TL;DR: วัดพระบวช อยู่ที่ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย เปิดทุกวัน เวลา เข้าชมได้ตลอดวัน. จุดเด่นคือ มีวิหารกว้าง 13 เมตร ยาว 20 เมตร และเจดีย์องค์นอกทรงกลมแบบพุกามที่ก่อหุ้มเจดีย์ทรงปราสาทยอดอีกองค์ไว้ภายใน.
วัดพระบวช
วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: เข้าชมได้ตลอดวัน
วัดพระบวช เป็นโบราณสถานสำคัญกลางเมืองเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ตั้งอยู่ตรงข้ามวัดมุงเมืองในตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน หากต้องการคำตอบสั้นที่สุดก่อน วัดแห่งนี้เป็นวัดร้างสมัยล้านนาที่มีความสำคัญทั้งในเชิงพงศาวดารและเชิงสถาปัตยกรรม โดยมีวิหารขนาดใหญ่และเจดีย์ทรงกลมแบบพุกามที่ซ้อนเจดีย์อีกองค์หนึ่งไว้ภายใน ทำให้วัดพระบวชเป็นหนึ่งในจุดที่น่าสนใจมากสำหรับคนที่อยากเที่ยวเชียงรายในมุมประวัติศาสตร์และอยากทำความเข้าใจพัฒนาการของเมืองโบราณเชียงแสนอย่างลึกขึ้น
เสน่ห์ของวัดพระบวชอยู่ที่การเป็นโบราณสถานซึ่งแวดล้อมด้วยชุมชนปัจจุบัน แต่ยังคงบรรยากาศของเมืองเก่าไว้ได้ชัดเจน เมื่อเดินมาถึงพื้นที่วัด นักท่องเที่ยวจะเห็นว่าโบราณสถานแห่งนี้ตั้งอยู่ริมถนนพหลโยธินหรือทางหลวงหมายเลข 1016 ฝั่งทิศใต้ของถนน โดยมีวัดมุงเมืองอยู่ตรงข้ามกันพอดี ลักษณะตำแหน่งเช่นนี้ทำให้วัดพระบวชและวัดมุงเมืองถูกพูดถึงควบคู่กันอยู่เสมอ และเป็นเหตุผลที่มีการสันนิษฐานว่าวัดทั้ง 2 แห่งอาจเคยเป็นวัดเดียวกันในอดีต ก่อนจะแยกขอบเขตการรับรู้ในสมัยหลัง
ในเชิงประวัติศาสตร์ วัดพระบวชมีชื่อปรากฏอยู่ในประชุมพงศาวดารภาคที่ 61 โดยระบุว่าสร้างโดยพญากือนาเมื่อประมาณ พ.ศ. 1889 เนื้อหาพงศาวดารกล่าวถึงการสร้างเจดีย์ วิหาร และพระพุทธรูปพระบวชกลางเวียงไชยบุรีเชียงแสน แล้วฉลองทำบุญในวันเดียวกัน ข้อความนี้มีความสำคัญมาก เพราะทำให้วัดพระบวชเป็นโบราณสถานที่ผูกโยงกับราชสำนักล้านนาโดยตรง และสะท้อนให้เห็นว่าพื้นที่เชียงแสนในเวลานั้นมีสถานะเป็นเมืองสำคัญที่ได้รับการอุปถัมภ์ด้านศาสนาอย่างจริงจัง
อีกตอนหนึ่งในพงศาวดารโยนกกล่าวว่า ราว พ.ศ. 2260 เมืองเชียงแสนเกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่ ทำให้วัดพระบวชทรุดจมดินลงไปตั้งแต่นั้น เรื่องนี้ทำให้วัดพระบวชเป็นตัวอย่างที่ชัดของโบราณสถานในเชียงแสนซึ่งได้รับผลกระทบจากภัยธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมเมืองมาอย่างยาวนาน ภูมิประเทศของเชียงแสนที่อยู่ในลุ่มน้ำโขงและมีชั้นตะกอนทับถมจำนวนมากยิ่งทำให้เรื่องการทรุดตัวของโบราณสถานมีน้ำหนักทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีมากขึ้น
ชื่อ “วัดพระบวช” ที่ใช้กันในปัจจุบันเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นภายหลังในยุคที่มีการกำหนดชื่อโบราณสถานเมืองเชียงแสน โดยอ้างอิงจากข้อมูลในประชุมพงศาวดารภาคที่ 61 นั่นหมายความว่าชื่อที่เราใช้เรียกในปัจจุบันไม่ได้เป็นเพียงชื่อเรียกพื้นบ้าน แต่เป็นชื่อที่ผ่านกระบวนการจัดระบบความรู้และการกำหนดตัวตนของโบราณสถานอย่างเป็นทางการด้วย จุดนี้มีความสำคัญสำหรับผู้ที่สนใจเรื่องการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรม เพราะแสดงให้เห็นว่าการตั้งชื่อโบราณสถานเป็นส่วนหนึ่งของการทำให้สังคมร่วมสมัยมองเห็นคุณค่าและจดจำสถานที่ได้ชัดขึ้น
สิ่งก่อสร้างหลักภายในวัดพระบวชประกอบด้วยวิหารและเจดีย์ วิหารมีขนาดกว้าง 13 เมตร ยาว 20 เมตร หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ภายในมีฐานชุกชีสำหรับประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้น ขนาดของวิหารเช่นนี้ถือว่าใหญ่พอสมควรเมื่อเทียบกับโบราณสถานหลายแห่งในเชียงแสน และช่วยให้เห็นว่าวัดแห่งนี้เคยเป็นพื้นที่ประกอบศาสนกิจที่มีความสำคัญไม่น้อย การที่ทิศของวิหารหันไปทางตะวันออกก็สอดคล้องกับคติการวางผังศาสนสถานแบบพุทธในภูมิภาคนี้อย่างชัดเจน
องค์ประกอบที่โดดเด่นที่สุดของวัดพระบวชคือเจดีย์ทรงกลมแบบพุกาม ก่ออิฐถือปูน และสันนิษฐานว่าสร้างราวพุทธศตวรรษที่ 20 เจดีย์องค์นี้น่าสนใจมากเพราะไม่ได้เป็นเพียงเจดีย์เดี่ยว แต่เป็นเจดีย์องค์นอกที่ก่อหุ้มเจดีย์อีกองค์หนึ่งไว้ภายใน โครงสร้างเช่นนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในเชิงประวัติศาสตร์ศิลปะ เนื่องจากสะท้อนให้เห็นการบูรณะหรือการสร้างทับในช่วงเวลาต่างกัน และช่วยให้นักวิชาการอ่านพัฒนาการของรูปแบบศิลปกรรมล้านนาได้จากโครงสร้างจริง
เจดีย์องค์นอกน่าจะสร้างหุ้มองค์เดิมในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 20 หรือต้นพุทธศตวรรษที่ 21 ฐานเป็นฐานเขียง 3 ชั้นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ชั้นล่างสุดกว้างด้านละ 8 เมตร แล้วรองรับชุดฐานบัว 2 ชั้นซ้อนกันในผังยกเก็จแบบล้านนา เหนือขึ้นไปเป็นฐานบัวอีก 3 ชั้น ประดับลูกแก้วอกไก่ฐานละ 2 เส้น ก่อนขึ้นสู่องค์ระฆังทรงกลมขนาดเล็ก บัลลังก์สี่เหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสอง ก้านฉัตร บัวฝาละมรรองรับปล้องไฉน ส่วนปลียอดสูญหายไปแล้ว รายละเอียดเหล่านี้ทำให้วัดพระบวชเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องรูปแบบเจดีย์ล้านนาที่มีอิทธิพลผสมพุกามได้อย่างชัดเจนมาก
ภายในเจดีย์องค์นอกยังมีเจดีย์องค์ในซ่อนอยู่ ซึ่งเป็นเจดีย์ทรงปราสาทยอด มีเรือนธาตุตั้งอยู่ค่อนข้างต่ำบนฐานเขียงเตี้ย ๆ และมีซุ้มจระนำประดิษฐานพระพุทธรูปทั้ง 4 ด้าน จุดนี้เป็นรายละเอียดที่ทำให้วัดพระบวชมีความพิเศษกว่าโบราณสถานทั่วไป เพราะผู้มาเยือนไม่ได้มองเห็นแค่ผิวภายนอกของเจดีย์ แต่ยังรับรู้ได้ว่าภายในมีชั้นของสถาปัตยกรรมอีกระดับซ่อนอยู่ กรมศิลปากรได้กะเทาะบางส่วนของเจดีย์องค์นอกออกเพื่อให้เห็นพระพุทธรูปปูนปั้นขององค์ใน ซึ่งช่วยให้การชมโบราณสถานมีมิติทางโบราณคดีมากขึ้นอย่างมาก
ลักษณะของเจดีย์วัดพระบวชยังถูกอธิบายว่าเป็นรูปแบบแรก ๆ ในระยะที่พระพุทธศาสนาเถรวาทลัทธิลังกาวงศ์เริ่มแพร่หลายจากอาณาจักรสุโขทัยเข้าสู่ดินแดนภาคเหนือตอนบน และยังแสดงอิทธิพลของพระเจดีย์ทรงกลมแบบพุกามด้วย มุมมองนี้ทำให้วัดพระบวชมีความสำคัญมากในฐานะหลักฐานการเปลี่ยนผ่านของศิลปกรรม ไม่ใช่เพียงวัดเก่าที่เหลือซากไว้ให้ดูเท่านั้น แต่เป็นหลักฐานของเครือข่ายอิทธิพลทางศาสนาและศิลปะที่เคลื่อนไหวข้ามภูมิภาคในอดีต
สภาพปัจจุบันของวัดพระบวชเป็นโบราณสถานร้างที่ได้รับการขุดแต่ง บูรณปฏิสังขรณ์ และปรับปรุงภูมิทัศน์แล้ว มีการปลูกหญ้าคลุมดินและมีป้ายข้อมูลสำหรับผู้เยี่ยมชม จึงทำให้ผู้ที่ไปเที่ยวสามารถเดินชมได้ค่อนข้างสะดวก แม้บางช่วงอาจมีวัชพืชขึ้นบ้างตามสภาพของโบราณสถานกลางแจ้ง แต่โดยรวมถือว่าเป็นพื้นที่ที่เข้าถึงง่ายและเหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์แบบไม่เร่งรีบ จุดเด่นอีกอย่างคือพื้นที่อยู่ในตัวเมืองเชียงแสน จึงแวะได้สะดวกมากเมื่อเดินทางตามเส้นทางท่องเที่ยวโบราณสถานภายในเมือง
บรรยากาศของวัดพระบวชมีเสน่ห์แบบเมืองเก่าเชียงแสนอย่างชัดเจน คือสงบ เรียบง่าย และมีความรู้สึกว่าประวัติศาสตร์ยังซ่อนตัวอยู่ใต้พื้นดินและอิฐเก่าโดยรอบ สำหรับนักท่องเที่ยวที่ชอบถ่ายภาพ เจดีย์ทรงกลมและแนวฐานอาคารของวัดให้มุมภาพที่ต่างจากวัดป่าสักหรือวัดเจดีย์หลวง เพราะให้ความรู้สึกเรียบขรึมกว่า แต่ก็มีรายละเอียดเชิงโครงสร้างที่น่าดูมาก โดยเฉพาะสำหรับคนที่สนใจฐานเจดีย์ ผังวิหาร และความสัมพันธ์ขององค์ประกอบสถาปัตยกรรม
อีกจุดที่ทำให้วัดพระบวชน่าแวะมากคือทำเล เพราะอยู่ใกล้โบราณสถานสำคัญหลายแห่งในเขตเมืองเชียงแสน ทั้งวัดมุงเมือง วัดเจดีย์หลวง วัดป่าสัก พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน และวัดพระเจ้าล้านทอง ผู้มาเยือนสามารถจัดเส้นทางเที่ยวแบบครึ่งวันหรือ 1 วันเต็มได้ง่ายมาก โดยเฉพาะผู้ที่ขับรถเองหรือปั่นจักรยานเที่ยวเมืองเก่าเชียงแสน วัดพระบวชจึงเหมาะมากกับการเป็นหนึ่งในจุดแวะหลักของเส้นทางชมโบราณสถานในตัวอำเภอ
หากมองในเชิงการเล่าเรื่อง วัดพระบวชเป็นโบราณสถานที่น่าสนใจมากเพราะมีทั้งประเด็นเรื่องการสร้างโดยพญากือนา เรื่องน้ำท่วมใหญ่จนวัดทรุดจมดิน การตั้งชื่อใหม่ในยุคการอนุรักษ์ และรายละเอียดทางสถาปัตยกรรมที่ซับซ้อนอย่างการก่อหุ้มเจดีย์ สิ่งเหล่านี้ทำให้การเที่ยววัดพระบวชไม่ใช่เพียงการมายืนดูซากโบราณ แต่เป็นการอ่านหลายชั้นของประวัติศาสตร์เมืองเชียงแสนผ่านสถานที่จริง
การเดินทาง ไปวัดพระบวชทำได้สะดวกมาก เพราะตั้งอยู่ในตัวอำเภอเชียงแสน ริมถนนพหลโยธินหรือทางหลวงหมายเลข 1016 ฝั่งทิศใต้ ตรงข้ามวัดมุงเมือง ผู้ที่เดินทางด้วยรถยนต์สามารถจอดแวะชมได้ง่ายและเที่ยวต่อเนื่องกับโบราณสถานอื่นในเมืองเก่าได้ทันที หากพักอยู่ในย่านตัวเมืองเชียงแสนก็สามารถใช้รถท้องถิ่น จักรยาน หรือเดินเที่ยวเป็นบางช่วงได้เช่นกัน ด้วยระยะทางที่ใกล้กันของแต่ละวัด วัดพระบวชจึงเป็นหนึ่งในสถานที่ที่เหมาะมากสำหรับการวางทริปเที่ยวเชียงแสนแบบเน้นโบราณสถาน
ในภาพรวม วัดพระบวชเป็นที่เที่ยวเชียงรายที่เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ชอบวัดร้าง เมืองเก่า และศิลปกรรมล้านนา เพราะแม้จะไม่ได้มีชื่อเสียงในระดับเดียวกับวัดใหญ่บางแห่ง แต่กลับมีรายละเอียดทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่ลึกมาก ทั้งเรื่องพญากือนา น้ำท่วมใหญ่เชียงแสน การซ้อนเจดีย์ และความสัมพันธ์กับวัดมุงเมือง ใครที่อยากเห็นอีกมุมของเชียงแสนที่สงบ เข้าถึงง่าย และมีสาระทางประวัติศาสตร์สูง วัดพระบวชคือจุดหมายที่ควรเก็บไว้ในแผนการเดินทางอย่างแน่นอน
| ชื่อสถานที่ | วัดพระบวช |
| ที่ตั้ง | ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย |
| ที่อยู่ | ถนนพหลโยธิน (ทางหลวงหมายเลข 1016) ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย 57150 ตรงข้ามวัดมุงเมือง |
| พิกัด | 20.273859, 100.082075 |
| ไฮไลต์ | โบราณสถานกลางเมืองเชียงแสน, เจดีย์ทรงกลมแบบพุกาม, เจดีย์ซ้อนองค์ใน, วิหารขนาดใหญ่, อยู่ตรงข้ามวัดมุงเมือง |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | สมัยล้านนา สร้างโดยพญากือนาเมื่อประมาณ พ.ศ. 1889 และมีหลักฐานว่าราว พ.ศ. 2260 วัดทรุดจมดินจากอุทกภัยครั้งใหญ่ของเมืองเชียงแสน |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อ “วัดพระบวช” เป็นชื่อที่กำหนดขึ้นภายหลังตามข้อมูลในประชุมพงศาวดารภาคที่ 61 เมื่อมีการตั้งชื่อโบราณสถานเมืองเชียงแสน |
| ลักษณะเด่น | มีวิหารกว้าง 13 เมตร ยาว 20 เมตร และเจดีย์องค์นอกทรงกลมแบบพุกามที่ก่อหุ้มเจดีย์ทรงปราสาทยอดอีกองค์ไว้ภายใน |
| การเดินทาง | ตั้งอยู่ในตัวอำเภอเชียงแสน ริมถนน 1016 ฝั่งตรงข้ามวัดมุงเมือง เดินทางสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว จักรยาน หรือแวะในเส้นทางเที่ยวเมืองเก่าเชียงแสน |
| สถานะปัจจุบัน | เป็นโบราณสถานร้างที่ได้รับการขุดแต่ง บูรณะ และปรับภูมิทัศน์แล้ว เปิดให้เข้าชมได้ทุกวัน |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | เข้าชมได้ตลอดวัน |
| ค่าเข้า | ไม่เสียค่าเข้าชม |
| เบอร์ติดต่อหลัก | 053-777-081 |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1) วัดมุงเมือง ประมาณ 0.1 กม. 2) วัดเจดีย์หลวง เชียงแสน ประมาณ 0.3 กม. 3) พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน ประมาณ 0.7 กม. 4) วัดพระเจ้าล้านทอง ประมาณ 1 กม. 5) วัดป่าสัก ประมาณ 1 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1) The Terrace Chiang Saen ประมาณ 3 กม. โทร 061-686-7773 2) Mekong Pizza ประมาณ 3 กม. โทร 083-915-4750 3) ครัวฟ้าใหม่ริมโขง ประมาณ 3 กม. 4) Huen Sabaidee ประมาณ 3 กม. 5) เลอค่า Cafe Bistro Bed & Breakfast ประมาณ 4 กม. โทร 091-499-9291 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1) Siam Triangle Hotel Chiang Saen ประมาณ 3 กม. โทร 053-651115 2) Pak-Ping-Rim-Khong Bed & Breakfast ประมาณ 3 กม. โทร 053-650151 3) One Budget Hotel Chiangsaen ประมาณ 4 กม. 4) A Hotel Budget Chiang Saen ประมาณ 4 กม. 5) Athita Hotel Chiang Saen ประมาณ 4 กม. |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: วัดพระบวชอยู่ที่ไหน?
ตอบ: วัดพระบวชตั้งอยู่ในตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ริมถนน 1016 ตรงข้ามวัดมุงเมืองในตัวเมืองเชียงแสน
ถาม: วัดพระบวชสร้างเมื่อใด?
ตอบ: พงศาวดารภาคที่ 61 ระบุว่าวัดพระบวชสร้างโดยพญากือนาเมื่อประมาณ พ.ศ. 1889
ถาม: จุดเด่นที่สุดของวัดพระบวชคืออะไร?
ตอบ: จุดเด่นที่สุดคือเจดีย์ทรงกลมแบบพุกามที่ก่อหุ้มเจดีย์อีกองค์หนึ่งไว้ภายใน และวิหารขนาดใหญ่ของวัด
ถาม: วัดพระบวชเข้าชมได้ฟรีหรือไม่?
ตอบ: เข้าชมได้ฟรีทุกวัน ไม่เสียค่าเข้าชม
ถาม: วัดพระบวชเคยเป็นวัดเดียวกับวัดมุงเมืองหรือไม่?
ตอบ: มีข้อสันนิษฐานว่าวัดพระบวชกับวัดมุงเมืองอาจเคยเป็นวัดเดียวกัน เนื่องจากตั้งอยู่ตรงข้ามกันและมีความสัมพันธ์เชิงพื้นที่อย่างใกล้ชิด
ถาม: ใช้เวลาเที่ยววัดพระบวชนานแค่ไหน?
ตอบ: โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 20–40 นาที แต่หากเที่ยวต่อเนื่องกับวัดมุงเมืองและโบราณสถานใกล้เคียง ควรเผื่อเวลาอย่างน้อยครึ่งวัน
ถาม: วัดพระบวชเหมาะกับนักท่องเที่ยวแบบไหน?
ตอบ: เหมาะมากกับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ล้านนา เมืองเก่าเชียงแสน โบราณสถานวัดร้าง และศิลปกรรมเจดีย์แบบล้านนา–พุกาม
โทร : 053650803
หมวดหมู่: ●สถานที่ศักดิ์สิทธิ์
หมวดหมู่: ●กลุ่ม: ●วัด ●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคเหนือ
กลุ่ม: ●
ปรับปรุงล่าสุด : 1 สัปดาห์ที่แล้ว
คลิกเพื่อเข้าแผนที่นำทาง GPS
ศิลปะ วัฒนธรรม และแหล่งมรดก
สถานที่ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ และอนุสาวรีย์(
แลนด์มาร์ก และอนุสรณ์สถาน(
ศูนย์ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี(
พิพิธภัณฑ์(
บ้านโบราณ และเมืองโบราณ(
สถานที่ท่องเที่ยวเชิงวิชาการ
พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษา(
ห้องสมุด(
ไร่ สวนเพื่อการศึกษา(
มหาวิทยาลัย
สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ(
โครงการในพระราชดำริ
โครงการหลวง(
วิถีชีวิต
หมู่บ้าน ชุมชน(
ตลาดท้องถิ่น(
ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และเขตอนุรักษ์ทางทะเล(
ดอย และภูเขา(
เขื่อน พื้นที่อนุรักษ์ ทะเลสาบ(
น้ำตก(
น้ำพุร้อน(
ถ้ำ(
แม่น้ำลำคลอง(
ทะเล และหาด(
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่นๆ(
บันเทิง และท่องเที่ยวเชิงเกษตร
แคมป์สัตว์ และการแสดงสัตว์(
ฟาร์ม, ไร่, สวน, สวนสาธารณะ และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ(
ช้อปปิ้ง
ช้อปปิ้ง และตลาดกลางคืน(
หมายเลขโทรศัพท์สำคัญในการท่องเที่ยว
หมายเลขโทรศัพท์สำคัญในการท่องเที่ยว(
บทความท่องเที่ยว, สูตรอาหาร
รีวิวท่องเที่ยว, รีวิวอาหาร(
เมนูอาหารเหนือ, สูตรอาหารเหนือ(
