำว่า “สุทธาวาส” ที่เติมต่อท้ายยิ่งทำให้ชื่อวัดฟังมีความขรึม งดงาม และมีกลิ่นอายราชสำนักมากขึ้น

 

ความสำคัญของวัดแห่งนี้จึงไม่ได้อยู่เพียงที่ความเก่าแก่ แต่ยังอยู่ที่การเป็นหลักฐานของการฟื้นคืนวัดโบราณบนเกาะเกร็ดในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ด้วย เมื่อมองในภาพกว้าง วัดฉิมพลีสุทธาวาสจึงเป็นเหมือนจุดบรรจบระหว่างมรดกสมัยอยุธยา การอุปถัมภ์ในสมัยรัตนโกสินทร์ และวัฒนธรรมมอญที่ยังคงเห็นได้จากชื่อเรียก ประเพณี และบรรยากาศโดยรวมของเกาะเกร็ด

 

สิ่งที่ทำให้วัดฉิมพลีสุทธาวาสโดดเด่นเหนือวัดโบราณหลายแห่ง คือพระอุโบสถหลังเล็กที่ได้รับการยกย่องว่างดงามเป็นเลิศ แม้อาคารจะไม่ได้มีขนาดใหญ่โต แต่กลับให้ความรู้สึกสมส่วน สง่างาม และมีเอกลักษณ์สูงมาก เป็นอุโบสถแบบมหาอุดที่ยังคงรักษารูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยอยุธยาเอาไว้ได้มาก ฐานโค้งแบบเรือสำเภาช่วยให้รูปทรงอาคารมีพลังในตัวเอง ซุ้มประตูและซุ้มหน้าต่างแบบหน้านางเพิ่มความอ่อนช้อย ขณะที่หน้าบันไม้จำหลักที่เป็นรูปเทพทรงราชรถล้อมด้วยลายดอกไม้และยอดมณฑปยิ่งทำให้โบสถ์หลังนี้เป็นงานช่างที่ต้องหยุดมองอย่างจริงจัง

 

จุดน่าสนใจของพระอุโบสถไม่ได้จบแค่ภายนอกเท่านั้น แต่ยังรวมถึงองค์ประกอบรอบอุโบสถที่ช่วยยกระดับความสำคัญทางศิลปกรรมของวัดอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นใบเสมาหินชนวนขนาดใหญ่ซึ่งขึ้นชื่อว่าใหญ่ที่สุดในปากเกร็ด ตุ๊กตาจีนขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ข้างประตูกำแพงพระอุโบสถ และบานประตูที่เคยมีลายทองรดน้ำอันละเอียดงดงาม องค์ประกอบทั้งหมดนี้ทำให้วัดฉิมพลีสุทธาวาสไม่ใช่เพียงวัดเก่าบนเกาะเกร็ด แต่เป็นแหล่งดูงานศิลปกรรมวัดไทยที่น่าประทับใจอย่างแท้จริง

 

เดิมภายในอุโบสถเคยมีพระประธานและพระพุทธรูปทรงเครื่องน้อยแบบอยุธยาที่เป็นของสำคัญ แต่ภายหลังถูกโจรกรรมไปทั้งสององค์ เรื่องนี้ยิ่งสะท้อนให้เห็นว่าศิลปกรรมภายในวัดมีคุณค่ามากเพียงใด แม้วันนี้ผู้มาเยือนจะไม่ได้เห็นองค์พระเดิม แต่ตัวอาคารและองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่ยังคงอยู่ก็เพียงพอจะทำให้เข้าใจได้ว่าวัดแห่งนี้เคยมีความสำคัญสูงมากในเชิงศิลปกรรมและความศรัทธา

 

ทางด้านเหนือของพระอุโบสถมีเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสององค์ใหญ่ และมีเจดีย์องค์เล็กอีก 4 องค์ล้อมอยู่โดยรอบ กลุ่มเจดีย์นี้เป็นอีกจุดที่ทำให้วัดฉิมพลีสุทธาวาสมีภาพจำชัดเจนและแตกต่างจากวัดอื่นบนเกาะเกร็ด เพราะองค์เจดีย์ช่วยเพิ่มมิติให้พื้นที่วัดดูมีน้ำหนักทางประวัติศาสตร์และสง่างามมากขึ้น การได้เห็นพระอุโบสถเก่าคู่กับกลุ่มเจดีย์ในลานวัดเดียวกัน ทำให้ผู้มาเยือนรู้สึกเหมือนกำลังเดินอยู่ในฉากประวัติศาสตร์ที่ยังมีชีวิตอยู่จริง

 

เสน่ห์อีกอย่างของวัดฉิมพลีสุทธาวาสคือความสงบ เมื่อเทียบกับจุดท่องเที่ยวหลักของเกาะเกร็ดที่มีผู้คนแน่นในวันหยุด วัดแห่งนี้มักให้บรรยากาศที่เงียบกว่า ผู้คนบางตากว่า และเหมาะอย่างมากสำหรับคนที่อยากสัมผัสเกาะเกร็ดในด้านที่ลึกกว่าเดิม ไม่ใช่เพียงเที่ยวตลาดหรือหาร้านขนม แต่ได้เห็นโครงสร้างวัฒนธรรมของเกาะผ่านวัดโบราณจริง ๆ ที่ยังคงยืนอยู่ท่ามกลางวิถีชุมชน

 

ในมิติของวัฒนธรรมมอญ วัดฉิมพลีสุทธาวาสก็มีความน่าสนใจไม่น้อย เพราะชื่อเรียก “เพี้ยะโต้” ที่ชาวมอญใช้กับวัดนี้เป็นหลักฐานอย่างหนึ่งของการที่วัดยังคงถูกจดจำอยู่ในโลกทัศน์ของชุมชนมอญ ไม่ใช่แค่ในระบบการเรียกแบบไทยราชการเท่านั้น สิ่งเล็ก ๆ แบบนี้ทำให้การมาเยือนวัดไม่ใช่แค่การชมอาคาร แต่เป็นการเห็นร่องรอยของภาษา ชาติพันธุ์ และการอยู่ร่วมกันของผู้คนในลุ่มน้ำเจ้าพระยา

 

สำหรับคนที่ชอบเที่ยววัดและถ่ายภาพ วัดฉิมพลีสุทธาวาสถือว่าให้ภาพที่งดงามมาก เพราะพระอุโบสถมีขนาดกะทัดรัดแต่รายละเอียดแน่น ทำให้มองจากมุมใดก็ขึ้นรูปง่าย ยิ่งถ้าแสงดีจะเห็นมิติของฐานโค้งแบบเรือสำเภา ซุ้มประตูแบบหน้านาง และหน้าบันไม้จำหลักได้ชัดเจนมาก ส่วนกลุ่มเจดีย์ก็ช่วยให้ลานวัดดูมีมิติและมีจังหวะขององค์ประกอบที่สวยแบบวัดเก่าโดยแท้

 

อีกจุดที่ทำให้วัดนี้เหมาะกับนักท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม คือการที่สามารถผสมอยู่ในเส้นทางเที่ยวเกาะเกร็ดแบบวันเดียวได้อย่างลงตัว ผู้มาเยือนสามารถเริ่มต้นจากวัดสนามเหนือ นั่งเรือข้ามฟากมายังเกาะเกร็ด จากนั้นเดินหรือปั่นจักรยานเที่ยวต่อไปยังวัดฉิมพลีสุทธาวาส วัดป่าเลไลยก์ วัดไผ่ล้อม วัดเสาธงทอง และชุมชนเครื่องปั้นดินเผาได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้วัดนี้ไม่ใช่จุดหมายโดดเดี่ยว แต่เป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญของประสบการณ์เที่ยวเกาะเกร็ดที่สมบูรณ์

 

การเดินทาง ไปวัดฉิมพลีสุทธาวาส วิธีที่สะดวกและเหมาะกับบรรยากาศที่สุดคือไปทางเรือ โดยเริ่มจากท่าเรือวัดสนามเหนือฝั่งปากเกร็ด แล้วนั่งเรือข้ามมายังเกาะเกร็ดก่อน จากนั้นค่อยเดินหรือปั่นจักรยานไปยังวัด เส้นทางนี้เป็นวิธีที่นักท่องเที่ยวใช้กันมากที่สุดและให้ประสบการณ์ตรงกับวิถีเกาะเกร็ดจริง ๆ ข้อมูลจากรีวิวท่องเที่ยวในพื้นที่ยังระบุว่าการนั่งเรือจากวัดสนามเหนือมาถึงฝั่งใกล้วัดใช้เวลาประมาณ 6–7 นาที หากเดินทางด้วยรถส่วนตัว ควรจอดรถฝั่งวัดสนามเหนือหรือจุดจอดรถในโซนท่าน้ำ แล้วต่อเรือเข้ามา เพราะพื้นที่บนเกาะเกร็ดเน้นการเดินและจักรยานมากกว่ารถยนต์

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนคือช่วงเช้าถึงก่อนบ่าย เพราะอากาศยังไม่ร้อนมากและเหมาะกับการเดินชมพื้นที่วัดอย่างสบาย หากต้องการภาพสวยหรืออยากซึมซับรายละเอียดทางสถาปัตยกรรมอย่างเต็มที่ การมาในช่วงที่คนยังไม่หนาแน่นจะช่วยให้ชมองค์ประกอบของอุโบสถและเจดีย์ได้ง่ายกว่า ในวันหยุดเสาร์อาทิตย์เกาะเกร็ดจะคึกคักมากขึ้น แต่ภายในวัดฉิมพลีสุทธาวาสก็มักยังคงความสงบได้มากกว่าจุดท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ของเกาะ

 

ปัจจุบันวัดฉิมพลีสุทธาวาสยังคงเป็นวัดที่เปิดให้เข้าชมและประกอบศาสนกิจตามปกติ มีความเคลื่อนไหวผ่านเพจของวัดและยังเป็นหนึ่งในจุดแวะของเส้นทางท่องเที่ยวเกาะเกร็ดอย่างต่อเนื่อง ข้อมูลสาธารณะที่พบสอดคล้องกันว่าพระอธิการสมศักดิ์ มุนิวังโส เป็นเจ้าอาวาสของวัด ซึ่งสะท้อนว่าวัดยังคงมีชีวิตอยู่ในฐานะศูนย์กลางศาสนาและชุมชน ไม่ได้เป็นเพียงโบราณสถานที่หลงเหลืออยู่เฉย ๆ

 

วัดฉิมพลีสุทธาวาสจึงเป็นหนึ่งในวัดที่มีคุณค่ามากที่สุดแห่งหนึ่งของเกาะเกร็ดสำหรับผู้ที่อยากเห็นมากกว่าภาพจำทั่วไปของแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยม ที่นี่มีทั้งประวัติสมัยอยุธยา ร่องรอยการบูรณะในสมัยรัตนโกสินทร์ ความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมมอญ และศิลปกรรมวัดไทยชั้นดีที่ยังคงให้เรามองเห็นฝีมือช่างในอดีตได้อย่างชัดเจน หากเป้าหมายของการเที่ยวเกาะเกร็ดคือการเข้าถึงรากของสถานที่จริง ๆ วัดฉิมพลีสุทธาวาสคือจุดหมายที่ควรหาเวลาแวะให้มากกว่าการเดินผ่านอย่างแน่นอน

 

 

ตอบ: วัดตั้งอยู่หมู่ 1 บ้านลัดเกร็ด ตำบลเกาะเกร็ด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี บนเกาะเกร็ดด้านใต้

 

ตอบ: จุดเด่นที่สุดคือพระอุโบสถโบราณขนาดเล็กที่งดงามมาก และกลุ่มเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสองที่ตั้งอยู่ด้านเหนือพระอุโบสถ

 

ตอบ: วัดนี้มีต้นกำเนิดในสมัยอยุธยา เดิมชื่อวัดป่าฝ้าย ก่อนจะได้รับการบูรณะและใช้ชื่อวัดฉิมพลีสุทธาวาสในเวลาต่อมา

 

ตอบ: วิธีที่สะดวกที่สุดคือข้ามเรือจากวัดสนามเหนือมายังเกาะเกร็ด แล้วเดินหรือปั่นจักรยานต่อไปยังวัด

 

ตอบ: วัดเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 16.30 น.

 

ตอบ: เหมาะกับคนที่ชอบเที่ยววัดเก่า ชมศิลปกรรมอยุธยา เที่ยวเกาะเกร็ดเชิงวัฒนธรรม และต้องการบรรยากาศที่สงบกว่าจุดท่องเที่ยวหลัก

 

ตอบ: คนมอญเรียกวัดนี้ว่า “เพี้ยะโต้” ซึ่งเป็นชื่อที่สะท้อนความผูกพันของวัดกับชุมชนมอญบนเกาะเกร็ด