ศูนย์เรียนรู้โครงการตามพระราชประสงค์หุบกะพง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08:30 – 16:30 น.

 

ศูนย์เรียนรู้โครงการตามพระราชประสงค์หุบกะพง จังหวัดเพชรบุรี คือแหล่งเรียนรู้โครงการพระราชดำริและสหกรณ์ตัวอย่างแห่งแรกของประเทศไทย จัดแสดงนิทรรศการในอาคารคุ้มเกล้า พร้อมแปลงสาธิตเกษตรจริง เช่น หน่อไม้ฝรั่ง โคนม และผลิตภัณฑ์จากป่านศรนารายณ์ เปิดให้เข้าชมทุกวัน เหมาะสำหรับการศึกษาดูงานด้านเศรษฐกิจพอเพียงและการพัฒนาชุมชน

 

ศูนย์เรียนรู้โครงการตามพระราชประสงค์หุบกะพง จังหวัดเพชรบุรี ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลเขาใหญ่ อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี เป็นพื้นที่ต้นแบบด้านการพัฒนาชุมชนตามแนวพระราชประสงค์ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และการพัฒนาประเทศอย่างยิ่ง พื้นที่แห่งนี้ไม่เพียงเป็นศูนย์จัดแสดงนิทรรศการเกี่ยวกับโครงการพระราชดำริเท่านั้น แต่ยังเป็น “หมู่บ้านสหกรณ์ตัวอย่างแห่งแรกของประเทศไทย” ที่สะท้อนแนวคิดการรวมกลุ่มของเกษตรกร การจัดการทรัพยากร และการสร้างอาชีพอย่างยั่งยืน

 

โครงการหุบกะพงมีจุดเริ่มต้นจากพระราชประสงค์ในการยกระดับคุณภาพชีวิตของราษฎรที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อมค่อนข้างแห้งแล้งและขาดโครงสร้างพื้นฐานด้านเกษตรกรรม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทรงมีพระราชดำริให้พัฒนาพื้นที่ดังกล่าวให้เป็นต้นแบบการจัดตั้งสหกรณ์การเกษตร เพื่อให้ประชาชนสามารถพึ่งพาตนเอง มีระบบบริหารจัดการร่วมกัน และสร้างรายได้ที่มั่นคงในระยะยาว

 

อาคารคุ้มเกล้าภายในศูนย์ถูกจัดทำเป็นนิทรรศการถาวร แสดงประวัติความเป็นมาของโครงการตามพระราชประสงค์ ภาพถ่ายในอดีต เครื่องมือและเครื่องจักรการเกษตรที่ใช้ในยุคเริ่มต้น รวมถึงแบบจำลองบ้านหลังแรกของเกษตรกรที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในหุบกะพง ภาพจำลองเหล่านี้ช่วยให้ผู้เยี่ยมชมเข้าใจบริบททางสังคม เศรษฐกิจ และสภาพแวดล้อมในช่วงเริ่มต้นโครงการได้อย่างชัดเจน

 

อีกหนึ่งจุดเด่นสำคัญคือการจัดแสดง “กังหันน้ำชัยพัฒนา” ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่เกิดจากพระอัจฉริยภาพด้านการจัดการน้ำเพื่อบำบัดและฟื้นฟูคุณภาพน้ำ การนำกังหันน้ำชัยพัฒนามาจัดแสดงในพื้นที่แห่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงแนวคิดการแก้ไขปัญหาเชิงวิทยาศาสตร์ควบคู่กับการพัฒนาชุมชนอย่างเป็นระบบ

 

นอกจากนิทรรศการภายในอาคารแล้ว ผู้เยี่ยมชมยังสามารถเดินชมแปลงสาธิตการเกษตรของชาวบ้านหุบกะพง ซึ่งเป็นหัวใจของโครงการสหกรณ์ตัวอย่าง แปลงสาธิตเหล่านี้แสดงให้เห็นกระบวนการผลิตจริง ตั้งแต่การปลูกหน่อไม้ฝรั่งซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของพื้นที่ การเลี้ยงโคนมที่มีระบบบริหารจัดการแบบสหกรณ์ ไปจนถึงการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากป่านศรนารายณ์ ซึ่งเป็นพืชที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มและต่อยอดเป็นสินค้าชุมชนได้อย่างหลากหลาย

 

การจัดตั้งสหกรณ์ในหุบกะพงถือเป็นต้นแบบของการรวมกลุ่มเกษตรกรเพื่อบริหารจัดการทรัพยากรร่วมกัน สมาชิกสหกรณ์มีการวางแผนการผลิต การจัดจำหน่าย และการแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเป็นระบบ ส่งผลให้เกิดความมั่นคงทางเศรษฐกิจในระดับครัวเรือนและชุมชน แนวคิดนี้ต่อมาถูกขยายผลไปยังพื้นที่อื่นของประเทศ

 

ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ แต่เป็นพื้นที่สะท้อนบทเรียนการพัฒนาชนบทไทยอย่างเป็นรูปธรรม ผู้เข้าชมจะได้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง การจัดการสหกรณ์ และการสร้างอาชีพที่ยั่งยืนบนพื้นฐานของการพึ่งพาตนเอง

 

ในเชิงการท่องเที่ยว ศูนย์หุบกะพงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการศึกษาแนวคิดการพัฒนาเชิงระบบ นักเรียน นักศึกษา หน่วยงานราชการ และกลุ่มเกษตรกรที่ต้องการนำแนวทางไปประยุกต์ใช้ พื้นที่มีความเป็นระเบียบ เดินชมได้สะดวก และสามารถใช้เวลาศึกษาได้ตั้งแต่ 2–3 ชั่วโมง ไปจนถึงครึ่งวันหากต้องการเรียนรู้เชิงลึก

 

การเดินทาง จากถนนเพชรเกษมใช้เส้นทางหมายเลข 3203 ประมาณหลักกิโลเมตรที่ 201–202 จะพบทางแยกด้านขวามือเข้าสู่ถนนลาดยาวเข้าไปอีกประมาณ 6 กิโลเมตร รวมระยะทางจากถนนใหญ่ประมาณ 4 กิโลเมตร ควรใช้ระบบนำทางและติดต่อเจ้าหน้าที่ล่วงหน้าสำหรับการเข้าชมเป็นหมู่คณะ

 

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08:30 – 16:30 น. หากเป็นหมู่คณะควรแจ้งล่วงหน้า

 

ตอบ: เป็นหมู่บ้านสหกรณ์ตัวอย่างแห่งแรกของประเทศไทยและมีนิทรรศการโครงการพระราชดำริครบถ้วน

 

ตอบ: สามารถเยี่ยมชมได้ตามรอบและคำแนะนำของเจ้าหน้าที่

 

ตอบ: โดยทั่วไปใช้เวลา 2–3 ชั่วโมง หากศึกษาละเอียดอาจใช้เวลาครึ่งวัน

 

ตอบ: เหมาะกับนักเรียน นักศึกษา หน่วยงานราชการ กลุ่มเกษตรกร และผู้สนใจเศรษฐกิจพอเพียง