น้ำตกธารารักษ์ (น้ำตกผาชัน)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

น้ำตกธารารักษ์ หรือ น้ำตกผาชัน จังหวัดตาก เป็นน้ำตกธรรมชาติที่ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ บ้านเจดีย์โคะ หมู่ 6 ตำบลมหาวัน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่เดินทางสะดวกที่สุดแห่งหนึ่งบนเส้นทางแม่สอด – อุ้มผาง เพราะสามารถมองเห็นความงามของน้ำตกได้จากบริเวณใกล้ทางหลวงหมายเลข 1090 และมีทางแยกเข้าสู่พื้นที่น้ำตกเพียงประมาณ 700 เมตร จุดเด่นของน้ำตกแห่งนี้คือสายน้ำที่ไหลตกจากหน้าผาหินปูนสูงชันลงสู่แอ่งน้ำเบื้องล่าง ท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่นของป่าเขาและชุมชนบ้านเจดีย์โคะ ทำให้ที่นี่เหมาะสำหรับการพักผ่อนแบบครอบครัว การแวะเที่ยวระหว่างเดินทาง และการชมธรรมชาติแบบไม่ต้องเดินป่าลึก

 

น้ำตกธารารักษ์มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า น้ำตกผาชัน ซึ่งสะท้อนลักษณะภูมิประเทศของพื้นที่ได้อย่างชัดเจน เพราะน้ำตกไหลจากแนวหน้าผาหินปูนที่ค่อนข้างสูงชันลงมายังแอ่งน้ำด้านล่าง เกิดเป็นภาพสายน้ำสีขาวตัดกับสีเขียวของพรรณไม้โดยรอบอย่างงดงาม บางข้อมูลท้องถิ่นระบุความสูงของน้ำตกประมาณ 30 เมตร ส่วนข้อมูลด้านแหล่งธรรมชาติให้รายละเอียดเชิงภูมิประเทศว่าเป็นพื้นที่ลุ่มน้ำขนาดเล็กที่มีหน้าผาและระบบน้ำใต้ดินหินปูนเป็นองค์ประกอบสำคัญ จึงทำให้น้ำตกมีน้ำไหลต่อเนื่องตลอดปี โดยปริมาณน้ำมากหรือน้อยแตกต่างกันตามฤดูกาล

 

ลักษณะทางธรรมชาติของน้ำตกธารารักษ์มีความน่าสนใจมากกว่าน้ำตกทั่วไป เพราะพื้นที่นี้เกี่ยวข้องกับภูมิประเทศหินปูนและแหล่งน้ำใต้ดิน น้ำบางส่วนเกิดจากน้ำซับที่ผุดไหลออกมาจากพื้นที่ภูเขาและรวมตัวกันเป็นลำห้วยก่อนตกลงสู่หน้าผา ลักษณะเช่นนี้ทำให้น้ำตกธารารักษ์มีความชุ่มชื้นและมีน้ำไหลตลอดปี แม้ปริมาณน้ำจะเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลก็ตาม พื้นที่รอบน้ำตกจึงมีระบบนิเวศริมน้ำที่น่าสังเกต ทั้งพืชที่ชอบความชื้น ไม้ริมลำห้วย เฟิน มอส และพรรณไม้ตามแนวป่าที่ช่วยสร้างบรรยากาศสดชื่นให้พื้นที่แห่งนี้

 

สิ่งที่ทำให้น้ำตกธารารักษ์โดดเด่นสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไปคือความสะดวกในการเข้าถึง จากตัวเมืองแม่สอดสามารถขับรถไปตามทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด – อุ้มผาง เมื่อถึงบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 26 จะมีทางแยกเข้าสู่น้ำตกประมาณ 700 เมตร จากจุดจอดรถสามารถเดินไปถึงบริเวณน้ำตกได้ในระยะสั้น ทำให้น้ำตกแห่งนี้เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวทุกกลุ่ม ทั้งครอบครัว ผู้สูงอายุที่ยังเดินได้สะดวก กลุ่มเพื่อน นักเดินทางที่ขับรถผ่านเส้นทางแม่สอด – อุ้มผาง และผู้ที่ต้องการหาจุดพักผ่อนใกล้ธรรมชาติระหว่างการเดินทางไกล

 

บริเวณน้ำตกมีแอ่งน้ำด้านล่างที่ได้รับการปรับให้เหมาะกับการพักผ่อนและเล่นน้ำในบางช่วง พร้อมทางเดินและสะพานเล็ก ๆ ที่ช่วยให้นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมทัศนียภาพรอบน้ำตกได้สะดวกขึ้น รอบแอ่งน้ำมีศาลาและพื้นที่นั่งพักสำหรับนักท่องเที่ยว ทำให้ที่นี่เหมาะกับการนั่งพักผ่อน ฟังเสียงน้ำตก ถ่ายภาพ หรือใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติอย่างสบาย ๆ จุดนี้แตกต่างจากน้ำตกป่าลึกหลายแห่งในจังหวัดตาก เพราะไม่ต้องใช้เวลาเดินเท้านาน แต่ยังให้บรรยากาศของน้ำตกธรรมชาติและป่าเขาอย่างชัดเจน

 

ด้านบนของน้ำตกธารารักษ์มีแอ่งน้ำขนาดใหญ่และมีเจดีย์เล็ก ๆ ตั้งอยู่ใกล้บริเวณน้ำตก ภาพของสายน้ำ หน้าผาหินปูน แอ่งน้ำ และเจดีย์เล็ก ๆ ช่วยเพิ่มบรรยากาศสงบและมีเอกลักษณ์ให้กับพื้นที่ นักท่องเที่ยวจำนวนมากนิยมถ่ายภาพมุมที่เห็นทั้งสายน้ำและองค์ประกอบด้านบน เพราะให้ความรู้สึกผสมผสานระหว่างธรรมชาติ ความสงบ และศรัทธาท้องถิ่นได้อย่างลงตัว การเดินชมบริเวณนี้ควรใช้ความระมัดระวัง โดยเฉพาะพื้นหินที่อาจเปียกและลื่นจากละอองน้ำหรือฝน

 

น้ำตกธารารักษ์เหมาะสำหรับการเที่ยวแบบไปเช้าเย็นกลับจากอำเภอแม่สอด นักท่องเที่ยวสามารถออกเดินทางจากตัวเมืองแม่สอดในช่วงเช้า ใช้เวลาเดินทางไม่นานนัก แวะพักชมธรรมชาติ เล่นน้ำในจุดที่ปลอดภัย ถ่ายภาพ และเดินทางต่อไปยังแหล่งท่องเที่ยวอื่นบนเส้นทางแม่สอด – อุ้มผาง เช่น อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ น้ำตกพาเจริญ หรือแหล่งท่องเที่ยวในตำบลมหาวันและพื้นที่ใกล้เคียง เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติแบบไม่เร่งรีบและสามารถวางแผนต่อยอดไปยังสถานที่สำคัญอื่นของจังหวัดตากได้

 

ในเชิงการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ น้ำตกธารารักษ์เป็นตัวอย่างที่ดีของแหล่งธรรมชาติที่เข้าถึงง่ายแต่ยังต้องการการดูแลอย่างจริงจัง แม้จะมีสิ่งอำนวยความสะดวกบางส่วน เช่น ที่จอดรถ ศาลาพักผ่อน ทางเดิน และแอ่งน้ำสำหรับพักผ่อน แต่พื้นที่นี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศป่าและลำห้วย นักท่องเที่ยวจึงควรใช้พื้นที่อย่างรับผิดชอบ ไม่ทิ้งขยะ ไม่ใช้สบู่หรือแชมพูในแหล่งน้ำ ไม่ปีนป่ายจุดเสี่ยง ไม่ส่งเสียงดังรบกวนธรรมชาติ และควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อุทยานอย่างเคร่งครัด

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการเที่ยวชมน้ำตกธารารักษ์คือช่วงเช้าถึงกลางวัน เพราะแสงธรรมชาติส่องเข้าบริเวณน้ำตกได้สวย บรรยากาศยังไม่ร้อนจัด และนักท่องเที่ยวมักยังไม่หนาแน่นมาก หากต้องการถ่ายภาพสายน้ำและหน้าผาหินปูน ควรเลือกช่วงที่แสงไม่แข็งเกินไป เพื่อให้ภาพมีรายละเอียดของสายน้ำ หิน และพรรณไม้ชัดเจนขึ้น ฤดูฝนและช่วงหลังฤดูฝนเป็นช่วงที่น้ำตกมีน้ำสวยและบรรยากาศเขียวสด แต่ก็ควรเพิ่มความระมัดระวังเรื่องพื้นลื่นและระดับน้ำที่อาจเปลี่ยนแปลงเร็ว

 

สำหรับการเล่นน้ำ นักท่องเที่ยวควรเล่นเฉพาะจุดที่ปลอดภัยและไม่ฝ่าฝืนคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ พื้นที่น้ำตกธรรมชาติมักมีหินลื่น แอ่งน้ำลึกไม่เท่ากัน และกระแสน้ำที่อาจแรงกว่าที่เห็นจากภายนอก ไม่ควรกระโดดจากโขดหิน ไม่ควรลงน้ำในช่วงฝนตกหนักหรือหลังฝนตกใหม่ ๆ และควรดูแลเด็กอย่างใกล้ชิดตลอดเวลา หากเดินทางเป็นครอบครัวควรเลือกพื้นที่พักที่มองเห็นเด็กได้ชัดเจน และไม่ปล่อยให้เด็กเดินขึ้นลงบริเวณหินเปียกตามลำพัง

 

การเดินทาง จากตัวเมืองแม่สอดให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด – อุ้มผาง มุ่งหน้าไปทางอำเภอพบพระและอุ้มผาง เมื่อถึงบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 26 จะเห็นป้ายบอกทางเข้าสู่น้ำตกธารารักษ์หรือน้ำตกผาชัน จากนั้นเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ถนนคอนกรีตประมาณ 700 เมตรก็จะถึงบริเวณจอดรถของน้ำตก จากลานจอดรถสามารถเดินเข้าสู่บริเวณน้ำตกได้เพียงไม่กี่นาที เส้นทางโดยรวมค่อนข้างสะดวก แต่ควรขับรถด้วยความระมัดระวัง เนื่องจากเป็นเส้นทางท่องเที่ยวที่มีรถผ่านไปมาระหว่างแม่สอดและอุ้มผาง

 

ผู้ที่ใช้ระบบนำทางสามารถค้นหาด้วยชื่อ “น้ำตกธารารักษ์ แม่สอด” หรือ “น้ำตกผาชัน บ้านเจดีย์โคะ” เพื่อให้ระบบแนะนำเส้นทางที่ใกล้ที่สุด อย่างไรก็ตาม ควรตรวจสอบเส้นทางก่อนออกเดินทางอีกครั้ง เพราะพื้นที่ท่องเที่ยวในเขตอุทยานหรือชุมชนบางแห่งอาจมีการเปลี่ยนแปลงเรื่องเส้นทาง จุดจอดรถ หรือข้อกำหนดการเข้าชมตามสภาพพื้นที่และฤดูกาล หากเดินทางช่วงวันหยุดยาวควรเผื่อเวลาเพิ่ม เพราะอาจมีนักท่องเที่ยวแวะพักมากกว่าวันปกติ

 

น้ำตกธารารักษ์ยังมีคุณค่าในฐานะแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติใกล้ถนนสายหลัก เพราะผู้มาเยือนสามารถเห็นความสัมพันธ์ของหินปูน น้ำซับ ลำห้วย ป่าริมน้ำ และหน้าผาน้ำตกได้ในพื้นที่เดียว พื้นที่ลุ่มน้ำของน้ำตกมีขนาดไม่ใหญ่มาก แต่มีความสำคัญต่อระบบน้ำและทัศนียภาพท้องถิ่นอย่างชัดเจน การสังเกตพื้นที่รอบน้ำตกจะช่วยให้เข้าใจว่าธรรมชาติขนาดเล็กก็มีความซับซ้อนและต้องการการดูแลไม่ต่างจากผืนป่าขนาดใหญ่

 

หากต้องการจัดเส้นทางท่องเที่ยวแบบครึ่งวัน สามารถเริ่มจากตัวเมืองแม่สอด แวะน้ำตกธารารักษ์ในช่วงเช้า จากนั้นต่อไปยังอุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญหรือน้ำตกพาเจริญ ซึ่งอยู่บนเส้นทางเดียวกัน ก่อนกลับเข้าตัวเมืองแม่สอดเพื่อรับประทานอาหารและพักผ่อน หากมีเวลาหนึ่งวันเต็ม สามารถเพิ่มเส้นทางไปยังตลาดริมเมย สะพานมิตรภาพไทย – เมียนมา หรือวัดไทยวัฒนาราม เพื่อให้ทริปมีทั้งธรรมชาติ วัฒนธรรม และบรรยากาศเมืองชายแดนครบถ้วนมากขึ้น

 

สำหรับผู้ที่ต้องการพักค้างคืน ควรเลือกที่พักในตัวอำเภอแม่สอดเป็นหลัก เพราะมีตัวเลือกหลากหลาย ทั้งโรงแรม รีสอร์ท และเกสต์เฮาส์ที่เดินทางสะดวก จากแม่สอดสามารถขับรถไปน้ำตกธารารักษ์ได้ภายในระยะทางที่เหมาะกับการเที่ยวแบบเช้าไปเย็นกลับ ที่พักในตัวเมืองยังสะดวกต่อการหาร้านอาหาร สถานีบริการน้ำมัน ร้านสะดวกซื้อ และการเดินทางต่อไปยังแหล่งท่องเที่ยวชายแดนหรือเส้นทางอุ้มผาง

 

สิ่งที่ควรเตรียมเมื่อไปน้ำตกธารารักษ์ ได้แก่ รองเท้ากันลื่นหรือรองเท้าหุ้มส้น เสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยนหากเล่นน้ำ ผ้าขนหนู ถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์ ยากันแมลง น้ำดื่ม และถุงสำหรับเก็บขยะกลับออกจากพื้นที่ แม้บริเวณน้ำตกจะเข้าถึงง่ายและมีจุดพักผ่อน แต่การเตรียมอุปกรณ์ส่วนตัวให้พร้อมจะช่วยให้เที่ยวได้สะดวกและปลอดภัยกว่า โดยเฉพาะผู้ที่เดินทางพร้อมเด็กหรือผู้สูงอายุ

 

ข้อควรปฏิบัติสำคัญคือช่วยกันรักษาความสะอาดของน้ำตก ไม่ทิ้งขยะไว้ในศาลา บริเวณแอ่งน้ำ หรือพื้นที่จอดรถ ไม่ให้อาหารสัตว์ ไม่นำโฟมหรือพลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้งเข้าไปมากเกินจำเป็น และควรเคารพพื้นที่ธรรมชาติรวมถึงสิ่งปลูกสร้างทางศรัทธาบริเวณด้านบนของน้ำตก การท่องเที่ยวที่ดีไม่ใช่เพียงการได้ภาพสวยกลับไป แต่ต้องไม่สร้างภาระให้พื้นที่และคนดูแลสถานที่หลังจากเราเดินทางกลับ

 

โดยสรุป น้ำตกธารารักษ์ หรือ น้ำตกผาชัน จังหวัดตาก เป็นน้ำตกธรรมชาติที่สวยงามและเข้าถึงง่ายในเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ บ้านเจดีย์โคะ ตำบลมหาวัน อำเภอแม่สอด จุดเด่นคือสายน้ำที่ไหลจากหน้าผาหินปูน แอ่งน้ำด้านบนและด้านล่าง เจดีย์เล็ก ๆ ที่ช่วยเพิ่มบรรยากาศสงบ ทางเดินชมวิวรอบน้ำตก และทำเลที่อยู่ใกล้ทางหลวงหมายเลข 1090 เหมาะกับทั้งการพักผ่อน เล่นน้ำ ถ่ายภาพ และแวะเที่ยวระหว่างเดินทางบนเส้นทางแม่สอด – อุ้มผาง หากเดินทางในเวลาเปิดเข้าชม 08.00 – 17.00 น. เตรียมตัวเหมาะสม และช่วยกันดูแลธรรมชาติ น้ำตกแห่งนี้จะเป็นหนึ่งในจุดหมายที่ให้ความสดชื่นและความประทับใจได้อย่างครบถ้วน

 

 

ตอบ: น้ำตกธารารักษ์ หรือ น้ำตกผาชัน ตั้งอยู่ที่บ้านเจดีย์โคะ หมู่ 6 ตำบลมหาวัน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ในเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ

 

ตอบ: น้ำตกธารารักษ์เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: จากตัวเมืองแม่สอดใช้ทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด – อุ้มผาง ถึงกิโลเมตรที่ 26 แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าถนนคอนกรีตประมาณ 700 เมตรถึงลานจอดรถน้ำตก

 

ตอบ: เหมาะกับครอบครัว เพราะเดินทางสะดวก มีลานจอดรถ ศาลาพักผ่อน ทางเดินชมวิว และแอ่งน้ำด้านล่าง แต่ควรดูแลเด็กใกล้ชิดบริเวณหินเปียกและแอ่งน้ำ

 

ตอบ: สามารถเล่นน้ำได้เฉพาะจุดที่ปลอดภัยและไม่มีกระแสน้ำแรง โดยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อุทยานและหลีกเลี่ยงการลงน้ำหลังฝนตกหนัก

 

ตอบ: จุดเด่นคือสายน้ำที่ไหลจากหน้าผาหินปูน แอ่งน้ำด้านบนและด้านล่าง เจดีย์เล็กใกล้น้ำตก ทางเดินชมวิว ศาลาพักผ่อน และบรรยากาศธรรมชาติที่เข้าถึงง่ายจากถนนสายแม่สอด – อุ้มผาง

 

ตอบ: ควรเตรียมรองเท้ากันลื่น เสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยนหากเล่นน้ำ ถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์ ยากันแมลง น้ำดื่ม และถุงสำหรับเก็บขยะกลับออกจากพื้นที่

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับน้ำตกพาเจริญ อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ ดอยมูเซอ ตัวเมืองแม่สอด ตลาดริมเมย และสะพานมิตรภาพไทย – เมียนมา แห่งที่ 1 ได้